בדוקי עריכות אוטומטית, אינטערפעיס רעדאקטארן, אינטערפעיס אדמיניסטראַטאָרן, סיסאפן, מייבאים, מעדכנים, מייבא, אספקלריה רעדאקטארן
46,540
רעדאגירונגען
קיין רעדאגירונג באמערקונג
ק (←יוגנט: טעות סופר) |
אין תקציר עריכה |
||
| שורה 54: | שורה 54: | ||
לויט {{דורות הראשונים|ג|61}} און 69 איז רבן גמליאל געווארן נשיא גלייך נאכ'ן חורבן, ווידער רבן יוחנן בן זכאי איז געבליבן אב בית דין אזויווי ער איז געווען פאר'ן חורבן. און ביי דער פטירה פון רבן יוחנן איז רבי יהושע געווארן אב בית דין במקומו.}}. אין גמרא ווערט דערציילט אז אין די סנהדרין אין יבנה זענען געווען פיר חכמים וואס האבן געקענט זיבעציג שפראכן, און רבי יהושע איז איינער פון זיי{{הערה|{{בבלי|סנהדרין|יז|ב}}. און רש"י דארט}}. | לויט {{דורות הראשונים|ג|61}} און 69 איז רבן גמליאל געווארן נשיא גלייך נאכ'ן חורבן, ווידער רבן יוחנן בן זכאי איז געבליבן אב בית דין אזויווי ער איז געווען פאר'ן חורבן. און ביי דער פטירה פון רבן יוחנן איז רבי יהושע געווארן אב בית דין במקומו.}}. אין גמרא ווערט דערציילט אז אין די סנהדרין אין יבנה זענען געווען פיר חכמים וואס האבן געקענט זיבעציג שפראכן, און רבי יהושע איז איינער פון זיי{{הערה|{{בבלי|סנהדרין|יז|ב}}. און רש"י דארט}}. | ||
צווישן די חברים פון רבי יהושע אין יבנה – אויסער רבן גמליאל און זיינע חברים, די תלמידים פון רבן יוחנן, וואס זענען געקומען מיט אים קיין יבנה נאך זייער רבינ'ס פטירה – זענען געווען [[רבי טרפון]], [[רבי אלעזר בן עזריה]], [[רבי צדוק]], [[רבי אלעזר המודעי]], [[רבי יוחנן בן נורי]], [[רבי יהודה בן בתירא]] (דער ערשטער) און [[רבי פפייס]]. רבי עקיבא איז אנהייב געווען א תלמיד פון רבי יהושע, און שפעטער איז ער גרויס געווארן און געווארן א חבר זיינער{{הערה|{{היברובוקס|רבי יהודה בן קלונימוס משפיירא|ערכי תנאים ואמוראים|16272|page=331|לינק טעקסט=ערך רבי ישמעאל בן אלישע כהן גדול}}; תוספות חדשים אויף {{משנה|סוטה|ה|ג}}; [[#היימאן|היימאן: עמ' 632–633]].}}. | צווישן די חברים פון רבי יהושע אין יבנה – אויסער רבן גמליאל און זיינע חברים, די תלמידים פון רבן יוחנן, וואס זענען געקומען מיט אים קיין יבנה נאך זייער רבינ'ס פטירה – זענען געווען [[רבי טרפון]], [[רבי אלעזר בן עזריה]], [[רבי צדוק]], [[רבי אלעזר המודעי]], [[רבי יוחנן בן נורי]], [[רבי יהודה בן בתירא]] (דער ערשטער) און [[רבי פפייס]]. רבי עקיבא איז אנהייב געווען א תלמיד פון רבי יהושע, און שפעטער איז ער גרויס געווארן און געווארן א חבר זיינער{{הערה|שם=עקיבא|{{היברובוקס|רבי יהודה בן קלונימוס משפיירא|ערכי תנאים ואמוראים|16272|page=331|לינק טעקסט=ערך רבי ישמעאל בן אלישע כהן גדול}}; תוספות חדשים אויף {{משנה|סוטה|ה|ג}}; [[#היימאן|היימאן: עמ' 632–633]].}}. | ||
