בדוקי עריכות אוטומטית, אינטערפעיס רעדאקטארן, אינטערפעיס אדמיניסטראַטאָרן, סיסאפן, מייבאים, מעדכנים, מייבא, אספקלריה רעדאקטארן
46,708
רעדאגירונגען
קיין רעדאגירונג באמערקונג
אין תקציר עריכה |
אין תקציר עריכה צייכן: רויע רעדאגירונג |
||
| שורה 1: | שורה 1: | ||
{{דרעפט|אלול}} | {{דרעפט|אלול}} | ||
{{דעסקריפציע| | {{דעסקריפציע|דווינסקער רב (תר"ג–תרפ"ו)}} | ||
{{אישיות רבנית | {{אישיות רבנית | ||
| נאמען = רבי מאיר שמחה הכהן פון דווינסק | | נאמען = רבי מאיר שמחה הכהן פון דווינסק | ||
| שורה 23: | שורה 23: | ||
}} | }} | ||
}} | }} | ||
רבי '''מאיר שמחה הכהן פון [[דווינסק]]''' ( | רבי '''מאיר שמחה הכהן פון [[דווינסק]]''' (תר"ג – ד' אלול תרפ"ו) איז געווען איינער פון די פירנדע רבנים פון [[מזרח אייראפע]] אין דעם דור פארן [[חורבן אייראפע|חורבן]], א "גדול הדור"{{הערה|{{היברובוקס|רבי יחיאל יעקב וויינבערג|כתבי הגאון רבי יחיאל יעקב וויינברג|3=46175|page=243|באנד=ב|עמ=רלה}}: "שהוא גדול-הדור באמת".}}. זיינע עיקר ספרים זענען "'''אור שמח'''" אויף רמב"ם'ס "[[משנה תורה]]", און "'''משך חכמה'''", חידושים אויף חומש, אן אויסטערליש טיף און פילאזאפישער פירוש וואס איז פארעפנטליכט געווארן נאך זיין פטירה. ער האט געדינט אלס רב פון דער ליטווישער קהילה אין '''דווינסק''' קרוב צו פערציג יאר, און איז געווען נערץ ביי אלע שיכטן און קרייזן פון כלל ישראל. | ||
== ביאגראפיע == | == ביאגראפיע == | ||
| שורה 40: | שורה 40: | ||
===רבנות אין דווינסק=== | ===רבנות אין דווינסק=== | ||
[[טעקע:Daugavpils sinagoga 20gs sak.jpg|קליין|שול אין דווינסק]] | [[טעקע:Daugavpils sinagoga 20gs sak.jpg|קליין|שול אין דווינסק]] | ||
ווען דער דווינסקער רב ר' ראובן הלוי לוין, וואס איז געווען אין דעם פאזיציע די לעצטע אכט יאר, איז נפטר געווארן (ה' אב תרמ"ז), האט ר' יאנקעלע חריף באלד נאכ'ן הספּד אויפגעפאדערט די דווינסקער קהילה אז זיי זאלן אויפנעמען ר' מאיר שמחה'ן אלס נאכפאלגער. אויך ר' [[רבי יאשע בער הלוי סאלאווייטשיק|יאָשע בער בריסקער]] האט זיי געראטן דאס זעלבע. | ווען דער דווינסקער רב ר' ראובן הלוי לוין (דער "ראש לראובני"), וואס איז געווען אין דעם פאזיציע די לעצטע אכט יאר, איז נפטר געווארן (ה' אב תרמ"ז), האט ר' יאנקעלע חריף באלד נאכ'ן הספּד אויפגעפאדערט די דווינסקער קהילה אז זיי זאלן אויפנעמען ר' מאיר שמחה'ן אלס נאכפאלגער. אויך ר' [[רבי יאשע בער הלוי סאלאווייטשיק|יאָשע בער בריסקער]], דער "בית הלוי", האט זיי געראטן דאס זעלבע. אין פרילינג תרמ"ח (1888) איז ער אויפגענומען געווארן אלס דער ליטווישער (מתנגדים) רב פון דווינסק (דעמאָלט דינאַבורג, היינט דאַוגאַוופּילס), אַ גרויסע שטאָט אין דרום־מזרח לעטלאַנד מיט אַ באַדייטנדער אידישער באַפעלקערונג. רבי מאיר שמחה האט אנגעהאלטן די שטעלע ארום פערציג יאָר, און ער איז געווען געשעצט און באליבט ביי אלע קרייזן פון דער שטאט. | ||
