אונטערשייד צווישן ווערסיעס פון "פרשת בא"

פון המכלול
קפיצה לניווט קפיצה לחיפוש
ק (הגהה)
ק (החלפת טקסט – "דרויסנדע" ב־"דרויסנדיגע")
 
(20 מיטלסטע ווערסיעס פון 3 באַניצער נישט געוויזן.)
שורה 1: שורה 1:
{{דרעפט}}
{{דעסקריפציע|דריטע פרשה פון ספר שמות}}
{{דעסקריפציע|דריטע פרשה פון ספר שמות}}
{{פרשת שבוע
{{פרשת שבוע
| פריערדיגע = פרשת וארא
| פריערדיגע = פרשת וארא
| קומענדיגע = פרשת בשלח
| קומענדיגע = פרשת בשלח
| פסוקים = {{תנ"ך|שמות|י|א}} - {{תנ"ך|שמות|יג|אן=ספר}}
| פסוקים = {{תנ"ך|שמות|י|א}} - {{תנ"ך|שמות|יג|טז|אן=ספר}}
| צאל פסוקים = 106 (29'סטע - אייניג מיט פרשיות [[פרשת תולדות|תולדות]] און [[פרשת ויגש|ויגש]])
| צאל פסוקים = 106 (29'סטע - אייניג מיט פרשיות [[פרשת תולדות|תולדות]] און [[פרשת ויגש|ויגש]])
| צאל ווערטער = 1655 (21'סטע)
| צאל ווערטער = 1655 (21'סטע)
| צאל אותיות = 6149 (22'סטע)
| צאל אותיות = 6149 (22'סטע)
| אינהאלט = מכת ארבה, מכת חושך, הכנות ליציאה ממצרים ול[[קרבן פסח]], [[מכת בכורות]], [[יציאת מצרים|יציאה ממצרים]]
| אינהאלט = מכת ארבה, מכת חושך, הכנות פאר ארויסגאנג פון מצרים און [[קרבן פסח]], [[מכת בכורות]], [[יציאת מצרים]]
| מספר עשה חינוך = 9
| מספר עשה חינוך = 9
| מספר לא תעשה חינוך = 11
| מספר לא תעשה חינוך = 11
| עשה חינוך = [[קידוש החודש]], [[קידוש בכורות]], [[סיפור יציאת מצרים]], [[פטר חמור]], [[קורבן פסח]]
| עשה חינוך = [[קידוש החודש]], [[קידוש בכורות]], [[סיפור יציאת מצרים]], [[פטר חמור]], [[קרבן פסח]]
| לא תעשה חינוך = איסורי [[חמץ]], הלכות [[קורבן פסח]]
| לא תעשה חינוך = איסורי [[חמץ]], הלכות [[קרבן פסח]]
| עדה1 = אשכנזים און רוב ספרדים
| עדה1 = אשכנזים און רוב ספרדים
| עדה2 = רוב תימנים
| עדה2 = רוב תימנים
שורה 20: שורה 19:
| הפטורה3 = {{תנ"ך|ישעיהו|יח|ז}} - {{תנ"ך|ישעיהו|יט|כה|אן=ספר}}
| הפטורה3 = {{תנ"ך|ישעיהו|יח|ז}} - {{תנ"ך|ישעיהו|יט|כה|אן=ספר}}
}}
}}
'''{{מנוקד|פרשת בֹּא}}''' איז די דריטע [[סדרה]] פון [[ספר שמות]], און די פיפצנטע פון די תורה בכלל. די פרשה גייט פון {{תנ"ך|שמות|י|א|אן=ספר|לאנג=יא}} ביז {{תנ"ך|שמות|יג|טז|אן=ספר|לאנג=יא}}, לויטן אנגענומענעם צעטיילונג פון [[קאפיטלען פון תנ"ך|קאפיטלען]], פארמאגנדיג אינאיינעם 106 פסוקים{{ביאור|דאס איז היינט די פאקטישע צאל פסוקים, און אזוי שרייבט דער [[מאירי]] אין זיין ספר {{היברובוקס|2=קרית ספר - חלק ב|3=49533|page=104|עמ=מ"ח ע"ב}}. אין די חומשים איז אריינגעדריקט אז די צאל איז 105, און אזוי געבט אויך אן דער "[[סימני הפרשה|סימן]]" פונעם פרשה - ימנ"ה (דער מאירי געבט אן אלס סימן פאר 106: יהללא). זעט אין ברוך גלאטצער, [https://forum.otzar.org/download/file.php?id=79721 קונטרס יד הסימנים] עמ' נו, אז וויבאלד עס זענען פארהאן אין די פרשה דריי קורצע פסוקים אנע אתנחתא דערין ({{תנ"ך|שמות|יב|מה|אן=ספר}} און {{תנ"ך|שמות|יב|מז|אן=פרק}}, {{תנ"ך|שמות|יד|ד|אן=ספר}}), קומט מעגליך אריגינעל צוויי פון די פסוקים צוזאמגעשטעלט - "שאין אנו בקיאין בפסוקי". זעט אין {{אוצר החכמה|משה גלביין|פני החמה - סימני מניין הפסוקים|600199|page=92|עמ=פא}} ווי ער שרייבט רמזים אין די חילוק פונעם סימן און צאל ספוקים. זעט אויך [https://hakirah.org/Vol%205%20Epstein.pdf#page=14 א רשימה] פון אזעלכע חילוקים דורכאויס די תורה.}} און פערצן פרשיות - אכט [[פרשה פתוחה|פתוחות]] און זעקס [[פרשה סתומה|סתומה]].
'''{{מנוקד|פרשת בֹּא}}''' איז די דריטע [[סדרה]] פון [[ספר שמות]], און די פופצנטע פון די תורה בכלל. די פרשה גייט פון {{תנ"ך|שמות|י|א|אן=ספר|לאנג=יא}} ביז {{תנ"ך|שמות|יג|טז|אן=ספר|לאנג=יא}}, לויטן אנגענומענעם צעטיילונג פון [[קאפיטלען פון תנ"ך|קאפיטלען]], פארמאגנדיג אינאיינעם 106 פסוקים{{ביאור|דאס איז היינט די פאקטישע צאל פסוקים, און אזוי שרייבן די מקורות פון די תקופות הגאונים און ראשונים וואס האבן דאקומענטירט די צאל פסוקים און [[סימני הפרשה|סימנים]], וועלכע געבן אן אלס סימן - יהללא"ל, באטרעפנדיג 106{{הערה|אזוי אין [[ספר החילופים]] פון [[מישאל בן עוזיאל]]; דער [[מאירי]] אין {{היברובוקס|2=קרית ספר - חלק ב|3=49533|page=104|עמ=מ"ח ע"ב}}.}}.{{ש}}
אין די חומשים איז אריינגעדריקט אז דער צאל איז 105, און אזוי געבט אויך אן דער סימן פונעם פרשה - ימנ"ה{{הערה|ווי אין ערשטן געדרוקטן חומש מיט די סימנים, {{היברובוקס|2=מקראות גדולות|3=45301|page=156|מקום הוצאה=ווענעציע|שנת הוצאה=רפ"ה}}.}}. מערסטנס פארשער גלייבן אז דאס איז גרייזיג{{הערה|זעט אין {{אוצר החכמה|מרדכי ליב קצנלנבוגן|סיני - קכו קכז|100061|page=23|קעפל=רישומי המסורה בסופי פרשות התורה וספרי התנ"ך|מו=מוסד הרב קוק}}; אהרן ארנד, [https://forum.otzar.org/download/file.php?id=96399 הסימנים של מנייני הפסוקים שבפרשות התורה].}}. אין ספר "הנוטריקון, הסימנים והכנוים" ווערט שפעקולירט אז עס קומט מעגליך ימנ"ו{{הערה|{{היברובוקס|מאיר היילפרין|הנוטריקון, הסימנים והכנוים|52496|page=165|מקום הוצאה=ווילנא|שנת הוצאה=תרע"ב}}.}}. אנדערע שלאגן פאר{{הערה|ברוך גלאטצער, "קונטרס יד הסימנים", [https://forum.otzar.org/download/file.php?id=79721 עמ' נו].}}, אז וויבאלד עס זענען פארהאן אין די פרשה דריי קורצע פסוקים אנע אתנחתא דערין{{הערה|{{תנ"ך|שמות|יב|מה|אן=ספר}} און {{תנ"ך|שמות|יב|מז|אן=פרק}}, {{תנ"ך|שמות|יד|ד|אן=ספר}}.}}, קומט מעגליך אריגינעל צוויי פון די פסוקים צוזאמגעשטעלט, נאר עס איז פארגעסן געווארן וויבאלד "לימנוי' בפסוקי לא בקיאינן"{{הערה|{{בבלי|קידושין|ל|א}}.}}{{הערה|זעט אין {{אוצר החכמה|משה גלביין|פני החמה - סימני מניין הפסוקים|600199|page=92|עמ=פא}} וואו ער שרייבט רמזים אין די חילוק פונעם סימן און צאל פסוקים. זעט אויך [https://hakirah.org/Vol%205%20Epstein.pdf#page=14 א רשימה] פון אזעלכע חילוקים דורכאויס די תורה.}}.}} און פערצן פרשיות - אכט [[פרשה פתוחה|פתוחות]] און זעקס [[פרשה סתומה|סתומות]].


