בדוקי עריכות אוטומטית, אינטערפעיס רעדאקטארן, אינטערפעיס אדמיניסטראַטאָרן, סיסאפן, מייבאים, מעדכנים, מייבא, אספקלריה רעדאקטארן
46,675
רעדאגירונגען
אויסשטעל, פארברייטערט
אין תקציר עריכה |
(אויסשטעל, פארברייטערט) |
||
| שורה 21: | שורה 21: | ||
}} | }} | ||
'''איש בושת''' מלך ישראל (אריגינעל '''אֶשְׁבַּעַל''') איז געווען א זון פון [[שאול המלך]], און האט געהערשט איבער דעם פאלק נאך זיין פאטער אין דער צייט ווען [[דוד]] איז געווען קעניג איבער בלויז שבט יהודה. ער איז געקומען צו דער פאזיציע דורך די באמיאונגען פון [[אבנר בן נר]]. ער איז געווען א שוואכער מלך, אבער דער איינציגער יורש פון שאול, נאך וואס זיינע ברידער זענען אומגעקומען אין [[גלבוע]]. נאך צוויי יאר קעניגן, ווען ער האט זיך צעקריגט מיט אבנר, איז זיין מלוכה אונטערגעגאנגען. | '''איש בושת''' מלך ישראל (אריגינעל '''אֶשְׁבַּעַל''') איז געווען א זון פון [[שאול המלך]], און האט געהערשט איבער דעם פאלק נאך זיין פאטער אין דער צייט ווען [[דוד]] איז געווען קעניג איבער בלויז שבט יהודה. ער איז געקומען צו דער פאזיציע דורך די באמיאונגען פון [[אבנר בן נר]]. ער איז געווען א שוואכער מלך, אבער דער איינציגער יורש פון שאול, נאך וואס זיינע ברידער זענען אומגעקומען אין [[גלבוע]]. נאך צוויי יאר קעניגן, ווען ער האט זיך צעקריגט מיט אבנר, איז זיין מלוכה אונטערגעגאנגען. | ||
==נאמען== | |||
דורכאויס ספר שמואל ווערט איש בושת אנגערופן "איש בושת". אין דברי הימים וואו עס ווערן אויסגערעכנט די קינדער פון שאול ווערט ער גערופן "אֶשְׁבָּעַל"{{הערה|{{תנ"ך|דברי הימים א|ח|לג}}}} (דאס איז לויט רוב מפרשים; [[רבינו תם]] האלט אז אשבעל איז [[מפיבושת]]{{הערה|{{בבלי|יבמות|עט|א|מפרש=תוספות|ד"ה=ארמוני ומפיבושת}}.}}). | |||
די מפרשים זענען מסביר אז דער אריגינעלער נאמען איז געווען אשבעל, נאר די נביא האט געטוישט פון "בעל" צו "בושת" נאך וואס די אידן האבן אנגעהויבן דינען דעם [[בעל]], כדי נישט צו דערמאנען [[עבודה זרה]]{{הערה|פארגלייך: {{מנוקד|וַיִּנָּזְרוּ לַבֹּשֶׁת}} ({{תנ"ך|הושע|ט|י}}); {{מנוקד|מִזְבְּחוֹת לַבֹּשֶׁת מִזְבְּחוֹת לְקַטֵּר לַבָּעַל}} ({{תנ"ך|ירמיה|יא|יג}})}}. ענליך טרעפט מען ביי "ירובעל", דער צונאמען פון [[גדעון]]{{הערה|{{תנ"ך|שופטים|ו|לב}}.}}, וואס ווערט דערמאנט איז ספר שמואל אלס "ירובושת"{{הערה|{{תנ"ך|שמואל ב|יא|כא}}.}}. אין דער באדייט פונעם נאמען זאגן טייל, אז בעל איז אין יענע צייטן געווען א כינוי פאר'ן אויבערשטן, און דער נאמען באדייט "יש-בעל", דהיינו "ס'איז דא א האַר"{{הערה|[[#קיל|קיל]] זייט שכו}}. | |||
טייל מפרשים זאגן אויך אז איש בושת "ישְׁוִי" וועלכע ווערט דערמאנט צווישן שאול'ס קינדער אין ספר שמואל{{הערה|{{תנ"ך|שמואל א|יד|מט}}; [[מצודות]] דארט און אין {{תנ"ך|דברי הימים א|ח|לג}}}}. עס ווערט ערקלערט אז 'ישוי' איז פארקירצט פון 'יֵשְׁיָהוּ', און עס איז אויב אזוי סינאנים מיט "אשבעל"{{הערה|[[#אנצמ|ליונשטאם]]}}. | |||
==קעניגרייך== | ==קעניגרייך== | ||
| שורה 32: | שורה 39: | ||
