אונטערשייד צווישן ווערסיעס פון "רבי יהושע בן חנניה"

440 בייטן צוגעלייגט ,  פֿאַר 1 יאָר
←‏רביס: הגהה, עטוואס פארברייטערט
(←‏יוגנט: הגהה, עטוואס פארברייטערט)
(←‏רביס: הגהה, עטוואס פארברייטערט)
שורה 30: שורה 30:
רבי יהושע האט חתונה געהאט מיט א בת כהן און ער איז דאן שלאַף געווארן, האט ער געהאלטן אז דאס קומט וויבאלד "[[אהרן הכהן|אהרן]] וויל נישט האבן אזא איידעם ווי מיר"{{הערה|{{בבלי|פסחים|מט|א}}}}.
רבי יהושע האט חתונה געהאט מיט א בת כהן און ער איז דאן שלאַף געווארן, האט ער געהאלטן אז דאס קומט וויבאלד "[[אהרן הכהן|אהרן]] וויל נישט האבן אזא איידעם ווי מיר"{{הערה|{{בבלי|פסחים|מט|א}}}}.


==רביס==
==רבי'ס==
רבן יוחנן בן זכאי, דער הויפט פון די חכמי התורה אין תקופה פון חורבן הבית, איז געווען דער לעצטער אינעם [[שלשלת הקבלה|קייט פון מקבלי התורה]] פון תקופת בית שני. ער האט מקבל געווען פון [[הלל הזקן|הלל]] און [[שמאי]] און האט איבערגעגעבן פאר זיינע תלמידים, וואס האבן פארשפרייט די תורה ביי אידן נאכ'ן חורבן. זייענדיג צווישן זיינע ספעציעלע תלמידים האט רבן יוחנן איבערגעגעבן פאר רבי יהושע דאס רוב פון זיין חכמה, אויך דער חלק פון סודות התורה{{הערה|שם=היימאן624|[[#היימאן|היימאן: עמ' 624]]}} אין גמרא איז געברענגט א מעשה וואס ווייזט אויף די גרויסקייט פון רבי יהושע אינעם חלק הנסתר פון די תורה אפילו ווען ער איז נאך געווען א תלמיד:
רבן יוחנן בן זכאי, דער הויפט פון די חכמי התורה אין תקופה פון חורבן הבית, איז געווען דער לעצטער אינעם [[שלשלת הקבלה|קייט פון מקבלי התורה]] פון תקופת בית שני. ער האט מקבל געווען פון [[הלל הזקן|הלל]] און [[שמאי]] און האט איבערגעגעבן פאר זיינע תלמידים, וואס האבן פארשפרייט די תורה ביי אידן נאכ'ן חורבן. זייענדיג צווישן זיינע ספעציעלע תלמידים האט רבן יוחנן איבערגעגעבן פאר רבי יהושע פיל פון זיין אומגעהויערע חכמה, אויך דער חלק פון סודות התורה{{הערה|שם=היימאן624|[[#היימאן|היימאן: עמ' 624]]}}. אין גמרא ווערט געברענגט א מעשה וואס צייגט אויף די גרויסקייט פון רבי יהושע אינעם חלק הנסתר פון די תורה, אפילו ווען ער איז נאך געווען א תלמיד:
<blockquote>רבי יהושע און זיין חבר רבי יוסי הכהן זענען געגאנגען אין וועג, און האבן געזאגט "לאמיר דרש'ען אין [[מעשה מרכבה]]". האט רבי יהושע אנגעהויבן און גע'דרש'נט. יענער טאג איז געווען תקופת תמוז [וואס געווענליך איז דער הימל קלאר דאן], האבן זיך די הימלען פארוואלקנט און עס איז געזען געווארן ווי א בויגן אין הימל. און די מלאכי השרת האבן זיך פארזאמלט און געקומען הערן, ווי מענטשן וואס זאמלען זיך איין און קומען זען די מזמוטי חתן וכלה. איז רבי יוסי געגאנגען און דערציילט פאר רבן יוחנן בן זכאי, האט ער געזאגט "אשריכם ואשרי יולדתכם, אשרי עיני שכך ראו". (שפעטער האט רבי יהושע אויסגעלערנט די סודות פאר [[רבי עקיבא]], און רבי עקיבא האט גע'דרש'נט אויף אן ענליכן אופן פאר רבי יהושע){{הערה|שם=חגיגה|{{בבלי|חגיגה|יד|ב}}}}.</blockquote>
<blockquote>רבי יהושע און זיין חבר רבי יוסי הכהן זענען געגאנגען אין וועג, און האבן געזאגט "לאמיר דרש'ען אין [[מעשה מרכבה]]". האט רבי יהושע אנגעהויבן און גע'דרש'נט. יענער טאג איז געווען תקופת תמוז [וואס געווענליך איז דער הימל קלאר דאן], האבן זיך די הימלען פארוואלקנט און עס איז געזען געווארן ווי א בויגן אין הימל. און די מלאכי השרת האבן זיך פארזאמלט און געקומען הערן, ווי מענטשן וואס זאמלען זיך איין און קומען זען די מזמוטי חתן וכלה. איז רבי יוסי געגאנגען און דערציילט פאר רבן יוחנן בן זכאי, האט ער געזאגט "אשריכם ואשרי יולדתכם, אשרי עיני שכך ראו". (שפעטער האט רבי יהושע אויסגעלערנט די סודות פאר [[רבי עקיבא]], און רבי עקיבא האט גע'דרש'נט אויף אן ענליכן אופן פאר רבי יהושע){{הערה|שם=חגיגה|{{בבלי|חגיגה|יד|ב}}}}.</blockquote>