אינעם פרשה ווערט דערציילט איבער די לעצטע דריי מכות: ארבה, חושך און מכת בכורות; די קרבן פסח אין מצרים און [[יציאת מצרים]]. די הויפט מצוות פון די פרשה זענען די מצוות פארבינדן מיט'ן [[קרבן פסח]], [[סיפור יציאת מצרים]] און [[קידוש בכורות]].
אינעם פרשה ווערט דערציילט איבער די לעצטע דריי מכות: ארבה, חושך און מכת בכורות; דער קרבן פסח אין מצרים און [[יציאת מצרים]]. די הויפט מצוות פון די פרשה זענען די מצוות פארבינדן מיט'ן [[קרבן פסח]], [[סיפור יציאת מצרים]] און [[קידוש בכורות]].


פרשת בא ווערט געליינט צווישן [[ג' שבט|ג']] און [[י' שבט]], און איז די דריטע פון די [[שובבי"ם]] וואכן.
פרשת בא ווערט געליינט צווישן [[ג' שבט|ג']] און [[י' שבט]], און איז די דריטע פון די [[שובבי"ם]] וואכן. די פרשה פון "הַחֹדֶשׁ הַזֶּה לָכֶם" ({{תנ"ך|שמות|יב|א|כ|אן=ספר}}) ווערט געליינט אום [[שבת החודש]]. די פרשה פון קרבן פסח ({{תנ"ך|שמות|יב|כא|נא|אן=ספר}}) ווערט געליינט די ערשטע טאג [[פסח]], און די פרשה פון "קַדֶּשׁ לִי כָל בְּכוֹר" ({{תנ"ך|שמות|יג|א|טז|אן=ספר}}) - די דריטע (אדער פערטע) טאג פסח.


==פרשת השכם==
==פרשת השכם==
שורה 30: שורה 30:


== אינהאלט ==
== אינהאלט ==
[[טעקע:CSIRO ScienceImage 7007 Plague locusts on the move.jpg|קליין|לינקס|מכת ארבה. א היישעריק פארשוועמונג.]]
[[טעקע:CSIRO ScienceImage 7007 Plague locusts on the move.jpg|קליין|לינקס|מכת ארבה. אן אנשיקעניש פון היישעריק.]]
=== ארבה און חושך ===
=== ארבה און חושך ===
אין די פריערדיגע סדרה, [[פרשת וארא|וארא]], האט דער אויבערשטער געברענגט אויף די [[מצריים]] די ערשטע זיבן מכות פון די [[צען מכות]]. און אין די אנהויב פון דעם פרשה האט גא-ט געברענגט נאך צוויי מכות אויף זיי: די [[צען מכות#ארבה|ארבה]] – [[היישעריק]] וואס עסן אַלע לאַנדווירטשאַפטליכע גערעטענישן פון מצרים, און דערנאך ווערט געלייגט [[צען מכות#חושך|חושך]] אויף דער ערד, און די מצריים קענען גארנישט זען. די מכות פירן אז [[פרעה]] זאל צוריקציען, אָבער ער זאָגט נאָך אָפּ משה און אהרןפאָדערונג צו שיקן דאס גאנצע אידישע פאלק מצרים.
אין די פריערדיגע סדרה, [[פרשת וארא|וארא]], ווערט געשילדערט די ערשטע זיבן פון די [[צען מכות]] וואס דער אויבערשטער האט געברענגט אויף די מצריים, און אין די אנהויב פון דעם פרשה ווערט דערציילט איבער די קומענדיגע צוויי מכות: [[צען מכות#ארבה|ארבה]] – [[היישעריק]] וואס האבן אויפגעגעסן דאס גאנצע לאנדווירטשאפטליכע גערעטעניש פון מצרים, און דאן איז געקומען [[צען מכות#חושך|חושך]], ווען א טונקלקייט האט זיך אראפגעלאזט איבער מצרים, וואס האט נאכגעפאלגט מיט א טאפנדע פינסטערניש, אבער פאר די אידן איז געווען ליכטיג - {{ציטוטון|וּלְכָל בְּנֵי יִשְׂרָאֵל הָיָה אוֹר בְּמוֹשְׁבֹתָם}}. פרעה איז דאן איינגעגאנגען ארויסצולאזן די אידן פון מצרים, אויפ'ן באדינג אז די בהמות נעמען זיי נישט מיט, אבער משה'ס אנטווארט איז געווען אז פרעה זעלבסט וועט זיי נאך צוטיילן קרבנות צו שחט'ן פאר'ן אויבערשטן, פון וואס פרעה איז געווארן אויפגעברויזט און פארשיקט משה מיט א ווארענונג נישט צו קומען צו אים נאכאמאל{{הערה|{{תנ"ך|שמות|י|לאנג=יא|אן=ספר}}.}}.


===הכנות ליציאת מצרים===
===הכנות פאר יציאת מצרים===
לפי ציווי ה', נערכות ההכנות לקראת מכת בכורות: בני ישראל שואלים משכניהם המצרים כלים מ[[כסף (יסוד)|כסף]] ומ[[זהב]] און [[בגד]]ים. משה מזהיר את פרעה שבמכה הבאה ימותו כל בכורי מצרים.
גאט האט געזאגט צו משה אז ער גייט ברענגען נאך איין מכה אויף מצרים, וואס וועט נאכפאלגן מיט יציאת מצרים, און ער זאל באפעלן די אידן צו  בעטן פון זייערע מצרי'שע פריינט טייערע כלים. משה האט געווארנט פרעה איבער די בעפארשטייענדע מכה, ווען אלע [[בכור]]ים אין מצרים וועלן שטארבן ביי האלבע נאכט, אבער פרעה האט זיך נישט דערשראקן, און ווייטער נישט ארויסגעשיקט די אידן{{הערה|{{תנ"ך|שמות|יא|לאנג=יא|אן=ספר}}.}}.


אחר כך מפרט ה' למשה את דיני [[קרבן פסח]], שיקריבו בני ישראל בזמן שיוכו בכורי מצרים. הם מצווים לשחוט את הקרבן בשעת בין הערביים, למרוח את דמו על משקופי פתח הבית כמגן בפני המשחית, ולאכול את בשרו בלילה כשהם מוכנים לקראת היציאה לדרך. קרבן ה[[פסח]] גם נקבע כקרבן לדורות, שאחריו יבוא חג בן שבעה ימים, שבו אסור לאכול [[חמץ]] אלא רק [[מצה|מצות]]. עוד לפני כן קובע ה' שחודש האביב, שבו חל הפסח, יהיה ה[[חודש]] הראשון ב[[הלוח העברי|לוח העברי]].
דאן האט דער אויבערשטער אנגעזאגט משה און אהרן איבער די מצוה פון קידוש החודש: {{ציטוטון|הַחֹדֶשׁ הַזֶּה לָכֶם רֹאשׁ חֳדָשִׁים}}, דערביי באשטימנדיג [[ניסן|דעם חודש]] אלס ערשטער [[חודש]] אין [[אידישער לוח]], און פארגעזעצט אז זיי זאלן באפעלן די אידן איבער די דינים פון [[קרבן פסח]]; זיי זאלן עס שחט'ן "[[בין הערביים]]", און זיי זאלן שמירן די בלוט דערפון אויף די דריי זייטן פון די דרויסנדיגע שוועל פון הויז אין וועלכע זיי גייען עס עסן אלס צייכן צו ווערן אפגעהיטן און איבערגעהיפט ביי מכת בכורות, עס בראטן און עסן געאיילט און גרייט ארויסצוגיין. די דינים פונעם קרבן פסח און פונעם יום טוב [[פסח]], דער איסור פון [[חמץ]] און חיוב פון [[אכילת מצה]], זענען געווארן אנגעזאגט אויך פאר אלע דורות. משה האט טאקע אנגעזאגט די אידן די אלע באפעלן, און זיי האבן אזוי געטון{{הערה|{{תנ"ך|שמות|יב|א|כח|אן=ספר}}.}}.


===מכת בכורות ויציאת מצרים===
===מכת בכורות און יציאת מצרים===
{{הפניה לערך מורחב|ערכים=[[מכת בכורות]], [[יציאת מצרים]]}}
{{הויפט ארטיקל|ערכים=<!--[[מכת בכורות]], -->[[יציאת מצרים]]}}
בחצות הלילה הורג ה' את כל [[בכור]]י מצרים. פרעה ממהר אל משה ואהרן ומצווה עליהם לעזוב מיד, עם כל עם ישראל, את ארץ מצרים. העם [[יציאת מצרים|יוצא לדרך]], ובכך מסתיים [[שעבוד מצרים]].
ביי [[חצות|חצות הלילה]] האט גאט גע'הרג'עט אלע בכורים אין מצרים, און פרעה איז געלאפן רופן משה און אהרן און זיי געזאגט באלד ארויסצוגיין פון מצרים. די מצריים האבן ארויסגעיאגט די אידן, ווען די אידן האבן - ווי דער באפעל פון משה - גענומען פון די מצריים זילבערנע און גאלדענע כלים און קליידער, און דאן זענען די אידן - וועלכע האבן זיך געציילט צו 600,000 מענער - ארויס פון מצרים{{הערה|{{תנ"ך|שמות|יב|כח|מב|אן=ספר}}.}}.