אין | אין יאר תרס"ו האט מען אים אנגעבאטן דאס רבנות אין ירושלים, אבער ער האט זיך אפגעזאגט צוליב די בקשות פון זיינע קהילה-לייט אין דווינסק וואס האבן נישט געוואלט ער זאל זיי פארלאזן. כאראקטעריסטיש איז דער פאלגנדיגער בריוו וועלכן די דווינסקער אידן האָבן געשיקט קיין ירושלים "מיר, די גלות קינדער אין רוסלאנד, אין דער שטאט דווינסק, "קמנו ונתעודד{{הערה|1=תהלים כ, ט.}}, הויבן זיך אויף און שטעלן זיך ווידער דער ידיעה, וועלכע האט אונז דערגרייכט אז די ירושלים'ער אידן ווילן אוועקנעמען אונזער רבי'ן… וואס דערמיט וועלן זיי צעשטערן נישט בלויז אונז, נאר אלע גלות אידן… עס איז נישט פאר אייך, קינדער פון ירושלים, צו טון אזא זאך"… | ||
אין דווינסק איז [[רבי יוסף ראזין]] דער ראגאַטשאווער געווארן רב פאר די חסידישע קרייזן אין שטאט. טראץ זייערע אונטערשיידן אין פערזענליכקייט און דרכים און דעם ראָגאַטשעווער'ס פייערדיגן טעמפּעראַמענט, האבן זיי געהאט גרויס רעספעקט איינער צום צווייטן, און האבן זיך אפט באראטן וועגן הלכה שאלות. ר' מאיר שמחה האט זיך אמאל מיט שפאס גערופן "האלבער רב" צוליב דעם סיסטעם פון צוויי רבנים אין דער שטאט{{הערה|Yaakov Feitman, ''The Jewish Observer'', September, 1976, 3–4}}. | אין דווינסק איז [[רבי יוסף ראזין]] דער ראגאַטשאווער געווארן רב פאר די חסידישע קרייזן אין שטאט. טראץ זייערע אונטערשיידן אין פערזענליכקייט און דרכים און דעם ראָגאַטשעווער'ס פייערדיגן טעמפּעראַמענט, האבן זיי געהאט גרויס רעספעקט איינער צום צווייטן, און האבן זיך אפט באראטן וועגן הלכה שאלות. ר' מאיר שמחה האט זיך אמאל מיט שפאס גערופן "האלבער רב" צוליב דעם סיסטעם פון צוויי רבנים אין דער שטאט{{הערה|Yaakov Feitman, ''The Jewish Observer'', September, 1976, 3–4}}. | ||
ביי דער [[ערשטע וועלט-מלחמה|ערשטער וועלט מלחמה]], ווען די מערסטע איינוואוינער זענען אנטלאפן פון שטאָט | ביי דער [[ערשטע וועלט-מלחמה|ערשטער וועלט מלחמה]], ווען די מערסטע איינוואוינער זענען אנטלאפן פון שטאָט און עס זענען געבליבן בלויז די ארעמערע, איז ר' מאיר שמחה געבליבן מיט זיי, זאגנדיג אז אזוי לאנג ווי עס זענען דא ניין אידן וועט ער בלייבן דער צענטער צום מנין. און ער האט נאך צוגעגעבן: "יעדע קויל האט אן אדרעס". | ||
