בדוקי עריכות אוטומטית, אינטערפעיס רעדאקטארן, אינטערפעיס אדמיניסטראַטאָרן, סיסאפן, מייבאים, מעדכנים, מייבא, אספקלריה רעדאקטארן
46,576
רעדאגירונגען
קיין רעדאגירונג באמערקונג
אין תקציר עריכה צייכן: רויע רעדאגירונג |
אין תקציר עריכה |
||
| (2 צווישנדיגע ווערסיעס פונעם זעלבן באַניצער נישט געוויזן) | |||
| שורה 1: | שורה 1: | ||
{{דרעפט}} | {{דרעפט}} | ||
'''פּרעסע''' | [[טעקע:Jewish-life Pen Vitebsk-8.jpg|קליין|יהודה פּען, "דער זייגערמאכער", 1914, ליינט דעם [[היינט (צייטונג)|היינט]].]] | ||
מיטן נאָמען "'''פּרעסע'''" ווערן געווענליך פארשטאנען פּעריאדישע [[שריפט]]ליכע אויסגאבן, וועלכע ערשיינען פון צייט צו צייט, און זיי געבן ידיעות, געווענליך וועגן פּאליטישע געשעענישן, אַנדערע פּאסירונגען, [[נייעס]]ן וועגן פארשידענע געזעלשאפטליכע ערשיינונגען, אַרטיקלען, רעקלאמעס און אנאנסן. | |||
א '''צייטונג''' איז א א פאפיר וואס ברענגט נייעס, ארטיקלען, אנאליזן. | א '''צייטונג''' איז א א פאפיר וואס ברענגט נייעס, ארטיקלען, אנאליזן. עס ווערט געווענליך געדרוקט אויף ספעציעלע אייגנארטיגע ברוינע פאפיר וואס איז היבש ביליגער צו ערצייגן, און ווערט גערופן "צייטונג פאפיר". | ||
צייטונגען זענען די אריגינעלע פארעם פון [[מאסן מידיע]] וועלכע גייט צוריק הונדערטער יארן. אין דער היינטיגער וועלט איז קאמוניקאציע א גרויסער טייל פון דער געזעלשאפט און קומט אין צענדליגער פארמען ווי: טעלעפאנס, סעליולער, פעקס, ראדיא, טעלעוויזיע, און אינטערנעט. איידער די אלע זאכן זענען געווען אויף דער וועלט, האט מען זיך באנוצט מיט צוויי קאמוניקאציע מיטלען, צייטונגען און בריוו. שפעטער האט מען אויסגעטראפן די [[טעלעגראף]] וועלכע האט פארשנעלערט די קאמוניקאציע פון וויכטיגע מעסעדזשעס. | |||
צייטונגען זענען אמאל געווען די ביליגסטע און גרינגסטע וועג ווי אזוי צו פארשפרייטן נייעס, ארטיקלען, מיינונגען, און רעקלאמירן געוויסע פראדוקטן צו מאסן מענטשן. צייטונגען זענען פון אנהייב געשריבן געווארן מיט דער האנט; שפעטער האט מען דאס געדרוקט אין א דרוקעריי מיט גרויסע זיגלען, און היינט ווערט די גאנצע ארבעט געטון דורך דעם קאמפיוטער. צייטונגען זענען שטענדיג געשריבן געווארן אין שפראכן וועלכע די מערסטע ליינער האבן גערעדט און דאס מאכט זיי נאך היינט אינטערעסאנט ווען מען קוקט אין זיי. | |||
גדולי ישראל האבן גענוצט צייטונגען צו מעמיד זיין דת על תילה, ווי רבי יהושע'לע מבעלזא זי"ע וואס האט געגרינדעט דעם "מחזיקי הדת" צייטונג אין זיין קאמף קעגן משכילים, און סאטמאר רב האט באגלייט דאס אפקויף פון 'דער איד' אין די ערשטע יארן צו דינען אלס שופר אקעגן די ציוני'סטישע און אפיקורס'ישער צייטונגען וועלכע זענען דאן געווען אין די אידישע גאס. היינט איז דא עטליכע פרומע צייטונגען. | גדולי ישראל האבן גענוצט צייטונגען צו מעמיד זיין דת על תילה, ווי רבי יהושע'לע מבעלזא זי"ע וואס האט געגרינדעט דעם "מחזיקי הדת" צייטונג אין זיין קאמף קעגן משכילים, און סאטמאר רב האט באגלייט דאס אפקויף פון 'דער איד' אין די ערשטע יארן צו דינען אלס שופר אקעגן די ציוני'סטישע און אפיקורס'ישער צייטונגען וועלכע זענען דאן געווען אין די אידישע גאס. היינט איז דא עטליכע פרומע צייטונגען. | ||
