31
רעדאגירונגען
ק
←מחבר
יצחק (שמועס | ביישטייערונגען) (נייע אינפארמאציע און אביסל דערלייכטעט דעם שפראך) |
יצחק (שמועס | ביישטייערונגען) ק (←מחבר) |
||
| שורה 8: | שורה 8: | ||
דער הויפט נושא פונעם ספר איז די עבודה פון תיקון המדות, וויאזוי דער מענטש זאל מתקן זיין אלע זיינע מדות אויפ'ן גלייכן און באלאנסירטן וועג, אלס א יסוד פון שמירת התורה והמצוות. דער ספר פארמאגט 28 שערים, רוב פון זיי זענען איבער מדות און צום סוף זענען דא עטליכע שערים אויף יסודות'דיגע ענינים ווי לימוד התורה, יראת שמים און תשובה. | דער הויפט נושא פונעם ספר איז די עבודה פון תיקון המדות, וויאזוי דער מענטש זאל מתקן זיין אלע זיינע מדות אויפ'ן גלייכן און באלאנסירטן וועג, אלס א יסוד פון שמירת התורה והמצוות. דער ספר פארמאגט 28 שערים, רוב פון זיי זענען איבער מדות און צום סוף זענען דא עטליכע שערים אויף יסודות'דיגע ענינים ווי לימוד התורה, יראת שמים און תשובה. | ||
=== מחבר === | ===מחבר=== | ||
"אורחות צדיקים" איז שטענדיג פארעפנטליכט געווארן אנאנים. במשך די דורות זענען געשריבן געווארן פארשידענע שפעקולאציעס איבער דער אידענטיטעט פונעם מחבר. עס איז זיכער געשריבן געווארן שוין אין אלף השישי; דאס זעט מען פון די ווערטער פונעם מחבר{{הערה|אורחות צדיקים, שער התורה: "וכן כל אחד ואחד עשה ספר לפי מה שראה ענייני הדור שהיה בו. וכן חיברו רבנים רבים פסקות, כגון: הרוקח, ורבי אליעזר ממיץ, ואבי העזרי, ואור זרוע."}} וואו ער דערמאנט דעם ספר הרוקח, רבי אליעזר ממיץ, אבי העזרי, און דעם [[אור זרוע]], פון דעם איז קלאר אז ער איז געווען שפעטער ווי זייער תקופה (די פיר מחברים זענען נפטר געווארן צווישן די יארן ד'תתק"פ–ה'י'). | "אורחות צדיקים" איז שטענדיג פארעפנטליכט געווארן אנאנים. במשך די דורות זענען געשריבן געווארן פארשידענע שפעקולאציעס איבער דער אידענטיטעט פונעם מחבר. עס איז זיכער געשריבן געווארן שוין אין אלף השישי; דאס זעט מען פון די ווערטער פונעם מחבר{{הערה|אורחות צדיקים, שער התורה: "וכן כל אחד ואחד עשה ספר לפי מה שראה ענייני הדור שהיה בו. וכן חיברו רבנים רבים פסקות, כגון: הרוקח, ורבי אליעזר ממיץ, ואבי העזרי, ואור זרוע."}} וואו ער דערמאנט דעם ספר הרוקח, רבי אליעזר ממיץ, אבי העזרי, און דעם [[אור זרוע]], פון דעם איז קלאר אז ער איז געווען שפעטער ווי זייער תקופה (די פיר מחברים זענען נפטר געווארן צווישן די יארן ד'תתק"פ–ה'י'). | ||
כאָטש עס איז געווען א פארזוך צו אידענטיפיצירן דעם מחבר מיטן מאָראַליסט און פּאָלעמיקער, [[רבי יום טוב ליפמאן מילהויזן]], שיינט אבער די באהויפטונג צו זיין אומבאגרינדעט{{הערה|שם=גידמאן|{{צ-בוך|מחבר=[[משה גידמאן]]|נאמען=געשיכטע דעס ערציאונגסוועזנס|עמ=223 און ווייטער|קישור=https://sammlungen.ub.uni-frankfurt.de/freimann/content/pageview/1040879|שפראך=דייטש}}}}. איין היסטארישער פאקט וואס ווערט ערווענט אינעם ספר, איז דער ארויסטרייבונג פון די אידן פון פראנקרייך אינעם 14טן יארהונדערט. | כאָטש עס איז געווען א פארזוך צו אידענטיפיצירן דעם מחבר מיטן מאָראַליסט און פּאָלעמיקער, [[רבי יום טוב ליפמאן מילהויזן]], שיינט אבער די באהויפטונג צו זיין אומבאגרינדעט{{הערה|שם=גידמאן|{{צ-בוך|מחבר=[[משה גידמאן]]|נאמען=געשיכטע דעס ערציאונגסוועזנס|עמ=223 און ווייטער|קישור=https://sammlungen.ub.uni-frankfurt.de/freimann/content/pageview/1040879|שפראך=דייטש}}}}. איין היסטארישער פאקט וואס ווערט ערווענט אינעם ספר, איז דער ארויסטרייבונג פון די אידן פון פראנקרייך אינעם 14טן יארהונדערט. | ||
