בדוקי עריכות אוטומטית, אינטערפעיס רעדאקטארן, אינטערפעיס אדמיניסטראַטאָרן, סיסאפן, מייבאים, מעדכנים, מייבא, אספקלריה רעדאקטארן
46,525
רעדאגירונגען
רעדאגירונג
ק (הגהה) |
(רעדאגירונג) |
||
| שורה 1: | שורה 1: | ||
{{דרעפט}} | {{דרעפט}} | ||
{{דעסקריפציע|כראניק פון אידישע היסטאריע}} | |||
{{דעסקריפציע|אידישע | '''ספר יוסיפון''' (אויך: '''ספר יוסף בן גוריון''', '''ספר בן גוריון''', '''ספר יוסף הכהן''') איז א כראניק וואס איז מיוחס צו "יוסף בן גוריון", וואס איז וויאזוי דער חיבור רופט [[יוסף בן מתתיהו]]. דער ספר דעקט בעיקר די צייט פון [[בית שני]], מיט א גרויסע געוויכט אויפן [[חורבן]]. ווי פארשער נעמען היינט אן, איז עס א זאמלנוג פון איבערגעזעצטע שטיקלעך פון די ווערק פון [[יוסף בן מתתיהו]] דורך די לאטיינישע איבערזעצונג; און עס איז געשריבן געווארן אין דרום [[איטאליע]] ארום יאר ד'ת"ש. | ||
'''ספר יוסיפון''' (אויך: '''ספר יוסף בן גוריון''', '''ספר בן גוריון''', '''ספר יוסף הכהן''') איז א כראניק וואס איז מיוחס צו "יוסף בן גוריון", וואס איז וויאזוי דער חיבור רופט [[יוסף בן מתתיהו]]. דער ספר דעקט בעיקר די צייט פון [[בית שני]], מיט א גרויסע געוויכט אויפן [[חורבן]]. ווי פארשער נעמען היינט אן, איז עס א זאמלנוג פון איבערגעזעצטע שטיקלעך פון די ווערק פון [[יוסף בן מתתיהו]] דורך די לאטיינישע איבערזעצונג; און עס איז געשריבן געווארן אין דרום [[איטאליע]] | |||
טראץ געוויסע קאנטרעווערסיעס, איז דער ספר פאררעכנט צו זיין גאר פארלעסליך נאך פון די צייטן פון די ערשטע [[ראשונים]]. | טראץ געוויסע קאנטרעווערסיעס, איז דער ספר פאררעכנט צו זיין גאר פארלעסליך נאך פון די צייטן פון די ערשטע [[ראשונים]]. דער ספר פון דער קאנסטאנטינאפאלער דורק און ווייטער, האט 6 ביכער און 97 קאפיטלען. | ||
דער ספר פון דער קאנסטאנטינאפאלער דורק און ווייטער, האט 6 ביכער און 97 קאפיטלען. | |||
==נאמען== | ==נאמען== | ||
אין די כתבי יד, אין די פריע דרוקן און אין די ראשונים, הייסט דער ספר בעיקר "ספר יוסף בן גוריון", צו דער זייט פון "יוסיפון"{{הערה|ווי אין [[ערוך]] ערך איסתירא}}; אין די שפעטערע דרוקן האט דער נאמען "יוסיפון" אינגאנצן איבערגענומען. דאס ווארט "יוסיפון" איז א לשון קודש ווערסיע פון " | אין די כתבי יד, אין די פריע דרוקן און אין די ראשונים, הייסט דער ספר בעיקר "ספר יוסף בן גוריון", צו דער זייט פון "יוסיפון"{{הערה|ווי אין [[ערוך]] {{אוצר|ספר הערוך/אסתרא-א|ערך איסתירא}}{{הבהרה|אין ערוך שטייט בלויז יוסיפון}}; רש"י אין דניאל{{הערה|שם=רש"י}}}}; אין די שפעטערע דרוקן האט דער נאמען "יוסיפון" אינגאנצן איבערגענומען. דאס ווארט "יוסיפון" איז א לשון קודש ווערסיע פון "יאָסעפוס", וואס איז די נאמען פון [[יוסף בן מתתיהו]] אין [[גריכיש]]{{הערה|שם=דסלע|{{אוצר החכמה|שולמית סלע|מיכאל|607094|page=14|קעפל=התקופה החשמונאית בספרות הערבית היהודית של ימי הביניים|באנד=14|מקום הוצאה=תל אביב|שנת הוצאה=תשנ"ז|עמ=טו}}}}. רבי יהודה משקיני און רבי תם ב"ר דוד אבן יחיא ([[ה'ר"ל]]-[[ה'ש"ב]]) שרייבן אין זייערע הקדמות צו ספר יוסיפון, אז יוסף בן גוריון האט זיך גערופן מיטן לשון-קודש'דיגן פארקלענערונגס פארעם "יוסיפון", אויס ענווה{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי יהודה אבן משקוני|אוצר טוב|83904|בערלין, זייטן 023-017|כרך=תרל"ז-תרל"ח|כותרת=הקדמה ליוסיפון מר"י משקוני מכ"י אשר ברומא|page=18}}{{אוצר החכמה|רבי תם אבן יחיא |יוסיפון|631053|ליוורנו, תקנ"ד, הקדמה}}.}}. | ||
