959
רעדאגירונגען
ק
הסרת רווחים מיותרים, הסרת כותרות ריקות, החלפות (ב, יי, יי, וו, בדרך כלל, נטייה ), טעות סופר, היימישע שפראך
ק (החלפת טקסט – "פאראייניקט" ב־"פאראייניגט") |
ק (הסרת רווחים מיותרים, הסרת כותרות ריקות, החלפות (ב, יי, יי, וו, בדרך כלל, נטייה ), טעות סופר, היימישע שפראך) |
||
| שורה 1: | שורה 1: | ||
'''יידישע אויסלייגן''' זענען אָרטאָגראַפישע סיסטעמען, וואָס ווערן באַניצט צו שרייבן די [[יידיש|יידישע שפּראַך]]. ס'רוב פון זיי פאַרווענדן יידישן [[אלף בית|אלף־בית]]. | '''יידישע אויסלייגן''' זענען אָרטאָגראַפישע סיסטעמען, וואָס ווערן באַניצט צו שרייבן די [[יידיש|יידישע שפּראַך]]. ס'רוב פון זיי פאַרווענדן יידישן [[אלף בית|אלף־בית]]. | ||
אָרטאָגראַפישע פיל־מיניקייט איז זייער כאַראַקטעריסטיש פאַר יידיש, אַזוי ווי אויך פאַר אַנדערע יידישע לשונות, אַריינגערעכנט [[העברעאיש]], וואָס איז כנגד שטאַרקער נטייה צו סטאַבילקייט אין אייראָפּעאישע שפּראַכן. די געשיכטע פון יידישן כתב איז עלטער פון דער שפּראַך גופא, באשר די פּרינציפּן פון כמעט אַלע אויסלייג־סיסטעמען האָבן מקורות אין [[לשון קודש]]. | |||
אָרטאָגראַפישע פיל־מיניקייט איז זייער כאַראַקטעריסטיש פאַר יידיש, אַזוי ווי אויך פאַר אַנדערע יידישע לשונות, אַריינגערעכנט [[העברעאיש]], וואָס איז כנגד שטאַרקער | |||
אנדערש ווי העברעיש, זענען די אותיות אין יידיש צעטיילט אין [[קאנסאנאנט]]ן און [[וואקאלן]]. | אנדערש ווי העברעיש, זענען די אותיות אין יידיש צעטיילט אין [[קאנסאנאנט]]ן און [[וואקאלן]]. | ||
די קאנסאנאנטן זענען׃ א, ב, ג, ד, ה, וו, ז, ח, ט, י, כ (ך), ל, מ (ם), נ (ן), ס, פּ, פ (ף), צ (ץ), ק, ר, ש; אויך פאר ווערטער פון העברעיש אדער אראמיש: | די קאנסאנאנטן זענען׃ א, ב, ג, ד, ה, וו, ז, ח, ט, י, כ (ך), ל, מ (ם), נ (ן), ס, פּ, פ (ף), צ (ץ), ק, ר, ש; אויך פאר ווערטער פון העברעיש אדער אראמיש: ב, כּ, שׂ, תּ, ת | ||
די וואקאלן זענען: אַ, אָ, וּ, וי, יִ, יי, | די וואקאלן זענען: אַ, אָ, וּ, וי, יִ, יי, יי, ע | ||
ווערטער וואס זענען לשון קודש (העברעיש און אראמיש) לייגט מען אויס אזוי ווי די קוואל שפראך. אנדערע ווערטער לייגט מען אויס אויפן אייראפעישן סיסטעם, מיט די וואקאלן א, ו, וי, י, יי, ע. | ווערטער וואס זענען לשון קודש (העברעיש און אראמיש) לייגט מען אויס אזוי ווי די קוואל שפראך. אנדערע ווערטער לייגט מען אויס אויפן אייראפעישן סיסטעם, מיט די וואקאלן א, ו, וי, י, יי, ע. | ||
== מאָדערנע אָרטאָגראַפיעס == | == מאָדערנע אָרטאָגראַפיעס == | ||
| שורה 38: | שורה 33: | ||
