המכלול:געשעענישן אינעם לוח/תשרי

תשרי
א' תשרי	דער ערשטער טאג פון די עשרת ימי תשובה א' – אדם הראשון און חוה באשאפן אין דעם טאג, לויט רבי אליעזר ב'פ"ה – עקידת יצחק, לויט איין שיטה ב'תמ"ח – אפגעשטעלט די ארבעט פון אידן אין מצרים ה'תרפ"ד – דער דף היומי הייבט אן ווערן געלערנט ה'תש"א – חורבן אייראפע: די ווישי רעגירונג נעמט אן אנטיסעמיטישע געזעצן ה'תש"ב – חורבן אייראפע: ארום 25,000 אידן דערשאסן אין וויניצע ג'של"ט – גדליהו בן אחיקם, דער פירער פון אידן אין ארץ ישראל נאכן חורבן בית ראשון, אומגעברענגט דורך ישמעאל בן נתניה אין דעם טאג לויט איין דעה ד'תשע"ב – רבי אמנון פון מאגענצא, צו וועמען עס ווערט צוגעשריבן דער פיוט ונתנה תוקף ה'תר"מ – דער מלבי"ם, רב און מפרש פון תנ"ך	רעדאגיר | מוסטער | שמועס
ב' תשרי	דער צווייטער טאג פון די עשרת ימי תשובה א' – דער זיבעטער טאג פון בריאת העולם, דער ערשטער שבת (לויט רבי אליעזר) ה'תש"ב – חורבן אייראפע: די נאציס מאכן די ערשטע פראבעס מיט גאז אין אוישוויץ; די קהילה פון זוועהיל הייבט אן ווערן פארטיליגט ה'תרפ"ב – רבי ישראל פערלאוו (אין בילד), דער "ינוקא" פון סטאלין	רעדאגיר | מוסטער | שמועס
ג' תשרי	דריטער טאג פון די עשרת ימי תשובה א' – אדם הראשון קלאפט צוזאם צוויי שטיינער און ברענגט ארויס פייער, צוליב וואס מיר מאכן "בורא מאורי האש" ביי הבדלה דער תענית צום גדליה, צוליב דעם מארד פון גדליהו בן אחיקם אין יאר ג'של"ט א יום טוב אין מגילת תענית, ווייל מען האט מבטל געווען דאס שרייבן דעם נאמען פון השי"ת אין די שטרות ה'תקנ"ז – געבוירן רבי ישראל פון רוזשין, גרינדער פון דעם רוזשינער חסידות ה'תמ"ג – רבי אברהם אבלי הלוי גאמבינער (אין בילד), מחבר פונעם מגן אברהם אויף שלחן ערוך אורח חיים ה'תר"ח – רבי זעקל לייב ווארמזער, דער בעל שם פון מיכלשטאט ה'תרכ"א – רבי ישראל ליפשיץ, רב אין דאנציג, מחבר פון "תפארת ישראל" אויף משניות ה'תר"צ – רבי נפתלי טראפ, ראש ישיבה אין ראדין ה'תר"צ – רבי שמעון נתן נטע בידערמאן, דער פינפטער לעלובער אדמו"ר	רעדאגיר | מוסטער | שמועס
ד' תשרי	פערטער טאג פון די עשרת ימי תשובה ה'ת"ש – דער סאוויעטן פארבאנד אינוואדירט פוילן (אין בילד) ה'תש"ז – געבוירן רבי אברהם שלום ישכר דוב ליפשיץ האלבערשטאם, סטראפקאווער רבי אין ירושלים ה'תק"ח – רבי צבי הירש אשכנזי, רב פון ביאלע און האלבערשטאט, מחבר פון "כוס ישועות" ה'תקפ"א – רבי אברהם דאנציג, מחבר פון ‏"חיי אדם" ה'תרע"ז – רבי יצחק מאלצאן, א תלמיד פון רבי ישראל סאלאנטער און מחבר פון "שביתת השבת"	רעדאגיר | מוסטער | שמועס
