אונטערשייד צווישן ווערסיעס פון "רוי:בערלין"

787 בייטן אראפגענומען ,  פֿאַר 9 חדשים
ק
החלפת טקסט – "יידן" ב־"אידן"
ק (החלפת טקסט – " מיי]]" ב־" מאי]]")
ק (החלפת טקסט – "יידן" ב־"אידן")
 
(5 מיטלסטע ווערסיעס פון 3 באַניצער נישט געוויזן.)
שורה 1: שורה 1:
{{דעסקריפציע||ענגליש = federal state, capital and largest city of Germany|העב=בירת גרמניה|דייטש=Hauptstadt und Land der Bundesrepublik Deutschland|}}
{{יישוב
{{יישוב
|סארט יישוב = שטאָט
|סארט יישוב = שטאָט
שורה 13: שורה 14:
|באפעלקערונג יאר= 2010
|באפעלקערונג יאר= 2010
}}
}}
'''בערלין''' ({{שפראך-de|Berlin}}) איז די הויפּטשטאָט פון [[דייטשלאַנד]].  מיט א [[באפעלקערונג]] פון 3,574,830 (סוף 2016), איז ער די גרעסטע שטאט אין דייטשלאנד און די צווייטע [[גרעסטע שטעט אינעם אייראפעישן פארבאנד|מערסטע באפעלקערסטע שטאט]] אין דעם [[אייראפעישן פארבאנד]]. ער געפינט זיך אין צפון־מזרח פון דייטשלאנד. אין בערלין פליסן די טייכן [[שפרעע]]  און [[כאפעל]].   
'''בערלין''' ({{שפראך-de|Berlin}}) איז די הויפּטשטאָט פון [[דייטשלאַנד]].  מיט א [[באפעלקערונג]] פון 3,574,830 (סוף 2016), איז ער די גרעסטע שטאט אין דייטשלאנד און די צווייטע [[גרעסטע שטעט אינעם אייראפעאישן פארבאנד|מערסטע באפעלקערסטע שטאט]] אין דעם [[אייראפעאישן פארבאנד]]. ער געפינט זיך אין צפון־מזרח פון דייטשלאנד. אין בערלין פליסן די טייכן [[שפרעע]]  און [[כאפעל]].   


בערלין ווערט דערמאנט צום ערשטן מאל אינעם 13טן יארהונדערט. ער איז געווען די הויפטשטאט פון [[פרייסן]] (1701–1918), די  [[דייטשע אימפעריע]] (1871–1918), די [[וויימאר רעפובליק]] (1919–1933) און דאס [[דריטע רייך]] (1933–1945).<ref>{{cite web|url=http://www.fordham.edu/halsall/mod/germanunification.html|title=Documents of German Unification, 1848–1871
בערלין ווערט דערמאנט צום ערשטן מאל אינעם 13טן יארהונדערט. ער איז געווען די הויפטשטאט פון [[פרייסן]] (1701–1918), די  [[דייטשע אימפעריע]] (1871–1918), די [[וויימאר רעפובליק]] (1919–1933) און דאס [[דריטע רייך]] (1933–1945).<ref>{{cite web|url=http://www.fordham.edu/halsall/mod/germanunification.html|title=Documents of German Unification, 1848–1871
שורה 42: שורה 43:
[[File:Visit-suomi-2009-05-by-RalfR-014.jpg|thumb|Aerial view over Berlin Mitte]]
[[File:Visit-suomi-2009-05-by-RalfR-014.jpg|thumb|Aerial view over Berlin Mitte]]


בערלין געפינט זיך אין צפון־מזרח [[דייטשלאנד]], אין א זומפישער גענגנט מיט גאנץ פלאכער [[טאפאגראפיע]], טייל פונעם ריזיקן [[גרויס-אייראפעישער פלוין|גרויס-אייראפעישן פלוין]] וואס דערגרייכט פון צפון [[פראנקרייך]] ביז מערב [[רוסלאנד]]. דער טייך [[שפריי]] (400 ק"מ אין לענג) פליסט אדורך בערלין; אין דעם שפאנדוי באצירק אין מערב בערלין פליסט דער שפריי אריין אין טייך [[האוול]], וואס פליסט פון דרום קיין צפון אדורך מערב בערלין. דער פארלויף פונעם האוול איז מער א קייט פון אזערעס, די גרעסטע פון זיי דער טעגעלער ים און דער [[גרויסער וואנזע]]. אויך איז פאראן א סעריע אזערעס וואס געבן וואסער אריין אינעם אייבער־שפריי, וואס פליסט דורך דער גרויסער מיגלזע אין מזרח בערלין.<ref>{{cite web|url=http://maps.google.com/maps?ll=52.5333,13.38000&spn=0.060339,0.085316&t=k&hl=en|title=Satellite Image Berlin|publisher=[[גוגל מאפעס]]
בערלין געפינט זיך אין צפון־מזרח [[דייטשלאנד]], אין א זומפישער גענגנט מיט גאנץ פלאכער [[טאפאגראפיע]], טייל פונעם ריזיקן [[גרויס-אייראפעאישער פלוין|גרויס-אייראפעאישן פלוין]] וואס דערגרייכט פון צפון [[פראנקרייך]] ביז מערב [[רוסלאנד]]. דער טייך [[שפריי]] (400 ק"מ אין לענג) פליסט אדורך בערלין; אין דעם שפאנדוי באצירק אין מערב בערלין פליסט דער שפריי אריין אין טייך [[האוול]], וואס פליסט פון דרום קיין צפון אדורך מערב בערלין. דער פארלויף פונעם האוול איז מער א קייט פון אזערעס, די גרעסטע פון זיי דער טעגעלער ים און דער [[גרויסער וואנזע]]. אויך איז פאראן א סעריע אזערעס וואס געבן וואסער אריין אינעם אייבער־שפריי, וואס פליסט דורך דער גרויסער מיגלזע אין מזרח בערלין.<ref>{{cite web|url=http://maps.google.com/maps?ll=52.5333,13.38000&spn=0.060339,0.085316&t=k&hl=en|title=Satellite Image Berlin|publisher=[[גוגל מאפעס]]
|accessdate={{ר}}18טן אויגוסט 2008}}</ref>
|accessdate={{ר}}18טן אויגוסט 2008}}</ref>


