רבי זיידא אליעזר זאב ראזנבוים
 | |
| געבורט |
2 אפריל 1950 ט"ו ניסן ה'תש"י |
|---|---|
| פטירה |
26 אויגוסט 2025 (אלט: 75) ב' אלול ה'תשפ"ה |
| טעטיגקייט אָרט | וויליאמסבורג; ירושלים |
| תחומי עיסוק | אדמו"ר |
| השתייכות | קרעטשניף-סיגעט |
| טאטע | רבי צבי הירש ראזענבוים, קרעטשניפער רבי פון ירושלים |
| מאמע | הרבנית שפרה ע"ה, טאכטער פון רבי חיים מרדכי מנדבורנא |
רבי זיידא אליעזר זאב ראזענבוים (ט"ו ניסן תש"י – ב' אלול תשפ"ה) איז געווען דער רבי פון קרעטשניף-סיגעט, א צווייג פון דער נדבורנא-קרעטשניף דינאסטיע.
ביאגראפיע
רבי זיידא'לע איז געבוירן אין כפר עטה (היינט קרית אתא), ארץ ישראל, אינעם סדר נאכט פסח תש"י[1], אלס דער צווייטער זון פון רבי צבי הירש ראזנבוים, באקאנט אלס "רבי הערשעלע קרעטשניפער", און שפרה, די טאכטער פון רבי חיים מרדכי פון נדבורנא (בעל "דבר חיים").
ער איז אויפגעוואקסן אין דער רוחניות'דיגער אטמאספערע פון דער נדבורנא-קרעטשניף דינאסטיע. אלס קינד האט ער געלערנט אין תלמוד תורה אין קרית אתא און שפעטער אין סאטמארער תלמוד תורה אין חיפה. אין זיין בחור'ישע יארן, האט ער ממשיך געווען צו לערנען אין זיין פאטער'ס ישיבה אין כפר אתא און שפעטער אין ישיבת כוכב מיעקב (טשעבין) אין ירושלים. פון א יונגן עלטער איז ער שוין אנערקענט געווארן אלס אַן איבערגעגעבענער עובד ה'[2].
דער רבי האט חתונה געהאט צו פרימט, א טאכטער פון דעם באקאנטן צדיק רבי יחזקאל שרגא מערץ פון וויליאמסבורג. אין יאר תשמ"ד האט ער זיך געצויגן קיין ירושלים. אין זומער תשנ"ז האט ער זיך צוריקגעקערט קיין וויליאמסבורג לצורך רפואה פון די רעבעצין, וועלכע איז אוועק אין א יונגן עלטער, אין כ"ח סיון תשנ"ח[3]. ער איז געבליבן וואוינען אין וויליאמסבורג, און אויפן באפעל פון זיין פאטער האט ער דארט געעפנט זיין בית מדרש. א צייט שפעטער האט ער חתונה געהאט א צווייטע מאל צו א טאכטער פון רבי אפרים פישל בראך, אב"ד מאדע.
ווען זיין פאטער איז אוועק, אום ט"ז אייר תשס"ו, איז רבי זיידא'לע אויפגענומען געווארן אלס דער קרעטשניפער רבי אין אמעריקע, און זיין ברודער אלס דער קרעטשניף ירושלים רבי. אין יאר תשס"ט האט ער געווידמעט א נייעם בית מדרש אין וויליאמסבורג. בנוסף צו זיין קהילה אין אמעריקע האט ער אויך געגרינדעט קהילות אין ירושלים און בית שמש, ווי אויך אין לאנדאן און קרית יואל.
אין יאר תשע"ו האט ער זיך צוריקגעצויגן קיין ירושלים, און געעפנט א בית מדרש אויף ראפאפארט גאס אין בית ישראל געגנט אין ירושלים. אין יאר תשע"ח האט ער אוועקגעשטעלט אין ירושלים א כולל להוראה "נחלת צבי" על שם אביו, און איינגעפירט א סדר צו לערנען "עמוד היומי"[4].