==מחבר== | ==מחבר== | ||
פילע נעמען אן אז דער מחבר פון ספר יוסיפון איז [[יוסף בן מתתיהו]], וואס ווערט אנגערופן אין יוסיפון "יוסף בן גוריון"{{הערה|שם=ווערט24|[[#ווערט|ווערטהיימער]], זייט 24}} (אין די צייטן פונעם חורבן איז אייגנטליך געווען א הויכראנקיגע פערזענליכקייט מיט דעם נאמען{{הערה|{{יוספוס|מלחמות היהודים|ב|יט}}.}}). די מיינוג שטאמט פון די פארשפרייטע ווערסיע פון ספר יוסיפון, וואס איז א שפעטערע און פארברייטערטער. די רעפרענצן צו יוסף בן מתתיהו'ס ווערק זענען אין דעם ווערסיע אין א [[לשון מדבר בעדו]], אנדייטנדיג אז יוסף בן מתתיהו זעלבסט איז דער מחבר פון ספר יוסיפון{{הערה|שם=פלו12|[[#פלוסר|פלוסר]], זייט 12}}. [[יוסף בן מתתיהו]] דערציילט אין זיין גריכישע ווערק איבער אן אידישע היסטאריע בוך וואס ער האט פארפאסט "אין די שפראך פון די עלטערן"{{הערה|{{יוספוס|מלחמות היהודים|א|א}}}}, און ספר יוסיפון געבט אן אז ער איז יענעם חיבור{{ציטוט|ויתר דבריו הלא הם כתובים על ספר מלכי מדי ופרס, ועל ספרי אני יוסף הכהן בן גוריון הכהן אשר כתבתיו לרומיים, והוא הספר הנקרא יוסיפוס. ואני הוא יוסף בן גוריון אשר הגלו אותו טיטוס ואספסינוס מירושלים. גם דברי כורש כתובים עוד על ספרי מלכי הרומיים. והנה זה הספר אני יוסף בן גוריון הכהן כתבתיו לישראל|ספר יוסיפון פרק שלישי}}. | פילע נעמען אן אז דער מחבר פון ספר יוסיפון איז [[יוסף בן מתתיהו]], וואס ווערט אנגערופן אין יוסיפון "יוסף בן גוריון"{{הערה|שם=ווערט24|[[#ווערט|ווערטהיימער]], זייט 24}} (אין די צייטן פונעם חורבן איז אייגנטליך געווען א הויכראנקיגע פערזענליכקייט מיט דעם נאמען{{הערה|{{יוספוס|מלחמות היהודים|ב|יט}}.}}). די מיינוג שטאמט פון די פארשפרייטע ווערסיע פון ספר יוסיפון, וואס איז א שפעטערע און פארברייטערטער. די רעפרענצן צו יוסף בן מתתיהו'ס ווערק זענען אין דעם ווערסיע אין א [[לשון מדבר בעדו]], אנדייטנדיג אז יוסף בן מתתיהו זעלבסט איז דער מחבר פון ספר יוסיפון{{הערה|שם=פלו12|[[#פלוסר|פלוסר]], זייט 12}}. [[יוסף בן מתתיהו]] דערציילט אין זיין גריכישע ווערק איבער אן אידישע היסטאריע בוך וואס ער האט פארפאסט "אין די שפראך פון די עלטערן"{{הערה|{{יוספוס|מלחמות היהודים|א|א}}}}, און ספר יוסיפון געבט אן אז ער איז יענעם חיבור{{ציטוט|ויתר דבריו הלא הם כתובים על ספר מלכי מדי ופרס, ועל ספרי אני יוסף הכהן בן גוריון הכהן אשר כתבתיו לרומיים, והוא הספר הנקרא יוסיפוס. ואני הוא יוסף בן גוריון אשר הגלו אותו טיטוס ואספסינוס מירושלים. גם דברי כורש כתובים עוד על ספרי מלכי הרומיים. והנה זה הספר אני יוסף בן גוריון הכהן כתבתיו לישראל|ספר יוסיפון פרק שלישי}}. | ||
