מייבאים כמותיים, בדוקי עריכות אוטומטית, אינטערפעיס אדמיניסטראַטאָרן, מנטרים, מייבאים, מעדכנים, אספקלריה רעדאקטארן
3,955
רעדאגירונגען
ק
הגהה
ק (הגהה) |
|||
| (6 מיטלסטע ווערסיעס פון איין אנדער באַניצער נישט געוויזן.) | |||
| שורה 1: | שורה 1: | ||
{{דעסקריפציע|קעניג פון מלכות יהודה, אין ב'תתקפ" | {{דעסקריפציע|קעניג פון מלכות יהודה, אין ב'תתקפ"ב-ב'תתקפ"ד}} | ||
{{פירער | {{פירער | ||
| נאמען = אביה | | נאמען = אביה | ||
| שורה 5: | שורה 5: | ||
| בילד = Abijam.png | | בילד = Abijam.png | ||
| קעפל = אביה אין גיום רוּיע'ס ''Promptuarii Iconum Insigniorum'', 1553 | | קעפל = אביה אין גיום רוּיע'ס ''Promptuarii Iconum Insigniorum'', 1553 | ||
| תאריך פטירה עברי = {{לינק צו אידיש יאר| | | תאריך פטירה עברי = {{לינק צו אידיש יאר|2985}} | ||
| מדינה = [[ארץ יהודה]] | | מדינה = [[ארץ יהודה]] | ||
| | | תפקיד1 = {{פאזיציע|טיטל=[[מלכות יהודה|מלך יהודה]] | ||
| | | נומער = 2 | ||
| טערמין אנהויב = {{לינק צו אידיש יאר|2983}} | |||
| טערמין אנהויב = {{לינק צו אידיש יאר| | | טערמין ענדע = {{לינק צו אידיש יאר|2985}} | ||
| טערמין ענדע = {{לינק צו אידיש יאר| | | פארגייער = [[רחבעם]] | ||
| פארגייער = [[רחבעם]] | | נאכפאלגער = [[אסא]] | ||
| נאכפאלגער = [[אסא]] | }} | ||
}} | |||
| שם השושלת = [[בית דוד]] | | שם השושלת = [[בית דוד]] | ||
| פאטער = [[רחבעם]] | | פאטער = [[רחבעם]] | ||
| שורה 22: | שורה 21: | ||
| קרוינפרינץ = אסא | | קרוינפרינץ = אסא | ||
}} | }} | ||
'''אַבִיָּהוּ'''{{הערה|{{תנ"ך|דברי הימים ב|יג|כ|כא}}}} | '''אַבִיָּה''' (אויך: '''אַבִיָּהוּ'''{{הערה|{{תנ"ך|דברי הימים ב|יג|כ|כא}}}}, '''אַבִיָּם''') איז דער צווייטער קעניג פון מלכות יהודה, וואס האט געקעניגט אין ירושלים נאך זיין פאטער [[רחבעם]] פאר דריי יאר, פון ב'תתקפ"ג ביז ב'תתקפ"ה{{הערה|{{דאטומען לויט עקביא|138}}}}. | ||
== נאמען == | == נאמען == | ||
| שורה 28: | שורה 27: | ||
== קעניגרייך== | == קעניגרייך== | ||
אביה איז געווען א זון פון רחבעם, שלמה המלך'ס זון, זייענדיג דער עלטסטער זון פון מַעֲכָה בַּת אַבְשָׁלוֹם{{הערה|{{תנ"ך|מלכים א|טו|ב}}; {{תנ"ך|דברי הימים ב|יא|כ|כב}} | אביה איז געווען א זון פון רחבעם, שלמה המלך'ס זון, זייענדיג דער עלטסטער זון פון מַעֲכָה בַּת אַבְשָׁלוֹם{{הערה|{{תנ"ך|מלכים א|טו|ב}}; {{תנ"ך|דברי הימים ב|יא|כ|כב}}.}}, די באליבסטע פון רחבעמ'ס 18 ווייבער און א טאכטער פון [[אבשלום]] בן דוד{{הערה|{{יוספוס|קדמוניות|ח|י|א}}; {{תנ"ך|מלכים א|טו|א|מפרש=רלב"ג}}. אין {{תנ"ך|מלכים א|טו|ב}} שטייט אב'''י'''שלום.}}. צוליב רחבעמ'ס ליבשאפט צו מעכה איז אביה געווארן דער קרוינפרינץ טראץ וואס ער איז נישט געווען רחבעמ'ס בכור, און רחבעם האט אים געשטעלט אלס "נגיד" נאך בחייו{{הערה|{{תנ"ך|דברי הימים ב|יא|כ|כב}}.}}. | ||
אין {{תנ"ך|דברי הימים ב|יג|ב}} ווערט אביה'ס מוטער דערמאנט אלס מִיכָיָהוּ בַת אוּרִיאֵל. תרגום יונתן דארט ערקלערט אז מ'האט געטוישט איר נאמען צו א שענערע, זייענדיג א כשר'ע פרוי{{הערה|1=זעט רש"י דארט.}}. | |||
רחבעם איז געשטארבן אין שנת י"ז לירבעם בן נבט מלך ישראל, און אביה האט געקעניגט דער קומענדיגער יאר, שנת י"ח לירבעם{{הערה|רש"י, רד"ק, און מצודות אויף {{תנ"ך|מלכים א|טו|א}}.}}. | רחבעם איז געשטארבן אין שנת י"ז לירבעם בן נבט מלך ישראל, און אביה האט געקעניגט דער קומענדיגער יאר, שנת י"ח לירבעם{{הערה|רש"י, רד"ק, און מצודות אויף {{תנ"ך|מלכים א|טו|א}}.}}. | ||