רבי יהושע האט נישט געוואוינט בקביעות אין יבנה, און איז נאר געקומען דארט פון צייט צו צייט (ווי מערסטנס זקני הוועד וואס זייער קביעות'דיגער ארט איז געווען אין זייער שטאט און זענען נאר געקומען קיין יבנה אין די ימי הוועד). זיין וואוינארט איז געווען אין שטאט [[פקיעין]]{{ביאור|שם=פקיעין|עס איז אנגענומען דורך רוב מקורות אז רבי יהושע האט נישט געלעבט אין דער היינטיגער פקיעין אין גליל, נאר אן אנדער ארט, מער נידריגער, אין געגנט פון יבנה און לוד אין יהודה. זעט: {{אוצר החכמה|מוסד הרב קוק|סיני - עח (א-ב)|614121|page=30|שנת הוצאה=תשל"ו|עמ=כח–כט|און אין הערות 85–86}}; {{אוצר החכמה|גולדהאר, יצחק בן אליהו פסח|אדמת קדש|6621||page=87}}.}}, דארט האט ער אויפגעשטעלט אן אייגענעם ישיבה און בית דין{{הערה|זעט {{בבלי|סנהדרין|לב|ב}}; {{בבלי|חגיגה|ג|א}}}}{{ביאור|דער תולדות תנאים ואמוראים שאצט אז רבי יהושע'ס גיין אויף פקיעין איז געווען נאך זיין מחלוקת מיט רבן גמליאל און דאס שטעלן [[רבי אלעזר בן עזריה]] אלס נשיא (אדער אב בית דין). זעט אויך {{דורות הראשונים|ג|340}}.}}. | רבי יהושע האט נישט געוואוינט בקביעות אין יבנה, און איז נאר געקומען דארט פון צייט צו צייט (ווי מערסטנס זקני הוועד וואס זייער קביעות'דיגער ארט איז געווען אין זייער שטאט און זענען נאר געקומען קיין יבנה אין די ימי הוועד). זיין וואוינארט איז געווען אין שטאט [[פקיעין]]{{ביאור|שם=פקיעין|עס איז אנגענומען דורך רוב מקורות אז רבי יהושע האט נישט געלעבט אין דער היינטיגער פקיעין אין גליל, נאר אן אנדער ארט, מער נידריגער, אין געגנט פון יבנה און לוד אין יהודה. זעט: {{אוצר החכמה|מוסד הרב קוק|סיני - עח (א-ב)|614121|page=30|שנת הוצאה=תשל"ו|עמ=כח–כט|און אין הערות 85–86}}; {{אוצר החכמה|גולדהאר, יצחק בן אליהו פסח|אדמת קדש|6621||page=87}}.}}, דארט האט ער אויפגעשטעלט אן אייגענעם ישיבה און בית דין{{הערה|זעט {{בבלי|סנהדרין|לב|ב}}; {{בבלי|חגיגה|ג|א}}}}{{ביאור|דער תולדות תנאים ואמוראים שאצט אז רבי יהושע'ס גיין אויף פקיעין איז געווען נאך זיין מחלוקת מיט רבן גמליאל און דאס שטעלן [[רבי אלעזר בן עזריה]] אלס נשיא (אדער אב בית דין). זעט אויך {{דורות הראשונים|ג|340}}.}}. | ||
== תלמידים == | == תלמידים == | ||
צווישן זיינע תלמידים זענען געווען [[שמעון בן זומא]]{{הערה|{{בבלי|חגיגה|טו|א}}: מעשה ברבי יהושע בן חנניה שהיה עומד על גב מעלה בהר הבית וראהו בן זומא ולא עמד מלפניו, אמר לו מאין ולאין בן זומא, און אזוי אין {{תוספתא|חגיגה|ב|ו}}, דהיינו אז ער האט אים פארגעהאלטן פארוואס ער האט נישט אפגעגעבן דעם כבוד וואס א תלמיד דארף געבן זיין רבי'ן. זעט: ביאור הרד"ל אויף {{פרקי דרבי אליעזר|ב}}, אות ו'.}}, [[שמעון בן עזאי]]{{הערה|בן עזאי האט געלערנט אין די ישיבה פון רבי יהושע ({{תוספתא|ברכות|ד|יח}}), און ער האט איבערגעגעבן וואס ער האט געהערט פון רבי יהושע פאר רבי עקיבא ({{בבלי|יומא|כה|א}}; {{בבלי|תענית|כו|א}}; {{תוספתא|שביעית|ב|יג}}).