דער [[חיד"א]] שרייבט, אז "יוסף הכהן" וואס ווערט דערמאנט אין די [[משנה]] אין [[מסכת מקואות]] אלץ שרייבער{{הערה|{{משנה|מקואות|י|א}}.}}, איז יוסף בן גוריון דער מחבר פון ספר יוסיפון{{הערה|[[רבי חיים יוסף דוד אזולאי]], '''פתח עינים''' [[שית:Petach_Einayim_on_Mishnah_Mikvaot/10|מקוואות י, א]].}}. ענדליך שרייבט [[רבי יוסף שאול נאטאנזאהן]] לגבי "יוסף הכהן" וואס ווערט דערמאנט אין די גמרא [[מסכת זבחים]]{{הערה|שם=שומ|{{היברובוקס|רבי יוסף שאול נאטאנזאהן|דברי שאול|31726| | דער [[חיד"א]] שרייבט, אז "יוסף הכהן" וואס ווערט דערמאנט אין די [[משנה]] אין [[מסכת מקואות]] אלץ שרייבער{{הערה|{{משנה|מקואות|י|א}}.}}, איז יוסף בן גוריון דער מחבר פון ספר יוסיפון{{הערה|[[רבי חיים יוסף דוד אזולאי]], '''פתח עינים''' [[שית:Petach_Einayim_on_Mishnah_Mikvaot/10|מקוואות י, א]].}}. ענדליך שרייבט [[רבי יוסף שאול נאטאנזאהן]] לגבי "יוסף הכהן" וואס ווערט דערמאנט אין די גמרא [[מסכת זבחים]]{{הערה|שם=שומ|{{היברובוקס|רבי יוסף שאול נאטאנזאהן|דברי שאול|31726|page=208|באנד=חידושי אגדות|מקום הוצאה=לעמבערג|שנת הוצאה=תרל"ז|דף פד עמוד ב}}.}}. רבי תם ב"ר דוד אבן יחיא ([[ה'ר"ל]]-[[ה'ש"ב]]) שרייבט אין זיין הקדמה צו ספר יוסיפון{{הערה|יוסיפון, [[S:יוסיפון/הקדמת הרב תם אבן יחיא|הקדמת הרב תם אבן יחיא]].}}, אז יוסף איז געווען א ברודער פון [[נקדימון בן גוריון]], איינער פון די דריי עשירים אין די צייטן פון די [[חורבן הבית|חורבן]] וואס ווערן דערמאנט אין [[פרק הניזקין]]{{הערה|{{בבלי|גיטין|נו|א}}.}}. דער [[אברבנאל]] שרייבט אז ער איז גאר געווען [[רבי יוסי הכהן]], איינער פון די פינף גרויסע תלמידים פון [[רבי יוחנן בן זכאי]]{{הערה|[[רבי דון יצחק אברבנאל]], '''נחלת אבות''' על מסכת אבות פרק ב משנה ח.}}. | ||
אין די עלטערע ווערסיעס פון ספר יוסיפון איז אבער קלאר אז דער חיבור איז בלויז א זאמלונג פון שטיקלעך, וואס דער מלקט האט איבערגעזעצט פון די גריכישע ווערק פון [[יוסף בן מתתיהו]] – "יוסף בן גוריון"{{הערה|שם=פלוסר|[[#פלוסר|פלוסר]], זייט 14; [[#גלויב|גלויבער]], זייט 10}}. דער מחבר טוט רעפערירן צו די ווערק פון "יוסף בן גוריון" בלשון נסתר, ער טוט פונאנדערשיידן צווישן זיך אין יוסף. אויף איין פאלץ דערציילט ער קלאר איבער די מהות פון זיין ווערק: | אין די עלטערע ווערסיעס פון ספר יוסיפון איז אבער קלאר אז דער חיבור איז בלויז א זאמלונג פון שטיקלעך, וואס דער מלקט האט איבערגעזעצט פון די גריכישע ווערק פון [[יוסף בן מתתיהו]] – "יוסף בן גוריון"{{הערה|שם=פלוסר|[[#פלוסר|פלוסר]], זייט 14; [[#גלויב|גלויבער]], זייט 10}}. דער מחבר טוט רעפערירן צו די ווערק פון "יוסף בן גוריון" בלשון נסתר, ער טוט פונאנדערשיידן צווישן זיך אין יוסף. אויף איין פאלץ דערציילט ער קלאר איבער די מהות פון זיין ווערק: | ||
| שורה 29: | שורה 26: | ||
*"ספר חמישי" דעקט די ברידער קריג צווישן די חשמונאים, און די קעניגרייך פון [[הורדוס]]; | *"ספר חמישי" דעקט די ברידער קריג צווישן די חשמונאים, און די קעניגרייך פון [[הורדוס]]; | ||
*"ספר שישי" דעקט די געשיכטע פונעם [[חורבן בית המקדש]]. | *"ספר שישי" דעקט די געשיכטע פונעם [[חורבן בית המקדש]]. | ||
דער ספר איז באזירט מערסטענס אויף די ווערק פון [[יוסף בן מתתיהו]] אין [[גריכיש]], און דער מחבר האט לכאורה גענוצט א לטיינישע איבערזעצונג, און די ווערק פון [[העגעסיפוס]]{{הערה|שם=אידענ}}{{הערה|[[#פלוסר|פלוסר]], זייט 23 און 31}}. דער מחבר האט זיך אבער אויך באזירט אויף אנדערע קוועלער, ווי [[תנ"ך]], [[מדרשי חז"ל]], [[ספרים החיצונים]]{{הערה|[[#פלוסר|פלוסר]], זייט 24 און 32; {{אוצר החכמה|א. א. נוימן|ספר אסף|158444|ירושלים, תשי"ג, זייטן 391-403|כותרת=יוסיפון והספרים החיצונים| | דער ספר