ער איז אמאל ארעסטירט געווארן דורך די [[באלשעוויקן]] אין תרע"ט, אבער איז באפרייט געווארן נאכדעם וואס זיי האבן דערקענט זיין גדלות{{הערה|{{לינק|אדרעס=https://rabbidunner.com/rav-herzogs-remarkable-obituary-for-the-ohr-someach/|קעפל=RAV HERZOG'S REMARKABLE OBITUARY FOR THE OHR SOME'ACH|זייטל=Rabbi Pini Dunner|דאטום=August 21, 2023}}}}. | ער איז אמאל ארעסטירט געווארן דורך די [[באלשעוויקן]] אין תרע"ט, אבער איז באפרייט געווארן נאכדעם וואס זיי האבן דערקענט זיין גדלות{{הערה|{{לינק|אדרעס=https://rabbidunner.com/rav-herzogs-remarkable-obituary-for-the-ohr-someach/|קעפל=RAV HERZOG'S REMARKABLE OBITUARY FOR THE OHR SOME'ACH|זייטל=Rabbi Pini Dunner|דאטום=August 21, 2023}}}}. | ||
| שורה 56: | שורה 56: | ||
==פּערזענליכע לעבן און פטירה== | ==פּערזענליכע לעבן און פטירה== | ||
ר' מאיר שמחה האט נאר געהאט איין טאכטער אסנת מיט גייסטישע פראבלעמען. לויט א מקור האט זי געפרואווט אומצוברענגען איר פאטער, אים געשטאכן אין האלז, און בדרך נס האט ער איבערגעלעבט{{הערה|{{היברובוקס|רבי ישראל דושאוויץ|המסלה|12004|page=8|קעפל=אבל יחיד ומספד תמרורים|באנד=א:ה-ו|שנת הוצאה=סיון-תמוז תרצ"ו|עמ=6}}}}. זיין איידעם, אברהם לופטוויר, אַן אויפגייענדער רבנישער שטערן וועלכער ווערט דערמאנט אין משך חכמה, און זיין איינציגע טאָכטער זענען געשטאָרבן יונג אָן קינדער, און זענען באַגראָבן אין וואַרשע{{הערה|שם=משפחה}}. רבי מאיר שמחה אַליין איז נישט געבליבן מיט קיין אייניקלעך. זיין תלמיד, ישראל אברהם אבא קריגער, האָט זיך אונטערגענומען צו פאָרזעצן זיין ירושה{{הערה|שם=וויקי}}. | ר' מאיר שמחה האט נאר געהאט איין טאכטער אסנת מיט גייסטישע פראבלעמען. לויט א מקור האט זי געפרואווט אומצוברענגען איר פאטער, אים געשטאכן אין האלז, און בדרך נס האט ער איבערגעלעבט{{הערה|{{היברובוקס|רבי ישראל דושאוויץ|המסלה|12004|page=8|קעפל=אבל יחיד ומספד תמרורים|באנד=א:ה-ו|שנת הוצאה=סיון-תמוז תרצ"ו|עמ=6}}}}. זיין איידעם, רבי אברהם לופטוויר (בעל "זרע אברהם"), אַן אויפגייענדער רבנישער שטערן וועלכער ווערט דערמאנט אין משך חכמה, און זיין איינציגע טאָכטער זענען געשטאָרבן יונג אָן קינדער, און זענען באַגראָבן אין וואַרשע{{הערה|שם=משפחה}}. רבי מאיר שמחה אַליין איז נישט געבליבן מיט קיין אייניקלעך. זיין תלמיד, ישראל אברהם אבא קריגער, האָט זיך אונטערגענומען צו פאָרזעצן זיין ירושה{{הערה|שם=וויקי}}. | ||
רבי מאיר שמחה איז נפטר געוואָרן ד' אלול תרפ"ו אין אַ האָטעל אין ריגע, לאַטוויע, וואו ער איז געפארן פאר מעדיצינישע באהאנדלונג{{הערה|שם=וויקי}}. זיין ארון איז געברענגט געווארן קיין דווינסק, וואו ער איז באגראבן געווארן לעבן דעם ראגאטשאווער. ער האָט נישט איבערגעלאָזט קיין לעבעדיגע קינדער. ביי זיין לוויה, האָט דער ראָגאַטשאָווער גאון באַפוילן צו באַגראָבן רבי מאיר שמחה'ס שטענדער מיט אים, א באַווייז צו זיין פולער