עד סיום הפרשה מופיעות פרשות [[הלכה|הלכתיות]], המפרטות דינים הקשורים לפסח ולזיכרון [[יציאת מצרים]]: דיני אכילת קרבן הפסח, מצוות [[קידוש בכורות]], מצוות [[סיפור יציאת מצרים]] ומצוות [[הנחת תפילין|תפילין]].
ביז סוף פרשה ווערט ארויסגעשריבן די הלכות פארבינדן מיט פסח און געדענקן יציאת מצרים: די דינים פון קרבן פסח, די מצוות פון [[קידוש בכורות]], [[סיפור יציאת מצרים]] און [[תפילין]]{{הערה|{{תנ"ך|שמות|יב|מב|אן=ספר}} - {{תנ"ך|שמות|יג|כב|אן=ספר}}.}}.


== מצוות בפרשה ==
== מצוות אין דער פרשה ==
לויט ווי אויסגערעכנט אינעם [[ספר החינוך]] איז פארהאן 23 [[תרי"ג מצוות|מצוות]] אין דער פרשה:
לויט ווי אויסגערעכנט אינעם [[ספר החינוך]] איז פארהאן 20 [[תרי"ג מצוות|מצוות]] אין דער פרשה:
{| class="wikitable"
{| class="wikitable"
|+
|+
שורה 55: שורה 55:
|-
|-
|[[קידוש החודש]]
|[[קידוש החודש]]
|הַחֹדֶשׁ הַזֶּה לָכֶם רֹאשׁ חֳדָשִׁים{{הערה|{{תנ"ך|שמות|יב|ב}}}}
|הַחֹדֶשׁ הַזֶּה לָכֶם רֹאשׁ חֳדָשִׁים ({{תנ"ך|שמות|יב|ב|אן=ספר}})
|ניין
|ניין
|בית דין הגדול
|בית דין הגדול
|-
|-
|[[קרבן פסח|שחט'ן דעם קרבן הפסח]]
|[[קרבן פסח|שחט'ן דעם קרבן הפסח]]
|וְשָׁחֲטוּ אֹתוֹ כֹּל קְהַל עֲדַת יִשְׂרָאֵל{{הערה|{{תנ"ך|שמות|יב|ו}}}}
|וְשָׁחֲטוּ אֹתוֹ כֹּל קְהַל עֲדַת יִשְׂרָאֵל ({{תנ"ך|שמות|יב|ו|אן=ספר}})
|ניין
|ניין
|יעדער
|יעדער
|-
|-
|עסן די פלייש פון קרבן הפסח
|עסן די פלייש פון קרבן הפסח
|וְאָכְלוּ אֶת הַבָּשָׂר בַּלַּיְלָה הַזֶּה{{הערה|{{תנ"ך|שמות|יב|ח}}}}
|וְאָכְלוּ אֶת הַבָּשָׂר בַּלַּיְלָה הַזֶּה ({{תנ"ך|שמות|יב|ח|אן=ספר}})
|ניין
|ניין
|יעדער
|יעדער
|-
|-
|נישט עסן דעם קרבן פסח "נא ומבושל"
|נישט עסן דעם קרבן פסח "נא ומבושל"
|אַל תֹּאכְלוּ מִמֶּנּוּ נָא וּבָשֵׁל מְבֻשָּׁל בַּמָּיִם כִּי אִם צְלִי אֵשׁ{{הערה|{{תנ"ך|שמות|יב|ט}}}}
|אַל תֹּאכְלוּ מִמֶּנּוּ נָא וּבָשֵׁל מְבֻשָּׁל בַּמָּיִם כִּי אִם צְלִי אֵשׁ ({{תנ"ך|שמות|יב|ט|אן=ספר}})
|ניין
|ניין
|יעדער
|יעדער
|-
|-
|נישט איבערלאזן פונעם פלייש פון קרבן פסח
|נישט איבערלאזן פונעם פלייש פון קרבן פסח
|וְלֹא תוֹתִירוּ מִמֶּנּוּ עַד בֹּקֶר{{הערה|{{תנ"ך|שמות|יב|י}}}}
|וְלֹא תוֹתִירוּ מִמֶּנּוּ עַד בֹּקֶר ({{תנ"ך|שמות|יב|י|אן=ספר}})
|ניין
|ניין
|יעדער
|יעדער
|-
|-
|השבתת [[חמץ]] אום [[ערב פסח]]
|השבתת [[חמץ]] אום [[ערב פסח]]
|אַךְ בַּיּוֹם הָרִאשׁוֹן תַּשְׁבִּיתוּ שְּׂאֹר מִבָּתֵּיכֶם{{הערה|{{תנ"ך|שמות|יב|טו}}}}
|אַךְ בַּיּוֹם הָרִאשׁוֹן תַּשְׁבִּיתוּ שְּׂאֹר מִבָּתֵּיכֶם ({{תנ"ך|שמות|יב|טו|אן=ספר}})
|יא
|יא
|יעדער
|יעדער
|-
|-
|[[אכילת מצה]] די [[ליל הסדר|ערשטע נאכט פסח]]
|[[אכילת מצה]] די [[ליל הסדר|ערשטע נאכט פסח]]
|בָּעֶרֶב תֹּאכְלוּ מַצֹּת{{הערה|{{תנ"ך|שמות|יב|יח}}}}
|בָּעֶרֶב תֹּאכְלוּ מַצֹּת ({{תנ"ך|שמות|יב|יח|אן=ספר}})
|יא
|יא
|יעדער
|יעדער
|-
|-
|עס זאל זיך נישט טרעפן חמץ אין באזיס אום פסח (בל ימצא)
|עס זאל זיך נישט טרעפן חמץ אין באזיץ אום פסח (בל ימצא)
|שִׁבְעַת יָמִים שְׂאֹר לֹא יִמָּצֵא בְּבָתֵּיכֶם{{הערה|{{תנ"ך|שמות|יב|יט}}}}
|שִׁבְעַת יָמִים שְׂאֹר לֹא יִמָּצֵא בְּבָתֵּיכֶם ({{תנ"ך|שמות|יב|יט|אן=ספר}})
|יא
|יא
|יעדער
|יעדער
|-
|-
|נישט עסן זאכן וואס האבן חמץ (תרעובות) אום פסח
|נישט עסן זאכן וואס האבן חמץ (תערובות) אום פסח
|כָּל מַחְמֶצֶת לֹא תֹאכֵלוּ{{הערה|{{תנ"ך|שמות|יב|כ}}}}
|כָּל מַחְמֶצֶת לֹא תֹאכֵלוּ ({{תנ"ך|שמות|יב|כ|אן=ספר}})
|יא
|יא
|יעדער
|יעדער
|-
|-
|נישט געבן צו עסן פונעם קרבן פסח פאר אן עובד עבודה זרה
