בדוקי עריכות אוטומטית, אינטערפעיס רעדאקטארן, אינטערפעיס אדמיניסטראַטאָרן, סיסאפן, מייבאים, מעדכנים, מייבא, אספקלריה רעדאקטארן
46,589
רעדאגירונגען
קיין רעדאגירונג באמערקונג
ק (תנא קמא האט אריבערגעפירט בלאט דרעפט:רבי יוסף קארו צו רוי:רבי יוסף קארו אן לאזן א ווייטערפירונג) |
אין תקציר עריכה |
||
| שורה 1: | שורה 1: | ||
{{דעסקריפציע|שפּאנישער רב און מחבר פון שולחן ערוך (רמ"ח–של"ה)}} | |||
{{דרעפט}} | {{דרעפט}} | ||
[[טעקע:ציון רבי יוסף קארו.JPG|קליין|קבר פון רבי יוסף קארו אין צפת]] | [[טעקע:ציון רבי יוסף קארו.JPG|קליין|קבר פון רבי יוסף קארו אין צפת]] | ||
רבי '''יוסף קאַרו''' ([[ה'רמ"ח]] - [[י"ג ניסן]] [[ה'של"ה]] 1488-1575) איז דער מחבר פון בית יוסף אויפן [[טור]] און דערנאך דער [[שלחן ערוך]]. ווי אויך האט ער געשריבן דעם ספר כסף משנה אויפן משנה תורה להרמב"ם. | רבי '''יוסף קאַרו''' ([[ה'רמ"ח]] - [[י"ג ניסן]] [[ה'של"ה]] 1488-1575) איז דער מחבר פון בית יוסף אויפן [[טור]] און דערנאך דער [[שלחן ערוך]]. ווי אויך האט ער געשריבן דעם ספר כסף משנה אויפן [[משנה תורה]] להרמב"ם. | ||
== ביאגראפיע == | == ביאגראפיע == | ||
רבי יוסף ב"ר אפרים קארו ז"ל איז לכאורה געבוירן אין [[טאלעדא]] (טאָלטילא), קאסטיליע אין דעם יאר רמ"ח (1488){{הערה|פארגלייכט: "תולדות גדולי ישראל" פון שבח קנעביל זייט 51, אויסגאבע דובינסקי, ניו יארק, תשט"ו מיט "אוצר ישראל", באנד ניין, זייט 88.}}. ער האט געשטאמט פון ספרדים. ער האט אנגעהויבן צו לערנען אין זיין געבורט שטאט, אין דער ישיבה פון [[רבי יעקב בירב|ר' יעקב בירב]] ז"ל. | |||
אין דעם יאר 1492, אין דעם טרויעריגן יאר פון "גירוש שפּאניע" | עס שיינט אז אין דעם יאר רנ"ב (1492), אין דעם טרויעריגן יאר פון "[[גירוש שפאניע|גירוש שפּאניע]]" האט ר' אפרים געמוזט פארלאזן זיין געבורט לאנד, און ער מיט זיין פאמיליע זענען פאַרוואגלט געווארן קיין טערקיי אדער [[פארטוגאל|פּארטוגאל]]. עס איז אבער מעגליך אז זיי האבן זיך געלאזט קיין פּארטוגאל נאך איידער'ן גירוש און אז ר' יוסף איז דארט געבוירן געווארן. זיי האבן זיך באזעצט אין דער הויפּט שטאט [[ליסבאן|ליסאבאן]]. ר' אפרים האט געפינען דארט א רבי'ן, וועלכער האט געלערנט מיט דעם אינגעלע תורה. | ||
אין דעם "גירוש פּארטוגאל", אין דעם יאר רנ"ז, איז די משפחה אוועק קיין [[טערקיי]] וואו ר' יוסף האט געלעבט פאר אומגעפער 40 יאר. צוערשט האט ער געלעבט מיט זיין פאמיליע אין קאנסטאנטינאפּאל. עטליכע יארן שפּעטער, איז זיין פאטער נפטר געווארן. אין קאנסטאנטינאפּאל האט דער אינגער למדן אנגעהויבן צו לערנען דעם רמב"מ'ס "יד החזקה", אדער "משנה תורה" ווי דער רמב"ם האט עס גערופן. | |||
ער האט געשריבן הערות, א פּירוש אויף דעם רמב"ם, וועלכע ער האט נישט געדרוקט. אבער זיי האבן געדינט שפּעטער אלס יסוד פאר זיין פּירוש "כסף משנה" אויף דעם רמב"ם. | |||
ער האט געשריבן הערות, א פּירוש אויף דעם רמב"ם, וועלכע ער | |||
ער האט איבער געזידלט פון קאנסטאנטינאפּאל קיין [[עדירנע|אַדריאַנאָפּאָל]]. אין דעם עלטער פון דרייסיג יאר איז ער שוין געווען בארימט אלס גאון, איינער פון די גדולי התורה פון זיין צייט. און ער האט אפילו זוכה געווען, אז די גאונים נאך אים האבן אים באצייכנט מיט דעם טיטל "מרן". | ער האט איבער געזידלט פון קאנסטאנטינאפּאל קיין [[עדירנע|אַדריאַנאָפּאָל]]. אין דעם עלטער פון דרייסיג יאר איז ער שוין געווען בארימט אלס גאון, איינער פון די גדולי התורה פון זיין צייט. און ער האט אפילו זוכה געווען, אז די גאונים נאך אים האבן אים באצייכנט מיט דעם טיטל "מרן". | ||
