בדוקי עריכות אוטומטית, אינטערפעיס רעדאקטארן, אינטערפעיס אדמיניסטראַטאָרן, סיסאפן, מייבאים, מעדכנים, מייבא, אספקלריה רעדאקטארן
46,716
רעדאגירונגען
קיין רעדאגירונג באמערקונג
ק (←פטירה: הגהה) |
אין תקציר עריכה |
||
| שורה 15: | שורה 15: | ||
[[טעקע:12 staemme israels heb.svg|שמאל|ממוזער|די נחלות פון די [[שבטי ישראל]]]] | [[טעקע:12 staemme israels heb.svg|שמאל|ממוזער|די נחלות פון די [[שבטי ישראל]]]] | ||
'''בִּנְיָמִין''' ({{לינק צו אידיש יאר|2208}} – [[י"א חשון]] {{לינק צו אידיש יאר|2323}}) איז דער יונגסטער זון פון [[יעקב]] דורך [[רחל]], און דער פּאטריארך פון [[שבט בנימין]]. | '''{{מנוקד|בִּנְיָמִין}}''' ({{לינק צו אידיש יאר|2208}} – [[י"א חשון]] {{לינק צו אידיש יאר|2323}}) איז דער יונגסטער זון פון [[יעקב]] דורך [[רחל]], און דער פּאטריארך פון [[שבט בנימין]]. | ||
==ביאגראפיע== | ==ביאגראפיע== | ||
| שורה 24: | שורה 24: | ||
===נאמען=== | ===נאמען=== | ||
אנדערש ווי ביי די אנדערע שבטים, ווערט נישט ערקלערט אין די תורה דעם באדייט פון זיין נאמען. עס ווערט נאר פארציילט אז אויסהויכנדיג איר נשמה, האט אים זיין מאמע גערופן גערופן בֶּן-אוֹנִי{{הערה|שם=ברלה|{{תנ"ך|בראשית|לה|יח}}}} - "דער זון פון מיין פּיין"{{הערה|דארט=ברלה|תרגום דארט; [[רש"י]] דארט; [[רד"ק]] דארט.}}, אדער "דער זון פון מיין טרויער ([[אנינות]])"{{הערה|דארט=ברלה|[[רב סעדיה גאון|רס"ג]] דארט; [[רבי אברהם אבן עזרא|ראב"ע]] דארט; [[רמב"ן]] דארט.}} | אנדערש ווי ביי די אנדערע שבטים, ווערט נישט ערקלערט אין די תורה דעם באדייט פון זיין נאמען. עס ווערט נאר פארציילט אז אויסהויכנדיג איר נשמה, האט אים זיין מאמע גערופן גערופן בֶּן-אוֹנִי{{הערה|שם=ברלה|{{תנ"ך|בראשית|לה|יח}}}} - "דער זון פון מיין פּיין"{{הערה|דארט=ברלה|תרגום דארט; [[רש"י]] דארט; [[רד"ק]] דארט.}}, אדער "דער זון פון מיין טרויער ([[אנינות]])"{{הערה|דארט=ברלה|[[רב סעדיה גאון|רס"ג]] דארט; [[רבי אברהם אבן עזרא|ראב"ע]] דארט; [[רמב"ן]] דארט.}}. | ||
זיין טאטע האט אים אבער גערופן בנימין, וואס איז צוזאמענגעשטעלט פון די ווערטער "בן ימין", וואס ווערט געטייטשט אויף פארשידענע וועגן, צווישן אנדערע: | |||
*"זון פון [[דרום]]"{{הערה|ווי אינעם פסוק {{תנ"ך|תהלים|פט|יג}}: צָפוֹן וְ'''יָמִין''' אַתָּה בְרָאתָם.}}, וויבאלד ער איז געווען דער איינציגער צו געבוירן ווערן אין דרום, דאס איז כנען (אלע זיינע ברידער זענען געבוירן אין [[ארם נהריים]]){{הערה|דארט=ברלה|רש"י דארט; [[רלב"ג]] דארט.}}. | |||
*א זון וואס איז געבוירן אויף דער עלטער{{הערה|דארט=ברלה|[[רש"י]] דארט; [[רשב"ם]] דארט; רבי מיוחס דארט.}}. לויט דעם איז '''ימין''' אזוי ווי '''ימים''', ווי אינעם פסוק{{הערה|{{תנ"ך|דניאל|יב|יג}}.}} לְקֵץ הַיָּמִין. | |||
*א זון פון מיין רעכטער האנט, ד"ה אז ער איז געווען זייער באליבט אויף אים{{הערה|דארט=ברלה|[[רד"ק]] דארט; [[רבי יוסף בכור שור|בכור שור]] דארט.}}. | |||