רבן יוחנן האט אויסגערעכנט די שבח פון זיינע גרויסע תלמידים, און אויף רבי יהושע האט ער געזאגט: "אשרי יולדתו"{{הערה|{{משנה|אבות|ב|ח}}}}, אז ער איז מאושר במדות טובות, ביז אלע זאגן אויף אים וואויל איז דער וואס האט אים געבוירן{{הערה|רמב"ם, רע"ב}}. אויך האט רבן יוחנן געליינט אויף אים דעם פסוק{{הערה|{{תנ"ך|קהלת|ד|יב}}}}: "{{מנוקד|הַחוּט הַמְשֻׁלָּשׁ לֹא בִמְהֵרָה יִנָּתֵק}}"{{הערה|{{מסכת קטנה|אבות דרבי נתן|יד|ג}}}}.
רבן יוחנן האט אויסגערעכנט די שבח פון זיינע גרויסע תלמידים, און אויף רבי יהושע האט ער געזאגט: "אשרי יולדתו"{{הערה|{{משנה|אבות|ב|ח}}}}, אז ער איז געלויבט מיט מידות טובות, ביז אלע זאגן אויף אים וואויל איז דער וואס האט אים געבוירן{{הערה|רמב"ם, רע"ב}}. אויך האט רבן יוחנן געליינט אויף אים דעם פסוק{{הערה|{{תנ"ך|קהלת|ד|יב}}}}: "{{מנוקד|הַחוּט הַמְשֻׁלָּשׁ לֹא בִמְהֵרָה יִנָּתֵק}}"{{הערה|שם=אדרנ|{{מסכת קטנה|אבות דרבי נתן|יד|ג}}}}, צייגנדיג אויף זיין גרויס באהאוונטקייט אין מקרא און משנה און דרך ארץ, אדער אז זיין פאטער און זיידע זענען אויך געווען תלמידי חכמים{{הערה|דארט=אדרנ|פירוש מגן אברהם פון רבי יום-טוב צהלון און בן אברהם אויף אבות דרבי נתן, דארט.}}.