}}, [[רבי יוחנן בן ברוקה]], [[רבי אלעזר חסמא]], [[רבי אלעאי]], [[רבי אלעזר בן יהודה איש ברתותא]] און [[רבי אלעזר בן שמוע]]. | צווישן זיינע תלמידים זענען געווען [[שמעון בן זומא]]{{הערה|{{בבלי|חגיגה|טו|א}}: מעשה ברבי יהושע בן חנניה שהיה עומד על גב מעלה בהר הבית וראהו בן זומא ולא עמד מלפניו, אמר לו מאין ולאין בן זומא, און אזוי אין {{תוספתא|חגיגה|ב|ו}}, דהיינו אז ער האט אים פארגעהאלטן פארוואס ער האט נישט אפגעגעבן דעם כבוד וואס א תלמיד דארף געבן זיין רבי'ן. זעט: ביאור הרד"ל אויף {{פרקי דרבי אליעזר|ב}}, אות ו'.}}, [[שמעון בן עזאי]]{{הערה|בן עזאי האט געלערנט אין די ישיבה פון רבי יהושע ({{תוספתא|ברכות|ד|יח}}), און ער האט איבערגעגעבן וואס ער האט געהערט פון רבי יהושע פאר רבי עקיבא ({{בבלי|יומא|כה|א}}; {{בבלי|תענית|כו|א}}; {{תוספתא|שביעית|ב|יג}}).}}, [[רבי יוחנן בן ברוקה]], [[רבי אלעזר חסמא]], [[רבי אלעאי]], [[רבי אלעזר בן יהודה איש ברתותא]] און [[רבי אלעזר בן שמוע]]. אבער רבי יהושע'ס גרעסטער תלמיד איז געווען רבי עקיבא, וועלכער האט אנגעהויבן זיין שימוש חכמים ביי רבי אליעזר און רבי יהושע, און האט משמש געווען פאר זיי דרייצן יאר{{הערה|זעט {{מסכת קטנה|אבות דרבי נתן|ז}}; {{ירושלמי|נזיר|ז|א}}}}, און האט זיי אויך באדינט{{הערה|זעט {{בבלי|פסחים|לו|א}}}}. אזוי שטארק האט זיך רבי עקיבא מדבק געווען אין זיין רבי'ן רבי יהושע, ביז ער איז אריין נאך אים אין בית הכיסא כדי צו לערנען הנהגות בית הכיסא. ווען בן עזאי האט זיך געוואונדערט אויף אים אויף דעם וואס ער האט אזוי מעיז פנים געווען פאר זיין רבי'ן, האט רבי עקיבא געענטפערט: "תורה היא וללמוד אני צריך"{{הערה|{{בבלי|ברכות|סב|א}}}}. אין גמרא ווערט דערציילט אז רבי אליעזר האט אויסגעלערנט רבי עקיבא פארשידענע ענינים אין הלכות כשפים און ער האט זיי נישט פארשטאנען, נאכדעם האט ער זיי געלערנט פון רבי יהושע און האט זיי פארשטאנען{{הערה|שם=סנהדריןסח|{{בבלי|סנהדרין|סח|א}}}}. צום סוף איז רבי עקיבא גרויס געווארן און געווארן א תלמיד־חבר פאר רבי יהושע{{הערה|שם=עקיבא}}. | ||
אבער רבי יהושע'ס גרעסטער תלמיד איז געווען רבי עקיבא, וועלכער האט אנגעהויבן זיין שימוש חכמים ביי רבי אליעזר און רבי יהושע, און האט משמש געווען פאר זיי דרייצן יאר{{הערה|זעט {{מסכת קטנה|אבות דרבי נתן|ז}}; {{ירושלמי|נזיר|ז|א}}}}, און האט זיי אויך באדינט{{הערה|זעט {{בבלי|פסחים|לו|א}}}}. אזוי שטארק האט זיך רבי עקיבא מדבק געווען אין זיין רבי'ן רבי יהושע, ביז ער איז אריין נאך אים אין בית הכיסא כדי צו לערנען הנהגות בית הכיסא. ווען בן עזאי האט זיך געוואונדערט אויף אים אויף דעם וואס ער האט אזוי מעיז פנים געווען פאר זיין רבי'ן, האט רבי עקיבא געענטפערט: "תורה היא וללמוד אני צריך"{{הערה|{{בבלי|ברכות|סב|א}}}}. אין גמרא ווערט דערציילט אז רבי אליעזר האט אויסגעלערנט רבי עקיבא פארשידענע ענינים אין הלכות כשפים און ער האט זיי נישט פארשטאנען, נאכדעם האט ער זיי געלערנט פון רבי יהושע און האט זיי פארשטאנען{{הערה|שם=סנהדריןסח|{{בבלי|סנהדרין|סח|א}}}}. | |||