איז באזירט מערסטענס אויף די ווערק פון [[יוסף בן מתתיהו]] אין [[גריכיש]], און דער מחבר האט לכאורה גענוצט א לטיינישע איבערזעצונג, און די ווערק פון [[העגעסיפוס]]{{הערה|שם=אידענ}}{{הערה|[[#פלוסר|פלוסר]], זייט 23 און 31}}. דער מחבר האט זיך אבער אויך באזירט אויף אנדערע קוועלער, ווי [[תנ"ך]], [[מדרשי חז"ל]], [[ספרים החיצונים]]{{הערה|[[#פלוסר|פלוסר]], זייט 24 און 32; {{אוצר החכמה|א. א. נוימן|ספר אסף|158444|ירושלים, תשי"ג, זייטן 391-403|כותרת=יוסיפון והספרים החיצונים|page=421}}.}} און אלגעמיינע [[היסטאריע ביכער]]{{הערה|[[#פלוסר|פלוסר]], זייט 7 און 24; [[#כהנא|כהנא]], זייטן 141-142.}}. די שילדערונג פון א קרוינונג פון א רוימישן קייזער וואס יוסיפון דעטאלירט אין קאפיטל עו, איז לויט טייל אן ערשטהאנטיגע באריכט פון דער קרוינונג פון [[אטא דער ערשטער]] ([[912]]-[[973]]){{הערה|[[#פלוסר|פלוסר]], זייט 15; [[#כהנא|כהנא]], זייטן 141-142; [[#אידענ|אידישע ענציקלאפעדיע]]}}. | ||
דער ספר איז געשריבן אין א לויטערן מקרא'ישן לשון קודש, אריבערגייענדיג צו פאעזיעשע פראזעס ביי הויכפונקטן. דער ספר האט אויך אייגנארטיגע אומבאקאנטע ווערטער, [[שורשים]] און [[מארפאלאגיעס]]{{הערה|[[#ענציק|אידישע ענציקלאפעדיע]]; [[#ווערט|ווערטהיימער]], זייטן 22-23; [[#כהנא|כהנא]], זייטן 141}}. | דער ספר איז געשריבן אין א לויטערן מקרא'ישן לשון קודש, אריבערגייענדיג צו פאעזיעשע פראזעס ביי הויכפונקטן. דער ספר האט אויך אייגנארטיגע אומבאקאנטע ווערטער, [[שורשים]] און [[מארפאלאגיעס]]{{הערה|[[#ענציק|אידישע ענציקלאפעדיע]]; [[#ווערט|ווערטהיימער]], זייטן 22-23; [[#כהנא|כהנא]], זייטן 141}}. | ||
| שורה 36: | שורה 33: | ||
די עלטסטע ווערסיע וואס איז ווארשיינליך די נענטסטע צו די ארגענעלע, געפונט זיך אין עטליכע כתבי יד וואס זענען מעתיק פון "רבינו גרשום הגדול מכתיבת ידו", ווי אויך אין [[ספר הזכרונות לירחמיאל]]. אין דער ווערסיע ווערט "יוסף בן גוריון" דערמאנט ווי א מקור צום אינהאלט פונעם ספר, נישט ווי דער פארפאסער זעלבסט. גאר ענדליך איז די ווערסיע אין די [[מאנטאווער]] דורק פון יאר [[ה'ר"מ]] דורך אברהם כונת; עס איז ענדליך צום ערשטן, אבער יוסף בן גוריון'ס נאמען ווערט אינגאנצן נישט דערמאנט דערין אויסער אינעם נאמען פונעם ספר{{הערה|[[#פלוסר|פלוסר]], זייט 11}}. | די עלטסטע ווערסיע וואס איז ווארשיינליך די נענטסטע צו די ארגענעלע, געפונט זיך אין עטליכע כתבי יד וואס זענען מעתיק פון "רבינו גרשום הגדול מכתיבת ידו", ווי אויך אין [[ספר הזכרונות לירחמיאל]]. אין דער ווערסיע ווערט "יוסף בן גוריון" דערמאנט ווי א מקור צום אינהאלט פונעם ספר, נישט ווי דער פארפאסער זעלבסט. גאר ענדליך איז די ווערסיע אין די [[מאנטאווער]] דורק פון יאר [[ה'ר"מ]] דורך אברהם כונת; עס איז ענדליך צום ערשטן, אבער יוסף בן גוריון'ס נאמען ווערט אינגאנצן נישט דערמאנט דערין אויסער אינעם נאמען פונעם ספר{{הערה|[[#פלוסר|פלוסר]], זייט 11}}. | ||