פטירה און לוויה
פרייטאג ראה, כ"ח אב תשפ"ה האט רבי זיידא'לע פּלוצלינג געליטן פון א סטראוק בשעת'ן דאווענען מנחה. ער איז אפגעפירט געווארן אין שערי צדק שפיטאל וואו ער איז געלעגן אין א קריטישן צושטאנד פאר עטליכע טעג. אויף דער הוראה פון רבי יעקב מאיר שעכטער האט מען אים צוגעלייגט דעם נאמען "ברוך" אלס סגולה[5]. דינסטאג, ב' אלול, איז ער נפטר געווארן אין שפיטאל, אין עלטער פון 75 יאר.
די לוויה איז פארגעקומען דינסטאג נאכט אין זיין בית מדרש אין בית ישראל געגנט. טויזנטער אידן האבן באגלייט דעם ארון הקודש צופוס ביזן הר הזיתים. זיין עלטערער ברודער, דער קרעטשניפער רבי פון ירושלים, האט געהייסן אלע קרעטשניף חסידים זיך באטייליגן אין דער לוויה. לויט דעם ירושלימ'ער מנהג, האבן די קינדער און אייניקלעך נישט באגלייט די מיטה צום פעלד.
פאר די לוויה זענען צוגעגרייט געווארן צוויי קברים, איינס אין הר הזיתים און איינס אין הר המנוחות. נאך א מחלוקת איז עס לסוף אויסגעגליכן געווארן דורך זיין איינציגן שוואגער, דער ביאלא בני ברק'ער רבי, אז ער זאל באגראבן ווערן אין דעם אוהל פון זיין פאטער אויף הר הזיתים. דער רבי איז באגראבן געווארן נאך חצות הלילה אין זיין פאטער'ס אהל אויף הר הזיתים[6].
ביי דער לוויה האט רבי עקיבא וואזנער, פון די רבנים פון דער קהילה, אויסגערופן דעם רצון פונעם רבי'ן, אז זיינע קינדער זאלן ממשיך זיין. זיין בכור, רבי נפתלי הערצקא יצחק ראזענבוים, איז באקרוינט געווארן אלס ממלא מקום באדמו"רות קרעטשניף-סיגעט. די אנדערע קינדער זענען אויך באקרוינט געווארן אלס ממלאי מקומו צו משפיע זיין אויף די חסידים תורה ויראת שמים[7].
הנהגה און תורה
דער רבי איז געווען באקאנט מיט זיין פירן פייערדיגע טישן, וואס האבן אפטמאל אנגעהאלטן ביז נאך דער עלות השחר. זיינע תפילות זענען געווען מיט א ברען, און זיינע שלש סעודות תורות זענען געווען ספעציעל לאנג און אינספּירירנד, בפרט אין די "שובבי"ם" וואכן. יעדן דאנערשטאג נאכט פלעגט ער געבן א שיעור אין חומש מיט רש"י. זיינע דברי תורה זענען געדריקט געווארן אין קונטרסים "רזא דאמונה" (רז"א איז ראשי תיבות: ז'יידא א'ליעזר ז'אב ר'אזענבוים)[8]. דערצו, זענען זיינע וואכעדיגע שיעורים און די פון זיין פאטער צוזאמענגעשטעלט געווארן אין די העפטן "להבות אש". צווישן זיינע אייגענארטיגע מנהגים איז געווען דאס זאגן "נשמת" פאר דער תורה ביי שלש סעודות און עסן קוגל נאכן בענטשן פרייטאג צונאכטס[9].
דער רבי איז געווען זייער צוגעלאזן צו יעדן איד, געבנדיג דעם געפיל פון פארשטענדעניש און נאנטקייט. ער האט געהאט אן אייגנארטיגן וועג זיך צו דערגרינטעווען צו די טיפענישן פון אידישע הערצער, און האט זיך באצויגן צו יעדן איינעם לויט זיין שפראך, סיי צו ערליכע בחורים און סיי צו מאדערנע אידן. פארהאן וואס דערציילן אויף אים מופתים און ישועות שלא כדרך הטבע, כאטש ער האט קיינמאל נישט געזוכט פרסום אדער געלט דערפון[10].
