בדוקי עריכות אוטומטית, אינטערפעיס רעדאקטארן, אינטערפעיס אדמיניסטראַטאָרן, סיסאפן, מייבאים, מעדכנים, מייבא, אספקלריה רעדאקטארן
46,579
רעדאגירונגען
קרעדיט: ב:ספריאל
אין תקציר עריכה |
(קרעדיט: ב:ספריאל) צייכן: רויע רעדאגירונג |
||
| שורה 4: | שורה 4: | ||
דער געדאנק פון חלוקה איז באזירט אויף דער איבערצייגונג, אז ארץ-ישראל איז דער רעליגיעז-נאציאנאלער צענטער פון אידישן פאלק. די אידישע באפעלקערונג אין דער הייליגער שטאט (דער [[ישוב הישן|ישוב]]) שטעלט פאָר דאס גאנצע פאלק און האט א ספּעציעלע ראלע ווי שומרים פון די הייליגע ערטער אין ארץ-ישראל, און דערפאר פארדינט עס שטיצע פון גאנצן פאלק. אידן אין דער גלות – סיי גאנצע קהילות, סיי יעדער מיטגליד – האבן זיך געפילט פאראנטווארטליך צו העלפן דעם ישוב און באטראכט די הילף ווי אַן אקט פון סאלידאריטעט. | דער געדאנק פון חלוקה איז באזירט אויף דער איבערצייגונג, אז ארץ-ישראל איז דער רעליגיעז-נאציאנאלער צענטער פון אידישן פאלק. די אידישע באפעלקערונג אין דער הייליגער שטאט (דער [[ישוב הישן|ישוב]]) שטעלט פאָר דאס גאנצע פאלק און האט א ספּעציעלע ראלע ווי שומרים פון די הייליגע ערטער אין ארץ-ישראל, און דערפאר פארדינט עס שטיצע פון גאנצן פאלק. אידן אין דער גלות – סיי גאנצע קהילות, סיי יעדער מיטגליד – האבן זיך געפילט פאראנטווארטליך צו העלפן דעם ישוב און באטראכט די הילף ווי אַן אקט פון סאלידאריטעט. | ||
ביז תר.. זענען געווען בעיקר צוויי אשכנזישע כוללים אין א"י: כולל חסידים (וואהלין) און כולל פרושים [חוץ חב"ד], וואו אלע אשכנזים האבן געשיקט דאס געלט. אין אונגארן איז די קאסע געפירט געווארן, אין אונטערלאנד דורכ'ן יש"מ<ref>ער האט עס איבערגענומען אין תקפ"א פון רבי אייזיקל קאלובער</ref>, און אין אויבערלאנד דורכ'ן חתם סופר. דער יש"מ פלעגט שיקן פארן כולל חסידים, און דער חת"ס פלעגט צוטיילן דאס געלט צווישן חסידים און פרושים. אבער ביידע זענען געווען דערקעגן אז יעדער זאל שטיצן דווקא יוצאי מדינתו, נאר צעטיילן אייניג<ref>רק שלשיטת היש"מ החסידים כבר הוחזקו באונטערלאנד</ref>. דער יש"מ לייגט צו אז ער פארשטייט אז די חסידים ווילן דווקא שטיצן חסידים, און אז די ווילנער קאסע וויל נישט שטיצן חסידים, אבער ס'מאכט נישט אויס וועלכע מדינה מ'שטאמט<ref>אוצרות יש"מ פרק ח'. ועיי"ש עמ' .. מכתב רצ"ה לעהרין</ref>. אבער יארן שפעטער ווען עס האבן זיך פארמערט אונגארישע עולים האט אונגארן זיך יא אפגעטיילט פון כולל פוילן. | |||
==היסטאריע און אנהייב== | ==היסטאריע און אנהייב== | ||