אונטערשייד צווישן ווערסיעס פון "שלשלת הקבלה"

3,796 בייטן צוגעלייגט ,  פֿאַר 2 חדשים
אנולירט
ק (הגהה)
(אנולירט)
צייכן: אַנולירונג
 
(9 מיטלסטע ווערסיעס פון 2 באַניצער נישט געוויזן.)
שורה 1: שורה 1:
{{דעסקריפציע|חכמים וואס האבן מקבל געווען און איבערגעגעבן די תורה שבעל פה}}
{{אנדערע באדייט|דאס=די כראנאלאגיע פון פערזאנען דורך וועלכע די תורה שבעל פה איז איבערגעגעבן געווארן|אנדער=דעם ספר פון רבי גדליה אבן יחיא|זעט=שלשלת הקבלה (ספר)}}
{{אנדערע באדייט|דאס=די כראנאלאגיע פון פערזאנען דורך וועלכע די תורה שבעל פה איז איבערגעגעבן געווארן|אנדער=דעם ספר פון רבי גדליה אבן יחיא|זעט=שלשלת הקבלה (ספר)}}
'''שלשלת הקבלה''' איז א תורה'דיגע טערמין וואס באציט זיך צו די [[חכמים]] וועלכע האבן מקבל געווען און איבערגעגעבן די [[תורה שבעל פה]] פון דור צו דור.
'''שלשלת הקבלה''' איז א תורה'דיגע טערמין וואס באציט זיך צו די [[חכמים]] וועלכע האבן מקבל געווען און איבערגעגעבן די [[תורה שבעל פה]] פון דור צו דור.
שורה 4: שורה 5:
דער טערמין באציט זיך געווענליך צו די דורות צווישן [[משה רבינו]] און דער [[אמוראים|אמורא]] [[רב אשי]], דער חותם פון [[תלמוד בבלי]]. נאך דעם דור, ווען עס איז שוין נישט געווען איין צענטראלע אויטאריטעט איבער כלל ישראל, האט זיך עטוואס געטוישט דער סדר פון איבערגעבן די מסורות פון דור צו דור.
דער טערמין באציט זיך געווענליך צו די דורות צווישן [[משה רבינו]] און דער [[אמוראים|אמורא]] [[רב אשי]], דער חותם פון [[תלמוד בבלי]]. נאך דעם דור, ווען עס איז שוין נישט געווען איין צענטראלע אויטאריטעט איבער כלל ישראל, האט זיך עטוואס געטוישט דער סדר פון איבערגעבן די מסורות פון דור צו דור.


== הונטערגרונט ==
== הינטערגרונט ==
=== די תורה שבעל פה ===
=== די תורה שבעל פה ===
{{הויפט ארטיקל|תורה שבעל פה}}
{{הויפט ארטיקל|תורה שבעל פה}}
שורה 10: שורה 11:


=== די ראשי הקבלה ===
=== די ראשי הקבלה ===
אין די [[משנה]] ({{משנה|אבות|א|א|ללא=שם}}) ווערט געשילדערט אין קורצן דער סדר וויאזוי די תורה שבעל פה איז אריבערגעגאנגען פון דור צו דור: {{ציטוטון|משה קיבל תורה מסיני, ומסרה ל[[יהושע בן נון|יהושע]], ויהושע ל[[זקנים]], וזקנים ל[[נביאים]], ונביאים מסרוה ל[[אנשי כנסת הגדולה]]}}. לויט ווי ערקלערט און פארברייטערט דורך די [[ראשונים]], אין שפיץ פון דער [[רמב"ם]], איז אין יעדן דור איבערגעגעבן געווארן די מסורות פון די תורה שבעל פה פאר איין אדער געציילטע מענטשן, פון די "ראשי חכמי ישראל" אין דור. יעדער אזא פירער, גערופן דער "ראש הקבלה", האט געהאט מיט זיך אנדערע חכמים אין זיין [[בית דין]], ווי אויך נאך "אלפים ורבבות" [[תלמיד]]ים וועלכע האבן פון אים געלערנט. דער ראש הקבלה האט געהאט די אויפגאבע איבערצוגעבן די גאנצע תורה ווייטער צום קומענדיגן דור.