| שורה 55: | שורה 60: | ||
אַנדערע שפּראכן פיל אידישע וואָכנשריפטן און אַנדערע פּעריאדישע אויסגאַבן). | אַנדערע שפּראכן פיל אידישע וואָכנשריפטן און אַנדערע פּעריאדישע אויסגאַבן). | ||
אויסער דעם האָבן אידישע זשורנאַליסטן אויך געשפּילט אַ גרויסע ראָלע אין דער אַלגעמיינער פּרעסע אין אַנדערע שפּראַכן, ווי אין רוסלאַנד, אין דייטשלאַנד פאַר דער [[היטלער]]-הערשאַפט ("די נייע פרייע פּרעסע" אין [[ | אויסער דעם האָבן אידישע זשורנאַליסטן אויך געשפּילט אַ גרויסע ראָלע אין דער אַלגעמיינער פּרעסע אין אַנדערע שפּראַכן, ווי אין רוסלאַנד, אין דייטשלאַנד פאַר דער [[היטלער]]-הערשאַפט ("די נייע פרייע פּרעסע" אין [[וויען]], בערלינער טאַגעבלאַט", "פאָסישע צייטונג", "פראנקפורטער צייטונג" און אַנדערע), אין אַמעריקע (די "[[די ניו יארק טיימס]]" און אנדערע), ווי אויך אין אנדערע [[לענדער]], און אויך באַרימטע [[נייעס]]-אַגענטורן (ווי די דייטשע "וואָלף" און אַנדערע) זענען געווען געגרינדעט דורך אידן. | ||
==אמעריקאנער פרעסע== | |||
אין די ארכיוון פונעם וואשינגטאן מוזעאום זענען פארהאן פיזישע צייטונגען אזוי ווייט צוריק ווי 1775, וועלכע איז נאך בעפאר דער [[אמעריקאנער רעוואלוציע]]. די צייטונגען אין יענע צייטן זענען נאך נישט געווען אזוי פראפעסיאנאל ווי היינט אבער ווי מאכטפול צייטונגען זענען היינט, זענען די צייטונגען פון יענע צייטן געווען נאכמער מאכטפול. בעיקר וויבאלד עס זענען דאן נאכנישט געווען אזוי פיל צייטונגען, וויבאלד עס איז סאך שווערער געווען ארויסצוגעבן ווי היינט. | |||
אלטע אמעריקאנער צייטונגען האבן נישט געהאט קיין שום קאנטראל איבער זיי, און זיי האבן געקענט שרייבן וואס זייער הארץ האט באגערט. די וועלט איז נאך דעמאלט פיל געווען מיט הערשער און קעניגרייכן אין וועלכע מענטשן האבן זיך נישט געוואגט צו זאגן א ווארט קעגן די קעניגרייך אדער רעגירונג פירערשאפט. אין אמעריקע איז דאס אבער געווען איינע פון די הויפט צילן וועלכע איז אריינגעשריבן געווארן אין די "ביל אוו רייטס" אין די אמעריקאנער קאנסטיטוציע וועלכע גיבט יעדן די רעכט צו זאגן און שרייבן וואס עס שמעקט אים. | |||
די זשורנאליסטן פון יענע צייטן האבן גוט אויסגענוצט די געלעגנהייט און האבן אנגעפירט איבערקערענישן מיטן כוח פון זייערע צייטונגען. אין די אמעריקאנער היסטאריע זענען באקאנט די צוויי מאכטפולסטע דזשורנאליסטן וויליאם רענדאלף הערסט און דזשאסעף פוליצער וועלכע האבן באאיינפלוסט מיליאנען מענטשן מיט די כוח פון זייערע צייטונגען. היסטאריע זאגט אז הערסט איז פאראנטווארטליך פאר די קריג מיט שפאניע אין 898' נאכדעם וואס ער האט אזויפיל געהעצט קעגן די שפאנישע. | |||
אין די מאדערנע עפאכע איז באוואוסט די "[[וואטער-געיט סקאנדאל]]", וואס האט געפירט צו די רעזיגנאציע פון פרעזידענט [[ניקסאן]], וואס איז צושטאנד געקומען א דאנק די צייטונגען. | |||
==ביבליאגראפיע== | ==ביבליאגראפיע== | ||