די פארשפרייטע ווערסיע איז די פון רבי יהודה אבן משקוני (געבוירן ה'קפ"ח). די ווערסיע איז פיל מער פארברייטערט, ענטהאלט פילע שינויים און טוישונגען, און איז מיט א דריטל גרעסער ווי דער מאנטאווער דרוק{{הערה|[[#הברמן|הברמן]], זייט קעו}}. אזוי אויך זענען די ערווענונגען צו יוסף בן גוריון געטוישט געווארן, אזוי אז עס טוט אנדייטן אז יוסף בן גוריון זעלבסט איז דער מחבר פון דעם ספר{{הערה|שם=פלו12}}. רבי יהודה אבן משקוני שרייבט אין זיין הקדמה, אז ער האט געהאט פאר זיך עטליכע נסחואות, און ער האט פון זיי צוזאמען געשטעלט זיין נוסח וואס ענטהלאט אלע געשיכטעס און אלע דעטאלן פון אלע ווערסיעס{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי יהודה אבן משקוני|אוצר טוב|83904|בערלין, זייטן 023-017|כרך=תרל"ז-תרל"ח|כותרת=הקדמה ליוסיפון מר"י משקוני מכ"י אשר ברומא| | די פארשפרייטע ווערסיע איז די פון רבי יהודה אבן משקוני (געבוירן ה'קפ"ח). די ווערסיע איז פיל מער פארברייטערט, ענטהאלט פילע שינויים און טוישונגען, און איז מיט א דריטל גרעסער ווי דער מאנטאווער דרוק{{הערה|[[#הברמן|הברמן]], זייט קעו}}. אזוי אויך זענען די ערווענונגען צו יוסף בן גוריון געטוישט געווארן, אזוי אז עס טוט אנדייטן אז יוסף בן גוריון זעלבסט איז דער מחבר פון דעם ספר{{הערה|שם=פלו12}}. רבי יהודה אבן משקוני שרייבט אין זיין הקדמה, אז ער האט געהאט פאר זיך עטליכע נסחואות, און ער האט פון זיי צוזאמען געשטעלט זיין נוסח וואס ענטהלאט אלע געשיכטעס און אלע דעטאלן פון אלע ווערסיעס{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי יהודה אבן משקוני|אוצר טוב|83904|בערלין, זייטן 023-017|כרך=תרל"ז-תרל"ח|כותרת=הקדמה ליוסיפון מר"י משקוני מכ"י אשר ברומא|page=18}}.}}. דער [[קאנסטאנטינאפאלער]] דרוק פון יוסיפון פון יאר [[ה'ר"ע]] דורך רבי תם אבן יחיא, איז באזירט אויף זיין כתב יד{{הערה|שם=ורט22}}. | ||
די ווערסיע פון די [[וויניציע]] דרוק איז באזירט אויף דער קאנסטאנטינאפאלער; אבער איז מוגה און איבערגעארבעט לויט די מאנטובער דרוק, און לכאורה אויך לויט כתבי יד וואס זיי האבן געהאט. אלע שפערטערע מהדורות האבן איבערגעדרוקט די וויניציער דרוק{{הערה|שם=ורט22|[[#ווערט|ווערטהיימער]], זייט 22}}. | די ווערסיע פון די [[וויניציע]] דרוק איז באזירט אויף דער קאנסטאנטינאפאלער; אבער איז מוגה און איבערגעארבעט לויט די מאנטובער דרוק, און לכאורה אויך לויט כתבי יד וואס זיי האבן געהאט. אלע שפערטערע מהדורות האבן איבערגעדרוקט די וויניציער דרוק{{הערה|שם=ורט22|[[#ווערט|ווערטהיימער]], זייט 22}}. | ||
| שורה 43: | שורה 40: | ||
==איבערזעצונגען== | ==איבערזעצונגען== | ||
ספר יוסיפון איז איבערגעזעצט געווארן אין אסאך שפראכן. גרויסע טיילן דערפון זענען איבערגעזעצט געווארן אויף [[אראביש]] שוין אזוי פריה ווי דער [[11'טע יארהונדערט]], און עס ווערט שוין דערמאנט דורכן [[שפאנישן]] [[מוסלעמענער]] געלערנטר [[אבן חזם]]{{הערה|[[#פלוסר|פלוסר]], זייט 10}}. אין אראביש הייסט דער ספר "כתאב יוסף בן קוריון", און עס איז איבערגעזעצט געווארן דורך א [[תימנ]]'ער איד מיטן נאמען זכריא בן סעיד{{הערה|שם=דסלע}}. פון אראביש איז עס איבערגעזעצט געווארן אויף [[געז]] אלץ "זיינא איהוד"{{הערה| | ספר יוסיפון איז איבערגעזעצט געווארן אין אסאך שפראכן. גרויסע טיילן דערפון זענען איבערגעזעצט געווארן אויף [[אראביש]] שוין אזוי פריה ווי דער [[11'טע יארהונדערט]], און עס ווערט שוין דערמאנט דורכן [[שפאנישן]] [[מוסלעמענער]] געלערנטר [[אבן חזם]]{{הערה|[[#פלוסר|פלוסר]], זייט 10}}. אין אראביש הייסט דער ספר "כתאב יוסף בן קוריון", און עס איז איבערגעזעצט געווארן דורך א [[תימנ]]'ער איד מיטן נאמען זכריא בן סעיד{{הערה|שם=דסלע}}. פון אראביש איז עס איבערגעזעצט געווארן אויף [[געז]] אלץ "זיינא איהוד"{{הערה|{{אנצ יהודית|15205-zechariah-ibn-sa-id-al-yamani|Zechariah Ibn Sa'id Al-Yamani|איזידאר זינגער}}}}, און האט באקומען א פראמינענטע פארהייליגטע ארט ביי די [[אטיאפישע קריסטן]] | ||