אין די [[משנה]] ({{משנה|אבות|א|א|אן=שם}}) ווערט געשילדערט אין קורצן דער סדר וויאזוי די תורה שבעל פה איז אריבערגעגאנגען פון דור צו דור: {{ציטוטון|משה קיבל תורה מסיני, ומסרה ל[[יהושע בן נון|יהושע]], ויהושע ל[[זקנים]], וזקנים ל[[נביאים]], ונביאים מסרוה ל[[אנשי כנסת הגדולה]]}}. לויט ווי ערקלערט און פארברייטערט דורך די [[ראשונים]], אין שפיץ פון דער [[רמב"ם]], איז אין יעדן דור איבערגעגעבן געווארן די מסורות פון די תורה שבעל פה פאר איין אדער געציילטע מענטשן, פון די "ראשי חכמי ישראל" אין דור. יעדער אזא פירער, גערופן דער "ראש הקבלה", האט געהאט מיט זיך אנדערע חכמים אין זיין [[בית דין]], ווי אויך נאך "אלפים ורבבות" [[תלמיד]]ים וועלכע האבן פון אים געלערנט. דער ראש הקבלה האט געהאט די אויפגאבע איבערצוגעבן די גאנצע תורה ווייטער צום קומענדיגן דור.


אין די ערשטע דורות זענען די ראשי הקבלה בעיקר געווען נביאים און [[שופט]]ים, און שפעטער [[נשיא]]ים און [[אב בית דין|אבות בית דין]], די גרעסטע [[תנאים]] און די [[אמוראים]] וועלכע האבן געדינט אלס [[ראש ישיבה|ראשי ישיבות]] אין די בארימטע [[ישיבה|ישיבות]] אין זייער צייט, ווי [[ישיבת סורא|סורא]] און [[ישיבת פומבדיתא|פומבדיתא]].
אין די ערשטע דורות זענען די ראשי הקבלה בעיקר געווען נביאים און [[שופט]]ים, און שפעטער [[נשיא]]ים און [[אב בית דין|אבות בית דין]], די גרעסטע [[תנאים]] און די [[אמוראים]] וועלכע האבן געדינט אלס [[ראש ישיבה|ראשי ישיבות]] אין די בארימטע [[ישיבה|ישיבות]] אין זייער צייט, ווי [[ישיבת סורא|סורא]] און [[ישיבת פומבדיתא|פומבדיתא]].
שורה 34: שורה 35:
!לויט די ליסטע פון [[רבי מנחם המאירי]]{{הערה|שם=מאירי|[https://mishna.alhatorah.org/Parshan/Meiri/Avot/0 בית הבחירה, פתיחה למסכת אבות]}}
!לויט די ליסטע פון [[רבי מנחם המאירי]]{{הערה|שם=מאירי|[https://mishna.alhatorah.org/Parshan/Meiri/Avot/0 בית הבחירה, פתיחה למסכת אבות]}}
!לויט די ליסטע פון [[רבי יצחק אברבנאל]]{{הערה|שם=אברבנאל|[https://shitufta.org.il/Nachalat_Avot_on_Avot/,_Introduction?selectedunittext=14 נחלת אבות, הקדמה]}}
!לויט די ליסטע פון [[רבי יצחק אברבנאל]]{{הערה|שם=אברבנאל|[https://shitufta.org.il/Nachalat_Avot_on_Avot/,_Introduction?selectedunittext=14 נחלת אבות, הקדמה]}}
!לויט די ליסטע פון [[סדר תנאים ואמוראים]]{{הערה|שם=סדר|{{היברובוקס||סדר תנאים ואמוראים|39229||עמוד=2}}, {{היברובוקס|רבי שמחה מויטרי|מחזור ויטרי|33694|סוף סימן תכ"ד|עמוד=546}}}}
!לויט די ליסטע פון [[סדר תנאים ואמוראים]]{{הערה|שם=סדר|{{היברובוקס||סדר תנאים ואמוראים|39229||page=2}}, {{היברובוקס|רבי שמחה מויטרי|מחזור ויטרי|33694|סוף סימן תכ"ד|page=546}}}}
!לויט די ליסטע פון [[רבי יעקב בן שמשון]]{{הערה|אין זיין פירוש אויף {{משנה|אבות|א|א||ללא=שם}}, אויך געברענגט אין {{היברובוקס||מחזור ויטרי|33694|אנהייב סימן תכ"ד|עמוד=528}}}}
!לויט די ליסטע פון [[רבי יעקב בן שמשון]]{{הערה|אין זיין פירוש אויף {{משנה|אבות|א|א|אן=שם}}{{משנה|אבות|א|א|אן=שם}}, אויך געברענגט אין {{היברובוקס||מחזור ויטרי|33694|אנהייב סימן תכ"ד|page=528}}}}
