בדוקי עריכות אוטומטית, אינטערפעיס רעדאקטארן, אינטערפעיס אדמיניסטראַטאָרן, סיסאפן, מייבאים, מעדכנים, מייבא, אספקלריה רעדאקטארן
46,580
רעדאגירונגען
קיין רעדאגירונג באמערקונג
(←זיין פטירה: תושלב"ע) |
אין תקציר עריכה |
||
| שורה 9: | שורה 9: | ||
| בני דורו = [[רבן גמליאל דיבנה]], [[רבי אליעזר בן הורקנוס]], [[רבי אלעזר בן עזריה]], [[רבי יוחנן בן נורי]] | | בני דורו = [[רבן גמליאל דיבנה]], [[רבי אליעזר בן הורקנוס]], [[רבי אלעזר בן עזריה]], [[רבי יוחנן בן נורי]] | ||
}} | }} | ||
'''רַבִּי יְהוֹשֻׁעַ בֶּן חֲנַנְיָה''' איז געווען פון די גרויסע [[תנאים]] אין [[ארץ ישראל]], און פון די פירער פונעם דור נאך [[חורבן בית שני]]. | '''{{מנוקד|רַבִּי יְהוֹשֻׁעַ בֶּן חֲנַנְיָה}}''' איז געווען פון די גרויסע [[תנאים]] אין [[ארץ ישראל]], און פון די פירער פונעם דור נאך [[חורבן בית שני]]. ער איז רבי יהושע סתם וואס ווערט דערמאנט אין די משנה{{הערה|[[סדר תנאים ואמוראים]] אות ז; {{בבלי|נזיר|נו|ב|מפרש=רש"י|ד"ה=ור' אלעזר}}}}. ער איז געווען א תלמיד מובהק פון [[רבי יוחנן בן זכאי]] און א נאנטער חבר מיט [[רבי אליעזר בן הורקנוס|רבי אליעזר]]. ער איז געווען [[אב בית דין]] אינעם בית ועד אין [[יבנה]], צו דער זייט פון דער נשיא [[רבן גמליאל השני]]. | ||
רבי יהושע האט נישט געהאט קיין דרויסנדע שיינקייט, אבער דערקעגן האט ער געהאט אן אויסערגעווענליכע קלוגשאפט און פקחות – ווי די טאכטער פון קייסער האט געזאגט אויף אים: "פרעכטיגע קלוגשאפט אין א מיאוס'ע כלי"{{הערה|{{בבלי|תענית|ז|א}}}}, און ער האט זיך באניצט דערמיט צו העלפן זיינע ברידער אינעם שטורמישן תקופה נאכ'ן חורבן הבית. | |||
רבי יהושע | |||
רבי יהושע האט | == יוגנט == | ||
רבי יהושע איז געבוירן סוף ימי בית שני. נאך פאר זיין געבורט האט זיין מאמע די צדקת אים אוועקגעשטעלט פאר תורה. און אלע זיינע שוואנגער־טעג איז זי ארומגעגאנגען יעדן טאג אויף אלע בתי מדרשות אין שטאט{{הערה|לשון רש"י: "היתה מחזרת בכל יום על כל בתי מדרשות שהיו בעיר". פארהאן וואס זענען גורס "על '''כד''' (24) בתי מדרשות שבעיר" (רבינו בחיי און [https://shitufta.org.il/Magen_Avot/2?selectedunittext=8 רשב"ץ] אויף די משנה, און אזוי איז אין די ערשטע דרוקן פון רש"י).)}}" און זיי געזאגט: "ביטע בעטס רחמים אויף דער עובר שבמעי אז ער זאל זיין א חכם"{{הערה|שם=אשרי יולדתו|רש"י און {{משנה|אבות|ב|ח|מפרש=רע"ב}}}}. נאך זיין געבורט האט זיין מוטער געפירט זיין בעטל צום בית המדרש כדי זיינע אויערן זאלן זיך אנקלעבן מיט דברי תורה{{הערה|{{ירושלמי|יבמות|א|ו|ח|ב}}}}. זי האט טאקע זוכה געווען מיט אירע מעשים, און איר זון איז געווארן פון די גרויסע חכמים, ביז מען האט געזאגט אויף אים "וואויל איז דער וואס האט אים געבוירן"{{הערה|שם=אשרי יולדתו}}. | |||