|נישט געבן צו עסן פונעם קרבן פסח פאר א [[משומד]]
|כָּל בֶּן נֵכָר לֹא יֹאכַל בּוֹ{{הערה|{{תנ"ך|שמות|יב|מג}}}}
|כָּל בֶּן נֵכָר לֹא יֹאכַל בּוֹ ({{תנ"ך|שמות|יב|מג|אן=ספר}})
|ניין
|ניין
|יעדער
|יעדער
|-
|-
|נישט געבן צו עסן פונעם קרבן פסח פאר א [[גר תושב]]
|נישט געבן צו עסן פונעם קרבן פסח פאר א [[גר תושב]]
|תּוֹשָׁב וְשָׂכִיר לֹא יֹאכַל בּוֹ{{הערה|{{תנ"ך|שמות|יב|מה}}}}
|תּוֹשָׁב וְשָׂכִיר לֹא יֹאכַל בּוֹ ({{תנ"ך|שמות|יב|מה|אן=ספר}})
|ניין
|ניין
|יעדער
|יעדער
|-
|-
|נישט ארויסטראגן דעם קרבן פסח פון הויז פון די חבורה
|נישט ארויסטראגן דעם קרבן פסח פון הויז פון די חבורה
|לֹא תוֹצִיא מִן הַבַּיִת מִן הַבָּשָׂר חוּצָה{{הערה|שם=יבמו|{{תנ"ך|שמות|יב|מו}}}}
|לֹא תוֹצִיא מִן הַבַּיִת מִן הַבָּשָׂר חוּצָה ({{תנ"ך|שמות|יב|מו|אן=ספר}})
|ניין
|ניין
|יעדער
|יעדער
|-
|-
|נישט צוברעכן א ביין פונעם קרבן פסח
|נישט צעברעכן א ביין פונעם קרבן פסח
|וְעֶצֶם לֹא תִשְׁבְּרוּ בוֹ{{הערה|שם=יבמו}}
|וְעֶצֶם לֹא תִשְׁבְּרוּ בוֹ ({{תנ"ך|שמות|יב|מו|אן=ספר}})
|ניין
|ניין
|יעדער
|יעדער
|-
|-
|אן ערל זאל נישט עסן פון קרבן פסח
|אן ערל זאל נישט עסן פון קרבן פסח
|וְכָל עָרֵל לֹא יֹאכַל בּוֹ{{הערה|{{תנ"ך|שמות|יב|מח}}}}
|וְכָל עָרֵל לֹא יֹאכַל בּוֹ ({{תנ"ך|שמות|יב|מח|אן=ספר}})
|ניין
|ניין
|מענער ערלים
|מענער ערלים
|-
|-
|מצוות [[קידוש בכורת]]
|מצוות [[קידוש בכורות]]
|קַדֶּשׁ לִי כָל בְּכוֹר פֶּטֶר כָּל רֶחֶם בִּבְנֵי יִשְׂרָאֵל בָּאָדָם וּבַבְּהֵמָה לִי הוּא{{הערה|{{תנ"ך|שמות|יג|ב}}}}
|קַדֶּשׁ לִי כָל בְּכוֹר פֶּטֶר כָּל רֶחֶם בִּבְנֵי יִשְׂרָאֵל בָּאָדָם וּבַבְּהֵמָה לִי הוּא ({{תנ"ך|שמות|יג|ב|אן=ספר}})
|יא
|יא
|יעדער
|יעדער
|-
|-
|נישט עסן חמץ אום פסח
|נישט עסן חמץ אום פסח
|וְלֹא יֵאָכֵל חָמֵץ{{הערה|{{תנ"ך|שמות|יג|ג}}}}
|וְלֹא יֵאָכֵל חָמֵץ ({{תנ"ך|שמות|יג|ג|אן=ספר}})
|יא
|יא
|יעדער
|יעדער
|-
|-
|עס זאל נישט געזען ווערן חמץ אום פסח (בל יראה)
|עס זאל נישט געזען ווערן חמץ אום פסח (בל יראה)
|וְלֹא יֵרָאֶה לְךָ חָמֵץ וְלֹא יֵרָאֶה לְךָ שְׂאֹר בְּכָל גְּבֻלֶךָ{{הערה|{{תנ"ך|שמות|יג|ז}}}}
|וְלֹא יֵרָאֶה לְךָ חָמֵץ וְלֹא יֵרָאֶה לְךָ שְׂאֹר בְּכָל גְּבֻלֶךָ ({{תנ"ך|שמות|יג|ז|אן=ספר}})
|יא
|יא
|יעדער
|יעדער
|-
|-
|מצוות [[סיפור יציאת מצרים]]
|מצוות [[סיפור יציאת מצרים]]
|וְהִגַּדְתָּ לְבִנְךָ{{הערה|{{תנ"ך|שמות|יג|ח}}}}
|וְהִגַּדְתָּ לְבִנְךָ ({{תנ"ך|שמות|יג|ח|אן=ספר}})
|יא
|יא
|יעדער
|יעדער
|-
|-
|מצוות [[פדיון פטר חמור]]
|מצוות [[פדיון פטר חמור]]
|וְכָל פֶּטֶר חֲמֹר תִּפְדֶּה בְשֶׂה{{הערה|{{תנ"ך|שמות|יג|יג}}}}
|וְכָל פֶּטֶר חֲמֹר תִּפְדֶּה בְשֶׂה ({{תנ"ך|שמות|יג|יג|אן=ספר}})
|יא
|יא
|יעדער
|יעדער
|-
|-
|מצוות עריפת פטר חמור
|מצוות עריפת פטר חמור
|וְאִם לֹא תִפְדֶּה וַעֲרַפְתּוֹ{{הערה|{{תנ"ך|שמות|יג|יג}}}}
|וְאִם לֹא תִפְדֶּה וַעֲרַפְתּוֹ ({{תנ"ך|שמות|יג|יג|אן=ספר}})
|ניין
|ניין
|יעדער
|יעדער
שורה 170: שורה 170:
ביי די [[ראמאניאטן|ראָמאַניאטן]] ליינט מען {{תנ"ך|ישעיהו|לד|יא|לאנג=יא}} - {{תנ"ך|ישעיהו|לו|ד|לאנג=יא|אן=ספר}}{{הערה|[https://alhatorah.org/Haftarat_Bo/0/he הפטרת בא] אויפ'ן על התורה זייטל. עס ווערן געברענגט דארט נאך וואריאציעס.}}.
ביי די [[ראמאניאטן|ראָמאַניאטן]] ליינט מען {{תנ"ך|ישעיהו|לד|יא|לאנג=יא}} - {{תנ"ך|ישעיהו|לו|ד|לאנג=יא|אן=ספר}}{{הערה|[https://alhatorah.org/Haftarat_Bo/0/he הפטרת בא] אויפ'ן על התורה זייטל. עס ווערן געברענגט דארט נאך וואריאציעס.}}.


