1,050
רעדאגירונגען
←מעשה בעל אקדמות: הגהות והוספות
(איבריג) |
(←מעשה בעל אקדמות: הגהות והוספות) |
||
| שורה 145: | שורה 145: | ||
{{ציטוטון|נמצא נדפס בלשון אשכנז ישן נושן, מעשה באריכות דעל מה תיקנו אקדמות, וסיים שכיון המעשה היה במדבר לכן תיקנו לומר אחר במדבר סיני, זכר לנס}} | {{ציטוטון|נמצא נדפס בלשון אשכנז ישן נושן, מעשה באריכות דעל מה תיקנו אקדמות, וסיים שכיון המעשה היה במדבר לכן תיקנו לומר אחר במדבר סיני, זכר לנס}} | ||
דער 'אור אלטער' דרוק וואס דער אליה רבה דערמאנט איז ווארשיינליך די קונטרס'ל "מגילת רבי מאיר" וואס איז געדרוקט געווארן אין קרימונה, איטאליע, ארום דעם יאר ה'ש"כ<ref>{{היברובוקס|פרידבערג|בית עקד ספרים|37114|page=309|קעפל=מ-2927}}. דער אריגענעלער דרוק איז נישטא פאר אונז, אבער עס ווערט דערמאנט אין די ליסטעס פונעם איטאליענישן צענזור, זע {{אוצר החכמה|2=ספר זכרון לאריה ליאונה קארפי|3=612880|page=120}}</ref>. דאס איז דאס ערשטע מאל וואס מיר געפונען די געשיכטע. | דער 'אור אלטער' דרוק וואס דער אליה רבה דערמאנט איז ווארשיינליך די קונטרס'ל "מגילת רבי מאיר" וואס איז געדרוקט געווארן אין קרימונה, איטאליע, ארום דעם יאר ה'ש"כ<ref>{{היברובוקס|פרידבערג|בית עקד ספרים|37114|page=309|קעפל=מ-2927}}. דער אריגענעלער דרוק איז נישטא פאר אונז, אבער עס ווערט דערמאנט אין די ליסטעס פונעם איטאליענישן צענזור, זע {{אוצר החכמה|2=ספר זכרון לאריה ליאונה קארפי|3=612880|page=120}}</ref>. דאס איז דאס ערשטע מאל וואס מיר געפונען די געשיכטע. | ||
עס איז פארהאן א כתב יד, וואו דער מעשה איז געדרוקט געווארן אינאיינעם מיט נאך א צאל געשיכטעס אויף אידיש, דער כתב געפונט זיך אין די אפפענהיים קאלעקציע פונעם [[באדלעיאן ביבליאטעק]] אין [[אקספארד|אקספארד.]] די מעשה ווערט דארט דערציילט אויפ'ן יאר ד'קכ"א, ווערט אראפגעברענגט אין {{אוצר החכמה|2=די היסטארישע אלעגאריע|3=146890|page=17|עמ=17}}. | |||
די | אין אן איטאליענישן כתב יד איז עס איבערגעזעצט געווארן אויף לשון הקודש אין יאר ה'ש"צ, מיטן נאמען "מגילת החכם רבי מאיר", לויט דעם אידישן דרוק<ref>עלי יסיף, 'תרגום קדמון ונוסח עברי של מעשה אקדמות', בקורת ופרשנות 9-10 (תשל"ז), עמ' 214-228. לציין לספה"ל?</ref>. אויך ווערט עס דערמאנט אין ספר באר שבע פון רבי אברהם יגל (-ה'שפ"ג), פון די חכמי איטליא, אן צולייגן איבער דעם שייכות מיט'ן פיוט אקדמות: "ביי די אשכנז'ישע קהילות געפונט זיך א "מגילה" וואס טייל פירן זיך עס צו דערמאנען אין שבועות, איבער א נס וואס האט פאסירט..." און ברענגט די געשיכטע בקיצור{{הערה|{{היברובוקס|2=קבץ על יד - שנה ד|3=43924|page=39|מקום הוצאה=בערלין|שנת הוצאה=תרמח|מו"ל=חברת מקיצי נרדמים}}}}. ווארשיינליך מיינט ער טאקע דעם דרוק, וואו עס ווערט אנגערופן "מגילת" רבי מאיר. | ||
אין ספר מעשה נסים געשריבן דורך ר' יוזפא שמש אין שטאט ווירמייזא{{הערה|{{גוגל ספרים|i5NnAAAAcAAJ|מלא}}{{גוגל ספרים|2iE9AAAAcAAJ|מלא}}, מעשה 22}}, דערמאנט דעם כישוף-ראד בשייכות צו אן אנדערע געשיכטע. און לייגט צו אז עס איז געדרוקט א מעשה איבער דעם אקדמות וואס מען זאגט שבועות. "עס איז איין מעשה געדרוקט פון אקדמות, דאס מען אום שבועות זאגט, דארט אין שטייט דאס מעשה גאנץ אויס.." | אין ספר מעשה נסים געשריבן דורך ר' יוזפא שמש אין שטאט ווירמייזא{{הערה|{{גוגל ספרים|i5NnAAAAcAAJ|מלא}}{{גוגל ספרים|2iE9AAAAcAAJ|מלא}}, מעשה 22}}, דערמאנט דעם כישוף-ראד בשייכות צו אן אנדערע געשיכטע. און לייגט צו אז עס איז געדרוקט א מעשה איבער דעם אקדמות וואס מען זאגט שבועות. "עס איז איין מעשה געדרוקט פון אקדמות, דאס מען אום שבועות זאגט, דארט אין שטייט דאס מעשה גאנץ אויס.." | ||