פון זיין יוגנט האט רבי יהושע | פון זיין יוגנט האט רבי יהושע משמש געווען פאר רבן יוחנן בן זכאי אין זיין גרויסן ישיבה אין ירושלים{{הערה|אויסער רבן יוחנן וואס איז געווען זיין רבי מובהק, ברענגט רבי יהושע בשם [[רבי זכריה בן הקצב]] ({{בבלי|סוטה|כז|ב}}), אבא יוסי חלי קופרי איש טבעון ({{משנה|מכשירין|א|ג}}), און יהודה בן פטירי ({{תוספתא|ה|ח}}).}}, און איז געווען פון זיינע פינף גרעסטע תלמידים – מיט זיינע חבירים [[רבי אליעזר בן הורקנוס|רבי אליעזר]], רבי יוסי הכהן, רבי שמעון בן נתנאל און [[רבי אלעזר בן ערך]]{{הערה|{{משנה|אבות|ב|ו}}}}. ווען רבי אליעזר איז אנגעקומען לערנען תורה פאר רבי יוחנן, ווען ער האט נאכנישט עוסק געווען אין תורה, איז רבי יהושע שוין געווען א וועטעראן תלמיד{{הערה|זעט {{פרקי דרבי אליעזר|א}}}}. | ||
רבי יהושע איז געווען א לוי, און איז נאך געווען פון די [[משוררים|לויים וואס זינגען]] אין בית המקדש. אין גמרא ווערט דערציילט, אז ווען רבי יהושע האט אמאל געוואלט העלפן [[רבי יוחנן בן גודגדא]] מיטן פארמאכן די טויערן אין בית המקדש, האט אים רבי יוחנן געזאגט: "מיין זון, גיי צוריק, ווייל דו ביזט פון די משוררים און נישט פון די וואס עפענען די טויערן"{{הערה|{{בבלי|ערכין|יא|ב}}}}. אין אן אנדער ארט שילדערט רבי יהושע די שמחה וואס איז געווען אין בית המקדש אין יום טוב סוכות: | רבי יהושע איז געווען א לוי, און איז נאך געווען פון די [[משוררים|לויים וואס זינגען]] אין בית המקדש. אין גמרא ווערט דערציילט, אז ווען רבי יהושע האט אמאל געוואלט העלפן [[רבי יוחנן בן גודגדא]] מיטן פארמאכן די טויערן אין בית המקדש, האט אים רבי יוחנן געזאגט: "מיין זון, גיי צוריק, ווייל דו ביזט פון די משוררים און נישט פון די וואס עפענען די טויערן"{{הערה|{{בבלי|ערכין|יא|ב}}}}. אין אן אנדער ארט שילדערט רבי יהושע די שמחה וואס איז געווען אין בית המקדש אין יום טוב סוכות: | ||
| שורה 23: | שורה 23: | ||
מען טרעפט נישט אויף קיין שום ארט אויב ער האט געהאט זון אדער טעכטער. דער איינציגער זאך וואס איז באקאנט איבער זיין פאמיליע איז אז זיין פלימעניק איז געווען א באוואוסטע תנא: [[חנניה בן אחי רבי יהושע]]. | מען טרעפט נישט אויף קיין שום ארט אויב ער האט געהאט זון אדער טעכטער. דער איינציגער זאך וואס איז באקאנט איבער זיין פאמיליע איז אז זיין פלימעניק איז געווען א באוואוסטע תנא: [[חנניה בן אחי רבי יהושע]]. | ||
== | ==רביס== | ||