איבערגעבנקייט צו תורה{{הערה|אבזערווער, 9}}{{הערה|שם=סופר}}. | רבי מאיר שמחה איז נפטר געוואָרן ד' אלול תרפ"ו אין אַ האָטעל אין ריגע, לאַטוויע, וואו ער איז געפארן פאר מעדיצינישע באהאנדלונג{{הערה|שם=וויקי}}. זיין ארון איז געברענגט געווארן קיין דווינסק, וואו ער איז באגראבן געווארן לעבן דעם ראגאטשאווער. ער האָט נישט איבערגעלאָזט קיין לעבעדיגע קינדער. ביי זיין לוויה, האָט דער ראָגאַטשאָווער גאון באַפוילן צו באַגראָבן רבי מאיר שמחה'ס שטענדער מיט אים, א באַווייז צו זיין פולער איבערגעבנקייט צו תורה{{הערה|אבזערווער, 9}}{{הערה|שם=סופר}}. | ||
==חיבורים== | ==חיבורים== | ||
רבי מאיר שמחה הכהן האט פארפאסט עטליכע פונדאמענטאלע ספרים. זיין ספר "אור שמח" (על שם מ'''א'''י'''ר''' '''שמח'''ה) אויפ'ן [[משנה תורה|רמב"ם]] ווערט באטראכט אלס א קלאסיש ווערק אין דער | רבי מאיר שמחה הכהן האט פארפאסט עטליכע פונדאמענטאלע ספרים. זיין ספר "אור שמח" (על שם מ'''א'''י'''ר''' '''שמח'''ה), א טיפער און אָריגינעלער פירוש אויפ'ן [[משנה תורה|רמב"ם]], ווערט באטראכט אלס א קלאסיש ווערק אין דער ישיבה-וועלט. ער האט געארבעט דערויף יארן לאנג און דאס דרוקן האט זיך אנגעהויבן א קורצע צייט פאר זיין פטירה. דער ספר איז ארויסגעגעבן געווארן בחייו (1902-1926) און איז שנעל געווארן זייער פאפולער. דער "אור שמח" איז נישט בלויז אן אנאליטישער פירוש, נאר עס אנטהאלט אויך פראקטישע הלכה'דיגע פסקים און באמיט זיך צו פארדלעכערן דעם רמב"ם'ס קאדע{{הערה|יצחק כהן, “למגמותיו של חיבור ה'אור שמח' ומשמעויותיהן ההלכתיות-משפטיות”, שנתון המשפט העברי, כרך כה (תשס"ח): 97}}. | ||
נאך זיין פטירה זענען ארויסגעקומען, דורך זיין תלמיד ר' מנחם מענדל זאקס אין יאר תרפ"ז, זיינע חידושים אויף די תורה אינעם ספר "[[משך חכמה]]" (משך איז ראשי תיבות פון זיין נאמען '''מ'''איר '''ש'''מחה '''כ'''הן). | נאך זיין פטירה זענען ארויסגעקומען, דורך זיין תלמיד ר' מנחם מענדל זאקס אין יאר תרפ"ז, זיינע חידושים אויף די תורה אינעם ספר "[[משך חכמה]]" (משך איז ראשי תיבות פון זיין נאמען '''מ'''איר '''ש'''מחה '''כ'''הן). | ||
דער ספר איז | דער ספר איז אן אייגנארטיגער פירוש אויף דער תורה וואס קאמבינירט הלכה, אגדה, פילאזאפיע און חקירה, און נוצט אפט הלכה פרינציפן צו ערקלערן תורה נאראטיוון. דאס ספר האט ער געשריבן אין זיין יוגנט אבער ער האט דאס נישט געוואלט דרוקן ביז ער וועט פריער זיין באקאנט אלס "למדן" דורך זיינע הלכה-ספרים. | ||