ה' תשרי	פינפטער טאג פון די עשרת ימי תשובה ב'קצ"ז - געבוירן נפתלי, דער זעקסטער זון פון יעקב אבינו א תענית צדיקים, ווייל אין דעם טאג (אין יאר ג'תתפ"ג) איז רבי עקיבא איינגעשפארט געווארן דורך די רוימער צו ווערן געפירט אויף קידוש השם ה'תרנ"ג – אנהייב פון דער באן אין ארץ ישראל, ווען עס איז געווארן באנייט די ערשטע ליניע צווישן יפו און ירושלים (אין בילד) ב'ש"ל – נפתלי בן יעקב ה'תשנ"ב – רבי ברוך שלום אשלג, א זון פון דער בעל הסולם	רעדאגיר | מוסטער | שמועס
ו' תשרי	זעקסטער טאג פון די עשרת ימי תשובה ה'תרצ"ט — דייטשלאנד אנעקסירט דעם סודעטן געביט ה'תש"ז – אורטייל ארויסגעגעבן איבער די נאצי פירער ביים נירנבערג פראצעס (אין בילד) ה'תקע"ב – רבי אריה לייב פון שפאלע, דער שפאלער זיידע ה'תשכ"ה – חנה שניאורסאהן, די מאמע פון דער ליובאוויטשער רבי ה'תשס"ט – רבי דב מאיר אייזנשטיין, א למדן פון ירושלים און מיטגליד פון די אוצר הפוסקים און אנציקלופדיה תלמודית רעדאקציעס	רעדאגיר | מוסטער | שמועס
ז' תשרי	זיבעטער טאג פון די עשרת ימי תשובה ב'קצ"ט – געבוירן זבולון זון פון יעקב אבינו ה'תקכ"ג – געבוירן רבי משה סופר, דער חתם סופר ה'תרצ"ט – מאורעות תרצ"ו–תרצ"ט: שחיטה אין טבריה, וואו ניינצן אידן זענען אומגעברענגט געווארן (אין בילד‏: זייערע קברים) ב'שי"ג – זבולון זון פון יעקב אבינו	רעדאגיר | מוסטער | שמועס
ח' תשרי	אכטער טאג פון די עשרת ימי תשובה ב'תתקל"ו – הייבט זיך אן זיבן טעג פון חנוכת הבית פארן ערשטן בית המקדש ה'תש"ב – חורבן אייראפע: הייבט זיך אן דער מאסן מארד אין באבי יאר דורך די נאציס און זייערע העלפער, וואו ארום 50,000 אידן פון קיעוו זענען אומגעברענגט געווארן (אין בילד‏: א דענקמאל אין באבי יאר) ה'תשמ"ט – די ערשטע סאטעליט פון מדינת ישראל, אופק 1, ווערט ארויפגעשאסן צום קאסמאס ה'תשס"ד – זעלבסטמארד אטאקע אין א רעסטוראנט אין חיפה, מיט 21 פאטאליטעטן ה'תקצ"ג – רבי נח לעכאוויטשער ה'ת"ש – רבי שלמה בנציון טווערסקי, טשערנאבילער רבי	רעדאגיר | מוסטער | שמועס
ט' תשרי	ניינטער טאג פון די עשרת ימי תשובה, ערב יום כיפור ג'תתפ"ג – רבי עקיבא איז אומגעברענגט געווארן על קידוש השם אין דעם טאג, לויט איין גירסא ה'ר"פ – רבי אברהם סבע, רב און מקובל, אין דעם דור פון גירוש ספרד ה'תש"כ – רבי יצחק זאב הלוי סאלאווייטשיק (אין בילד), בריסקער רב, שפעטער געפירט א ישיבה אין ירושלים	רעדאגיר | מוסטער | שמועס
י' תשרי	ב'מ"ז – ברית מילה ווערט געגעבן פאר אברהם אבינו, לויט איין מקור ב'פ"ה – עקידת יצחק, לויט איין שיטה ב'תמ"ט – משה רבינו קומט אראפ פון הר סיני מיט די צווייטע לוחות, און מיט א בשורה אז השי"ת האט מוחל געווען דעם חטא העגל ה'קנ"ה – קעניג טשארלס דער זעקסטער האט באפוילן דעם פארטרייבונג פון אידן פון פראנקרייך ה'רנ"ג – אלע אידן, אריינגערעכנט פליטים פון שפאניע, ווערן