רבן יוחנן בן זכאי, דער הויפט פון די חכמי התורה אין תקופה פון חורבן הבית, איז געווען דער לעצטער רינגעלע אינעם קייט פון מקבלי התורה פון תקופת בית שני. ער האט מקבל געווען פון [[הלל הזקן|הלל]] און [[שמאי]] און האט איבערגעגעבן פאר זיינע תלמידים, וואס האבן פארשפרייט די תורה ביי אידן נאכ'ן חורבן. רבי יהושע איז געווען דער אחד המיוחד צווישן זיי, און רבן יוחנן האט איבערגעגעבן פאר דעם תלמיד זיינעם דאס רוב פון זיין חכמה, ווי אויך דער חלק פון סודות התורה. אין גמרא איז געברענגט א מעשה וואס ווייזט אויף די גרויסקייט פון רבי יהושע אינעם חלק הנסתר פון די תורה אויך ווען ער איז נאך געווען א תלמיד: | רבן יוחנן בן זכאי, דער הויפט פון די חכמי התורה אין תקופה פון חורבן הבית, איז געווען דער לעצטער רינגעלע אינעם קייט פון מקבלי התורה פון תקופת בית שני. ער האט מקבל געווען פון [[הלל הזקן|הלל]] און [[שמאי]] און האט איבערגעגעבן פאר זיינע תלמידים, וואס האבן פארשפרייט די תורה ביי אידן נאכ'ן חורבן. רבי יהושע איז געווען דער אחד המיוחד צווישן זיי, און רבן יוחנן האט איבערגעגעבן פאר דעם תלמיד זיינעם דאס רוב פון זיין חכמה, ווי אויך דער חלק פון סודות התורה. אין גמרא איז געברענגט א מעשה וואס ווייזט אויף די גרויסקייט פון רבי יהושע אינעם חלק הנסתר פון די תורה אויך ווען ער איז נאך געווען א תלמיד: | ||
:רבי יהושע און זיין חבר רבי יוסי הכהן זענען געגאנגען אין וועג, און האבן געזאגט "לאמיר דרש'ען אין [[מעשה מרכבה]]". האט רבי יהושע אנגעהויבן און גע'דרש'נט. יענער טאג איז געווען תקופת תמוז [וואס געווענליך איז דער הימל קלאר דאן], האבן זיך די הימלען פארוואלקנט און עס איז געזען געווארן ווי א בויגן אין הימל. און די מלאכי השרת האבן זיך פארזאמלט און געקומען הערן, ווי מענטשן וואס זאמלען זיך איין און קומען זען די מזמוטי חתן וכלה. איז רבי יוסי געגאנגען און דערציילט פאר רבן יוחנן בן זכאי, האט ער געזאגט "אשריכם ואשרי יולדתכם, אשרי עיני שכך ראו{{הערה|שם=חגיגה|{{בבלי|חגיגה|יד|ב}}}}. | :רבי יהושע און זיין חבר רבי יוסי הכהן זענען געגאנגען אין וועג, און האבן געזאגט "לאמיר דרש'ען אין [[מעשה מרכבה]]". האט רבי יהושע אנגעהויבן און גע'דרש'נט. יענער טאג איז געווען תקופת תמוז [וואס געווענליך איז דער הימל קלאר דאן], האבן זיך די הימלען פארוואלקנט און עס איז געזען געווארן ווי א בויגן אין הימל. און די מלאכי השרת האבן זיך פארזאמלט און געקומען הערן, ווי מענטשן וואס זאמלען זיך איין און קומען זען די מזמוטי חתן וכלה. איז רבי יוסי געגאנגען און דערציילט פאר רבן יוחנן בן זכאי, האט ער געזאגט "אשריכם ואשרי יולדתכם, אשרי עיני שכך ראו{{הערה|שם=חגיגה|{{בבלי|חגיגה|יד|ב}}}}. (שפעטער האט רבי יהושע אויסגעלערנט די סודות פאר [[רבי עקיבא]], און רבי עקיבא האט גע'דרש'נט אויף אן ענליכן אופן פאר רבי יהושע{{הערה|שם=חגיגה}}.) | ||