זיינע חידושים אויף | א זאמלונג פון זיינע חידושים אויף פארשידענע מסכתות אין בבלי און ירושלמי זענען געדרוקט געווארן מיט'ן נאמען "חידושי רבינו מאיר שמחה על הש"ס". אין תשמ"א זענען אויך ארויסגעקומען זיינע תשובות בהלכה וואס זענען געפונען געווארן אין כתבי-יד{{הערה|יונה עמנואל, "שאלות ותשובות אור שמח : מאת מאיר שמחה הכהן מדווינסק, שו"ת אור שמח, נערך ע"י הרב אוזבנד והרב צבי לייטנר, תשמא", '''המעין''' כב, א (תשמב) 73-78}}{{הערה|[https://tablet.otzar.org/#/book/146642/p/1/t/0.088425740606946751234/fs/0/start/0/end/0/c דריטער מהדורה, מיט הוספות, תשנ"ח, אויף אוצר החכמה].}}. | ||
==השקפות== | ==השקפות== | ||
| שורה 72: | שורה 72: | ||
אין איינע פון זיינע באוואוסטע אויסדרוקן אין משך חכמה, האט ער געווארנט די מענטשן וואס האבן געלעבט מיט דעם געדאנק אז "בערלין איז ירושלים", און געזאגט אז א "רוח סועה וסער" וועט זיי אויסרייסן פון זייער מקום{{הערה|משך חכמה, אויף {{תנ"ך|ויקרא|כו|מד|מפרש=משך חכמה}} (בחוקותי)}} — א "נבואה" וואס איז געווארן מקוים בערך צען יאר נאך זיין פטירה ביי די צווייטע וועלט מלחמה. | אין איינע פון זיינע באוואוסטע אויסדרוקן אין משך חכמה, האט ער געווארנט די מענטשן וואס האבן געלעבט מיט דעם געדאנק אז "בערלין איז ירושלים", און געזאגט אז א "רוח סועה וסער" וועט זיי אויסרייסן פון זייער מקום{{הערה|משך חכמה, אויף {{תנ"ך|ויקרא|כו|מד|מפרש=משך חכמה}} (בחוקותי)}} — א "נבואה" וואס איז געווארן מקוים בערך צען יאר נאך זיין פטירה ביי די צווייטע וועלט מלחמה. | ||
ער איז אויך געווען א שטארקער עסקן פאר כלל ישראל און האט אנטיילגענומען אין וויכטיגע רבנים-קאנפערענצן, ווי די באקאנטע [[רבנישע קאמיסיע|קאנפערענץ אין פעטערבורג]] אין יאר 1910. ער איז דארט געווען געווען דער פירער פון דער פאַקציע, וואָס האָט געשטיצט דעם געדאַנק אַז רבנים זאָלן לערנען די רוסישע שפּראַך. ער האָט געהאלטן אַז דאָס וועט פאַראייניגן די ראָלן פון "קרוין-רב" און "גייסטישער רב". דאָס האָט אים געבראַכט אין מחלוקת מיט אַנדערע גדולי הדור, ווי רבי חיים סאָלאָווייטשיק און דער חפץ חיים. ר' מאיר שמחה זעלבסט האָט נישט געקענט רוסיש. | |||
רבי מאיר שמחה איז געבליבן ווייט פון דער מוסר-באַוועגונג דורכאויס זיין גאַנצן לעבן, אונטער דער איינפלוס פון זיין רבי'ן רבי משה דאַנישעווסקי{{הערה|[https://rabbimeirbaalhaneis.com/Rabbi%20Moshe%20Danishevsky.asp Biography of Rabbi Moshe Danishevsky and his relationship to the Rabbi Meir Baal Haneis charity in Israel]}}. | רבי מאיר שמחה איז געבליבן ווייט פון דער מוסר-באַוועגונג דורכאויס זיין גאַנצן לעבן, אונטער דער איינפלוס פון זיין רבי'ן רבי משה דאַנישעווסקי{{הערה|[https://rabbimeirbaalhaneis.com/Rabbi%20Moshe%20Danishevsky.asp Biography of Rabbi Moshe Danishevsky and his relationship to the Rabbi Meir Baal Haneis charity in Israel]}}. | ||