ער האט חתונה געהאט דארט מיט דער טאכטער פון דעם חכם און חסיד ר' חיים ב"ר אלבלג ז"ל. זי איז אבער געשטארבן אינג, און ער האט חתונה געהאט מיט דער טאכטער פון ר' יצחק סבע, די שוועסטער פון זיין פריינד ר' שמואל סבע. און דארט אין אדריאנאפּאל, האט ער | ער האט חתונה געהאט דארט מיט דער טאכטער פון דעם חכם און חסיד ר' חיים ב"ר אלבלג ז"ל. זי איז אבער געשטארבן אינג, און ער האט חתונה געהאט מיט דער טאכטער פון ר' יצחק סבע, די שוועסטער פון זיין פריינד ר' שמואל סבע. און דארט אין אדריאנאפּאל, האט ער אנגעהויבן צו ארבעטן אויף זיין בארימטן ספר "בית יוסף", אין דעם יאר רפּ"ב, 1522. | ||
אין יענער צייט האט די קהילה פון דער שטאט ניקאָפּאָל, אים איינגעלאַדן צו ווערן ראש פון זייער ישיבה. ער האט אנגענומען די איינלאדונג. און ער האט זיך באזעצט דארט אין דעם יאר 1523. דער דארטיגער הויפּט פון דער קהילה, אַן עלטערער ספרד'ישער חכם, האט נישט מסכים געווען מיט זיין געדאנקען-גאנג, און ער פלעגט אַפילו אידערצערנען. אין אלגעמיין, אבער, איז ער געווען זעהר געאכטעט ביי זיינע צייט גענאָסן. און אויסער זיינע פליכטן אלס ראש השיבה, האָט ער געווידמעט זיין גאנצע צייט אויף זיין ספר "בית יוסף". | אין יענער צייט האט די קהילה פון דער שטאט [[ניקאפאל|ניקאָפּאָל]], אים איינגעלאַדן צו ווערן ראש פון זייער ישיבה. ער האט אנגענומען די איינלאדונג. און ער האט זיך באזעצט דארט אין דעם יאר 1523. דער דארטיגער הויפּט פון דער קהילה, אַן עלטערער ספרד'ישער חכם, האט נישט מסכים געווען מיט זיין געדאנקען-גאנג, און ער פלעגט אַפילו אידערצערנען. אין אלגעמיין, אבער, איז ער געווען זעהר געאכטעט ביי זיינע צייט גענאָסן. און אויסער זיינע פליכטן אלס ראש השיבה, האָט ער געווידמעט זיין גאנצע צייט אויף זיין ספר "בית יוסף". | ||
אין דעם יאר 1536 האט ער באשלאסן צו עמיגרירען קיין ארץ ישראל. נאך א יאר פארן איז ער אנגעקומען אין [[צפת]] אין דעם חודש אלול, אין דעם יאר רצ"ו. דארט האט ער געפונען זיין יוגנט רבי'ן ר' יעקב בירב. ער האט זיך ערווארבן דארט פילע תלמידים. ער האט געענטפערט תשובות אויף שאלות. אבער די מערסטע צייט האט ער געווידמעט זיין ריזן ווערק "בית יוסף", אויף די טורים און שולחן ערוך. | אין דעם יאר 1536 האט ער באשלאסן צו עמיגרירען קיין ארץ ישראל. נאך א יאר פארן איז ער אנגעקומען אין [[צפת]] אין דעם חודש אלול, אין דעם יאר רצ"ו. דארט האט ער געפונען זיין יוגנט רבי'ן ר' יעקב בירב. ער האט זיך ערווארבן דארט פילע תלמידים. ער האט געענטפערט תשובות אויף שאלות. אבער די מערסטע צייט האט ער געווידמעט זיין ריזן ווערק "בית יוסף", אויף די טורים און שולחן ערוך. | ||
| שורה 39: | שורה 36: | ||
דער "בית יוסף" האט איבער געלאזט פילע גרויסע תלמידים, צווישן זיי די בארימטע דריי משה'ס: [[רבי משה קארדאווערא|ר' משה קאָרדאָווירע]], ר' משה גאַלאַנטי און ר' משה אלשיך, ז"ל. | דער "בית יוסף" האט איבער געלאזט פילע גרויסע תלמידים, צווישן זיי די בארימטע דריי משה'ס: [[רבי משה קארדאווערא|ר' משה קאָרדאָווירע]], ר' משה גאַלאַנטי און ר' משה אלשיך, ז"ל. | ||
== | == ביבליאגראפיע == | ||
* {{היברובוקס|משה יעקב קאַננער|דאס אידישע ווארט|50155|page=19|באנד=348|שנת הוצאה=חשון-כסלו תשנ"ט|עמ=19}} | *{{צ-בוך|מחבר=אליעזר רפאל מלאכי|נאמען=מקובלים אין ארץ ישראל|מקום הוצאה=ניו יארק|מו"ל=כנרת|שנת הוצאה=תרפ"ט|עמ=32–43|פרק=רבי יוסף קארו - דער מקובל־אינדיווידואליסט|קישור=https://hdl.handle.net/2027/uc1.b3618224?urlappend=%3Bseq=36%3Bownerid=9007199258203615-169}} | ||
*{{היברובוקס|משה יעקב קאַננער|דאס אידישע ווארט|50155|page=19|באנד=348|שנת הוצאה=חשון-כסלו תשנ"ט|עמ=19}} | |||
== רעפערענצן == | == רעפערענצן == | ||
| שורה 46: | שורה 44: | ||
{{גרונטסארטיר:קארו, יוסף}} | {{גרונטסארטיר:קארו, יוסף}} | ||
[[ | [[קאַטעגאָריע:רבנים]] | ||
[[ | [[קאַטעגאָריע:הלכה]] | ||
[[קאַטעגאָריע:באערדיגט אין צפת]] | [[קאַטעגאָריע:באערדיגט אין צפת]] | ||
[[he:רבי יוסף קארו]] | [[he:רבי יוסף קארו]] | ||