==דרויסנדע לינקס==
==דרויסנדיגע לינקס==
{{פרשה לינקס|בית חב"ד=468304|ישיבה=28|בינינו=7528|אתר פרשת השבוע=2011/01/bo}}
{{פרשה לינקס|בית חב"ד=468304|בינינו=7528|אתר פרשת השבוע=2011/01/bo}}


== נאטיצן ==
== נאטיצן ==
שורה 180: שורה 180:


{{פרשיות השבוע}}
{{פרשיות השבוע}}
[[:קאטעגאריע:פרשת בא|*]]
{{ספר שמות}}
[[:קאטעגאריע:פרשיות ספר שמות|בא]]
[[קאטעגאריע:פרשת בא|*]]
[[:קאַטעגאָריע:שבט]]
[[קאטעגאריע:פרשיות ספר שמות|בא]]
 
[[קאַטעגאָריע:שבט]]
[[קאַטעגאָריע:המכלול ארטיקלען]]
[[he:פרשת בא]]
[[he:פרשת בא]]

יעצטיגע רעוויזיע זינט 08:23, 8 יולי 2024

Arrow r.svg בא Arrow l.svg
פסוקים שמות י, א - יג, טז
צאל פסוקים 106 (29'סטע - אייניג מיט פרשיות תולדות און ויגש)
צאל ווערטער 1655 (21'סטע)
צאל אותיות 6149 (22'סטע)
אינהאלט מכת ארבה, מכת חושך, הכנות פאר ארויסגאנג פון מצרים און קרבן פסח, מכת בכורות, יציאת מצרים
מצוות אין דער פרשה לויטן ספר החינוך
עשה (9)  לא תעשה (11)
קידוש החודש, קידוש בכורות, סיפור יציאת מצרים, פטר חמור, קרבן פסח איסורי חמץ, הלכות קרבן פסח
הפטורה
אשכנזים און רוב ספרדים ירמיהו מו, יג–כח
רוב תימנים ישעיהו יט, א–כה
איטאליענער און טייל תימנים ישעיהו יח, ז - יט, כה

פרשת בֹּא איז די דריטע סדרה פון ספר שמות, און די פופצנטע פון די תורה בכלל. די פרשה גייט פון קאַפּיטל י', פסוק א' ביז קאַפּיטל י"ג, פסוק ט"ז, לויטן אנגענומענעם צעטיילונג פון קאפיטלען, פארמאגנדיג אינאיינעם 106 פסוקים[א] און פערצן פרשיות - אכט פתוחות און זעקס סתומות.

אינעם פרשה ווערט דערציילט איבער די לעצטע דריי מכות: ארבה, חושך און מכת בכורות; דער קרבן פסח אין מצרים און יציאת מצרים. די הויפט מצוות פון די פרשה זענען די מצוות פארבינדן מיט'ן קרבן פסח, סיפור יציאת מצרים און קידוש בכורות.

פרשת בא ווערט געליינט צווישן ג' און י' שבט, און איז די דריטע פון די שובבי"ם וואכן. די פרשה פון "הַחֹדֶשׁ הַזֶּה לָכֶם" (יב, א–כ) ווערט געליינט אום שבת החודש. די פרשה פון קרבן פסח (יב, כא–נא) ווערט געליינט די ערשטע טאג פסח, און די פרשה פון "קַדֶּשׁ לִי כָל בְּכוֹר" (יג, א–טז) - די דריטע (אדער פערטע) טאג פסח.

פרשת השכם

אין די מסורה פון די פרשיות פון די תקופת הגאונים, ענדיגט זיך פרשת וארא פאר מכת ברד, ביי ט, יב, און פון די קומענדיגע פסוק, וַיֹּאמֶר ה' אֶל מֹשֶׁה הַשְׁכֵּם בַּבֹּקֶר, הייבט זיך אן א נייע פרשה מיט'ן נאמען "פרשת השכם" אנשטאט פרשת בא, וואס ציט זיך ביז פרשת בשלח[9]. דער לעצטער צו דערמאנען דער מסורה איז רבי יששכר בן סוסאן (געלעבט אין 16'טער יארהונדערט), אין זיין ספר "עיבור שנים"[10] וואו ער שרייבט אז אין קהילת קאנסטאנטין האט מען זיך אזוי געפירט[11].

אינהאלט

מכת ארבה. אן אנשיקעניש פון היישעריק.