פאַר די [[בגדכפ"ת]] קאָנסאָנאַנט אותיות, וואָס האָבן געהאַט צוויי מינים פון דער אַרויסרייד (דהיינו: [[פריקאַטיוו]] און [[פּלאָזיוו]]), האָבן די [[טבריהר מסורה|טבריהר מדקדקים]] אַנטוויקלט אַן אופן אונטערצושיידן די צוויי אויסשפּראַכן: [[רפה]] און [[דגש|דגש קל]]. אָט די צוויי סימנים פאַר די אותיות, וואָס זיינען ממשיך צו קלינגען צווייערליי, האָט יידיש געירשנט און ביידע – דגש און רפה – קען מען טרעפן אין היינטיקע אויסלייגן: עטלעכע שיטות ניצן (אָדער האָבן באַניצט) כמעט די פולע סיסטעם, בשעת אַנדערע קומען אויס אָן זיי אָדער פלעגן באַצייכענען בלויז איין דגש פאַרן [[פּא]]. דאָס זעלבע איז אויך אמת פאַרן פּינטל פונעם אות [[שׂין]], וואָס געפינט זיך בלויז אין ווערטער פון לשון־קודשדיקן אָפּשטאַם. | פאַר די [[בגדכפ"ת]] קאָנסאָנאַנט אותיות, וואָס האָבן געהאַט צוויי מינים פון דער אַרויסרייד (דהיינו: [[פריקאַטיוו]] און [[פּלאָזיוו]]), האָבן די [[טבריהר מסורה|טבריהר מדקדקים]] אַנטוויקלט אַן אופן אונטערצושיידן די צוויי אויסשפּראַכן: [[רפה]] און [[דגש|דגש קל]]. אָט די צוויי סימנים פאַר די אותיות, וואָס זיינען ממשיך צו קלינגען צווייערליי, האָט יידיש געירשנט און ביידע – דגש און רפה – קען מען טרעפן אין היינטיקע אויסלייגן: עטלעכע שיטות ניצן (אָדער האָבן באַניצט) כמעט די פולע סיסטעם, בשעת אַנדערע קומען אויס אָן זיי אָדער פלעגן באַצייכענען בלויז איין דגש פאַרן [[פּא]]. דאָס זעלבע איז אויך אמת פאַרן פּינטל פונעם אות [[שׂין]], וואָס געפינט זיך בלויז אין ווערטער פון לשון־קודשדיקן אָפּשטאַם. | ||
אַנדערע סימנים זיינען די [[נקודות]] פאַר וואָקאַל קלאַנגען. שרייבנדיק יידיש ניצט מען בדרך כלל בלויז [[פּתח]] און [[קמץ]] אונטער [[אלף]], אָבער לויט איינע תקנות זיינען זיי ניט אָבליגאַטאָריש און לויט אַנדערע מוז מען באַצייכענען ניט נאָר די ביידע, נאָר אויך | אַנדערע סימנים זיינען די [[נקודות]] פאַר וואָקאַל קלאַנגען. שרייבנדיק יידיש ניצט מען בדרך כלל בלויז [[פּתח]] און [[קמץ]] אונטער [[אלף]], אָבער לויט איינע תקנות זיינען זיי ניט אָבליגאַטאָריש און לויט אַנדערע מוז מען באַצייכענען ניט נאָר די ביידע, נאָר אויך יי פאַרן פּתח־צוויי־יודן. אַנדערע [[נקודות]] טרעפט מען זעלטן, הגם [[חיריק]] און [[מלופּם]] זאָל מען ניצן אין באַשטימטע סביבות לויט די כללים פון [[ייוו"אָ]]. אין עטלעכע פריערדיקע אויסגאַבן פלעגט מען ניצן דעם פולן [[ניקוד]], אימיטירנדיק [[תנ"ך|תנ"כישן]] סטיל. | ||
{| | {| class="wikitable" | ||
|+פּינטעלעך און שטריכעלעך ביי קאָנסאָנאַנטן | |+פּינטעלעך און שטריכעלעך ביי קאָנסאָנאַנטן | ||
|- | |- style="text-align:center" | ||
! | ! width="50px" | משל | ||
! | ! width="50px" | ביי חרדים | ||
! | ! width="50px" | כלל תקנות | ||
! | ! width="50px" | ייוואָ | ||
! | ! width="50px" | אָקספאָרדער יידיש | ||