נאך איידער'ן חורבן איז רבי יהושע אנגעקומען צו הוראה, און איז נסמך געווארן דורך רבן יוחנן בן זכאי{{הערה|{{ירושלמי|סנהדרין|א|ב}}}}. פון דער מעשה פון גמרא לערנען מיר אז ער איז געווען פון די ראשי המדברים צווישן די חכמים נאך בזמן הבית:
נאך איידער'ן חורבן איז רבי יהושע אנגעקומען צו הוראה, און איז נסמך געווארן דורך רבן יוחנן בן זכאי{{הערה|{{ירושלמי|סנהדרין|א|ב}}}}. פון די מעשה פון גמרא לערנען מיר אז ער איז געווען פון די ראשי המדברים צווישן די חכמים נאך בזמן הבית:
<blockquote>איינמאל האט מען געטראפן מענטשליכע ביינער אינעם לשכת דיר העצים אין בית המקדש, און די חכמים האבן צוליב דעם געוואלט גוזר זיין טומאה אויף גאנץ ירושלים [אלס חשש טאמער ס'זענען באגראבן מתים אויף נאך פלעצער]. איז רבי יהושע אויפגעשטאנען אויף זיינע פיס און געזאגט: "איז נישט קיין בושה וכלימה פאר אונז אז מיר זאלן גוזר זיין טומאה אויף די שטאט פון אונזערע עלטערן? וואו זענען די מתי מבול? וואו זענען די הרוגי נבוכדנצר (וואס זענען גע'הרג'עט געווארן ביים ערשטן חורבן הבית)"?{{הערה|{{בבלי|1=זבחים|2=קיג|3=א}} זעט אויך {{משנה|עדיות|ח|ה}}}}. ד.ה., אז וויבאלד מיר זעען אז עס זענען נישט מצוי קיין ביינער פון טויטע אין ירושלים – נישט ביינער פון מתי מבול וואס טרעפן זיך אין אנדערע פלעצער, און נישט ביינער פון די הרוגים וואס נבוכדנצר האט גע'הרג'עט ביים ערטשן חורבן – על כרחך אז מ'האט בודק געווען דעם שטאט (בשעת'ן בויען דעם צווייטן בית המקדש) און מ'האט אלעס מפנה געווען. דעריבער, דאס אנטדעקן עטליכע ביינער אין לשכת העצים איז נישט בכח צו מערער זיין אויף דער חזקת טהרה פונעם שטאט{{הערה|שם=רשי|רש"י}}.</blockquote>
<blockquote>איינמאל האט מען געטראפן מענטשליכע ביינער אינעם לשכת דיר העצים אין בית המקדש, און די חכמים האבן צוליב דעם געוואלט גוזר זיין טומאה אויף גאנץ ירושלים [אלס חשש טאמער ס'זענען באגראבן מתים אויף נאך פלעצער]. איז רבי יהושע אויפגעשטאנען אויף זיינע פיס און געזאגט: "איז נישט קיין בושה וכלימה פאר אונז אז מיר זאלן גוזר זיין טומאה אויף די שטאט פון אונזערע עלטערן? וואו זענען די מתי מבול? וואו זענען די הרוגי נבוכדנצר (וואס זענען גע'הרג'עט געווארן ביים ערשטן חורבן הבית)"?{{הערה|{{בבלי|1=זבחים|2=קיג|3=א}} זעט אויך {{משנה|עדיות|ח|ה}}}}. [וויבאלד מיר זעען אז עס זענען נישט מצוי קיין ביינער פון טויטע אין ירושלים – נישט ביינער פון מתי מבול וואס טרעפן זיך אין אנדערע פלעצער, און נישט ביינער פון די הרוגים וואס נבוכדנצר האט גע'הרג'עט ביים ערשטן חורבן – על כרחך אז מ'האט בודק געווען דעם שטאט (בשעת'ן בויען דעם צווייטן בית המקדש) און מ'האט אלעס מפנה געווען, און דאס אנטדעקן עטליכע ביינער אין לשכת העצים איז דעריבער נישט בכח צו מערער זיין אויף דער חזקת טהרה פונעם שטאט{{הערה|שם=רשי|רש"י}}].</blockquote>


רבי יהושע האט ווארשיינליך געהאט א גרויסע ישיבה (צוזאמען מיט רבי אליעזר) נאך בחייו פון רבן יוחנן בן זכאי, פאר'ן חורבן, וואו רבי עקיבא האט געלערנט פאר אים{{הערה|{{דורות הראשונים|ד|460}}}}.
רבי יהושע האט ווארשיינליך געהאט א גרויסע ישיבה (צוזאמען מיט רבי אליעזר) נאך בחייו פון רבן יוחנן בן זכאי, פאר'ן חורבן, וואו רבי עקיבא האט געלערנט ביי אים{{הערה|{{דורות הראשונים|ד|460}}}}.


== ביים חורבן הבית==
== ביים חורבן הבית==