רבן יוחנן האט אויסגערעכנט די שבח פון זיינע גרויסע תלמידים, און אויף רבי יהושע האט ער געזאגט: "אשרי יולדתו"{{הערה|{{משנה|אבות|ב|ח}}}}, אז ער איז מאושר במדות טובות, ביז אלע זאגן אויף אים וואויל איז דער וואס האט אים געבוירן{{הערה|רמב"ם, רע"ב}}. | רבן יוחנן האט אויסגערעכנט די שבח פון זיינע גרויסע תלמידים, און אויף רבי יהושע האט ער געזאגט: "אשרי יולדתו"{{הערה|{{משנה|אבות|ב|ח}}}}, אז ער איז מאושר במדות טובות, ביז אלע זאגן אויף אים וואויל איז דער וואס האט אים געבוירן{{הערה|רמב"ם, רע"ב}}. (רבן יוחנן'ס ווערטער זענען אויך מרמז אויף די איבערגעגעבנקייט פון רבי יהושע'ס מאמע, ווי דערציילט אויבן, וואס אין איר זכות איז ער אנגעקומען צו זיין גרויסקייט{{הערה|רש"י און רע"ב דארט}}.) אויך האט רבן יוחנן געליינט אויף אים דעם פסוק{{הערה|{{תנ"ך|קהלת|ד|יב}}}}: "{{מנוקד|הַחוּט הַמְשֻׁלָּשׁ לֹא בִמְהֵרָה יִנָּתֵק}}"{{הערה|{{מסכת קטנה|אבות דרבי נתן|יד|ג}}}}. | ||
נאך איידער'ן חורבן איז רבי יהושע אנגעקומען צו הוראה, און איז נסמך געווארן דורך רבן יוחנן בן זכאי{{הערה|{{ירושלמי|סנהדרין|א|ב}}}}. פון דער מעשה וואס איז געברענגט אין גמרא לערנען מיר אז ער איז געווען פון די ראשי המדברים צווישן די חכמים נאך בזמן הבית: | נאך איידער'ן חורבן איז רבי יהושע אנגעקומען צו הוראה, און איז נסמך געווארן דורך רבן יוחנן בן זכאי{{הערה|{{ירושלמי|סנהדרין|א|ב}}}}. פון דער מעשה וואס איז געברענגט אין גמרא לערנען מיר אז ער איז געווען פון די ראשי המדברים צווישן די חכמים נאך בזמן הבית: | ||
| שורה 126: | שורה 126: | ||
:איין פילאזאף האט אוועקגעגעבן מערערע יארן כדי צו אנטפלעקן ווי לאנג ציט זיך דאס שוואנגערשאפט פון א שלאנג. ווען די חכמים זענען אמאל אנגעקומען קיין רוים, האט דער פילאזאף געפרעגט רבן גמליאל: "נאך וויפיל צייט געבוירט דאס שלאנג"? האט ער אים נישט געוואוסט צו ענטפערן, און זיין געזיכט איז פארכמארעט געווארן. האט רבי יהושע זיך אנגעשטויסן אין אים און אים געפרעגט: "פארוואס איז דיין פנים פארקרענקט?" האט אים רבן גמליאל געזאגט: "איין שאלה בין איך געפרעגט געווארן און איך האב נישט געוואוסט צו ענטפערן: נאך ווי לאנג געבוירט דאס שלאנג?". האט אים רבי יהושע געזאגו: "צו זיבן יאר", און אים געברענגט א ראיה פון די תורה. איז רבן גמליאל צוריק און געזאגט פאר'ן פילאזאף דעם ענטפער. האט ער אנגעהויבן רייבן זיין קאפ אין וואנט און געזאגט: "אלעס וואס איך האב מיך געפלאגט זיבן יאר איז דער געקומען און עס מיר אויסגעשטרעקט אין איין קנה"{{הערה|{{מדרש רבה|בראשית|כ|ד}}; זעט אויך {{בבלי|בכורות|ח|ב}}}}. | :איין פילאזאף האט אוועקגעגעבן מערערע יארן כדי צו אנטפלעקן ווי לאנג ציט זיך דאס שוואנגערשאפט פון א שלאנג. ווען די חכמים זענען אמאל אנגעקומען קיין רוים, האט דער פילאזאף געפרעגט רבן גמליאל: "נאך וויפיל צייט געבוירט דאס שלאנג"? האט ער אים נישט געוואוסט צו