1
רעדאגירונג
ק
'גרויסעראלע' איז גרייזיג געשריבן געווארן אין איין ווארט, איך האב עס פארראכטן צו 'גרויסע ראלע'
יצחק (שמועס | ביישטייערונגען) אין תקציר עריכה |
ק ('גרויסעראלע' איז גרייזיג געשריבן געווארן אין איין ווארט, איך האב עס פארראכטן צו 'גרויסע ראלע') |
||
| שורה 5: | שורה 5: | ||
== הויפט אפצווייגן אין באטאניק == | ==הויפט אפצווייגן אין באטאניק== | ||
די מאדערנע באטאניק איז א ברייטע פעלד וואס טיילט זיך אין עטליכע ספעציאליזאציעס: | די מאדערנע באטאניק איז א ברייטע פעלד וואס טיילט זיך אין עטליכע ספעציאליזאציעס: | ||
| שורה 18: | שורה 18: | ||
'''פלאנץ-עקאלאגיע:''' די באציאונג צווישן פלאנצונגען און זייער סביבה. | '''פלאנץ-עקאלאגיע:''' די באציאונג צווישן פלאנצונגען און זייער סביבה. | ||
== די וויכטיגקייט פון פלאנצונגען פארן לעבן == | ==די וויכטיגקייט פון פלאנצונגען פארן לעבן== | ||
פלאנצונגען זענען דער יסוד פון כמעט אלע לעבהאפט אויף דער ערד צוליב צוויי הויפט סיבות: | פלאנצונגען זענען דער יסוד פון כמעט אלע לעבהאפט אויף דער ערד צוליב צוויי הויפט סיבות: | ||
| שורה 25: | שורה 25: | ||
די שפייז-קייט: כמעט אלע עסנווארג וואס מענטשן עסן קומט אדער דירעקט פון פלאנצונגען (תבואה, פרוכט, גרינצייג) אדער פון חיות וואס האבן געגעסן פלאנצונגען. | די שפייז-קייט: כמעט אלע עסנווארג וואס מענטשן עסן קומט אדער דירעקט פון פלאנצונגען (תבואה, פרוכט, גרינצייג) אדער פון חיות וואס האבן געגעסן פלאנצונגען. | ||
== היסטאָרישע אנטוויקלונג == | ==היסטאָרישע אנטוויקלונג== | ||
'''אור-אלטע צייטן:''' שוין טויזנטער יארן צוריק האבן מענטשן קלאסיפיצירט פלאנצונגען לויט זייער ניצן פאר עסן אדער רפואה. | '''אור-אלטע צייטן:''' שוין טויזנטער יארן צוריק האבן מענטשן קלאסיפיצירט פלאנצונגען לויט זייער ניצן פאר עסן אדער רפואה. | ||
| שורה 33: | שורה 33: | ||
'''די רענעסאנס און מאדערנע תקופה:''' מיט דער דערפינדונג פונעם מיקראסקאפ אין דעם 17טן יארהונדערט, האט מען אנגעהויבן פארשטיין די צעל-סטרוקטור. אין 1735 האט קארל לינעוס איינגעפירט די בינאמינאלע נאמענקלאטור (צוויי-נעמען סיסטעם) וואס ווערט גענוצט ביז היינט. | '''די רענעסאנס און מאדערנע תקופה:''' מיט דער דערפינדונג פונעם מיקראסקאפ אין דעם 17טן יארהונדערט, האט מען אנגעהויבן פארשטיין די צעל-סטרוקטור. אין 1735 האט קארל לינעוס איינגעפירט די בינאמינאלע נאמענקלאטור (צוויי-נעמען סיסטעם) וואס ווערט גענוצט ביז היינט. | ||
== באטאניק אין הלכה == | ==באטאניק אין הלכה== | ||
די חכמה פון באטאניק שפילט א | די חכמה פון באטאניק שפילט א גרויסע ראלע אין אידישקייט, בפרט אין די מצוות התלויות בארץ. | ||
'''הלכות כלאים:''' פארלאנגט א פונקטליכע ידיעה וועלכע געוויקסן געהערן צו די זעלבע פאמיליע. | '''הלכות כלאים:''' פארלאנגט א פונקטליכע ידיעה וועלכע געוויקסן געהערן צו די זעלבע פאמיליע. | ||
| שורה 42: | שורה 42: | ||
'''חכמת שלמה המלך:''' דער פסוק זאגט אויף שלמה המלך "'''וידבר על העצים מן הארז אשר בלבנון ועד האזוב אשר יצא בקיר'''", וואס ווייזט אז ער האט פארשטאנען די גאנצע חכמה פון באטאניק ביז די טיפסטע דעטאלן. | '''חכמת שלמה המלך:''' דער פסוק זאגט אויף שלמה המלך "'''וידבר על העצים מן הארז אשר בלבנון ועד האזוב אשר יצא בקיר'''", וואס ווייזט אז ער האט פארשטאנען די גאנצע חכמה פון באטאניק ביז די טיפסטע דעטאלן. | ||
== היינטצייטיגע פארשונעגן | ==היינטצייטיגע פארשונעגן== | ||
הײנט ניצט באָטאַניק מאָדערנע טעכנאָלאָגיע: מיקראָסקאָפּן, גענעטישע טעסטס און סאַטעליט־בילדער. מען פאָרשט וויאזוי געוויקסן קענען זיך צוגעפּאַסן צו קלימאַט־באַוואוסטע ענדערונגען, וויאזוי צו מאַכן די פלאנצונגען שטערקער קעגן קרענקען, און וויאזוי צו באַשיצן זעלטענע אדער אויסגעראטענע מינים. | הײנט ניצט באָטאַניק מאָדערנע טעכנאָלאָגיע: מיקראָסקאָפּן, גענעטישע טעסטס און סאַטעליט־בילדער. מען פאָרשט וויאזוי געוויקסן קענען זיך צוגעפּאַסן צו קלימאַט־באַוואוסטע ענדערונגען, וויאזוי צו מאַכן די פלאנצונגען שטערקער קעגן קרענקען, און וויאזוי צו באַשיצן זעלטענע אדער אויסגעראטענע מינים. | ||