! | ! width="50px" | סאָוועטישער אויסלייג | ||
|- | |- style="text-align:center" | ||
! טובה | ! טובה | ||
| ב | | ב | ||
| ב | | ב | ||
| | | ב | ||
| | | ב | ||
| (וו) | | (וו) | ||
|- | |- style="text-align:center" | ||
! באַר | ! באַר | ||
| ב | | ב | ||
| שורה 63: | שורה 58: | ||
| ב | | ב | ||
| ב/בּ | | ב/בּ | ||
|- | |- style="text-align:center" | ||
! כאַפּן | ! כאַפּן | ||
| כ | | כ | ||
| שורה 70: | שורה 65: | ||
| כֿ | | כֿ | ||
| כ | | כ | ||
|- | |- style="text-align:center" | ||
! כעס | ! כעס | ||
| כ | | כ | ||
| שורה 77: | שורה 72: | ||
| כ | | כ | ||
| (ק) | | (ק) | ||
|- | |- style="text-align:center" | ||
! פון | ! פון | ||
| פ | | פ | ||
| שורה 84: | שורה 79: | ||
| פ | | פ | ||
| פ | | פ | ||
|- | |- style="text-align:center" | ||
! פּינטל | ! פּינטל | ||
| פ/פּ | | פ/פּ | ||
| שורה 91: | שורה 86: | ||
| פ/פּ | | פ/פּ | ||
| פּ | | פּ | ||
|- | |- style="text-align:center" | ||
! שנאה | ! שנאה | ||
| ש | | ש | ||
| שורה 98: | שורה 93: | ||
| ש | | ש | ||
| (ס) | | (ס) | ||
|- | |- style="text-align:center" | ||
! ברית | ! ברית | ||
| ת | | ת | ||
| שורה 105: | שורה 100: | ||
| תֿ | | תֿ | ||
| (ס) | | (ס) | ||
|- | |- style="text-align:center" | ||
! תשובה | ! תשובה | ||
| ת | | ת | ||
| שורה 114: | שורה 109: | ||
|} | |} | ||
{| | {| class="wikitable" | ||
|+ניקוד ביי וואָקאַלן, מחיצה אלף | |+ניקוד ביי וואָקאַלן, מחיצה אלף | ||
|- | |- style="text-align:center" | ||
! | ! width="50px" | משל | ||
! | ! width="50px" | ביי חרדים | ||
! | ! width="50px" | כלל תקנות | ||
! | ! width="50px" | ייוואָ | ||
! | ! width="50px" | אָקספאָרדער יידיש | ||
! | ! width="50px" | סאָוועטישער אויסלייג | ||
|- | |- style="text-align:center" | ||
! מאַן | ! מאַן | ||
| א/אַ | | א/אַ | ||
| שורה 130: | שורה 125: | ||
| אַ | | אַ | ||
| א | | א | ||
|- | |- style="text-align:center" | ||
! אגדה | ! אגדה | ||
| א | | א | ||
| שורה 137: | שורה 132: | ||
| א | | א | ||
| (אַ) | | (אַ) | ||
|- | |- style="text-align:center" | ||
! אָ | ! אָ | ||
| א/אָ | | א/אָ | ||
| שורה 144: | שורה 139: | ||
| אָ | | אָ | ||
| אָ | | אָ | ||
|- | |- style="text-align:center" | ||
! וואו | ! וואו | ||
| וואו | | וואו | ||
| שורה 151: | שורה 146: | ||
| וואו | | וואו | ||
| וווּ | | וווּ | ||
|- | |- style="text-align:center" | ||
! וואוינען | ! וואוינען | ||
| וואוי | | וואוי | ||
| שורה 158: | שורה 153: | ||
| וואוי | | וואוי | ||
| וווי | | וווי | ||