|-
|-
|[[משה רבינו]]
|[[משה רבינו]]
שורה 59: שורה 60:
|-
|-
|[[פינחס]]
|[[פינחס]]
|3 <small>(מיט די זקנים){{הערה|פינחס האט געלערנט די תורה אויך דירעקט פון משה רבינו, אבער ער איז געווען דער ראש הקבלה נאר נאך די פטירה פון יהושע בן נון, און ער איז געווען דער [[ראש בית דין]] דורכאויס די [[תקופת השופטים]] ({{היברובוקס|[[רבי מנחם קראקאווסקי]]|עבודת המלך|6085|הקדמת הרמב"ם|עמוד=6}})</small>}}
|3 <small>(מיט די זקנים){{הערה|פינחס האט געלערנט די תורה אויך דירעקט פון משה רבינו, אבער ער איז געווען דער ראש הקבלה נאר נאך די פטירה פון יהושע בן נון, און ער איז געווען דער [[ראש בית דין]] דורכאויס די [[תקופת השופטים]] ({{היברובוקס|[[רבי מנחם קראקאווסקי]]|עבודת המלך|6085|הקדמת הרמב"ם|page=6}})</small>}}
|–
|–
|<small>{{צבע גופן|אפור|נישט גערעכנט}}</small>
|<small>{{צבע גופן|אפור|נישט גערעכנט}}</small>
שורה 213: שורה 214:
|-
|-
|[[שלמה המלך]]
|[[שלמה המלך]]
|<small>{{צבע גופן|אפור|נישט גערעכנט}}</small>{{ביאור|נאר די נביאים ווערן גערעכנט צווישן די ראשי הקבלה אין די תקופה, און שלמה המלך איז נישט געווען קיין נביא. אדער, לויט די שיטה אז ער איז געווען א נביא, וויבאלד ער איז געווען 12 יאר ווען דוד איז נפטר געווארן האט ער נישט פארנומען זיין ארט אלס ראש הקבלה{{הערה|שם=עבודת-המלך|{{היברובוקס|[[רבי מנחם קראקאווסקי]]|עבודת המלך|6085|הקדמת הרמב"ם|עמוד=7}}}}.}}
|<small>{{צבע גופן|אפור|נישט גערעכנט}}</small>{{ביאור|נאר די נביאים ווערן גערעכנט צווישן די ראשי הקבלה אין די תקופה, און שלמה המלך איז נישט געווען קיין נביא. אדער, לויט די שיטה אז ער איז געווען א נביא, וויבאלד ער איז געווען 12 יאר ווען דוד איז נפטר געווארן האט ער נישט פארנומען זיין ארט אלס ראש הקבלה{{הערה|שם=עבודת-המלך|{{היברובוקס|[[רבי מנחם קראקאווסקי]]|עבודת המלך|6085|הקדמת הרמב"ם|page=7}}}}.}}
|6
|6
|<small>{{צבע גופן|אפור|נישט גערעכנט}}</small>
|<small>{{צבע גופן|אפור|נישט גערעכנט}}</small>
שורה 275: שורה 276:
|26
|26
|-
|-
|[[יונה בן אמיתי]]
|[[יונה הנביא]]
|<small>{{צבע גופן|אפור|נישט גערעכנט}}</small>{{ביאור|שם=בלי-ביד}}
|<small>{{צבע גופן|אפור|נישט גערעכנט}}</small>{{ביאור|שם=בלי-ביד}}
|<small>{{צבע גופן|אפור|נישט גערעכנט}}</small>
|<small>{{צבע גופן|אפור|נישט גערעכנט}}</small>
שורה 352: שורה 353:
|33
|33
|-
|-
|[[צפניה בן כושי]]
|[[צפניה הנביא]]
| 19
| 19
|20
|20
שורה 512: שורה 513:
*39. [[אביי]] און [[רבא]]
*39. [[אביי]] און [[רבא]]
*40. [[רב אשי]] און [[רבינא]]
*40. [[רב אשי]] און [[רבינא]]
== אנדערע קבלה קייטן ==
אין טייל מקורות ווערט אויסגערעכנט דער שלשלת הקבלה אויך אין די דורות נאך חתימת התלמוד, אין די תקופה פון די [[גאונים]], און וויאזוי די תורה האט זיך דערנאך פארשפרייט אין [[אייראפע]] דורכאויס די צייטן פון די [[ראשונים]]{{הערה|[[רבי מנחם המאירי]], [https://mishna.alhatorah.org/Parshan/Meiri/Avot/0 בית הבחירה, פתיחה למסכת אבות]; רבי גדליה אבן יחיא, ספר שלשלת הקבלה}}.