*ווילנדיג אים רופן מיטן נאמען וואס די מאמע האט אים געגעבן, האט יעקב אויסגעטייטשט בן אוני ווי 'דער זון פון מיין קראפט', און אים גערופן 'בִּנְיָמִין' וואס טראגט אויך דעם באדייט, ווייל די רעכטע זייט צייגט אויף כוח און הצלחה{{הערה|דארט=ברלה|[[רמב"ן]] דארט. זעט אויך [[מלבי"ם]], דארט, וועלכער לערנט אז "אוני" האט טאקע געמיינט "כוחי", דער קינד וואס מיין כוח איז אין אים אויסגעגאנגען.}}. | |||
דעם נאמען טרעפט מען | א פּאראלעל צו דעם נאמען בנימין געניצט אין דעם זינען פון "מענטשן פון דרום" טרעפט מען אין די [[מארי]] שריפטן פון א קעניג פון [[ארך]] וועלכער ווערט גערעכנט צו זיין אין די צייטן פון [[אברהם אבינו]], און געבט זיך אן צו זיין א מיטגליד פון די "ביני-ימינא" [[שבט (געזעלשאפט)|גרופע]], מיטן באדייט פון מענטשן פון דרום{{הערה|Dietz-Otto Edzard: ''Die Nomaden in der altbabylonischen Zeit'' In: Elena Cassin, Jean Bottéro, Jean Vercoutter: ''Die Altorientalischen Reiche I - Vom Paläolithikum bis zur Mitte des 2. Jahrtausends v. Chr. -'', Fischer, Frankfurt am Main 1965 (gleichnamige limitierte Sonderausgabe 2003), S. 170.|כיוון=שמאל}}. | ||
אין די [[פראנצויזיש]]ע, [[פויליש]]ע און [[שפאניש]]ע שפראכן איז גאנגבאר "בנימין" אלס צונאמען פאר דער [[בעיבי|יונגסטער]] און ליבלינג פון משפחה. | אין די [[פראנצויזיש]]ע, [[פויליש]]ע און [[שפאניש]]ע שפראכן איז גאנגבאר "בנימין" אלס צונאמען פאר דער [[בעיבי|יונגסטער]] און ליבלינג פון משפחה. | ||
| שורה 62: | שורה 66: | ||
בנימין, לויט איין מיינונג, איז געווען דער געשטאלט פון זיין מוטער, [[רחל]]{{הערה|תנחומא באבער א, קצז}}, און לויט אן אנדער מיינונג האט ער אויסגעזען ווי זיין פאטער{{הערה|שם=תנחומאמקץי}}. | בנימין, לויט איין מיינונג, איז געווען דער געשטאלט פון זיין מוטער, [[רחל]]{{הערה|תנחומא באבער א, קצז}}, און לויט אן אנדער מיינונג האט ער אויסגעזען ווי זיין פאטער{{הערה|שם=תנחומאמקץי}}. | ||
ער איז געווען דער איינציגער ברודער וואס האט זיך נישט באטייליגט ביי [[מכירת יוסף]]{{ביאור|דער [[משך חכמה]]{{הערה|{{תנ"ך|שמות|כח|ט|מפרש=משך חכמה}}}} ערקלערט, אז אויך יוסף וועלכער איז זעלבסט פארקויפט געווארן האט נישט אויסגעזאגט פאר זיין טאטע אז ער לעבט (צוליב דעם חרם), דעריבער איז בנימין געווען דער איינציגסטער וואס האט נישט מצער געווען זיין טאטע. דערפאר האט די געשיכטע פון [[דמא בן נתינה]] - ווען השי"ת האט געוויזן די גרויסקייט פון [[כיבוד אב ואם|כיבוד אב]], פאסירט מיט'ן פארלוירענעם שטיין פון בנימין{{הערה|ווי געברענגט אין {{ירושלמי|קידושין|א|ז}}.}}, די "ישפה".}}; דערפאר האט ער זוכה געווען אז דער בית המקדש (דער [[היכל]] און [[קדש הקדשים]]{{הערה|{{בבלי|יומא|יב|א}}; {{בבלי|זבחים|נד|א}}}}) זאל געבויעט ווערן אויף דעם שטח פון [[שבט בנימין|זיין שבט]]{{הערה|{{רבה|בראשית|צט|א}}}}. נאך סיבות זענען, וויבאלד ער איז נאך נישט געווען געבוירן ווען זיין פאטער און ברידער האבן זיך געביקט פאר [[עשו]]{{הערה|{{תנך|אסתר|ג|ג|מפרש=תרגום שני}}}} | ער איז געווען דער איינציגער ברודער וואס האט זיך נישט באטייליגט ביי [[מכירת יוסף]]{{ביאור|דער [[משך חכמה]]{{הערה|{{תנ"ך|שמות|כח|ט|מפרש=משך חכמה}}}} ערקלערט, אז אויך יוסף וועלכער איז זעלבסט פארקויפט געווארן האט נישט אויסגעזאגט פאר זיין טאטע אז ער לעבט (צוליב דעם חרם), דעריבער איז בנימין געווען דער איינציגסטער וואס האט נישט מצער געווען זיין טאטע. דערפאר האט די געשיכטע פון [[דמא בן נתינה]] - ווען השי"ת האט געוויזן די גרויסקייט פון [[כיבוד אב ואם|כיבוד אב]], פאסירט מיט'ן פארלוירענעם שטיין פון בנימין{{הערה|ווי געברענגט אין {{ירושלמי|קידושין|א|ז}}.