ספר יוספון איז איבערגעזעצט געווארן צו לאטייניש אין באזעל איר יאר [[1541]]{{הערה|[[#ולנס|ווילנסקי]], זייט 42}}, צו [[דייטש]] אין יאר [[1530]], אויף אויף [[אידיש]]-דייטש אין יאר [[1546]] אין [[ציריך]]{{הערה|[[#הברמן|הברמן]], זייטן קעב}}. דער איבערזעצער אויף אידיש איז געווען א [[משומד]] מיטן נאמען מכאל אדם, און עס איז געדרוקט געווארן מיט אילוסטרירונגען. אין [[אמסטרדאם]] אין יאר [[1743]] איז געדרוקט געווארן נאך א אידישע אויפלאגע אונטער דער נאמען "כתר כהונה", און צו דעם האט מען צוגלייגט דעם חיבור "שארית ישראל-כתר מלכות" פון רבי מנחם מן אמלנדר, איבער די אידישע היסטאריע נאכן [[חורבן בית שני]]{{הערה|[[#הברמן|הברמן]], זייטן קעו-קעח}}. א היינטיגע אידישע אויפלאגע פון יוסיפון איז ערשינען אין יאר תש"פ דורך פנחס גלויבער אונטער הוצאת געוואלדיג. עס איז באזונדער איבערגעארבעט לויט מסורת חז"ל, פארברייטערט לויט די ארגענעלע ווערק פון יוסף בן מתתיהו, און באגלייט מיט מפות און בילדער{{הערה|[[#גלויב|גלויבער]] זייט 11}}. | ספר יוספון איז איבערגעזעצט געווארן צו לאטייניש אין באזעל איר יאר [[1541]]{{הערה|[[#ולנס|ווילנסקי]], זייט 42}}, צו [[דייטש]] אין יאר [[1530]], אויף אויף [[אידיש]]-דייטש אין יאר [[1546]] אין [[ציריך]]{{הערה|[[#הברמן|הברמן]], זייטן קעב}}. דער איבערזעצער אויף אידיש איז געווען א [[משומד]] מיטן נאמען מכאל אדם, און עס איז געדרוקט געווארן מיט אילוסטרירונגען. אין [[אמסטרדאם]] אין יאר [[1743]] איז געדרוקט געווארן נאך א אידישע אויפלאגע אונטער דער נאמען "כתר כהונה", און צו דעם האט מען צוגלייגט דעם חיבור "שארית ישראל-כתר מלכות" פון רבי מנחם מן אמלנדר, איבער די אידישע היסטאריע נאכן [[חורבן בית שני]]{{הערה|[[#הברמן|הברמן]], זייטן קעו-קעח}}. א היינטיגע אידישע אויפלאגע פון יוסיפון איז ערשינען אין יאר תש"פ דורך פנחס גלויבער אונטער הוצאת געוואלדיג. עס איז באזונדער איבערגעארבעט לויט מסורת חז"ל, פארברייטערט לויט די ארגענעלע ווערק פון יוסף בן מתתיהו, און באגלייט מיט מפות און בילדער{{הערה|[[#גלויב|גלויבער]] זייט 11}}. | ||
==פארלעסליכקייט און קאנרטעווערסיע== | ==פארלעסליכקייט און קאנרטעווערסיע== | ||
ספר יוסיפון איז געווען פאררעכנט אלץ א שטארקע פארלעסליכע מקור ביי די [[ראשונים]], וואס האבן עס אראפ עברעגנט מערערע מאל אין זייערע חיבורים. ספר יוסיפון ווערט שוין געברענגט אין [[מדרש לקח טוב]]{{הערה|רבי טוביה בן אלעזר, '''מדרש לקח טוב''' מגיל אסתר, פרק ה}}, און דורך [[רש"י]] פילע מאל{{הערה|ווי אין: {{בבלי|ברכות|מג|א|אן=שם}} | ספר יוסיפון איז געווען פאררעכנט אלץ א שטארקע פארלעסליכע מקור ביי די [[ראשונים]], וואס האבן עס אראפ עברעגנט מערערע מאל אין זייערע חיבורים. ספר יוסיפון ווערט שוין געברענגט אין [[מדרש לקח טוב]]{{הערה|רבי טוביה בן אלעזר, '''מדרש לקח טוב''' מגיל אסתר, פרק ה}}, און דורך [[רש"י]] פילע מאל{{הערה|ווי אין: {{בבלי|ברכות|מג|א|אן=שם}}; {{בבלי|בבא בתרא|ג|ב|אן=שם}} און נאך}}, בפרט אין זיין פירש אויף [[דניאל]]{{הערה|שם=רש"י|ווי אין רש"י {{תנ"ך|דניאל|ו|כט}}; {{תנ"ך|דניאל|ז|ו|אן=ספר}}; {{תנ"ך|דניאל|ח|יא|אן=ספר}}; {{תנ"ך|דניאל|יא|ב|אן=ספר}} און נאך}}. אזוי אויך ברענגן אים די [[בעלי התוספות]]{{הערה|ווי אין: {{בבלי|עבודה זרה|י|ב|אן=שם}}.