|- | |- style="text-align:center" | ||
! פריאיק | ! פריאיק | ||
| יאי | | יאי | ||
| שורה 165: | שורה 160: | ||
| יאי | | יאי | ||
| יִיִ | | יִיִ | ||
|- | |- style="text-align:center" | ||
! ייד | ! ייד | ||
| אי־ | | אי־ | ||
| שורה 172: | שורה 167: | ||
| יי־ | | יי־ | ||
| ייִ־ | | ייִ־ | ||
|- | |- style="text-align:center" | ||
! מזרח | ! מזרח | ||
| מ־ | | מ־ | ||
| שורה 179: | שורה 174: | ||
| מ־ | | מ־ | ||
| (מי־) | | (מי־) | ||
|- | |- style="text-align:center" | ||
! ישוב | ! ישוב | ||
| י־ | | י־ | ||
| שורה 186: | שורה 181: | ||
| י־ | | י־ | ||
| (ייִ־) | | (ייִ־) | ||
|- | |- style="text-align:center" | ||
! בייטן | ! בייטן | ||
| יי | | יי | ||
| יי | | יי | ||
| יי | | יי | ||
| | | יי | ||
|- | | יי | ||
|- style="text-align:center" | |||
! דהיינו | ! דהיינו | ||
| יי | | יי | ||
| יי | | יי | ||
| יי | | יי | ||
| ( | | יי | ||
|- | | (יי) | ||
|- style="text-align:center" | |||
! העברעאיש | ! העברעאיש | ||
| עאי | | עאי | ||
| שורה 208: | שורה 203: | ||
| עיִ | | עיִ | ||
|} | |} | ||
==היימיש יידיש== | ==היימיש יידיש== | ||
'''[[היימיש]]ע [[יידיש]]''' איז דער וועג וויאזוי א סך יידיש-רעדערס, וואס באניצן זיך מיט יידיש אלס זייער ערשטע און מוטער שפראך,ריידן היינט צוטאגס. | '''[[היימיש]]ע [[יידיש]]''' איז דער וועג וויאזוי א סך יידיש-רעדערס, וואס באניצן זיך מיט יידיש אלס זייער ערשטע און מוטער שפראך, ריידן היינט צוטאגס. | ||
ס'רוב שרייבערס פון יידיש, כולל אלע היימישע יידיש שרייבערס, ניצן זיך נאר מיט [[לשון־קודש]]דיקע אותיות (א"ב). | ס'רוב שרייבערס פון יידיש, כולל אלע היימישע יידיש שרייבערס, ניצן זיך נאר מיט [[לשון־קודש]]דיקע אותיות (א"ב). | ||
| שורה 220: | שורה 213: | ||
'''פארשיידענע סארטן היימיש יידיש''': | '''פארשיידענע סארטן היימיש יידיש''': | ||
דאס הייסט,אז עס האט נישט קיין אייזערנע כללים דערווייל אנטוויקלט, וואס יעדער קרייז האלט זיך ביי דעם, און עס | דאס הייסט, אז עס האט נישט קיין אייזערנע כללים דערווייל אנטוויקלט, וואס יעדער קרייז האלט זיך ביי דעם, און עס הייסט דעריבער זייער נישט פראפעסיאנעל אן קיינע אמתדיקע אראויפגעשטעלטע יסודות. | ||
==ייוו"א יידיש== | ==ייוו"א יידיש== | ||
וואס מ'רופט '''ייווא אידיש''' איז דער יידישער דיאלעקט, וואס איז פארמולירט געווארן דורך די [[ייוו"א אינסטעטוט]] און ווערט גענוצט בעיקר דורך די [[יידישיסטן]], ס'רוב ערשטע מוטער שפראך יידיש ריידערס ווייסן נישט, וויאזוי מען באניצט דאס. | וואס מ'רופט '''ייווא אידיש''' איז דער יידישער דיאלעקט, וואס איז פארמולירט געווארן דורך די [[ייוו"א אינסטעטוט]] און ווערט גענוצט בעיקר דורך די [[יידישיסטן]], ס'רוב ערשטע מוטער שפראך יידיש ריידערס ווייסן נישט, וויאזוי מען באניצט דאס. | ||