| שורה 86: | שורה 86: | ||
רבי מאיר שמחה איז געווען א חובב ציון, אָבער נישט קיין פּאָליטישער ציוניסט{{הערה|רי"א ציטראן אין זיין הספד שילדערט ר' מאיר שמחה אלס א "חובב ציון אמתי": רבינר, עמ' רלג.}} און האט זיך קיינמאל נישט אנגעשלאסן אין די מזרחי באוועגונג. ער האט קריטיקירט די חובבי ציון באוועגונג, זארגנדיג אז ציוניזם זאל נישט ווערן משיח'יש. ער האט געהאלטן אז אן עקסטרעמע דגש אויף נאציאנאלער איינהייט קען זיין א פראבלעם פאר א טראדיציאנעלן דענקער, ווייל עס קען ארויסרופן משיחישע בילדער פון אוטאפישער גאולה. ער האט אפילו פארגליכן די משיחישע פאראנשטאלטונגען פון חובבי ציון צו דער 17טן יארהונדערטדיגער שבתי צבי'ניזם. זיין צוגאנג צו פאליטישן ציוניזם איז געווען נייטראל, אבער נישט קעגנעריש. ער האט געהאלטן אז די הייליגקייט פון ארץ ישראל איז אפהענגיק אין די מקיים זיין מצוות, אין קאנטראסט צו אנדערע וואס האבן געהאלטן אז עס איז אינהערענט הייליג. ער האָט זיך געקעגנגעשטעלט ריין סעקולאַרן נאַציאָנאַליזם; ער האָט געגלייבט, אַז ליבע צו ארץ ישראל קומט פון הייליגקייט און תורה, און נישט פון אַ נאַציאָנאַליזם נוסח פראַנקרייך. צוליב זיינע נואַנסירטע מיינונגען, איז ער נישט געווען אָנגעשלאָסן אין קיין פּאָליטישע ציוניסטישע (מזרחי) אָדער אַנטי-ציוניסטישע (אגודת ישראל) אָרגאַניזאַציעס{{הערה|Steinmetz, 2022.}}. | רבי מאיר שמחה איז געווען א חובב ציון, אָבער נישט קיין פּאָליטישער ציוניסט{{הערה|רי"א ציטראן אין זיין הספד שילדערט ר' מאיר שמחה אלס א "חובב ציון אמתי": רבינר, עמ' רלג.}} און האט זיך קיינמאל נישט אנגעשלאסן אין די מזרחי באוועגונג. ער האט קריטיקירט די חובבי ציון באוועגונג, זארגנדיג אז ציוניזם זאל נישט ווערן משיח'יש. ער האט געהאלטן אז אן עקסטרעמע דגש אויף נאציאנאלער איינהייט קען זיין א פראבלעם פאר א טראדיציאנעלן דענקער, ווייל עס קען ארויסרופן משיחישע בילדער פון אוטאפישער גאולה. ער האט אפילו פארגליכן די משיחישע פאראנשטאלטונגען פון חובבי ציון צו דער 17טן יארהונדערטדיגער שבתי צבי'ניזם. זיין צוגאנג צו פאליטישן ציוניזם איז געווען נייטראל, אבער נישט קעגנעריש. ער האט געהאלטן אז די הייליגקייט פון ארץ ישראל איז אפהענגיק אין די מקיים זיין מצוות, אין קאנטראסט צו אנדערע וואס האבן געהאלטן אז עס איז אינהערענט הייליג. ער האָט זיך געקעגנגעשטעלט ריין סעקולאַרן נאַציאָנאַליזם; ער האָט געגלייבט, אַז ליבע צו ארץ ישראל קומט פון הייליגקייט און תורה, און נישט פון אַ נאַציאָנאַליזם נוסח פראַנקרייך. צוליב זיינע נואַנסירטע מיינונגען, איז ער נישט געווען אָנגעשלאָסן אין קיין פּאָליטישע ציוניסטישע (מזרחי) אָדער אַנטי-ציוניסטישע (אגודת ישראל) אָרגאַניזאַציעס{{הערה|Steinmetz, 2022.}}. | ||
