אספקלריה רעדאקטארן
1,366
רעדאגירונגען
קיין רעדאגירונג באמערקונג
(←מחלוקת קרח ועדתו: פארברייטערט) |
אין תקציר עריכה |
||
| שורה 19: | שורה 19: | ||
== מחלוקת קרח ועדתו == | == מחלוקת קרח ועדתו == | ||
די שכנות פון שבט ראובן צו שבט לוי האט צו געברענגט אז ביי די מחלוקת פון קרח ועדתו איז שבט ראובן אויך געווען אין הויפט{{הערה|זעט {{תנ"ך|במדבר|טז|א|מפרש=רש"י}}}}, און צווישן זיי אויך זייער נשיא אליצור בן שדיאור, צוזאם מיט די אנדערע נשיאים וואס זענען אויך געווען צווישן די צוויי הונדערט און פופציג מענטשן וועלכע האבן געברענגט [[קטורת]] ביים [[מחלוקת קורח ועדתו]] ווי עס ווערט געשילדערט אין מדרש{{הערה|{{מדרש רבה|במדבר|יח|ג}}; [[מדרש תנחומא]] בובר קרח ה. זעט אויך}}:{{ציטוט|"וַיָּקֻמוּ לִפְנֵי מֹשֶׁה, וַאֲנָשִׁים מִבְּנֵי יִשְׂרָאֵל חֲמִשִּׁים וּמָאתָיִם" - מי הם? - אליצור בן שדיאור וחביריו, האנשים אשר נקבו בשמות. אף על פי שלא פרסמן הכתוב נתן סימניהן ומתוך המקראות את מבין אותם משל למה הדבר דומה לבן טובים שנמצא גונב כלים מבית המרחץ ולא היה רוצה בעל הגניבה לפרסמו התחיל נותן סימניו אמרו לו מי גנב כליך אמר להם אותו בן טובים בעל קומה ושיניו נאות ושערו שחור וחוטמו נאה משנתן סימניו ידעו מי הוא אף כאן אע"פ שסתמן הכתוב בא ונתן סימניהן ואתה יודע מי הם נאמר להלן ({{תנ"ך|במדבר|א|טז|קצר=כן}}): "אֵלֶּה קְרוּאֵי הָעֵדָה נְשִׂיאֵי מַטּוֹת אֲבוֹתָם רָאשֵׁי אַלְפֵי יִשְׂרָאֵל הֵם וַיִּקַּח מֹשֶׁה וְאַהֲרֹן אֵת הָאֲנָשִׁים הָאֵלֶּה אֲשֶׁר נִקְּבוּ בְּשֵׁמוֹת" ונאמר כאן "נְשִׂיאֵי עֵדָה קְרִאֵי מוֹעֵד אַנְשֵׁי שֵׁם"|מדרש רבה; מדרש תנחומא}} | די שכנות פון שבט ראובן צו שבט לוי האט צו געברענגט אז ביי די מחלוקת פון קרח ועדתו איז שבט ראובן אויך געווען אין הויפט{{הערה|זעט {{תנ"ך|במדבר|טז|א|מפרש=רש"י}}}}, און צווישן זיי אויך זייער נשיא אליצור בן שדיאור, צוזאם מיט די אנדערע נשיאים וואס זענען אויך געווען צווישן די צוויי הונדערט און פופציג מענטשן וועלכע האבן געברענגט [[קטורת]] ביים [[מחלוקת קורח ועדתו]] ווי עס ווערט געשילדערט אין מדרש{{הערה|{{מדרש רבה|במדבר|יח|ג}}; [[מדרש תנחומא]] בובר קרח ה. זעט אויך}}:{{ציטוט|"וַיָּקֻמוּ לִפְנֵי מֹשֶׁה, וַאֲנָשִׁים מִבְּנֵי יִשְׂרָאֵל חֲמִשִּׁים וּמָאתָיִם" - מי הם? - אליצור בן שדיאור וחביריו, האנשים אשר נקבו בשמות. אף על פי שלא פרסמן הכתוב נתן סימניהן ומתוך המקראות את מבין אותם משל למה הדבר דומה לבן טובים שנמצא גונב כלים מבית המרחץ ולא היה רוצה בעל הגניבה לפרסמו התחיל נותן סימניו אמרו לו מי גנב כליך אמר להם אותו בן טובים בעל קומה ושיניו נאות ושערו שחור וחוטמו נאה משנתן סימניו ידעו מי הוא אף כאן אע"פ שסתמן הכתוב בא ונתן סימניהן ואתה יודע מי הם נאמר להלן ({{תנ"ך|במדבר|א|טז|קצר=כן}}): "אֵלֶּה קְרוּאֵי הָעֵדָה נְשִׂיאֵי מַטּוֹת אֲבוֹתָם רָאשֵׁי אַלְפֵי יִשְׂרָאֵל הֵם וַיִּקַּח מֹשֶׁה וְאַהֲרֹן אֵת הָאֲנָשִׁים הָאֵלֶּה אֲשֶׁר נִקְּבוּ בְּשֵׁמוֹת" ונאמר כאן "נְשִׂיאֵי עֵדָה קְרִאֵי מוֹעֵד אַנְשֵׁי שֵׁם".|מדרש רבה; מדרש תנחומא}} | ||