נישט אלץ אין דער כלל-שפראך איז טראדיציאנעל. זייער א סך ווערטער זענען מאדערן אייגן געמאכט דורך רעוויזיאניסטן און געלערענטע לייט, אבער וויבאלד זיי האבן דאס דורכגעטאן אלס כלל-שפראך, | נישט אלץ אין דער כלל-שפראך איז טראדיציאנעל. זייער א סך ווערטער זענען מאדערן אייגן געמאכט דורך רעוויזיאניסטן און געלערענטע לייט, אבער וויבאלד זיי האבן דאס דורכגעטאן אלס כלל-שפראך, הייסט דאס מער פראפעסיאנעל, ווי דאס היימיש-געמאכטע יידיש. ווי למשל [[שלום עליכם]] פלעגט שרייבן נישט [[יידיש]] נאר יודיש א.א.וו.{{הערה|1=זעט [[הירשע דוד קאץ|הירשע דוד קאצנס]] ארטיקל אין ''דער אלגעמיינער זשורנאל'' איבער דעם [http://www.algemeiner.com/generic.asp?id=987].}} | ||
אפילו ''דער פארווערטס'' האט זיך אין משך פון א סך יארן נישט באנוצט מיט דער כלל-שפראך. בלויז ווען די אלטע יידישיסטן זענען געשטארבן,האט מען דאס געמאכט א כלל,אז די שרייבערס,וואס ריידן נישט יידיש דארטן אין טאג-טעגלעכן באנוץ,זאלן זיך האלטן צו דער געשריבענער כלל-שפראך.<ref>אן ארטיקל אין ''פארווערטס'' גופא פון [[מרדכי שעכטער]]ס א פלימעניק [[איציק גאטעסמאן]], דעם היינטיקן אסיסטענט-רעדאקטער, דערציילט, וואסערע מלחמות זיין פעטער האט געפירט יארן לאנג קעגן דעם לאנגיאריקן רעדאקטער, מען זאל דאס אדאפטירן די כלל-יידיש [http://www.forward.com/articles/the-newspaper-that-speaks-your-language/].</ref> | אפילו ''דער פארווערטס'' האט זיך אין משך פון א סך יארן נישט באנוצט מיט דער כלל-שפראך. בלויז ווען די אלטע יידישיסטן זענען געשטארבן, האט מען דאס געמאכט א כלל, אז די שרייבערס, וואס ריידן נישט יידיש דארטן אין טאג-טעגלעכן באנוץ, זאלן זיך האלטן צו דער געשריבענער כלל-שפראך.<ref>אן ארטיקל אין ''פארווערטס'' גופא פון [[מרדכי שעכטער]]ס א פלימעניק [[איציק גאטעסמאן]], דעם היינטיקן אסיסטענט-רעדאקטער, דערציילט, וואסערע מלחמות זיין פעטער האט געפירט יארן לאנג קעגן דעם לאנגיאריקן רעדאקטער, מען זאל דאס אדאפטירן די כלל-יידיש [http://www.forward.com/articles/the-newspaper-that-speaks-your-language/].</ref> | ||
עס ווערט געלערענט אין א סך קאלעדזשעס פון [[פראפעסאר]]ן, וואס לערנען דאס מיט סטודענטן. | עס ווערט געלערענט אין א סך קאלעדזשעס פון [[פראפעסאר]]ן, וואס לערנען דאס מיט סטודענטן. | ||
===שרייבן און אויסלייג=== | ===שרייבן און אויסלייג=== | ||
| שורה 239: | שורה 231: | ||
