בדוקי עריכות אוטומטית, אינטערפעיס רעדאקטארן, אינטערפעיס אדמיניסטראַטאָרן, סיסאפן, מייבאים, מעדכנים, מייבא, אספקלריה רעדאקטארן
46,591
רעדאגירונגען
קיין רעדאגירונג באמערקונג
אין תקציר עריכה |
אין תקציר עריכה |
||
| שורה 1: | שורה 1: | ||
'''יהודה דוד אייזענשטיין''' (י"א חשוון תרט"ו, 12טן נאוועמבער 1854 – ז' סיון תשט"ז, 17טן מאי 1956), איז געווען א פּויליש-אידיש-אמעריקאנער אנטאלאגיסט, טאגבוך שרייבער, ענציקלאפּעדיסט, העברעאיסט, היסטאריקער, פילאנטראפּ, און ארטאדאקסישער פּאלעמיקער. ער איז | '''יהודה דוד אייזענשטיין''' (י"א חשוון תרט"ו, 12טן נאוועמבער 1854 – ז' סיון תשט"ז, 17טן מאי 1956), איז געווען א פּויליש-אידיש-אמעריקאנער אנטאלאגיסט, טאגבוך שרייבער, ענציקלאפּעדיסט, העברעאיסט, היסטאריקער, פילאנטראפּ, און ארטאדאקסישער פּאלעמיקער. ער איז מערסטנס באקאנט אלס דער הויפט רעדאקטאר און ארויסגעבער פון "אוצר ישראל", די ערשטע מאדערנע העברעאישע ענציקלאפעדיע. צוליב זיינע פילע זאמלונגען און אנטאלאגיעס וואס הייבן זיך אן מיט'ן נאמען "אוצר", איז ער באקאנט געווארן ביי זיינע קאלעגן אלס דער "בעל האוצרות". | ||
==לעבן און יוגנט== | ==לעבן און יוגנט== | ||
| שורה 10: | שורה 10: | ||
אין "המודיע לחדשים" (ניו יארק) פאר 1901, האט ער פארעפנטליכט אונטערן טיטל "לקורות גולי רוסיא באמריקה" א סקיצע פון דער געשיכטע פון רוסיש-אידישער עמיגראציע קיין אמעריקע. זיין "History of the First Russo-American Jewish Congregation" איז ערשינען אין נומער 9 פון די "Publications of the American Jewish Historical Society" אין 1901. ער האט אויך געשריבן "Development of the Jewish Casuistic Literature in America" (1904). | אין "המודיע לחדשים" (ניו יארק) פאר 1901, האט ער פארעפנטליכט אונטערן טיטל "לקורות גולי רוסיא באמריקה" א סקיצע פון דער געשיכטע פון רוסיש-אידישער עמיגראציע קיין אמעריקע. זיין "History of the First Russo-American Jewish Congregation" איז ערשינען אין נומער 9 פון די "Publications of the American Jewish Historical Society" אין 1901. ער האט אויך געשריבן "Development of the Jewish Casuistic Literature in America" (1904). | ||
==פענאמענאלע ווערק: אוצר ישראל== | |||
צווישן די יארן 1907 און 1913 האט אייזנשטיין פראדוצירט די צען בענדער פון אוצר ישראל. דאס ווערק איז געווען א טראדיציאנעלע רעאקציע צו די "אוצר היהדות", א העברעאישע ענציקלאפעדיע פראיעקט וואס איז אנגעפירט געווארן דורך אחד העם'ס קרייזן פון קולטור-נאציאנאליסטן. אייזנשטיין האט געוואלט אהערשטעלן א ווערק וואס זאל אויסזען וויסנשאפטליך אבער האלטן א שטרענגע רעדאקציאנעלע קאנטראל לויט א טראדיציאנעלן גייסט. | |||
די ענציקלאפעדיע האט געהאט 3,675 ערכים און איז געשריבן געווארן דורך אן אינטערנאציאנאלער גרופע פון הונדערטער שרייבער, רבנים און געלערנטע, כאטש אייזנשטיין אליין האט געשריבן בערך א דריטל פון די ארטיקלען. | |||
==הויפּט ווערק== | ==הויפּט ווערק== | ||