ארבה און חושך

אין די פריערדיגע סדרה, וארא, ווערט געשילדערט די ערשטע זיבן פון די צען מכות וואס דער אויבערשטער האט געברענגט אויף די מצריים, און אין די אנהויב פון דעם פרשה ווערט דערציילט איבער די קומענדיגע צוויי מכות: ארבההיישעריק וואס האבן אויפגעגעסן דאס גאנצע לאנדווירטשאפטליכע גערעטעניש פון מצרים, און דאן איז געקומען חושך, ווען א טונקלקייט האט זיך אראפגעלאזט איבער מצרים, וואס האט נאכגעפאלגט מיט א טאפנדע פינסטערניש, אבער פאר די אידן איז געווען ליכטיג - ”וּלְכָל בְּנֵי יִשְׂרָאֵל הָיָה אוֹר בְּמוֹשְׁבֹתָם”. פרעה איז דאן איינגעגאנגען ארויסצולאזן די אידן פון מצרים, אויפ'ן באדינג אז די בהמות נעמען זיי נישט מיט, אבער משה'ס אנטווארט איז געווען אז פרעה זעלבסט וועט זיי נאך צוטיילן קרבנות צו שחט'ן פאר'ן אויבערשטן, פון וואס פרעה איז געווארן אויפגעברויזט און פארשיקט משה מיט א ווארענונג נישט צו קומען צו אים נאכאמאל[12].

הכנות פאר יציאת מצרים

גאט האט געזאגט צו משה אז ער גייט ברענגען נאך איין מכה אויף מצרים, וואס וועט נאכפאלגן מיט יציאת מצרים, און ער זאל באפעלן די אידן צו בעטן פון זייערע מצרי'שע פריינט טייערע כלים. משה האט געווארנט פרעה איבער די בעפארשטייענדע מכה, ווען אלע בכורים אין מצרים וועלן שטארבן ביי האלבע נאכט, אבער פרעה האט זיך נישט דערשראקן, און ווייטער נישט ארויסגעשיקט די אידן[13].

דאן האט דער אויבערשטער אנגעזאגט משה און אהרן איבער די מצוה פון קידוש החודש: ”הַחֹדֶשׁ הַזֶּה לָכֶם רֹאשׁ חֳדָשִׁים”, דערביי באשטימנדיג דעם חודש אלס ערשטער חודש אין אידישער לוח, און פארגעזעצט אז זיי זאלן באפעלן די אידן איבער די דינים פון קרבן פסח; זיי זאלן עס שחט'ן "בין הערביים", און זיי זאלן שמירן די בלוט דערפון אויף די דריי זייטן פון די דרויסנדיגע שוועל פון הויז אין וועלכע זיי גייען עס עסן אלס צייכן צו ווערן אפגעהיטן און איבערגעהיפט ביי מכת בכורות, עס בראטן און עסן געאיילט און גרייט ארויסצוגיין. די דינים פונעם קרבן פסח און פונעם יום טוב פסח, דער איסור פון חמץ און חיוב פון אכילת מצה, זענען געווארן אנגעזאגט אויך פאר אלע דורות. משה האט טאקע אנגעזאגט די אידן די אלע באפעלן, און זיי האבן אזוי געטון[14].

מכת בכורות און יציאת מצרים

Postscript-viewer-blue.svg יציאת מצרים

ביי חצות הלילה האט גאט גע'הרג'עט אלע בכורים אין מצרים, און פרעה איז געלאפן רופן משה און אהרן און זיי געזאגט באלד ארויסצוגיין פון מצרים. די מצריים האבן ארויסגעיאגט די אידן, ווען די אידן האבן - ווי דער באפעל פון משה - גענומען פון די מצריים זילבערנע און גאלדענע כלים און קליידער, און דאן זענען די אידן - וועלכע האבן זיך געציילט צו 600,000 מענער - ארויס פון מצרים[15].

ביז סוף פרשה ווערט ארויסגעשריבן די הלכות פארבינדן מיט פסח און געדענקן יציאת מצרים: די דינים פון קרבן פסח, די מצוות פון קידוש בכורות, סיפור יציאת מצרים און תפילין[16].

מצוות אין דער פרשה

לויט ווי אויסגערעכנט אינעם ספר החינוך איז פארהאן 20 מצוות אין דער פרשה:

מצוה מקור אקטועל היינטיגע צייטן באפוילענע
קידוש החודש הַחֹדֶשׁ הַזֶּה לָכֶם רֹאשׁ חֳדָשִׁים (יב, ב) ניין בית דין הגדול
שחט'ן דעם קרבן הפסח וְשָׁחֲטוּ אֹתוֹ כֹּל קְהַל עֲדַת יִשְׂרָאֵל (יב, ו) ניין יעדער
עסן די פלייש פון קרבן הפסח וְאָכְלוּ אֶת הַבָּשָׂר בַּלַּיְלָה הַזֶּה (יב, ח) ניין יעדער
נישט עסן דעם קרבן פסח "נא ומבושל" אַל תֹּאכְלוּ מִמֶּנּוּ נָא וּבָשֵׁל מְבֻשָּׁל בַּמָּיִם כִּי אִם צְלִי אֵשׁ (יב, ט) ניין יעדער
נישט איבערלאזן פונעם פלייש פון קרבן פסח וְלֹא תוֹתִירוּ מִמֶּנּוּ עַד בֹּקֶר (יב, י) ניין יעדער
השבתת חמץ אום ערב פסח אַךְ בַּיּוֹם הָרִאשׁוֹן תַּשְׁבִּיתוּ שְּׂאֹר מִבָּתֵּיכֶם (יב, טו) יא יעדער
אכילת מצה די ערשטע נאכט פסח בָּעֶרֶב תֹּאכְלוּ מַצֹּת (יב, יח) יא יעדער
עס זאל זיך נישט טרעפן חמץ אין באזיץ אום פסח (בל ימצא) שִׁבְעַת יָמִים שְׂאֹר לֹא יִמָּצֵא בְּבָתֵּיכֶם (יב, יט) יא יעדער
נישט עסן זאכן וואס האבן חמץ (תערובות) אום פסח כָּל מַחְמֶצֶת לֹא תֹאכֵלוּ (יב, כ) יא יעדער
נישט געבן צו עסן פונעם קרבן פסח פאר א משומד כָּל בֶּן נֵכָר לֹא יֹאכַל בּוֹ (יב, מג) ניין יעדער
נישט געבן צו עסן פונעם קרבן פסח פאר א גר תושב תּוֹשָׁב וְשָׂכִיר לֹא יֹאכַל בּוֹ (יב, מה) ניין יעדער
נישט ארויסטראגן דעם קרבן פסח פון הויז פון די חבורה לֹא תוֹצִיא מִן הַבַּיִת מִן הַבָּשָׂר חוּצָה (יב, מו) ניין יעדער
נישט צעברעכן א ביין פונעם קרבן פסח וְעֶצֶם לֹא תִשְׁבְּרוּ בוֹ (יב, מו) ניין יעדער
אן ערל זאל נישט עסן פון קרבן פסח וְכָל עָרֵל לֹא יֹאכַל בּוֹ (יב, מח) ניין מענער ערלים
מצוות קידוש בכורות קַדֶּשׁ לִי כָל בְּכוֹר פֶּטֶר כָּל רֶחֶם בִּבְנֵי יִשְׂרָאֵל בָּאָדָם וּבַבְּהֵמָה לִי הוּא (יג, ב) יא יעדער
נישט עסן חמץ אום פסח וְלֹא יֵאָכֵל חָמֵץ (יג, ג) יא יעדער
עס זאל נישט געזען ווערן חמץ אום פסח (בל יראה) וְלֹא יֵרָאֶה לְךָ חָמֵץ וְלֹא יֵרָאֶה לְךָ שְׂאֹר בְּכָל גְּבֻלֶךָ (יג, ז) יא יעדער
מצוות סיפור יציאת מצרים וְהִגַּדְתָּ לְבִנְךָ (יג, ח) יא יעדער
מצוות פדיון פטר חמור וְכָל פֶּטֶר חֲמֹר תִּפְדֶּה בְשֶׂה (יג, יג) יא יעדער
מצוות עריפת פטר חמור וְאִם לֹא תִפְדֶּה וַעֲרַפְתּוֹ (יג, יג) ניין יעדער