עס איז בעיקר דער וועג פון שרייבן, וואס איז אנדערש פון סתם [[היימיש יידיש]] ווייל עס לייגט א דגוש אויף די נקודות און די וואקאלן, אזוי ווי די פראנצויזישע שפראך מיט נקודות קעגן ענגליש, וואס האט נישט קיין נקודות. | עס איז בעיקר דער וועג פון שרייבן, וואס איז אנדערש פון סתם [[היימיש יידיש]] ווייל עס לייגט א דגוש אויף די נקודות און די וואקאלן, אזוי ווי די פראנצויזישע שפראך מיט נקודות קעגן ענגליש, וואס האט נישט קיין נקודות. | ||
פון אירע הויפט-אויספארעמער איז געווען [[מרדכי שעכטער]], [[אוריאל וויינרייך]] און זיין פאטער [[מאקס וויינרייך]], אבער זייער א סך יידישיסטן זענען געווען דערקעגן פון אנפאנג אן און האבן זיך קיינמאל נישט | פון אירע הויפט-אויספארעמער איז געווען [[מרדכי שעכטער]], [[אוריאל וויינרייך]] און זיין פאטער [[מאקס וויינרייך]], אבער זייער א סך יידישיסטן זענען געווען דערקעגן פון אנפאנג אן און האבן זיך קיינמאל נישט צוגעשטעלט דערצו, די סאמע באקאנטע זענען [[חיים גראדע]], [[יודל מארק]] און [[הירשע דוד כ"ץ]] אבער נאך. | ||
אנדערש ווי היימיש יידיש שרייבן א סך כלל-יידיש שרייבער אויף [[לאטייניש]]ע אותיות אנשטאט בלויז [[לשון קודש]]דיקע אותיות.<ref>[[יוגנט-רוף]] און [[ייוו"א]] וועב-זייטן זענען אלע אויף לאטייניש בעיקר.</ref> | אנדערש ווי היימיש יידיש שרייבן א סך כלל-יידיש שרייבער אויף [[לאטייניש]]ע אותיות אנשטאט בלויז [[לשון קודש]]דיקע אותיות.<ref>[[יוגנט-רוף]] און [[ייוו"א]] וועב-זייטן זענען אלע אויף לאטייניש בעיקר.</ref> | ||
[[טעקע:KJ bus stop sign.jpg|קליין|250px|א שילד אין [[קרית יואל]] וואס איז געשריבן אויף ענגליש מיט יידישע אותיות]] | [[טעקע:KJ bus stop sign.jpg|קליין|250px|א שילד אין [[קרית יואל]] וואס איז געשריבן אויף ענגליש מיט יידישע אותיות]] | ||
== די שרייבונג אָמגענומען ביי חסידים אין אמעריקע == | == די שרייבונג אָמגענומען ביי חסידים אין אמעריקע == | ||
די | די אונטערשיידן צווישן אויסלייגן, וואָס מען נוצט ראשית כל אין וועלטלעכע קרייזן צו ווי די חסידישע יידן שרייבן אין אמעריקע, זענען בעיקר איבער נקודות און וואקאל אותיות: | ||
רעכטס זענען די שרייבונגען לויטן כלל־אויסלייג (רעפּרעזענטירט דורכן ייוואָ סטאנדארט) און לינקס איז די "היימיש אידיש" שרייבונג. | רעכטס זענען די שרייבונגען לויטן כלל־אויסלייג (רעפּרעזענטירט דורכן ייוואָ סטאנדארט) און לינקס איז די "היימיש אידיש" שרייבונג. | ||
{| border='1' | {| border='1' | ||
|- | |- | ||
| ייִדיש, ייִד, ייִדישיזם, ייִדנטום אד"ג || אידיש, איד, אידישיזם, אידנטום אד"ג | | ייִדיש, ייִד, ייִדישיזם, ייִדנטום אד"ג || אידיש, איד, אידישיזם, אידנטום אד"ג | ||
|- | |- | ||
| אונדז, ריכטיק || אונז, ריכטיג | | אונדז, ריכטיק || אונז, ריכטיג | ||
|- | |- | ||