דער באגריף פון א שלשלת הקבלה ווערט אויך דערמאנט בנוגע צו א קייט פון יחידים אין יעדן דור וועלכע האבן איבערגעגעבן [[רמז]]ים און [[קבלה|סתרי תורה]], צומאל אין פאראלעל צום שלשלת וועלכע האט איבערגעגעבן דעם תורה שבעל פה אין [[הלכה]]. אין אריינפיר צו {{קישור שפה|עברית|ספר תאגי|ספר תאגי}}, איבער [[אותיות]] וועלכע דארפן געשריבן ווערן אין [[ספר תורה]] אנדערש ווי געווענליך, שטייט אז דאס האט [[עלי הכהן]] נאכגעשריבן פון די שטיינער וועלכע [[יהושע בן נון]] האט אויפגעשטעלט אין [[גלגל]], און עלי האט עס איבערגעגעבן פאר [[שמואל]], וועלכער האט עס איבערגעגעבן צו [[פלטי בן ליש]], צו [[אחיתופל]], צו [[אחיה השילוני]], צו [[אליהו הנביא]], צו [[אלישע]], צו [[יהוידע הכהן]], צו די [[נביאים]], ביז עס איז אנגעקומען צו [[יחזקאל]] וועלכער האט עס געברענגט צו [[בבל]], פון וואו [[עזרא]] האט עס ארויפגעברענגט קיין [[ירושלים]], פון דארט איז עס אנגעקומען צו [[מנחם (זוגות)|מנחם]], צו [[רבי נחוניא בן הקנה]], צו [[רבי אלעזר בן ערך]], צו [[רבי יהושע]], צו [[רבי עקיבא]], צו [[רבי יהודה]], צו [[רבי מיאשא]], צו [[נחום הלבלר]], צו [[רבי יהודה הנשיא]]. אין [[ספר רזיאל המלאך]] הייבט זיך דער שלשלת אן נאך פריער: פון [[אדם הראשון]], צו [[שת]], צו [[חנוך]], צו [[נח]], צו [[שם]], צו [[אברהם אבינו]], צו [[יצחק אבינו]], צו [[יעקב אבינו]], צו [[לוי]], צו [[משה רבינו]], צו [[אהרן הכהן]], צו [[פינחס]].
אין די שפעטערע דורות, שילדערט [[רבי אלעזר רוקח]] ווי ער האט געצויגן זיינע קבלות פון די [[חסידי אשכנז]], דור נאך דור, ביז צו [[רבי אבו אהרן בן שמואל הנשיא]] וועלכער איז געקומען פון בבל אין די צייטן פון די גאונים{{הערה|געברענגט דורך: {{היברובוקס|[[רבי יוסף שלמה דלמדיגו]]|מצרף לחכמה|7171|בסיליאה שפ"ט, עמוד י"ד|page=51}}}}. אויף א צווייטן ארט דערמאנט ער אז די "טעמי תפלות" האבן זיי מקבל געווען דור פון דור ביז צו [[שמעון הפקולי]]{{הערה|געברענגט דורך: {{היברובוקס|[[רבי יוסף שלמה דלמדיגו]]|מצרף לחכמה|7171|בסיליאה שפ"ט, עמוד ט"ו|page=52}}}}.


==צו ליינען מער==
==צו ליינען מער==