לויט דעם זענען זיי נפטר געווארן אין צווייטן יאר נאך יציאת מצרים, אין פייער וואס האט פארברענט די מקטירי הקטורת. | לויט דעם זענען זיי נפטר געווארן אין צווייטן יאר נאך יציאת מצרים, אין פייער וואס האט פארברענט די מקטירי הקטורת. | ||
== | == קרבנות הנשיאים == | ||
אליצור בן שדיאור איז געווען דער פערטער אין די רייע צו מקריב זיין ביי די [[קרבנות הנשיאים]]. ער האט מקריב געווען זיין [[קרבן]] אום [[ד' ניסן]] אינעם צווייטן יאָר צו [[יציאת מצרים]] ({{לינק צו אידיש יאר|2449}}). | |||
טראץ דעם וואס ראובן איז די עלסטער, האט דער נשיא פון [[שבט יהודה]] [[נחשון בן עמינדב]] מקריב געווען בעפאר אים, אלס שכר אויף אריינטאנצן אין [[ים]] ביי [[קריעת ים סוף]], אזוי אויך די נשיא פון [[שבט ישכר]] [[נתנאל בן צוער]] וואס איז געווארן אנגערופן "מלכה של תורה" האט צוליב דעם מקריב געווען בעפאר אים, און נאך אים די נשיא פן שבט [[זבולון]] [[אליאב בן חילון]] צוליב דעם וואס ער האלט אויס און שטיצט שבט ישכר די לומדי תורה. אנדערע לערנען אז סאיז געגאנגען לויט די סדר פון די דגלים ביי די מסעות, און צוליב דעם נאר נאך אלע פון "דגל מחנה יהודה", איז מען אריבער צו די "דגל מחנה ראובן". | |||
{{ | == זיין נאמען == | ||
זיין נאמען באוייזט אויף דער אבי השבט ראובן ווי סווערט ערקלערט אין מדרש{{הערה|זעט ענליך אין [[אור החיים]]: אליצור בן שדיאור. אולי שירמוז לראובן אשר מחל לו ה' עון הרשום בתורה (בראשית לה) וישכב וגו' והעלה לו צרי למחלתו, והוא אומרו 'אלי' פירוש אלהי, 'צור' על דרך (ירמי' ח) הצרי אין בגלעד, בן 'שדי אור' כאן רמז לענין הרשום בתורה וישכב וגו' והצרי הוא שתכף למאמר וישכב וגו', אמר ויהיו בני יעקב שנים עשר בזה ריפא הנגע, ולדברי חז"ל שאמרו (שבת נה ב) כל האומר ראובן חטא וכו' הן הם הדברים שהראה ה' בסמיכות ויהיו בני יעקב וגו'.}}.:{{ציטוט|אליצור בן שדיאור – אלה שמות האנשים ניתנו להדרש, נקרא שם נשיא ראובן אליצור על שם ראובן אעפ״י שחטא, כמו שנאמר וילך ראובן וישכב וגו׳ (בראשית ל״ה:כ״ב), לבסוף עשה תשובה ומחל לו הקב״ה על אותו עון, לכך נקרא אליצור, מה הצור הזה סובל כל הבית, כך סבל הקב״ה על עוונותיהם ומחל להם. בן שדיאור – ממי למד ראובן לעשות תשובה מיהודה אחיו, בעת שצוה להשליך תמר כלתו לאור, כמו שנאמר ויאמר יהודה הוציאוה ותשרף (בראשית ל״ח:כ״ד), ואין שדי אלא השלכה, כדמתרגמינן ירה בים (שמות ט״ו:ד׳), שדי בימא. כששלחה תמר ליהודה הסימנים, ואמרה לו הכר נא למי וגו׳ (בראשית ל״ח:כ״ה). מיד ויכר והודה ויאמר צדקה ממני וגו׳ (בראשית ל״ח:כ״ו), כשראה ראובן כי הודה יהודה, אף הוא הודה על עונו, ומחל לו הקב״ה כמה דאת אמר יחי ראובן וגו׳ (דברים ל״ג:ו׳), וכתיב בתריה וזאת ליהודה (דברים ל״ג:ז׳), כך אמר משה מי גרם לראובן שיודה, יהודה שנאמר וזאת ליהודה, וכשם שמחלת לראובן, כך תמחול ליהודה, כי לא ביקש כפרה מאביו מן הנדוי שקבל עליו, אם לא אביאנו אליך (בראשית מ״ד:ל״ב), מכאן למדנו שלא למד ראובן להודות אלא מיהודה, ולכך נקרא נשיא שבטו אליצור בן שדיאור.|מדרש אגדה (בובר), [[במדבר]], א', ה'}} | |||
מדרש תנחומא קרח | מדרש תנחומא קרח | ||