ער האט ממשיך געווען די אלטע קרעטשניפער נוסחאות און מנהגים, ווי דאס שפילן אויף א פידל ביי ספעציעלע געלעגנהייטן, און דאס פירן א "סדר נאכט" אויף פסח שני – א באקאנטע געשעעניש צווישן ירושלימ'ער איינוואוינער, וועלכע פלעגן קומען פון נאנט און ווייט זיך צו באטייליגן.
דער רבי, וועלכער האט זוכה געווען צו פילע קינדער און אייניקלעך, איז געווען טיף פארנומען אין די שמחות פון זיינע קינדער, בפרט ביי דעם מצוה-טאנץ ביי חתונות, אויפהייבנדיג דעם עולם אין הייליגע טענץ. בערך צוויי וואכן פאר זיין פטירה, האט ער נאך באשיינט ביי די חתונה פון זיין אייניקל מיט'ן אדמו"ר מטשארנאביל אין בית שמש, וואו מען האט אים געזען טאנצן א "מצוה טאנץ" מיט גרויס התלהבות.
יעדעס יאר אין די ניין טעג, פלעגט דער רבי פארן קיין בישטנא, אוקראינע, צו דאווענען ביים קבר פון רבי מרדכי פון נדבורנא זצ"ל, דער גרינדער פון דער שושלת. אין חודש אב תשפ"ה, האַרט פאר זיין פטירה, האט דער רבי נאך ערלעדיגט אזא נסיעה קיין אייראפע.
דער רבי האט געהאלטן א פעסטע קנאי'שע שטעלונג קעגן ציוניזם, נאכפאלגנדיג די שיטה פון סאטמאר. ווי זיין פאטער, האט ער אויך פארבאטן זיך צו באטייליגן אין מדינת ישראל'דיגע וואלן און צו באזוכן דעם כותל המערבי. ער האט אויך אונטערגעשטראכן די וויכטיגקייט פון אנהאלטן די מסורה פון פריערדיגע דורות און זיך אנטקעגנשטעלן מאדערנע שינויים.
משפחה
דער רבי איז געווען מחותן מיט גרויסע אדמורי"ם, אריינגערעכנט די אדמורי"ם מפשעווארסק, תולדות אהרן, תולדות אברהם יצחק, טשערנאביל, פרמישלאן, זידיטשויב, שענדישוב, פאלטישאן, און טשערנאוויץ.
- זין
- רבי נפתלי הירצקא יצחק, דער עלטסטער זון, איז באקרוינט געווארן אלס דער הויפט ממלא מקום אין ירושלים און בית שמש[11]. איידעם פון רבי יהודה אליעזר דוד ניישלאס, אב"ד סערדהאלי. דער הויפט צענטער פון דער חסידות איז אריבער קיין בית שמש.
- רבי יחזקאל שרגא, רבי פון קרעטשניף סיגעט אין וויליאמסבורג.
- רבי ניסן חיים מרדכי, א ברעסלאווער משפיע. געקרוינט אלס אדמו"ר מקרעטשניף-כפר עטה, נאך דער שטאט וואו זיין זיידע האט געוואוינט. ער איז דבוק אין תורת רבי נחמן מברסלב און פארט קיין אומאן אויף ראש השנה[12].
- רבי מאיר אריה לייב, איידעם ביי דעם שענדישאווער רבי, אדמו"ר אין בארא פארק.
- רבי יואל זוסמאן, איידעם ביי רבי חיים ברוך לייפער, האדמו"ר מבישטינא און קרעטשניף פון קרית טאהש, קאנאדע.
- איידימער
- רבי דוד צבי קאהן, רב פון תולדות אברהם יצחק בית שמש, זון פון אדמו"ר מתולדות אברהם יצחק.
- רבי אהרן קאהן (געהייראט זיין טאכטער חיה אסתר), רב פון תולדות אהרן אין מאנסי, זון פון אדמו"ר מתולדות אהרן.
- רבי חיים אליהו יואל אילאוויטש, בן הרב יצחק יעקב אילאוויטש, רב פון יעמערינג אין וויליאמסבורג.