דוד איז געווען שטארק נישט צופרידן פון די צוויי מארדן. ער האט געלאזט טרויערן איבער אבנר בן נר און אויסגעדריקט אומצופרידנקייט פון יואב און אבישי. איש בושת'ס מערדער האט ער גע'הרג'עט און געהאנגען ביים באסיין נעבן חברון, און ער האט באגראבן זיין קאפ מיט אבנר אין חברון{{הערה|{{תנ"ך|שמואל ב|ג|ז|לט}}.}}. | דוד איז געווען שטארק נישט צופרידן פון די צוויי מארדן. ער האט געלאזט טרויערן איבער אבנר בן נר און אויסגעדריקט אומצופרידנקייט פון יואב און אבישי. איש בושת'ס מערדער האט ער גע'הרג'עט און געהאנגען ביים באסיין נעבן חברון, און ער האט באגראבן זיין קאפ מיט אבנר אין חברון{{הערה|{{תנ"ך|שמואל ב|ג|ז|לט}}.}}. | ||
==כראנאלאגיע== | ==כראנאלאגיע== | ||
| שורה 44: | שורה 44: | ||
די מפרשים דינגען זיך גענוי וואס דער סדר הדברים איז געווען. [[רש"י]] לערנט אז צוערשט זענען געווען פינף יאר אן קיין קעניג, דערנאך מלכות איש בשת פאר צוויי יאר (ב'תתצ"א-ב'תתצ"ב), און דערנאך איז געווען זעקס חדשים ביז דוד איז געווארן קעניג איבער גאנץ כלל ישראל{{הערה|שם=סוגיא|{{בבלי|סנהדרין|כ|א|מפרש=רש"י|ד"ה=ששהה מלכות בית דוד}}.}}. [[תוספות]] לערנט אז אבנר האט גע'שתדל'ט א האלב יאר צו קרוינען איש בושת, צוויי יאר איז ער געווען קעניג (ב'תתפ"ו-ב'תתפ"ז), און דערנאך זענען געווען פינף ליידיגע יארן{{הערה|{{דאטומען לויט עקביא|118}}}}. טייל מפרשים לערנען אז איש בושת האט געקעניגט די גאנצע זיבן יאר; די צוויי יאר וואס דער פסוק דערמאנט זענען ווען ס'איז נאך געווען שלום, און די לעצטע פינף יאר איז געווען א מלחמה{{הערה|שם=רלבים}}. | די מפרשים דינגען זיך גענוי וואס דער סדר הדברים איז געווען. [[רש"י]] לערנט אז צוערשט זענען געווען פינף יאר אן קיין קעניג, דערנאך מלכות איש בשת פאר צוויי יאר (ב'תתצ"א-ב'תתצ"ב), און דערנאך איז געווען זעקס חדשים ביז דוד איז געווארן קעניג איבער גאנץ כלל ישראל{{הערה|שם=סוגיא|{{בבלי|סנהדרין|כ|א|מפרש=רש"י|ד"ה=ששהה מלכות בית דוד}}.}}. [[תוספות]] לערנט אז אבנר האט גע'שתדל'ט א האלב יאר צו קרוינען איש בושת, צוויי יאר איז ער געווען קעניג (ב'תתפ"ו-ב'תתפ"ז), און דערנאך זענען געווען פינף ליידיגע יארן{{הערה|{{דאטומען לויט עקביא|118}}}}. טייל מפרשים לערנען אז איש בושת האט געקעניגט די גאנצע זיבן יאר; די צוויי יאר וואס דער פסוק דערמאנט זענען ווען ס'איז נאך געווען שלום, און די לעצטע פינף יאר איז געווען א מלחמה{{הערה|שם=רלבים}}. | ||
==ארכעאלאגיע== | |||
אין יאר תשע"ב (2012) האבן ארכעאלאגן אנטדעקט אין חורבת קייאפה אן אויפשריפט אויף א 3,000-יאר-אלטן קרוג וואס טראגט דעם נאמען "אשבעל בן בדע". הגם די פארשער גלויבן אז דאס מיינט נישט דעם קעניג איש בושת אליין, איז דאס די ערשטע מאל וואס דער נאמען "אשבעל" איז געפונען געווארן אין אן ארכעאלאגישן אויפשריפט פון יענער תקופה, וואס באשטעטיגט אז דער נאמען איז טאקע געווען אין באנוץ אין צייטן פון דוד המלך{{הערה|{{לינק|אדרעס=https://www.biblicalarchaeology.org/daily/news/biblical-name-eshbaal-found-outside-of-the-bible/|שרייבער=Robin Ngo|קעפל=Biblical Name Eshbaal Found Outside of the Bibl|זייטל=Biblical Archaeology Society|דאטום=June 5, 2015}}}}. | |||
==ביבליאגראפיע== | ==ביבליאגראפיע== | ||