דאטומען

דער שבת ווען מ'ליינט די פרשה, קען געפאלן אין זעקס אנדערע דאטומען:

הפטורה

מען ליינט די הפטורה אין די נבואות איבער מצרים. די אשכנזים און רוב ספרדים ליינען אין ספר ירמיהו, קאַפּיטל מ"ו, פסוקים י"ג–כ"ח[17] די תימנים, איראקער, טוניזיער און ליביער, ליינען "משא מצרים" אין ספר ישעיהו, קאַפּיטל י"ט, פסוקים א'–כ"ה[18], און די איטאליענער און טייל תימנים הייבן אן ביי קאַפּיטל י"ח, פסוק ז'.

ביי די ראָמאַניאטן ליינט מען ספר ישעיהו, קאַפּיטל ל"ד, פסוק י"א - קאַפּיטל ל"ו, פסוק ד'[19].

דרויסנדיגע לינקס

טעקסט:

טייטש

  • מאיר הלוי לעטעריס, "פרשת בא", חמשה חומשי תורה אין אידיש, ניו יארק, תרע"ד

פארברייטערונג:

נאטיצן

  1. דאס איז היינט די פאקטישע צאל פסוקים, און אזוי שרייבן די מקורות פון די תקופות הגאונים און ראשונים וואס האבן דאקומענטירט די צאל פסוקים און סימנים, וועלכע געבן אן אלס סימן - יהללא"ל, באטרעפנדיג 106[1].
    אין די חומשים איז אריינגעדריקט אז דער צאל איז 105, און אזוי געבט אויך אן דער סימן פונעם פרשה - ימנ"ה[2]. מערסטנס פארשער גלייבן אז דאס איז גרייזיג[3]. אין ספר "הנוטריקון, הסימנים והכנוים" ווערט שפעקולירט אז עס קומט מעגליך ימנ"ו[4]. אנדערע שלאגן פאר[5], אז וויבאלד עס זענען פארהאן אין די פרשה דריי קורצע פסוקים אנע אתנחתא דערין[6], קומט מעגליך אריגינעל צוויי פון די פסוקים צוזאמגעשטעלט, נאר עס איז פארגעסן געווארן וויבאלד "לימנוי' בפסוקי לא בקיאינן"[7][8].

רעפערענצן

  1. אזוי אין ספר החילופים פון מישאל בן עוזיאל; דער מאירי אין קרית ספר - חלק ב, מ"ח ע"ב.
  2. ווי אין ערשטן געדרוקטן חומש מיט די סימנים, מקראות גדולות, ווענעציע, רפ"ה.
  3. זעט אין מרדכי ליב קצנלנבוגן, "רישומי המסורה בסופי פרשות התורה וספרי התנ"ך", סיני - קכו קכז, מוסד הרב קוק; אהרן ארנד, הסימנים של מנייני הפסוקים שבפרשות התורה.
  4. מאיר היילפרין, הנוטריקון, הסימנים והכנוים, ווילנא, תרע"ב.
  5. ברוך גלאטצער, "קונטרס יד הסימנים", עמ' נו.
  6. יב, מה און מז, יד, ד.
  7. קידושין ל, א.
  8. זעט אין משה גלביין, פני החמה - סימני מניין הפסוקים, עמ' פא (פארלאנגט אומזיסטע רעגיסטראַציע) וואו ער שרייבט רמזים אין די חילוק פונעם סימן און צאל פסוקים. זעט אויך א רשימה פון אזעלכע חילוקים דורכאויס די תורה.
  9. זעט: "סדר פרשיות של ימים טובים והפטרות שלהן", הלכות פסוקות, ירושלים, תשי"א, עמ' קפ, און "זה סדר פרשיות של ימים טובים והפטריות שלהם", הלכות גדולות, בערלין: הרב עזריאל הילדסהיימר, תרמ"ח-תרנ"ב, עמ' 617.
  10. עיבור שנים, ווענעציע, לג ע"א.
  11. זעט אויספירליך אין יוסף עופר, "תפוצתה של פרשת השכם בבקר וגלגוליה", המסורה הבבלית לתורה, עקרונותיה ודרכיה, ירושלים: האקדמיה ללשון העברית, תשס"א, עמ' 187–203.
  12. קאַפּיטל י'.
  13. קאַפּיטל י"א.
  14. יב, א–כח.
  15. יב, כח–מב.
  16. יב, מב - יג, כב.
  17. סדר העיבור, סדר הפרשיות וההפטרות.
  18. סדר התפילה ה׳, ד' .
  19. הפטרת בא אויפ'ן על התורה זייטל. עס ווערן געברענגט דארט נאך וואריאציעס.