ענטפערן, און זיין געזיכט איז פארכמארעט געווארן. האט רבי יהושע זיך אנגעשטויסן אין אים און אים געפרעגט: "פארוואס איז דיין פנים פארקרענקט?" האט אים רבן גמליאל געזאגט: "איין שאלה בין איך געפרעגט געווארן און איך האב נישט געוואוסט צו ענטפערן: נאך ווי לאנג געבוירט דאס שלאנג?". האט אים רבי יהושע געזאגו: "צו זיבן יאר", און אים געברענגט א ראיה פון די תורה. איז רבן גמליאל צוריק און געזאגט פאר'ן פילאזאף דעם ענטפער. האט ער אנגעהויבן רייבן זיין קאפ אין וואנט און געזאגט: "אלעס וואס איך האב מיך געפלאגט זיבן יאר איז דער געקומען און עס מיר אויסגעשטרעקט אין איין קנה"{{הערה|{{מדרש רבה|בראשית|כ|ד}}; זעט אויך {{בבלי|בכורות|ח|ב}}}}. | ||
דאס גאנצע גרויסקייט און קלוגשאפט פון רבי יהושע האט אים נישט געהאלפן רייך ווערן. ס'איז ביי אים מקויים געווארן דער פסוק: " | דאס גאנצע גרויסקייט און קלוגשאפט פון רבי יהושע האט אים נישט געהאלפן רייך ווערן. ס'איז ביי אים מקויים געווארן דער פסוק: "{{מנוקד|וְגַם לֹא לַחֲכָמִים לֶחֶם וְגַם לֹא לַנְּבֹנִים עֹשֶׁר}}"{{הערה|{{תנ"ך|קהלת|ט|יא}}}} און ער האט זיך מפרנס געווען בדוחק{{הערה|זעט אויבן און אין הערה}}. | ||
זיין ענוה און יראת חטא זענען געווען גרויס. אמאל האט זיך רבי יהושע אויסגעדרוקט מיט א שארף לשון בנוגע א געוויסע הוראה פון בית שמאי, און ווען ער האט עומד געווען אויף זיין טעות, איז ער געגאנגען זיך משתטח זיין אויף די קברים פון בית שמאי צו בעטן זייער פארגעבונג. און זיין גאנץ לעבן האט רבי יהושע געפאסט כדי צו פארצייען אויף די רייד, ביז זיינע ציין זענען פארשווארצט געווארן צוליב די פילע תעניתים{{הערה|{{בבלי|חגיגה|כב|ב}}}}. | זיין ענוה און יראת חטא זענען געווען גרויס. אמאל האט זיך רבי יהושע אויסגעדרוקט מיט א שארף לשון בנוגע א געוויסע הוראה פון בית שמאי, און ווען ער האט עומד געווען אויף זיין טעות, איז ער געגאנגען זיך משתטח זיין אויף די קברים פון בית שמאי צו בעטן זייער פארגעבונג. און זיין גאנץ לעבן האט רבי יהושע געפאסט כדי צו פארצייען אויף די רייד, ביז זיינע ציין זענען פארשווארצט געווארן צוליב די פילע תעניתים{{הערה|{{בבלי|חגיגה|כב|ב}}}}. | ||
| שורה 145: | שורה 145: | ||
"פון ווען רבי יהושע איז געשטארבן האט זיך אפגעהאקט טובה פון די וועלט"{{הערה|{{משנה|סוטה|ט|טו}}}}. | "פון ווען רבי יהושע איז געשטארבן האט זיך אפגעהאקט טובה פון די וועלט"{{הערה|{{משנה|סוטה|ט|טו}}}}. | ||
לויט [[רבי חיים וויטאל]] איז רבי יהושע באגראבן געווארן אויפן [[אלטע בית עולם פון צפת|אלטן בית־עולם אין צפת]] דארט וואו די וועלט איז זיך טועה און זאגט אז [[הושע בן בארי]] ליגט{{הערה|[[שית:Sha'ar_HaGilgulim.37|שער הגלגולים, לז]]}}. | |||
==רעפערענצן== | ==רעפערענצן== | ||