- רבי חיים מאיר שנעבאלג, אב"ד סטרעליסק, בן רבי משה האדמו"ר מטשערנאוויץ פון וויליאמסבורג, זון פון רבי מנחם מענדל שנעבאלג, ראב"ד מאנטשעסטער.
- רבי משה שמואל הלוי ראטנבערג, זון פון רבי יעקב ראטענבערג, רב פון סאלקא אין מאנסי.
- רבי ישראל הורוויץ, אייניקל פון דעם מעליצער רבי.
- פון זיין צווייטן זיווג – רבי אהרן טייטלבוים בן הרב משה טייטלבוים (בן האדמו"ר מסאסוב וחתן האדמו"ר מפינסק קארלין).
- געשוויסטער
- זיין עלטערער ברודער איז רבי ניסן ראזנבוים, דער קרעטשניף ירושלים רבי.
- זיין שוועסטער הרבנית רייצא ברכה ראבינאוויטש איז די רביצין פון רבי יעקב מנחם ראבינאוויטש, דער ביאלער רבי פון בני ברק.
דרויסנדע לינקס
- קרעטשניף סיגעט – בחצרות הקודש
- בילדער גאלעריע - קרעטשניף סיגעט, AhBlickLive.com
- ארכיון האדמו"ר מקרעטשניף סיגעט אויף JDN (העברעאיש)
- כתבות על האדמו"ר מקרעטשניף סיגעט, אויף ככר השבת
- הרבי מקרעטשניף סיגעט - בחדרי חרדים
- כ"ק אדמו"ר מקרעטשניף סיגעט זצוק"ל, פורום לתורה
- Petirah of the Kretchnif-Sighet Rebbe, HaRav Zeida Eliezer Zev Rosenbaum ZT”L אויף ישיבה ווארלד (ענגליש)
רעפערענצן
- ↑ שלמה ניימאן, "אשרי ילדותינו: די קינדער יארן פון אונזערע רבי'ס", קינדער שריפט 235, סוכות תשפ"ד, עמ' 64.
- ↑ BARUCH DAYAN HA’EMES: Petirah of the Kretchnif-Sighet Rebbe, HaRav Zeida Eliezer Zev Rosenbaum ZT”L, The Yeshiva World, August 26, 2025.
- ↑ א שמועס דערוועגן אויף אייוועלט.
- ↑ The Kretchnif-Sigeter Rebbe zt”l, Matzav.com, August 26, 2025.
- ↑ גם ברוך יהיה: נאמען צוגעלייגט פאר האדמו"ר מקרעטשניף סיגעט לרפו"ש - עצרות תפילה אין ליכט פונעם גאר שווערן מצב הבריאות, אויף JDN, ל' אב תשפ"ה; מצבו מחמיר: האדמו"ר קיבל שם חדש לרפואה שלמה - בבלי.
- ↑ חיים רוזנבוים, יבוא בן אצל האב: הרבי מקרעטשניף סיגעט, ייטמן לצד אביו זי"ע, אויף כיכר השבת, אויגוסט 26, 2025; חיים רוזנבוים, שני קברים נחפרו: הדרמה סביב קבורת האדמו"ר מקרעטשניף סיגעט ב'הר הזיתים', אויף כיכר השבת, אויגוסט 27, 2025.
- ↑ דרכי ציון אבילות: אשכבתיה דרבי פון כ"ק אדמו"ר מקרעטשניף סיגעט זצ"ל אויף JDN.news.
- ↑ רזא דאמונה - דרשו.
- ↑ "מנהגי קרעטשניף סיגוט", אשכול אויף אייוועלט.
- ↑ זעט א שמועס דערוועגן אויף אייוועלט.
- ↑ חיים רוזנבוים, "יש ממשיך בקרעטשניף" | הבן הבכור הוכתר לאדמו"ר - הבן הצעיר הכתיר את כל אחיו לאדמו"רים, אויף כיכר השבת, אויגוסט 27, 2025.
- ↑ חיים רוזנבוים, ממשיך השושלת בקריית אתא ימריא עם חסידיו לאומן, אויף כיכר השבת, סעפטעמבער 4, 2025.