ער האָט אנטייל גענומען אין די פריע שטאפּלען פון אגודת ישראל. | ער האָט אנטייל גענומען אין די פריע שטאפּלען פון אגודת ישראל. | ||
===הלכה'שע מעטאָדאָלאָגיע=== | ===הלכה'שע מעטאָדאָלאָגיע=== | ||
ר׳ מאיר שמחה איז געווען אייגנארטיג אין זיין באַניץ פון [[מדרש]]ים אלס אַ לעגיטימע געצייג צו אַנטוויקלען הלכה, אַפילו אין פאַלן וואָס זענען געווען אינדרויסן פון רמב"ם׳ס קלאָרע גרעניצן אָדער וואָס האָבן געפעלט קלאָרע הלכה'שע נאָרמען. דאָס איז געווען גאָר אומגעווענליך פאַר אַ פּוסק אין זיין תקופה{{הערה| | רבי מאיר שמחה איז געווען באקאנט מיט זיין זעלטענעם כח הניתוח און זיין פעסטן שכל הישר{{הערה|יונה עמנואל, "שאלות ותשובות אור שמח : מאת מאיר שמחה הכהן מדווינסק, שו"ת אור שמח, נערך ע"י הרב אוזבנד והרב צבי לייטנר, תשמא", '''המעין''' כב, א (תשמב) 73-78}}. זיין מהלך הלימוד איז געווען ענליך צו די "ראשונים", זוכן דעם פשוט'ן פשט און דעם יסוד פון דער הלכה{{הערה|רבינר, עמ' נז}}. ער האט געהאט א געוואלדיגע בקיאות נישט נאר אין בבלי, נאר אויך אין ירושלמי, תוספתא און מדרשי הלכה, וואס ער האט אלעס גענוצט צו פארענטפערן דעם רמב"ם. | ||
ר׳ מאיר שמחה איז געווען אייגנארטיג אין זיין באַניץ פון [[מדרש]]ים אלס אַ לעגיטימע געצייג צו אַנטוויקלען הלכה, אַפילו אין פאַלן וואָס זענען געווען אינדרויסן פון רמב"ם׳ס קלאָרע גרעניצן אָדער וואָס האָבן געפעלט קלאָרע הלכה'שע נאָרמען. דאָס איז געווען גאָר אומגעווענליך פאַר אַ פּוסק אין זיין תקופה{{הערה|{{לינק|אדרעס=https://seforimblog.com/2012/12/midrashic-exegesis-and-biblica/|שרייבער=Yitshak Cohen|קעפל=Midrashic Exegesis and Biblical Interpretation in the Meshekh Hokhmah|זייטל=The Seforim Blog|דאטום=December 12, 2012}}}}. הגם טייל פוסקים האבן אפגעווארפן זיינע חידושים באזירט אויף מדרש, ווייזט דאס אויף זיין דרייסטקייט{{הערה|1=Cohen, 2016: 6}}. | |||
ער האָט אָפּגעוואָרפן פאָרמאַליסטישן פּילפול און "חילוקי חילוקים" צוליב אַן עשענשאַליסטישן און נישט-פאָרמאַליסטישן צוגאַנג צו פּראַקטישער הלכה{{הערה|1=Cohen, 2016: xvii}}. ער האָט אויך באַטאָנט דעם מענטשליכן נאַטור אין הלכה'שע באַשלוסן, לייגנדיג אַ גרונט-ניוואָ פאַר מצוות{{הערה|1=Cohen, 2016: 91}}. | ער האָט אָפּגעוואָרפן פאָרמאַליסטישן פּילפול און "חילוקי חילוקים" צוליב אַן עשענשאַליסטישן און נישט-פאָרמאַליסטישן צוגאַנג צו פּראַקטישער הלכה{{הערה|1=Cohen, 2016: xvii}}. ער האָט אויך באַטאָנט דעם מענטשליכן נאַטור אין הלכה'שע באַשלוסן, לייגנדיג אַ גרונט-ניוואָ פאַר מצוות{{הערה|1=Cohen, 2016: 91}}. | ||
| שורה 99: | שורה 100: | ||