נאך א מערקווירדיגער תלמיד פון רבי יהושע איז [[אונקלוס|אונקלוס הגר]], וואס איז געווען פון די פאמיליע קרובים פון דער רוימישער קייזער. אונקלוס האט געשריבן דעם איבערזעצונג פון דער תורה אויף אראמיש פונעם מויל פון רבי אליעזר און רבי יהושע{{הערה|{{בבלי|מגילה|ג|א}}; זעט אויך {{ירושלמי|מגילה|א|ט}}}} – דאס איז דער באוואוסטער תרגום: "[[תרגום אונקלוס]]". אין מדרש ווערט דערציילט אז אונקלוס האט זיך געוואונדערט פאר זיי אויפ'ן פסוק{{הערה|{{תנ"ך|דברים|י|יח}}}}: "וְאֹהֵב גֵּר לָתֶת לוֹ לֶחֶם וְשׂמְלָה", וואס פון דעם הערט זיך לכאורה א גרינגשעצונג אין גרים, אז זייער גאנצער שכר איז בלויז ברויט און קליידונג. רבי יהושע האט אים בארואיגט און אים ערקלערט דעם פסוק'ס באדייט. ביז מ'האט געזאגט: ווען נישט דער געדולד וואס רבי יהושע האט ארויסגעוויזן צו עקילס (אונקלוס), וואלט ער צוריק אפגעפארן{{הערה|{{מדרש רבה|בראשית|ע|ה}}}}. | נאך א מערקווירדיגער תלמיד פון רבי יהושע איז [[אונקלוס|אונקלוס הגר]], וואס איז געווען פון די פאמיליע קרובים פון דער רוימישער קייזער. אונקלוס האט געשריבן דעם איבערזעצונג פון דער תורה אויף אראמיש פונעם מויל פון רבי אליעזר און רבי יהושע{{הערה|{{בבלי|מגילה|ג|א}}; זעט אויך {{ירושלמי|מגילה|א|ט}}}} – דאס איז דער באוואוסטער תרגום: "[[תרגום אונקלוס]]". אין מדרש ווערט דערציילט אז אונקלוס האט זיך געוואונדערט פאר זיי אויפ'ן פסוק{{הערה|{{תנ"ך|דברים|י|יח}}}}: "וְאֹהֵב גֵּר לָתֶת לוֹ לֶחֶם וְשׂמְלָה", וואס פון דעם הערט זיך לכאורה א גרינגשעצונג אין גרים, אז זייער גאנצער שכר איז בלויז ברויט און קליידונג. רבי יהושע האט אים בארואיגט און אים ערקלערט דעם פסוק'ס באדייט. ביז מ'האט געזאגט: ווען נישט דער געדולד וואס רבי יהושע האט ארויסגעוויזן צו עקילס (אונקלוס), וואלט ער צוריק אפגעפארן{{הערה|{{מדרש רבה|בראשית|ע|ה}}}}. | ||
| שורה 133: | שורה 131: | ||
<blockquote>איין פילאזאף האט אוועקגעגעבן מערערע יארן כדי צו אנטפלעקן ווי לאנג ציט זיך דאס שוואנגערשאפט פון א שלאנג. ווען די חכמים זענען אמאל אנגעקומען קיין רוים, האט דער פילאזאף געפרעגט רבן גמליאל: "נאך וויפיל צייט געבוירט דאס שלאנג"? האט ער אים נישט געוואוסט צו ענטפערן, און זיין געזיכט איז פארכמארעט געווארן. האט רבי יהושע זיך אנגעשטויסן אין אים און אים געפרעגט: "פארוואס איז דיין פנים קרענקליך?" האט אים רבן גמליאל געזאגט: "איין שאלה בין איך געפרעגט געווארן און איך האב נישט געוואוסט צו ענטפערן: נאך ווי לאנג געבוירט דאס שלאנג?". האט אים רבי יהושע געזאגט: "צו זיבן יאר", און אים געברענגט א ראיה פון די תורה. איז רבן גמליאל צוריק און געזאגט פאר'ן פילאזאף דעם ענטפער. האט ער אנגעהויבן רייבן זיין קאפ אין וואנט און געזאגט: "אלעס וואס איך האב מיך געפלאגט זיבן יאר איז דער געקומען און עס מיר אויסגעשטרעקט מיט איין שטעקל"{{הערה|{{מדרש רבה|בראשית|כ|ד}}; זעט אויך {{בבלי|בכורות|ח|ב}}.