פארטריבן פון פערפיניאן, פראנקרייך ה'תש"א – חורבן אייראפע: ארויסגעגעבן דער באפעל אויפצושטעלן דער ווארשעווער געטא ה'תשל"ד – ברעכט אויס די יום כיפור מלחמה, ווען עגיפטן און סיריע אטאקירן מדינת ישראל ג'ק' – זכריה בן יהוידע, דער כהן גדול און א נביא, אומגעברענגט אין בית המקדש אויפ'ן באפעל פון קעניג יהואש ג'תתפ"ג – רבי עקיבא, אומגעברענגט אויף קידוש השם דורך די רוימער ה'תרנ"ה – רבי נפתלי חיים הורוויץ, דער צדיק פון ירושלים ה'תשט"ו – רבי יהודה לייב אשלג, מחבר פונעם "סולם" אויפן זוהר ה'תשל"ז – רבי משה יצחק געווירצמאן, פשעווארסקער רבי אין אנטווערפן ה'תש"ע – רבי שמעון נתן נטע בידערמאן, לעלובער רבי אין בני ברק	רעדאגיר | מוסטער | שמועס
י"א תשרי	ד'רכ"ח – נפטר געווארן מר בר רב אשי, ראש ישיבת סורא, פון די לעצטע אמוראים אין בבל ה'תר"כ – געבוירן אלפרעד דרייפוס, א אידישער אפיציר אין דער פראנצויזישער ארמיי ה'תרפ"א – געבוירן רבי עובדיה יוסף, דער ראשון לציון און ספרד'ישער הויפט רב פון מדינת ישראל ה'תש"ד – חורבן אייראפע: ליקווידאציע אקציע אין צוזמיר ה'תש"ז – עלף געגנטער ווערן אויפגעשטעלט איבערנאכט אין דער נגב ה'תשס"ד – רבי אשר פריינד (אין בילד), א צדיק פון ירושלים, גרינדער פון די "יד עזרה" ארגאניזאציע	רעדאגיר | מוסטער | שמועס
י"ב תשרי	ה'תש"ח – בריטאניע מעלדט פאר די UN איבער איר באשלוס אויפצוגעבן דעם מאנדאט און פארלאזן ארץ ישראל ה'תש"ט – מלחמת העצמאות: אנהייב פון "מבצע יואב" צו באפרייען דעם נגב ה'תשל"ד – יום כיפור מלחמה: די קאנטער-אפענסיווע קעגן עגיפטן ביים סועץ קאנאל פאלט דורך ה'תשנ"ז – אומרוען אין מדינת ישראל דורך פאלעסטינער צוליב די טונעלן וועלכע זענען געגראבן געווארן אונטערן כותל המערבי (אין בילד) ה'תקל"ז – רבי אברהם המלאך, זון פון דעם מעזריטשער מגיד	רעדאגיר | מוסטער | שמועס
י"ג תשרי	ה'תש"ג – חורבן אייראפע: אקציע אין געטא נעבן טוטשין, ווען אידן שטעלן זיך אקטיוו אנטקעגן צום ערשטן מאל ה'תקע"ג – מאיר אמשיל ראטשילד, גרינדער פון דער ראטשילד דינאסטיע ה'תקצ"ח – רבי עקיבא אייגער (אין בילד), פון די גדולי התורה אין זיין דור ה'תרמ"ג – רבי שמואל שניאורסאהן, דער פערטער רבי פון חב"ד-ליובאוויטש	רעדאגיר | מוסטער | שמועס
י"ד תשרי	ה'תש"ג – חורבן אייראפע: ליקווידאציע אקציע אין סאסנאווע ה'תש"ד – צווייטע וועלט-מלחמה: די נייע רעגירונג אין איטאליע דערקלערט קריג קעגן דייטשלאנד ה'תקס"ג – רבי שלום שכנא פון פראהבישט ה'תקע"ה – רבי ישראל האפשטיין, דער קאזשניצער מגיד ה'תש"ט – רבי יוסף צבי דושינסקיא (אין בילד), רב פון חוסט און גאלאנטא און גאב"ד פון די עדה החרדית אין ירושלים	רעדאגיר | מוסטער | שמועס