}}, דער [[אבן עזרא]]]] {{הערה|ווי אין: {{תנ"ך|חגי|ב|ט|אן=שם}}.}}, [[רד"ק]], [[רז"ה]], [[רמב"ן]]{{הערה|ווי אין: {{תנ"ך|בראשית|מט|לא}}.}} און פילע נאך{{הערה|זע: [[#ווערט|ווערטהיימער]], זייט 24 און ווייטער}}. | ||
פון דער אנדערע זייט שרייבט דער [[אברבנאל]], אז מען קען זיך נישט פארלאזן אויף יוסיפון, ווייל ער זיך סותר מיט די ווערטער פון [[חז"ל]], און צומאל אויך מיט אפענע פסוקים. דער אברבנאל שרייבט אז ער האט זיך פרובירט צו חנפ'נען צו די [[רוימער]], און דערפאר האט ער געשריבן זאכן וואס זאל זיי שמעקן{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי דן יצחק אברבנאל|מעייני הישועה|152848|פערארא, שי"א, דף צט עמוד א}}}}. אויך [[רבי משה זכות]] אין [[ספר היוחסין]] זאגט אז ער פארלאזט זיך נישט אויף אים, טראץ וואס אנדערע טוען יא, ווייל ער שרייבט גרויסע גוזמאות און מאכט חשבונות וואס שטימען נישט מיט די פשוט פשט אין די תורה{{הערה|רבי משה זכות, '''ספר היוחסין השלם''', אנהייב מאמר השישי}}. [[רבי עזריה מן האדומים]] האט געשריבן, אז אנדערש ווי דער ספר געבט אן (אין די ווערסיע פון ר"י משקוני), איז דער ספר נישט קיין ארגענעל ווערק פון יוסף בן מתתיהו, און ער ווייזט אויך אן אויף פילע סתירות און שינויים צווישן די דרוקן{{הערה|רבי עזריה מן האדומים, '''מאור עינים''', מאנטאווע, שלד, דף פז עמוד א}}. | פון דער אנדערע זייט שרייבט דער [[אברבנאל]], אז מען קען זיך נישט פארלאזן אויף יוסיפון, ווייל ער זיך סותר מיט די ווערטער פון [[חז"ל]], און צומאל אויך מיט אפענע פסוקים. דער אברבנאל שרייבט אז ער האט זיך פרובירט צו חנפ'נען צו די [[רוימער]], און דערפאר האט ער געשריבן זאכן וואס זאל זיי שמעקן{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי דן יצחק אברבנאל|מעייני הישועה|152848|פערארא, שי"א, דף צט עמוד א}}}}. אויך [[רבי משה זכות]] אין [[ספר היוחסין]] זאגט אז ער פארלאזט זיך נישט אויף אים, טראץ וואס אנדערע טוען יא, ווייל ער שרייבט גרויסע גוזמאות און מאכט חשבונות וואס שטימען נישט מיט די פשוט פשט אין די תורה{{הערה|רבי משה זכות, '''ספר היוחסין השלם''', אנהייב מאמר השישי}}. [[רבי עזריה מן האדומים]] האט געשריבן, אז אנדערש ווי דער ספר געבט אן (אין די ווערסיע פון ר"י משקוני), איז דער ספר נישט קיין ארגענעל ווערק פון יוסף בן מתתיהו, און ער ווייזט אויך אן אויף פילע סתירות און שינויים צווישן די דרוקן{{הערה|רבי עזריה מן האדומים, '''מאור עינים''', מאנטאווע, שלד, דף פז עמוד א}}. | ||
| שורה 64: | שורה 61: | ||
{{ויקיטקסט בשורה|ספר יוסיפון}} | {{ויקיטקסט בשורה|ספר יוסיפון}} | ||
* {{הספרייה הדיגיטלית||יוסיפון|001268325|מנטובה, ה'ר"מ (1480)}} | * {{הספרייה הדיגיטלית||יוסיפון|001268325|מנטובה, ה'ר"מ (1480)}} | ||
* {{היברובוקס||יוסיפון מהדורת קושטא ה'ע"ר (1510)|11719 | * {{היברובוקס||יוסיפון מהדורת קושטא ה'ע"ר (1510)|11719}} | ||