אין איינס פון די אויפלאגעס איז געשטאנען בשם דעם סדר הדורות אז דער ספר ווערט אנגערופן "ספר המדות", וועם דער רמב"ם דערמאנט אין מסכת אבות און "כפי הנשמע המחברו הוא רביה דרביה דהרמב"ם". דער [[רבי חיים חזקיהו מדיני|שדי חמד]] וואונדערט זיך דערויף אז אין אורחות צדיקים ווערט אראפגעברענגט גאנצע שטיקער פונעם רמב"ם און דער מחבר שרייבט אויפ'ן רמב"ם "ז"ל" און ער ברענגט שפעטערע גדולים פון נאכן רמב"ם. רבי [[הלל מקאלאמייע]] שרייבט אויף צוויי פלעצער אז דער ספר איז מיוחס צום [[רבינו יונה גירונדי|רבינו יונה]]. | |||
וויבאלד אורחות צדיקים אין פיל הינזיכטן פאלגט נאך דעם מהלך און יסודות פון [[חסידי אשכנז]], איז מעגליך אז דער מחבר האט בכוונה געהאלטן דעם ספר אנאנים, נאכפאלגנדיג דערמיט די הוראה פון [[רבי יהודה החסיד]] פון [[רעגענסבורג]] אין ספר חסידים (אויך ארויסגעגעבן אנאנים) אז שרייבער זאלן זיך נישט באקאנט מאכן אין זייערע ווערק, כדי זייערע יוצאי חלציהם זאלן זיך נישט שטאלצירן מיט זייער פאטער'ס דערגרייכונגען. | וויבאלד אורחות צדיקים אין פיל הינזיכטן פאלגט נאך דעם מהלך און יסודות פון [[חסידי אשכנז]], איז מעגליך אז דער מחבר האט בכוונה געהאלטן דעם ספר אנאנים, נאכפאלגנדיג דערמיט די הוראה פון [[רבי יהודה החסיד]] פון [[רעגענסבורג]] אין ספר חסידים (אויך ארויסגעגעבן אנאנים) אז שרייבער זאלן זיך נישט באקאנט מאכן אין זייערע ווערק, כדי זייערע יוצאי חלציהם זאלן זיך נישט שטאלצירן מיט זייער פאטער'ס דערגרייכונגען. | ||
| שורה 23: | שורה 23: | ||
דער עלטסטער כתב יד היינט בנמצא איז פון ה'ק"צ און ליגט אין ווארשעווער אוניווערזיטעט ביבליאטעק{{הערה|[[:File:Sefer ha-Middot University of Warsaw MS 258-11 images.pdf|סקען פון ספר המדות אוניווערזיטעט פון ווארשא MS 258-11]] אויף וויקיטעקסט; [https://www.nli.org.il/he/manuscripts/NNL_ALEPH990000598180205171/NLI רעקארד אויף נבמ"י]; [[:File:Sefer-Hamiddot-Haqazzar-MS-Warsaw-text.pdf|טעקסט פונעם מאנוסקריפט]]}}. | דער עלטסטער כתב יד היינט בנמצא איז פון ה'ק"צ און ליגט אין ווארשעווער אוניווערזיטעט ביבליאטעק{{הערה|[[:File:Sefer ha-Middot University of Warsaw MS 258-11 images.pdf|סקען פון ספר המדות אוניווערזיטעט פון ווארשא MS 258-11]] אויף וויקיטעקסט; [https://www.nli.org.il/he/manuscripts/NNL_ALEPH990000598180205171/NLI רעקארד אויף נבמ"י]; [[:File:Sefer-Hamiddot-Haqazzar-MS-Warsaw-text.pdf|טעקסט פונעם מאנוסקריפט]]}}. | ||
=== געבוי === | ===געבוי=== | ||
אורחות צדיקים איז אין גרויס טייל א צוזאמשטעל פון פריערדיגע מוסר ווערק. דער מחבר ער שפינט אריין אין זיינע ווערטער אסאך שטיקלעך פונעם רלב"ג, [[רמב"ם]], [[חובות הלבבות]], [[שערי תשובה]] און נאך. דער מחבר האט אויך גענוצט אייניגע ווערק, פארפאסט אין איטאליע, וואס ער האט קאפּירט ווערטליך. | אורחות צדיקים איז אין גרויס טייל א צוזאמשטעל פון פריערדיגע מוסר ווערק. דער מחבר ער שפינט אריין אין זיינע ווערטער אסאך שטיקלעך פונעם רלב"ג, [[רמב"ם]], [[חובות הלבבות]], [[שערי תשובה]] און נאך. דער מחבר האט אויך גענוצט אייניגע ווערק, פארפאסט אין איטאליע, וואס ער האט קאפּירט ווערטליך. | ||