ט"ו תשרי	ה'תש"ג – חורבן אייראפע: ליקווידאציע אקציע אין ביאלע ה'תש"ד – אויפשטאנד אין דעם סאביבאר פארניכטונג לאגער ב'רנ"ה – יעקב אבינו ה'תרנ"ו – רבי מרדכי לייפער, נאדווארנער רבי ה'תשמ"ו – רבי שמעלקא טויבענפעלד, רב פון "קהל חרדים" אין מאנסי ה'תשס"ח – הרב אברהם אלקנה שפירא, רב הראשי פון מדינת ישראל און ראש ישיבת מרכז הרב	רעדאגיר | מוסטער | שמועס
ט"ז תשרי	ב'מ"ח – סדום ווערט איבערגעקערט ה'תש"ג – חורבן אייראפע: ליקווידאציע אקציע אין פאריסוב ה'תשל"ד – יום כיפור מלחמה: פרעזידענט ריטשארד ניקסאן באפעלט אריבערצופירן וואפן פאר מדינת ישראל ה'תרל"ט – רבי יצחק דב באמבערגער, רב פון ווירצבורג און מחבר פון "יד הלוי" ה'תקע"ד – רבי צבי הירש שפירא (אין בילד), רב פון מונקאטש און מחבר פון "דרכי תשובה"	רעדאגיר | מוסטער | שמועס
י"ז תשרי	ה'תש"ב – חורבן אייראפע: 9,000 אידן אומגעברענגט אין אומאן; ליקווידאציע אקציעס אין וויטעבסק און בירזש ה'תשמ"ו – מדינת ישראל באמבארדירט די הויפטקווארטירן פון די פאלעסטינע באפרייאונג ארגאניזאציע אין טוניס ה'תשע"ב – מרת בת-שבע קאניעווסקי, רביצין פון רבי חיים קאניעווסקי און טאכטער פון רבי יוסף שלום אלישיב	רעדאגיר | מוסטער | שמועס
י"ח תשרי	ה'תע"ד – געבוירן רבי יחזקאל לאנדא, דער "נודע ביהודה" ה'תש"ג – חורבן אייראפע: ליקווידאציע אקציע אין זוואלין ה'תקס"ב – רבי משולם איגרא, רב פון טיסמעניץ און פרעשבורג, און פון די בארימסטע גאונים אין זיין דור ה'תקע"א – רבי נחמן פון ברסלב, גרינדער פון בראסלעווער חסידות ה'תקפ"א – רבי בצלאל רענשבורג, פון די חכמים פון פראג ה'תש"ג – רבי חנה האלבערשטאם (אין בילד), קאלאשיצער רב, אומגעברענגט אויף קידוש השם	רעדאגיר | מוסטער | שמועס
י"ט תשרי	ה'תשנ"ד – דורכאויס א קאנסטיטוציאנעלער קריזיס אין רוסלאנד, באפעלט באריס יעלצין פאר די טאנקען פון ארמיי צו שטורעמען דעם פארלאמענט ה'תקנ"ח – רבי אליהו, דער ווילנער גאון (אין בילד) ה'תקע"ד – רבי יעקב יצחק פון פשיסחא, דער "איד הקדוש" פון פרשיסחא ה'תרמ"א – רבי אברהם יהושע העשל פון מעזשיבוזש ה'תרס"ח – רבי מאיר יהודה שפירא, רב אין בוקאווסק	רעדאגיר | מוסטער | שמועס
כ' תשרי	ה'תש"ג – חורבן אייראפע: די טויערן פון דראהביטשער געטא ווערן פארשפארט ה'תש"ה – די אידישע זאנדערקאמאנדא ארגאניזירן אן אויפשטאנד אין אוישוויץ ה'תכ"ד – רבי העשיל פון קראקא, מחבר פון "חנוכת התורה" ה'תקפ"ט – רבי אליעזר פאפו, מחבר פון "פלא יועץ" ה'תשס"ו – רבי אברהם ישכר ענגלארד (אין בילד), דער זעקסטער אדמו"ר פון איזשביצע-ראדזין	רעדאגיר | מוסטער | שמועס