}}, די "ישפה".}}; דערפאר האט ער זוכה געווען אז דער בית המקדש (דער [[היכל]] און [[קדש הקדשים]]{{הערה|{{בבלי|יומא|יב|א}}; {{בבלי|זבחים|נד|א}}}}) זאל געבויעט ווערן אויף דעם שטח פון [[שבט בנימין|זיין שבט]]{{הערה|{{רבה|בראשית|צט|א}}}}. נאך סיבות זענען, וויבאלד ער איז נאך נישט געווען געבוירן ווען זיין פאטער און ברידער האבן זיך געביקט פאר [[עשו]]{{הערה|{{תנך|אסתר|ג|ג|מפרש=תרגום שני}}}} (דער של"ה שרייבט אז דעריבער האט בנימין געהאט א קדושה מער ווי די אנדערע ברידער און עס זענען ארויסגעקומען פון אים מלכים{{הערה|של"ה, [https://shitufta.org.il/Shenei_Luchot_HaBerit/,_Torah_Shebikhtav,_Vayeshev,_Miketz,_Vayigash,_Torah_Ohr?selectedunittext=68 וישב, מקץ, ויגש, תורה אור]}}); און וויבאלד ער איז דער איינציגסטער פון די שבטים וואס איז געבוירן אין ארץ ישראל{{הערה|{{מכילתא דרבי ישמעאל|יט|יח}}}}. | ||
כאטש ער האט געוואוסט אז יוסף איז פארקויפט געווארן פאר שקלאפעריי, האט ער דאס קיינמאל נישט אנטפלעקט צו זיין פאטער{{הערה|מדרש פסיקתא טו, ו}}. | כאטש ער האט געוואוסט אז יוסף איז פארקויפט געווארן פאר שקלאפעריי, האט ער דאס קיינמאל נישט אנטפלעקט צו זיין פאטער{{הערה|מדרש פסיקתא טו, ו}}. | ||
די פיר | די פיר חלקים וואס יוסף האט געגעבן בנימין מער ווי זיינע ברידער{{הערה|{{תנך|בראשית|מג|לד}}}} זענען באשטאנען איינס פון יוסף, איינס פון [[אסנת]], און איינס פון יעדער פון זייערע זין [[אפרים]] און [[מנשה]]{{הערה|{{רבה|בראשית|צב|ה}}}}. | ||
נאכדעם ווי יוסף'ס זילבערנע בעכער איז געפונען געווארן אין בנימין'ס זאק, האבן זיינע ברידער געשלאגן בנימין אויף דער אקסל, זאגנדיג, "איי גנב און זון פון א גנב, דו האסט געברענגט אויף אונז די זעלבע בושה וואס דיין מוטער האט געברענגט אויף אונזער פאטער, ווען זי האט גע'גנב'עט די תרפים | נאכדעם ווי יוסף'ס זילבערנע בעכער איז געפונען געווארן אין בנימין'ס זאק, האבן זיינע ברידער געשלאגן בנימין אויף דער אקסל, זאגנדיג, "איי גנב און זון פון א גנב, דו האסט געברענגט אויף אונז די זעלבע בושה וואס דיין מוטער האט געברענגט אויף אונזער פאטער, ווען זי האט גע'גנב'עט די [[תרפים]] וואס זענען געווען איר פאטער'ס"{{הערה|תנחומא באבער א, קצח}}. און צוליב די קלעפ צווישן זיינע אקסלען האט ער זוכה געווען אז די שכינה האט גערוט ווי "צווישן זיינע אקסלען" (ובין כתפיו שכן){{הערה|שם=תנחומאמקץי}}. | ||
קעגן די שבטים וועלכע האבן צעריסן זייערע קליידער אויף בנימין, איז פון אים ארויסגעקומען [[מרדכי]] וועלכער האט צעריסן זיינע קליידער אויף די אידן ביי די גזירה פון המן{{הערה|שם=תנחומאמקץי|{{תנחומא|מקץ|י}}}}. | קעגן די שבטים וועלכע האבן צעריסן זייערע קליידער אויף בנימין, איז פון אים ארויסגעקומען [[מרדכי]] וועלכער האט צעריסן זיינע קליידער אויף די אידן ביי די גזירה פון המן{{הערה|שם=תנחומאמקץי|{{תנחומא|מקץ|י}}}}. | ||