אין פיורדא ה'תנ"ד איז געדרוקט געווארן א העפט מיטן נאמען "איין שיין וואונדרליך מעשה". | אין פיורדא ה'תנ"ד איז געדרוקט געווארן א העפט מיטן נאמען "איין שיין וואונדרליך מעשה". דארט ווערט געברענגט אז די מעשה האט פאסירט אין יאר ד'קס"א. עס איז אויך געדרוקט געווארן אין אמסטערדאם ה'תס"א און נאך. | ||
דער ספר מעשה גבורות ה' (לבוב תרע"ו){{הערה|{{אוצר החכמה|2=מעשה גבורות ד'|3=146858}}}} שילדערט א פארכטיגע מעשה וואס האט פאסירט מיט 900 יאר צוריק פאר די אידן פון אשכנז, דורך א מכשף וואס האט זיי געוואלט פארלענדן, און זיי זענען געווארן געראטעוועט דורך רבי מאיר ש"ץ. וואס ער האט געפונען אין אן זעלטענעם אלט ספר אויף אידיש, און ער איז דאס מעתיק אויף לשה"ק. ער פאררעכט אז די יאר פון די געשיכטע איז געווען ד'תשס"א | דער ספר מעשה גבורות ה' (לבוב תרע"ו){{הערה|{{אוצר החכמה|2=מעשה גבורות ד'|3=146858}}}} שילדערט א פארכטיגע מעשה וואס האט פאסירט מיט 900 יאר צוריק פאר די אידן פון אשכנז, דורך א מכשף וואס האט זיי געוואלט פארלענדן, און זיי זענען געווארן געראטעוועט דורך רבי מאיר ש"ץ. וואס ער האט געפונען אין אן זעלטענעם אלט ספר אויף אידיש, און ער איז דאס מעתיק אויף לשה"ק. ער פאררעכט אז די יאר פון די געשיכטע איז געווען ד'תשס"א. ביים ענדע איז ער מדייק אז לויט זיין נוסח פלעגט דער פיוט שוין געזאגט ווערן פון פריער ביי די עשרת השבטים אום יו"ט שבועות, און בלויז די צווייטע חלק, אין וואס עס איז אנגעצייכנט די נאמען פון רבי מאיר ש"ץ, דאס איז שפעטער צוגעלייגט געווארן. | ||
ביים ענדע איז ער מדייק אז לויט זיין נוסח פלעגט דער פיוט שוין געזאגט ווערן פון פריער ביי די עשרת השבטים אום יו"ט שבועות, און בלויז די צווייטע חלק, אין וואס עס איז אנגעצייכנט די נאמען פון רבי מאיר ש"ץ, דאס איז שפעטער צוגעלייגט געווארן. | |||
רבי מאטל סלאנימער האט דערציילט{{הערה|סיפורי מרן הרמ״ח (עמ׳ רפג אות צא)}}: | רבי מאטל סלאנימער האט דערציילט{{הערה|סיפורי מרן הרמ״ח (עמ׳ רפג אות צא)}}: | ||
| שורה 173: | שורה 171: | ||
פון מלבי"ם ווערט געברענגט אז ס'איז זיכער דא א טייל פון די מעשה וואס איז אמת, אז רבי מאיר ש"ץ האט געראטעוועט אין א שעת הגזירה נאר די פרטים ארום איז צוגעלייגט געווארן{{הערה|שם=אגדה|[[יהודה לייב פישמן מימון]], [https://beta.hebrewbooks.org/reader/reader.aspx?sfid=33579#p=257&fitMode=fitwidth&hlts=&ocr= ה"אקדמות" ומחברו]}}. אין דעם דור נאך אים ווערט ער דערמאנט דורך איינער פון די ראשונים, אלס "רבינו מאיר בן יצחק מאבילי ירושלים"{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי אברהם בן עזריאל|ערוגת הבשם|6804|page=96}}}}, דאס איז אן אנדייטונג אז ער שטאמט פון אר"י, אדער פון די עשרת השבטים. | פון מלבי"ם ווערט געברענגט אז ס'איז זיכער דא א טייל פון די מעשה וואס איז אמת, אז רבי מאיר ש"ץ האט געראטעוועט אין א שעת הגזירה נאר די פרטים ארום איז צוגעלייגט געווארן{{הערה|שם=אגדה|[[יהודה לייב פישמן מימון]], [https://beta.hebrewbooks.org/reader/reader.aspx?sfid=33579#p=257&fitMode=fitwidth&hlts=&ocr= ה"אקדמות" ומחברו]}}. אין דעם דור נאך אים ווערט ער דערמאנט דורך איינער פון די ראשונים, אלס "רבינו מאיר בן יצחק מאבילי ירושלים"{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי אברהם בן עזריאל|ערוגת הבשם|6804|page=96}}}}, דאס איז אן אנדייטונג אז ער שטאמט פון אר"י, אדער פון די עשרת השבטים. | ||
==חשיבות== | ==חשיבות== | ||