כ"א תשרי	ב'תתקל"ו – געענדיגט די פערצן טעג פון פייערונג צום אויפבוי פון ערשטן בית המקדש ג'ת"ח – חגי זאגט נבואה פאר זרובבל בן שאלתיאל, איבער דעם אויפבוי פון צווייטן בית המקדש ה'רנ"ג – קריסטאפער קאלומבוס אנטדעקט אמעריקע ה'תש"ב – חורבן אייראפע: מאסן מארד אין סטאניסלאוו, וואו עס זענען אומגעברענגט געווארן נאנט צו 12,000 אידן; ערשטע אקציע אין טשערנאוויץ ה'תקל"א – רבי מנחם מענדל פון פרימישלאן, א תלמיד פון בעל שם טוב ה'תקפ"ב – רבי רפאל בירדוגא, פון די גרויסע רבנים פון מאראקא ה'תרי"ט – רבי מרדכי זאקהיים, א רב און מקובל פון טשעכאנאוויץ און פינסק ה'תרס"ד – רבי דוד משה פרידמאן פון טשארטקאוו ה'תש"מ – רבי יעקב אריה טווערסקי, אדמו"ר פון טריסק אין לאנדאן	רעדאגיר | מוסטער | שמועס
כ"ב תשרי	ה'תש"ב – חורבן אייראפע: מארד פון 12,000 אידן אין דניפרא ה'תשפ"ד – כאמאס אינוואדירט מדינת ישראל אין א סורפרייז-אטאקע ארויס פון עזה פאס ה'תקמ"ג – רבי דוד טעבלי שייאר, א דיין, רב און ראש ישיבה אין פארשידענע קהילות אין דייטשלאנד ה'תרי"ד – צבי הירש לעהרן, א באנקיר און פילאנטראפ פון אמסטערדאם	רעדאגיר | מוסטער | שמועס
כ"ג תשרי	ב'תפ"ח – די מלחמה מיט עוג מלך הבשן ג'תתכ"ח – גרויסער אידישער אויפשטאנד: גמלא, דער פעסטונג אין רמת הגולן, פאלט צו די רוימער, וועלכע ווענדן אלע זייערע קרעפטן קיין ירושלים. ה'תש"ה – געבוירן רבי חיים שלום דייטש, א משפיע אין קהילת מעייני ישראל ה'תשל"ב – רבי דוד יונגרייז, ראב"ד פון די עדה החרדית אין ירושלים ה'תשמ"ב – רבי בן ציון חיים שלמה משולם זושא טווערסקי, דער הארנסטייפלער רבי, און רב פון דענווער קאלאראדא ה'תש"פ – רבי נסים קארעליץ, א בארימטער פוסק אין בני ברק	רעדאגיר | מוסטער | שמועס
כ"ד תשרי	ג'תי"ד – די כנסת הגדולה ווערט געגרינדעט, און אידן טיילן זיך אפ פון די גוי'אישע ווייבער ה'רמ"ב – די שפאנישע אינקוויזיציע שטעלט די ערשטע צוויי אינקוויזיטארן ה'תש"ג – חורבן אייראפע: ליקווידאציע אקציעס אין דובנא און כמעלניק ה'רס"ט – רבי יהודה מינץ, פון די גרעסטע רבנים אין איטאליע ה'תקמ"ב – רבי יעקב יוסף פון פולנאה, דער "תולדות יעקב יוסף", תלמיד פון בעל שם טוב און ערשטער מחבר פון ספרי חסידות ה'תרל"ה – רבי אליהו גוטמאכער (אין בילד), רב אין גריידיץ און באקאנטער בעל מופת אין דייטשלאנד ה'תרמ"ד – רבי אברהם יהודה הכהן שווארץ, רב אין בערעגסאז און אין מאדע, מחבר פון "קול אריה"	רעדאגיר | מוסטער | שמועס
כ"ה תשרי	ה'תקצ"ט – געבוירן רבי אברהם בורנשטיין, דער "אבני נזר" פון סאכאטשוב ה'תקנ"ה – רבי יום טוב ליפמאן היילפרין פון קאפוליע, מחבר פון "קדושת יום טוב" ה'תק"ע – רבי לוי יצחק פון בארדיטשוב, דער "קדושת לוי" ה'תקצ"ה – רבי צבי הירש העללער ("חריף"), רב פון אונגוואר און באניהאד, מחבר פון "טיב גיטין" ה'ת"ר – רבי משה סופר, דער חת"ם סופר (אין בילד), פון די גרויסע אחרונים און דער פירער פון אונגארישן אידנטום ה'תר"צ – רבי מנחם גרינוואלד, רב פון שאפראן ה'תשנ"ח – רבי דוד מתתיהו ראבינאוויטש, אדמו"ר פון ביאלע-בני ברק ה'תשע"ג – רבי אברהם גענאכאווסקי	רעדאגיר | מוסטער | שמועס