אייזענשטיין איז געווען א געלערנטער מיט א ברייטן וויסן. ער האט בייגעשטייערט מער ווי 150 ארטיקלען צו דער Jewish Encyclopedia (1901–1906), און ער האט געשריבן טויזנטער ארטיקלען אין צייטונגען, זשורנאלן, ענציקלאפּעדיעס און אנטאלאגיעס. | אייזענשטיין איז געווען א געלערנטער מיט א ברייטן וויסן. ער האט בייגעשטייערט מער ווי 150 ארטיקלען צו דער Jewish Encyclopedia (1901–1906), און ער האט געשריבן טויזנטער ארטיקלען אין צייטונגען, זשורנאלן, ענציקלאפּעדיעס און אנטאלאגיעס. ער איז געווען דער ערשטער איבערצוזעצן די קאנסטיטוציע פון די פאראייניגטע שטאטן און די דעקלאראציע פון אומאפהענגיקייט אויף העברעאיש און אידיש (1891){{הערה|{{צ-בוך|נאמען=ספר חוקי ארצות הברית וקריאת דרור|מקום הוצאה=ניו יארק|שנת הוצאה=1891|קישור=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=nnc1.cu56652879&seq=5}}}}. | ||
זיינע אנדערע הויפט ווערק, מערסטנס פון זיי קענען ווערן אראפּגעלאדן ביי HebrewBooks.org, זענען די פאלגנדע: | זיינע אנדערע הויפט ווערק, מערסטנס פון זיי קענען ווערן אראפּגעלאדן ביי HebrewBooks.org, זענען די פאלגנדע: | ||
*אוצר מדרשים (1915), א זאמלונג פון 200 קלענערע מדרשים. | *אוצר מדרשים (2 בענדער, 1915), א זאמלונג פון 200 קלענערע מדרשים. | ||
*אוצר דינים ומנהגים (1917), א | *אוצר דינים ומנהגים (1917), א קיצור פון הלכות און מנהגים. | ||
*אוצר דרושים נבחרים (1918), א זאמלונג פון | *אוצר דרושים נבחרים (1918), א זאמלונג פון מדרש'ישע ליטעראטור. | ||
*אוצר דרשות (1919), דרשות. | *אוצר דרשות (1919), דרשות. | ||
*אוצר פירושים וציורים להגדה של פסח (1920), אן אילוסטרירטע פסח'דיגע הגדה. | *אוצר פירושים וציורים להגדה של פסח (1920), אן אילוסטרירטע פסח'דיגע הגדה. | ||
| שורה 23: | שורה 28: | ||
*אוצר מאמרי תנ"ך (1925), א קאנקורדאנץ פון ווערטער, אויסדרוקן און אידיאמען אין תנ"ך. | *אוצר מאמרי תנ"ך (1925), א קאנקורדאנץ פון ווערטער, אויסדרוקן און אידיאמען אין תנ"ך. | ||
*אוצר מסעות (1927), א זאמלונג פון רייזע באשרייבונגען פון אידישע רייזנדע קיין ארץ ישראל, סיריע, עגיפטן און אנדערע לענדער. | *אוצר מסעות (1927), א זאמלונג פון רייזע באשרייבונגען פון אידישע רייזנדע קיין ארץ ישראל, סיריע, עגיפטן און אנדערע לענדער. | ||
*אוצר ויכוחים (1928), א זאמלונג פון פּאלעמיקן און | *אוצר ויכוחים (1928), א זאמלונג פון פּאלעמיקן און וויכוחים קעגן קריסטנטום. | ||
*אוצר מוסר ומידות (1941), וועגן עטיק און מוסר. | *אוצר מוסר ומידות (1941), וועגן עטיק און מוסר. | ||
*אוצר ישראל (הויפט רעדאקטאר, 1906–1913, 10 בענדער), וואס האט די אויסצייכענונג צו זיין די ערשטע אומפארטייאישע (נישט בלויז וועגן אידישע טעמעס) ענציקלאפּעדיע אין דער העברעאישער שפראך. אייזענשטיין האט אונטערגענומען די דאזיגע ארבעט אלס א רעאקציע אויף די באגרעניצונגען פון דער ענגליש-שפראכיגער Jewish Encyclopedia. | *אוצר ישראל (הויפט רעדאקטאר, 1906–1913, 10 בענדער), וואס האט די אויסצייכענונג צו זיין די ערשטע אומפארטייאישע (נישט בלויז וועגן אידישע טעמעס) ענציקלאפּעדיע אין דער העברעאישער שפראך. אייזענשטיין האט אונטערגענומען די דאזיגע ארבעט אלס א רעאקציע אויף די באגרעניצונגען פון דער ענגליש-שפראכיגער Jewish Encyclopedia. | ||