שורה 83: שורה 84:
457,806 (13.5%) פון דער באפעלקערונג זענען אויסלענדער מיט בירגערשאפט פון 185 לענדער. צווישן זיי 250,000 פון [[טערקיי]] (די גרעסטע טערקישע געמיינדע אין דער וועלט אינדרויסן פון טערקיי) און עטליכע 36,000 פון שכנישן  [[פוילן]]. אין דער שטאט וואוינען אויך פיל ישראלישע (בערך 50,000), אויך שפאנישע, קארעאר, וויעטנאמעזער און נאך.
457,806 (13.5%) פון דער באפעלקערונג זענען אויסלענדער מיט בירגערשאפט פון 185 לענדער. צווישן זיי 250,000 פון [[טערקיי]] (די גרעסטע טערקישע געמיינדע אין דער וועלט אינדרויסן פון טערקיי) און עטליכע 36,000 פון שכנישן  [[פוילן]]. אין דער שטאט וואוינען אויך פיל ישראלישע (בערך 50,000), אויך שפאנישע, קארעאר, וויעטנאמעזער און נאך.


60% פון די איינוואוינער האבן נישט קיין רעליגיע, 19.4% זענען פראטעסטאנטישע קריסטן, 9.4% [[קאטאליציזם|קאטאליקן]], 2.7% אנדערע קריסטן און 8.8% [[מוסולמענער]]. ווייניגער ווי 0.3% פון די איינוואוינער פון  בערלין זענען איינגשריבן ווי [[יידן]].
60% פון די איינוואוינער האבן נישט קיין רעליגיע, 19.4% זענען פראטעסטאנטישע קריסטן, 9.4% [[קאטאליציזם|קאטאליקן]], 2.7% אנדערע קריסטן און 8.8% [[מוסולמענער]]. ווייניגער ווי 0.3% פון די איינוואוינער פון  בערלין זענען איינגשריבן ווי אידן.


די הויפט פרעמדער שפראכן וואס מ'רעדט אין בערלין אחוץ דער אפיציעלער שפראך [[דייטש]] זענען [[טערקיש]], [[ענגליש]], [[אראביש]], [[רוסיש]] און [[פויליש]].
די הויפט פרעמדער שפראכן וואס מ'רעדט אין בערלין אחוץ דער אפיציעלער שפראך [[דייטש]] זענען [[טערקיש]], [[ענגליש]], [[אראביש]], [[רוסיש]] און [[פויליש]].
שורה 96: שורה 97:
איינע פון די ערליכע רבנים אין בערלין, איז געווען [[רבי עזריאל הילדעסהיימער]] זצ"ל, וואס ליגט אינעם יידישער בית החיים אין בערלין.
איינע פון די ערליכע רבנים אין בערלין, איז געווען [[רבי עזריאל הילדעסהיימער]] זצ"ל, וואס ליגט אינעם יידישער בית החיים אין בערלין.


== צווילינג שטעט ==
בערלין האט 17 צווילינג שטעט.
{|
| valign="top" |
* {{flag|United States|[[לאס אנדזשעלעס]]}}, (1967)
* {{flag|France|[[פאריז]]}}, (1987)
* {{flag|Spain|[[מאדריד]]}}, (1988)
* {{flag|Turkey|[[סטאמבול]]}}, (1989)
* {{flag|Russia|[[מאסקווע]]}}, (1990)
| valign="top" |
* {{flag|Poland|[[ווארשע]]}}, (1991)
* {{flag|Hungary|[[בודאפעשט]]}}, (1991)
* {{flag|Belgium|[[בריסל]]}}, (1992)
* {{flag|Indonesia|[[דזשאקארטע]]}}, (1993)
* {{flag|Uzbekistan|[[טאשקענט]]}}, (1993)
* {{flag|Mexico|[[מעקסיקא שטאט]]}}, (1993)
| valign="top" |
* {{flag|China|[[בייזשינג]]}}, (1994)
* {{flag|Japan|[[טאקיא]]}},  (1994)
* {{flag|Argentina|[[בוענאס איירעס]]}}, (1994)
* {{flag|Czech Republic|[[פראג]]}}, (1995)
* {{flag|Namibia|[[ווינטהוק]]}}, (2000)
* {{flag|United Kingdom|[[לאנדאן]]}}, (אקטאבער 2000)
|}
{{-}}
== רעפערענצן ==
== רעפערענצן ==
{{רעפליסטע}}
{{רעפליסטע}}
שורה 128: שורה 103:


{{דייטשע לענדער}}
{{דייטשע לענדער}}
{{הויפטשטעט פונעם אייראפעישן פארבאנד}}
{{הויפטשטעט פונעם אייראפעאישן פארבאנד}}


[[קאַטעגאָריע:בערלין|*]]
[[קאַטעגאָריע:בערלין|*]]