כ"ו תשרי	ה'תש"א – געבוירן רבי דוד טווערסקי (אין בילד), דער סקווירער רבי ה'תש"ה – צווייטע וועלט-מלחמה: די רויטע ארמיי באפרייט ריגע פון אונטער נאצי דייטשלאנד ה'תקע"ז – רבי אהרן פון זשיטאמיר, מחבר פון "תולדות אהרן" ה'תקפ"ז – רבי אשר פון סטאלין, דער דריטער אדמו"ר פון קארלין סטאלין ה'תרצ"ד – רבי דוד שפירא פון דינוב ה'תש"פ – רבי שאול ברייש, רב אין ציריך	רעדאגיר | מוסטער | שמועס
כ"ז תשרי	ג'תט"ו – אנשי כנסת הגדולה שוואכן אפ דעם יצר הרע נאך דריי טעג פון תפילות ה'תרפ"ח – שטאָט נתניה ווערט געגרינדעט ארום ד'תתק"מ – ר"י הזקן, פון די הויפט בעלי תוספות ה'ש"ג – רבי אברהם בן אביגדור, רב פון פראג ה'תק"ב – רבי אלעזר, מחבר פון "מעשה רוקח", רב אין בראד און אין אמסטערדאם ה'תר"ג – רבי אפרים יצחק פון פרעמישלא, מחבר פון "משנה ראשונה" און "משנה אחרונה" ה'תרי"ד – רבי יוסף יאסקי שפירא (אין בילד), רב פון קורניק און לעסלא, מחבר חידושי מהר"י שפירא	רעדאגיר | מוסטער | שמועס
כ"ח תשרי	ה'תש"י – געבוירן בנימין נתניהו ה'שצ"ד – רבי אפרים זלמן שור, דער "תבואות שור", רב פון בריסק און לובלין ה'תקצ"ה – רבי שמואל לאנדא (אין בילד), ראש בית דין און ראש ישיבה אין פראג, א זון פון דער נודע ביהודה ה'תש"ה – רבי אברהם אביכזיר, א רב אין אלעקסאנדריע און ירושלים	רעדאגיר | מוסטער | שמועס
כ"ט תשרי	ה'תש"ב – חורבן אייראפע: אנהייב פון ליקווידאציע אקציע אין באריסאווער געטא ג'תתמ"ח – שמעון הצדיק, כהן גדול ביים בית שני און פון די אנשי כנסת הגדולה ה'רס"ט – רבי יצחק אברבנאל ה'תר"א – רבי אברהם דוד וואהרמאן פון בוטשאטש, מחבר פון "אשל אברהם" אויף שולחן ערוך ה'תרמ"ה – רבי מנחם מענדיל האגער, ערשטער וויזשניצער רבי, דער "צמח צדיק" ה'תרפ"ד – רבי שמואל צבי דאנציגער (אין בילד), דער "תפארת שמואל" פון אלכסנדר	רעדאגיר | מוסטער | שמועס
ל' תשרי	ה'תקי"ח – דער בישאף דעמבאווסקי פון קאמעניץ-פאדאלסקי געבט ארויס אן אורטייל לטובת די פראנקיסטן ה'תשט"ז – אין ווייצמאן אינסטיטוט ווערט אנגעצינדן דער ערשטער קאמפיוטער אין מדינת ישראל און פון די ערשטע אויף דער וועלט ה'תרט"ז – רבי צבי הירש חיות (אין בילד), רב אין זאלקווא און קאליש און מחבר פון הגהות אויף תלמוד בבלי ה'תרס"ט – רבי אברהם יהושע העשיל רובין, רב אין יאסלא ה'תש"מ – רבי שלום קלזאן, פון די תימן'ער חכמים אין ירושלים ה'תשע"ב – רבי אברהם אליעזר מינצבערג, א דיין אין די עדה החרדית אין ירושלים	רעדאגיר | מוסטער | שמועס