ער האט אויך געשריבן זיין אויטאביאגראפיע און זכרונות אונטער'ן נאמען "אוצר זכרונותי" (1929). | |||
צוליב זיינע פילע אנטאלאגיעס, איז ער געווען באקאנט ביי פילע קאלעגן אלס דער "בעל האוצרות". זיינע ווערק בלייבן ביז היינט סטאנדארטע רעפערענץ ביכער אין ישיבות, בתי מדרשים, שולן און אידישע ביבליאטעקן. | צוליב זיינע פילע אנטאלאגיעס, איז ער געווען באקאנט ביי פילע קאלעגן אלס דער "בעל האוצרות". זיינע ווערק בלייבן ביז היינט סטאנדארטע רעפערענץ ביכער אין ישיבות, בתי מדרשים, שולן און אידישע ביבליאטעקן. | ||
| שורה 42: | שורה 49: | ||
אבער טראץ די קריטיק, ווערן זיינע ספרים ווייטער גענוצט און געהאלטן פאר וויכטיגע רעפערענץ ווערק אין פילע חרדי'שע און רבנ'ישע הייזער, און עס ווערט פון צייט צו צייט איבערגעדרוקט{{הערה|יעקב שמואל שפיגל, "[https://hebrewbooks.org/pdfpager.aspx?req=58218&st=&pgnum=266 על היחס לחיבוריו של ר' אהרן וירמש]", '''ירושתנו''' ג, מכון מורשת אשכנז, תשס"ט, עמ' שד–שט}}. עס איז אפילו פארהאן אן עדות אז דער אדמו"ר מסאטמאר, רבי יואל טייטלבוים, האט געהאלטן די ענציקלאפעדיע אין זיין ביבליאטעק{{הערה|1={{צ-מאמר|מחבר=יוסף כהן|שם=הספריות שלי|כתב עת=תגים|כרך=ג-ד|שנת הוצאה=תשל"ב|עמ=127}}; הודפס שנית בתוך '''[https://hebrewbooks.org/pdfpager.aspx?req=48899&st=&pgnum=119 מרבה ספרים מרבה חכמה]''', תל אביב, תשנ"ז, עמ' קיח.}}. | אבער טראץ די קריטיק, ווערן זיינע ספרים ווייטער גענוצט און געהאלטן פאר וויכטיגע רעפערענץ ווערק אין פילע חרדי'שע און רבנ'ישע הייזער, און עס ווערט פון צייט צו צייט איבערגעדרוקט{{הערה|יעקב שמואל שפיגל, "[https://hebrewbooks.org/pdfpager.aspx?req=58218&st=&pgnum=266 על היחס לחיבוריו של ר' אהרן וירמש]", '''ירושתנו''' ג, מכון מורשת אשכנז, תשס"ט, עמ' שד–שט}}. עס איז אפילו פארהאן אן עדות אז דער אדמו"ר מסאטמאר, רבי יואל טייטלבוים, האט געהאלטן די ענציקלאפעדיע אין זיין ביבליאטעק{{הערה|1={{צ-מאמר|מחבר=יוסף כהן|שם=הספריות שלי|כתב עת=תגים|כרך=ג-ד|שנת הוצאה=תשל"ב|עמ=127}}; הודפס שנית בתוך '''[https://hebrewbooks.org/pdfpager.aspx?req=48899&st=&pgnum=119 מרבה ספרים מרבה חכמה]''', תל אביב, תשנ"ז, עמ' קיח.}}. | ||
פון די אנדערע זייט האבן פרייע שרייבער, ווי י. ח. טביוב, געהאלטן אז די ענציקלאפעדיע איז צו "טראדיציאנעל" און גיט | פון די אנדערע זייט האבן פרייע שרייבער, ווי י. ח. טביוב, געהאלטן אז די ענציקלאפעדיע איז צו "טראדיציאנעל" און "ארטאדאקסיש" און נישט גענוג אויפגעקלערט און גיט צופיל פלאץ פאר הלכה און דברי חז"ל, און דערפאר פילט עס נישט אויס א גענוג ערציערישע ראלע אין פארשפרייטן די ווערטן פון דער השכלה באוועגונג. | ||
==סוף ימיו== | ==סוף ימיו== | ||