}}.</blockquote> | <blockquote>איין פילאזאף האט אוועקגעגעבן מערערע יארן כדי צו אנטפלעקן ווי לאנג ציט זיך דאס שוואנגערשאפט פון א שלאנג. ווען די חכמים זענען אמאל אנגעקומען קיין רוים, האט דער פילאזאף געפרעגט רבן גמליאל: "נאך וויפיל צייט געבוירט דאס שלאנג"? האט ער אים נישט געוואוסט צו ענטפערן, און זיין געזיכט איז פארכמארעט געווארן. האט רבי יהושע זיך אנגעשטויסן אין אים און אים געפרעגט: "פארוואס איז דיין פנים קרענקליך?" האט אים רבן גמליאל געזאגט: "איין שאלה בין איך געפרעגט געווארן און איך האב נישט געוואוסט צו ענטפערן: נאך ווי לאנג געבוירט דאס שלאנג?". האט אים רבי יהושע געזאגט: "צו זיבן יאר", און אים געברענגט א ראיה פון די תורה. איז רבן גמליאל צוריק און געזאגט פאר'ן פילאזאף דעם ענטפער. האט ער אנגעהויבן רייבן זיין קאפ אין וואנט און געזאגט: "אלעס וואס איך האב מיך געפלאגט זיבן יאר איז דער געקומען און עס מיר אויסגעשטרעקט מיט איין שטעקל"{{הערה|{{מדרש רבה|בראשית|כ|ד}}; זעט אויך {{בבלי|בכורות|ח|ב}}.}}.</blockquote> | ||
דאס גרויסקייט און קלוגשאפט פון רבי יהושע האט אים נישט געהאלפן רייך ווערן. ס'איז ביי אים מקוים געווארן דער פסוק: "{{מנוקד|וְגַם לֹא לַחֲכָמִים לֶחֶם וְגַם לֹא לַנְּבֹנִים עֹשֶׁר}}"{{הערה|{{תנ"ך|קהלת|ט|יא}}}} און ער האט זיך מפרנס געווען בדוחק{{הערה|זעט אויבן און אין הערה}}. | דאס גרויסקייט און קלוגשאפט פון רבי יהושע האט אים נישט געהאלפן רייך ווערן. ס'איז ביי אים מקוים געווארן דער פסוק: "{{מנוקד|וְגַם לֹא לַחֲכָמִים לֶחֶם וְגַם לֹא לַנְּבֹנִים עֹשֶׁר}}"{{הערה|{{תנ"ך|קהלת|ט|יא}}}} און ער האט זיך מפרנס געווען בדוחק{{הערה|זעט [[#מחלוקת מיט רבן גמליאל|אויבן]] און אין הערה}}. | ||
רבי יהושע האט זיך באניצט מיט זיין גרויס חכמה צו מבטל זיין כשפים{{הערה|{{ירושלמי|סנהדרין|ז|יג}}}}, און צו אנטדעקן א מקום טומאה אויף אן ארט וואס די חכמים האבן נישט געקענט בודק זיין{{הערה|{{בבלי|נדה|סא|א}}}}. | רבי יהושע האט זיך באניצט מיט זיין גרויס חכמה צו מבטל זיין כשפים{{הערה|{{ירושלמי|סנהדרין|ז|יג}}}}, און צו אנטדעקן א מקום טומאה אויף אן ארט וואס די חכמים האבן נישט געקענט בודק זיין{{הערה|{{בבלי|נדה|סא|א}}}}. | ||
| שורה 167: | שורה 165: | ||
* {{דורות הראשונים|1=ג|2=328|4=כה–לב}} | * {{דורות הראשונים|1=ג|2=328|4=כה–לב}} | ||
* {{היברובוקס|רבי יוסף הלוי אפלבוים (מעזריטש–שעדליץ)|דברי אמונה|31027|על ויכוח רבי יהושע בן חנניא עם סבי אתונא}} | * {{היברובוקס|רבי יוסף הלוי אפלבוים (מעזריטש–שעדליץ)|דברי אמונה|31027|על ויכוח רבי יהושע בן חנניא עם סבי אתונא}} | ||
* {{אנקער|ארטסקרול|ארטסקרול-מסורה, "רבי יהושע בן חנניה", '''מבוא לתלמוד''', תשפ"א, זייטן | * {{אנקער|ארטסקרול|ארטסקרול-מסורה, "רבי יהושע בן חנניה", '''מבוא לתלמוד''', תשפ"א, זייטן 256–260}} | ||
==נאטיצן== | ==נאטיצן== | ||