| שורה 51: | שורה 51: | ||
== אין חז"ל == | == אין חז"ל == | ||
דער פסוק אין {{תנ"ך|דברי הימים ב|יג}} פירט אויס "וְלֹא עָצַר כֹּחַ יָרָבְעָם עוֹד בִּימֵי אֲבִיָּהוּ, וַיִּגְּפֵהוּ יְהֹוָה וַיָּמֹת". | חז"ל זאגן אז ביי די מלחמה מיט מלכות ישראל, האט אביה אוועקגענומען די "הכרת פניהם", ד"ה די נאז{{הערה|גירסא פונעם קרבן העדה}}, פון די ישראלישע טויטע קעמפער, אדער האט ער געשטעלט שומרים אויף זייערע קערפער ביז זייער צורה איז פארפוילט געווארן. ער האט דאס געטון כדי מען זאל נישט דערקענען די געפאלענע סאלדאטן און נישט קענען מתיר זיין די עגונות צו חתונה האבן נאכאמאל{{הערה|{{ירושלמי|יבמות|טז|ג|פב|ב}}; {{רבה|בראשית|סה|כ}}; {{רבה|ויקרא|לג|ה}}.}}. | ||
דער פסוק אין {{תנ"ך|דברי הימים ב|יג}} פירט אויס "וְלֹא עָצַר כֹּחַ יָרָבְעָם עוֹד בִּימֵי אֲבִיָּהוּ, וַיִּגְּפֵהוּ יְהֹוָה וַיָּמֹת". אויבנאויף באדייט דאס אז גאט האט אומגעברענגט ירבעם אין אביה'ס לעבנסטעג, אבער ווי חז"ל צייגן אָן קען דאס נישט זיין פשט וויבאלד אין אן אנדער ארט שטייט קלאר פארקערט, אז אבים איז געשטארבן איידער ירבעם{{הערה|{{תנ"ך|מלכים א|טו|ח|ט}}}}. | |||
אינעם פשוט'ן זין פון פסוק טייטשן די מפרשים אז דאס באדייט אז ירבעם איז זינט דער מלחמה געווען קראנק און שוואך ביז זיין טויט אין אסא'ס צייטן{{הערה|רש"י, רד"ק און מלבי"ם}}. | |||
אבער די חכמים טייטשן דעם פסוק אז אביה איז געשלאגן געווארן, און זיי דינגען זיך וואס איז געווען זיין זינד וואס האט געברענגט אויף אים דעם טויט: | |||
*ווייל ער האט אפּגעהאלטן די עגונות פון די ישראלישע זעלנער צו חתונה האבן דורך פיזיש טוישן דאס אויסזען אדער אפהאלטן פון דערקענען ווי דערמאנט{{הערה|רבי אבא בר כהנא און רבי לוי אין {{רבה|בראשית|סה|כ}}}}; | |||
*ווייל ער האט מבזה געווען א רבים, אלע אידן פון מלכות ישראל, זאגנדיג "וְאַתֶּם הָמוֹן רָב וְעִמָּכֶם עֶגְלֵי זָהָב"{{הערה|רבי יוחנן אין {{רבה|ויקרא|לג|ה}}; ריש לקיש אין {{רבה|בראשית|סה|כ}}}}, אדער ווייל ער האט מבזה געווען ירבעם וועלכער איז געווען א קעניג געשטעלט דורך השי"ת{{הערה|רבי יוחנן אין {{ירושלמי|יבמות|טז|ג}}}}; | |||
*ווייל ער האט אנגערופן ירבעמ'ס מיטארבעטער "אנשים ריקים ובני בליעל", ווען דאס האט אריינגערעכנט [[אחיה השילוני]]{{הערה|ריש לקיש אין {{ירושלמי|יבמות|טז|ג}} און אין {{רבה|ויקרא|לג|ה}}; רבי יוחנן אין {{רבה|בראשית|סה|כ}}}}; | |||
*ווייל ער האט נישט אויסגעריסן די עגל הזהב פון [[בית אל]] ווען ער האט עס איינגענומען (איינס פון די צוויי עגלי הזהב וואס ירבעם האט געמאכט פאר די ישראלים צו דינען האט ער געהאט אוועקגעשטעלט אין בית אל{{הערה|זעט {{תנ"ך|מלכים א|יב|כח|כט}}}}){{הערה|רבנן אין {{ירושלמי|יבמות|טז|ג}}; {{רבה|בראשית|סה|כ}}; {{רבה|ויקרא|לג|ה}}.}}. | |||
פון סדר עולם איז משמע אז ער איז געשטראפט געווארן צוליב זיין היפּאקריטישקייט, אז בשעת ער האט פארשעמט די אידן אלס עובדי עבודה זרה, האט ער אליינס געלאזט דעם עגל הזהב{{הערה|{{סדר עולם|רבה|טז}}}}. | |||
חז"ל זאגן אז אביה האט גע'הרג'עט [[אחיה השילוני]]{{הערה|{{מדרש אגדה|במדבר|ל|טו}}.}}. | חז"ל זאגן אז אביה האט גע'הרג'עט [[אחיה השילוני]]{{הערה|{{מדרש אגדה|במדבר|ל|טו}}.}}. | ||