איסר הראל, דער ערשטער [[מוסד (אגענטור)|מוסד]] הויפט, וואס איז געבוירן אין דווינסק, דערציילט אין זיין בוך "בטחון ודמוקרטיה" א געשיכטע וואס האט אויסגעפעלט די גאנצע שטאט און איז פארבונדן געווען מיט ר' מאיר שמחה: "…אין מיטן די תפילה וואס איז געווען זייער איבערגעגעבן און באגלייט מיט גרויס געשרייען, זענען איינגעקומען איבערגעשויגענע אידן אין שול און געשריגן אז די וואסער גייען באַלד איבעררינען און פארשווינדן די שטאט. ר' מאיר שמחה איז אויפגעשטאנען מיט זיין טלית און געגאנגען צום דאך, און נאכגעגאנגען דורך גאנץ קהל מיט טליתים. דער רב איז ארויפגעגאנגען אויפן דאך, שטייט דארט און מתפלל צום אייבערשטן אז די וואסער זאלן זיך איינשטילן. און טאקע אינמיטן תפילה האט זיך דער אייז אנגעהויבן צוברעכן, דער וואסער האט זיך צוריקגעצויגן אין טייך. איך בין אויך געווען אויפן דאך, נישט ווייט פון ר' מאיר שמחה…" | איסר הראל, דער ערשטער [[מוסד (אגענטור)|מוסד]] הויפט, וואס איז געבוירן אין דווינסק, דערציילט אין זיין בוך "בטחון ודמוקרטיה" א געשיכטע וואס האט אויסגעפעלט די גאנצע שטאט און איז פארבונדן געווען מיט ר' מאיר שמחה: "…אין מיטן די תפילה וואס איז געווען זייער איבערגעגעבן און באגלייט מיט גרויס געשרייען, זענען איינגעקומען איבערגעשויגענע אידן אין שול און געשריגן אז די וואסער גייען באַלד איבעררינען און פארשווינדן די שטאט. ר' מאיר שמחה איז אויפגעשטאנען מיט זיין טלית און געגאנגען צום דאך, און נאכגעגאנגען דורך גאנץ קהל מיט טליתים. דער רב איז ארויפגעגאנגען אויפן דאך, שטייט דארט און מתפלל צום אייבערשטן אז די וואסער זאלן זיך איינשטילן. און טאקע אינמיטן תפילה האט זיך דער אייז אנגעהויבן צוברעכן, דער וואסער האט זיך צוריקגעצויגן אין טייך. איך בין אויך געווען אויפן דאך, נישט ווייט פון ר' מאיר שמחה…" | ||
ער איז געווען איינער פון די ווייניג פּראָמינענטע רבנים, וואָס האָבן אנטדעקט די [[ירושלמי המזויף|זיוף פון צוויי מסכתות פון תלמוד ירושלמי]], פאַרעפנטליכט דורך שלמה פרידלענדער אין 1906{{לינק|קעפל=Meir Simcha HaKohen, Rabbi of Dvinsk|אדרעס=https://www.ou.org/judaism-101/bios/leaders-in-the-diaspora/rabbi-meir-simcha-hakohen-of-dvinsk/|זייטל=Orthodox Union|דאטום=June 14, 2006}}. | ער איז געווען איינער פון די ווייניג פּראָמינענטע רבנים, וואָס האָבן אנטדעקט די [[ירושלמי המזויף|זיוף פון צוויי מסכתות פון תלמוד ירושלמי]], פאַרעפנטליכט דורך שלמה פרידלענדער אין 1906{{הערה|{{לינק|קעפל=Meir Simcha HaKohen, Rabbi of Dvinsk|אדרעס=https://www.ou.org/judaism-101/bios/leaders-in-the-diaspora/rabbi-meir-simcha-hakohen-of-dvinsk/|זייטל=Orthodox Union|דאטום=June 14, 2006}}}}. | ||
==השפעה== | ==השפעה== | ||