* {{היברובוקס||ונציה ה'ש"ד (1544)|11551}} | * {{היברובוקס||ונציה ה'ש"ד (1544)|11551}} | ||
* {{היברובוקס||יוסיפון מהדורת ורשא ה'תרמ"ט (1889)|33613}} | * {{היברובוקס||יוסיפון מהדורת ורשא ה'תרמ"ט (1889)|33613}} | ||
* {{דעת|2=daat/vl/tohen.asp?id=204|3=יוסיפון מהדורת לובלין ה'תרפ"ז (1927)}} | * {{דעת|2=daat/vl/tohen.asp?id=204|3=יוסיפון מהדורת לובלין ה'תרפ"ז (1927)}} | ||
| שורה 73: | שורה 70: | ||
* {{צ-מאמר|מחבר=דוד פלוסר|שם="מחבר ספר יוסיפון, דמותו ותקופתו"|כתב עת=ציון|כרך=יח, ג–ד|עמ=109–126|מו"ל=[[החברה ההיסטורית הישראלית]]|שנת הוצאה=תשי"ג (1953)}} | * {{צ-מאמר|מחבר=דוד פלוסר|שם="מחבר ספר יוסיפון, דמותו ותקופתו"|כתב עת=ציון|כרך=יח, ג–ד|עמ=109–126|מו"ל=[[החברה ההיסטורית הישראלית]]|שנת הוצאה=תשי"ג (1953)}} | ||
*כרמלה סרגנה, "Between the Book of Jossipon and teh Book of Jasher", '''The Jews in Italy''' (pp. 127-160), Academic Studies, Boston 2019 | *כרמלה סרגנה, "Between the Book of Jossipon and teh Book of Jasher", '''The Jews in Italy''' (pp. 127-160), Academic Studies, Boston 2019 | ||
*{{אנקער|ווערט|{{אוצר החכמה|אברהם יוסף ווערטהיימער|יוסיפון מהדורת הומינר|14616| | *{{אנקער|ווערט|{{אוצר החכמה|אברהם יוסף ווערטהיימער|יוסיפון מהדורת הומינר|14616|page=10|מקום הוצאה=ירושלים|שנת הוצאה=תשט"ז|זייטן 10–27|סופיקס=יא|כותרת=מבוא לספר יוסיפון}}}} | ||
*{{אנקער|פלוסר|{{אוצר החכמה|דוד פלוסר|ספר יוסיפון|179888|מקום הוצאה=ירושלים|שנת הוצאה=תשל"ט|הנוסח המקורי צילום כתב־יד ירושלים עם הוספות|סופיקס=יא}}}} | *{{אנקער|פלוסר|{{אוצר החכמה|דוד פלוסר|ספר יוסיפון|179888|מקום הוצאה=ירושלים|שנת הוצאה=תשל"ט|הנוסח המקורי צילום כתב־יד ירושלים עם הוספות|סופיקס=יא}}}} | ||
*{{אנקער|הברמן|{{אוצר החכמה|א. מ. הברמן|סיני|614161| | *{{אנקער|הברמן|{{אוצר החכמה|א. מ. הברמן|סיני|614161|page=78|קעפל=ספר יוסיפון ומהדורתו החדשה|באנד=פה|מקום הוצאה=ירושלים|שנת הוצאה=תשל"ט|זייטן קעב–קפד|סופיקס=יא}}}} | ||
*{{אנקער|כהנא|{{אוצר החכמה|אברהם כהנא|ספרות ההסטוריא הישראלית|15252| | *{{אנקער|כהנא|{{אוצר החכמה|אברהם כהנא|ספרות ההסטוריא הישראלית|15252|page=149|קעפל=ספר יוסיפון|באנד=א|מקום הוצאה=ווארשע|שנת הוצאה=תרפ"ב|זייטן 141–142|סופיקס=יא}}}} | ||
*{{אנקער|ולנס|{{אוצר החכמה|משה ווילנסקי|תולדות היצירה הישראלית|621092|תל אביב, תשכ"ז זייטן 38–42|כותרת=ספר יוסיפון הישראלי| | *{{אנקער|ולנס|{{אוצר החכמה|משה ווילנסקי|תולדות היצירה הישראלית|621092|תל אביב, תשכ"ז זייטן 38–42|כותרת=ספר יוסיפון הישראלי|page=38}}}} | ||
*{{אנקער|פרשל|{{צ-מאמר|טוביה פרשל|ספר יוסיפון|חרות|שנת הוצאה=[https://www.nli.org.il/he/newspapers/hrt/1956/05/25/01/article/65 ט"ו סיון תשט"ז]|קישור=https://www.toviapreschel.com/he/ספר-יוסיפון/}}}} | *{{אנקער|פרשל|{{צ-מאמר|טוביה פרשל|ספר יוסיפון|חרות|שנת הוצאה=[https://www.nli.org.il/he/newspapers/hrt/1956/05/25/01/article/65 ט"ו סיון תשט"ז]|קישור=https://www.toviapreschel.com/he/ספר-יוסיפון/}}}} | ||
*{{אנקער|פריד|יואל הכהן פריעד, '''יפה נוף''' לימי בין המצרים, ברוקלין, תשע"ח, זייטן רלא–רלט}} | *{{אנקער|פריד|יואל הכהן פריעד, '''יפה נוף''' לימי בין המצרים, ברוקלין, תשע"ח, זייטן רלא–רלט}} | ||