| א ציר"ה קומט אימער מיט צוויי־יו"דן (למשל: בלייר, אייר) || נייע ווערטער וועלכע שטאמען פונעם ענגלישן פארעם ai קומט מיט עי"ן־יו"ד (בלעיר, עיר) | | א ציר"ה קומט אימער מיט צוויי־יו"דן (למשל: בלייר, אייר) || נייע ווערטער וועלכע שטאמען פונעם ענגלישן פארעם ai קומט מיט עי"ן־יו"ד (בלעיר, עיר) | ||
|- | |- | ||
| ר"ת און קיצורים מיט גענדזנפיסלעך (ד"ה, ז') || ר"ת מיט שריפט־פונקטן (ד.ה., ז.) | | ר"ת און קיצורים מיט גענדזנפיסלעך (ד"ה, ז') || ר"ת מיט שריפט־פונקטן (ד.ה., ז.) | ||
|- | |- | ||
| שרייבן מיט שריפט־פונקטן און מיט פאראייניגטע אותיות ( | | שרייבן מיט שריפט־פונקטן און מיט פאראייניגטע אותיות (מיין) || שרייבן אָן שריפט־פונקטן און אָן פאראייניגטע אותיות (מיין) | ||
|- | |- | ||
| וווּ, ווויל || וואו, וואויל | | וווּ, ווויל || וואו, וואויל | ||
|- | |- | ||
| מיזרח, | | מיזרח, מיצווה מיט א יו"ד נאכן מ"ם || מזרח, מצוה (ווייל היימישע יידן זיינען יושבי בית-המדרש) | ||
|- | |- | ||
|} | |} | ||
ליטוואקעס זאגן ''ניט'' און ''זיינען'',און פוילישע יידן זאגן ''נישט'' און ''זענען''. | ליטוואקעס זאגן ''ניט'' און ''זיינען'', און פוילישע יידן זאגן ''נישט'' און ''זענען''. | ||
לעצטנס שרייבט "דער בלאט" מיט א סך נקודות. | לעצטנס שרייבט "דער בלאט" מיט א סך נקודות. | ||
פאמיליע נעמען אין די אויסלענדישע חסידישע געמיינדעס, ווערן געשריבן | פאמיליע נעמען אין די אויסלענדישע חסידישע געמיינדעס, ווערן געשריבן בדרך כלל לויטן פארצייטישן אויסלייג, וו.צ.ב.ש. פריעדמאן, ראטה, און רויזענבערג. | ||
== פון ענגליש == | == פון ענגליש == | ||
* דער דיפטאנג AU אנהייב א ווארט ווערט אין יידיש '''אוי''' (אויטא, אויטענטיש, אויסטראליע) און אין מיטן א ווארט ''' | * דער דיפטאנג AU אנהייב א ווארט ווערט אין יידיש '''אוי''' (אויטא, אויטענטיש, אויסטראליע) און אין מיטן א ווארט '''אַוו'''. | ||
* דער דיפטאנג EU אנהייב א ווארט ווערט אין יידיש ''' | * דער דיפטאנג EU אנהייב א ווארט ווערט אין יידיש '''איי''' (אייראפע) און אין מיטן א ווארט '''עוו'''. | ||
== זעט אויך == | == זעט אויך == | ||
| שורה 302: | שורה 292: | ||
* ''יידישער אלף־בית'' [http://www.yivo.org/max_weinreich/index.php?tid=57&aid=275 לויט ייוואָ שרייבונג] | * ''יידישער אלף־בית'' [http://www.yivo.org/max_weinreich/index.php?tid=57&aid=275 לויט ייוואָ שרייבונג] | ||
* [http://www.algemeiner.net/generic.asp?id=3994 דער נוסח פון אלגעמיינעם זשורנאל]. | * [http://www.algemeiner.net/generic.asp?id=3994 דער נוסח פון אלגעמיינעם זשורנאל]. | ||
[[קאטעגאריע:יידיש]] | [[קאטעגאריע:יידיש]] | ||
[[nl:Hebreeuws alfabet#Jiddisch]] | [[nl:Hebreeuws alfabet#Jiddisch]] | ||
[[קאטעגאריע:אויף יידיש]] | |||
[[קאטעגאריע:אויף יידיש]] | |||
{{קרד/ויקי/יידיש}} | {{קרד/ויקי/יידיש}} | ||