אונטערשייד צווישן ווערסיעס פון "ראצפערט (חסידות)"

4,353 בייטן צוגעלייגט ,  פֿאַר 4 חדשים
ארבעט יא. מסתמא האסטו געדרוקט אויף א noredirect לינק
ק (Bot: Migrating 1 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q7212402 (translate me))
 
(ארבעט יא. מסתמא האסטו געדרוקט אויף א noredirect לינק)
צייכן: אַנולירונג
 
(56 מיטלסטע ווערסיעס פון 9 באַניצער נישט געוויזן.)
שורה 1: שורה 1:
'''ראצפערט''' איז א [[ראצפערט|שטאט]] אין [[אונגארן]] וואס איז באקאנט ביי חסידים ווי דער הויף וואס האט אויפגעשטעלט רבי [[שלום אליעזר האלבערשטאם]], זון פון דעם [[חיים האלבערשטאם|דברי חיים]] פון {{הויפלינק|צאנז}}.
#ווייטערפירן [[רבי שלום אליעזר האלבערשטאם פון ראצפערט]]
{{דעסקריפציע|אפצווייג פון צאַנזער חסידישער דינאַסטיע}}
[[טעקע:רבינו הקדוש מראצפערט.jpg|250px|ממוזער|בילד פון ראצפערטער [[אדמו"ר|רב]], רבי שלום אליעזר'ל, אויפן דעקל פונעם ביאגראפיע ביכל "רבינו הקדוש מראצפערט", [[בני ברק]], [[תשס"ז]]]]
'''ראצפערט''' איז א [[צאנז (חסידות)|צאנזער חסידות]], געגרינדעט געווארן אין שטאט [[ראצפערט]], אונגארן, דורך [[רבי שלום אליעזר האלבערשטאם]], דער זעקסטער זון פון [[רבי חיים האלבערשטאם]], דער צאנזער רב.


== גרינדונג פונעם חסידות ==
== נאכן קריג ==
=== רבי יואל בעער ===
רבי שלום אליעזר'ס צווייטער זון, רבי משולם זושא יצחק הלברשטאם ([[תרנ"ד]] - [[כ"ג אייר]] [[תש"ד]]), וועלכער האט געוואוינט נעבן זיין פאטער אין שטאט ראצפערט, איז אויך גע'הרג'עט געווארן אין אושוויץ ביים [[האלאקאוסט|צווייטן וועלט קריג]]. זיין דריטע טאכטער, רייצא, האט נאכן קריג חתונה געהאט אין [[ניו יארק]] מיט רבי יואל בעער{{הערה|אן אפשטאמיגער פון [[בעל שם טוב]], [[רבי משה חיים אפרים פון סדילקאוו]], [[רבי לוי יצחק פון בארדיטשוב]] און פון [[רבי חיים טשערנאוויצער]]}}, וועלכער האט פאר א תקופה פון צוויי יאר געדינט אלס רב פון "שומרי הדת" אין [[ברוקלין]]. רבי יואל בעער האט אויפגעשטעלט אין [[וויליאמסבורג]] דעם בית-המדרש קהל עדת שלום אויפן נאמען פון זיין עלטער-שווער רבי שלום אליעזר'ל, און נאך עטליכע יאר האט ער אריבערגעפירט דעם בית-המדרש צו בעדפארד הייטס, ברוקלין. אין יאר [[תשי"ח]] האט ער זיך געצויגן קיין [[סאן פאולא]], [[בראזיל]], וואו ער האט ווידער אויפגעשטעלט א בית המדרש און קהילה אויפן נאמען ראצפערט. אין סאן פאולא איז ער געווען באקאנט אלס גרויסער בעל חסד, ער האט אנגעפירט דעם [[הכנסת אורחים]] אין שטאט און אסאך געטון אין [[קירוב]]{{הערה|{{היברובוקס|מאיר אמסעל|ספר זכרונות המאור|36015|חלק ב', זייט ת"ו, ברוקלין, תשל"ד|page=406}}}}.


דער גרינדער פונעם ראצפערטער חסידות איז געווען רבי שלום אליעזר האלבערשטאם, וואס איז געבוירן געווארן [[חול המועד]] [[פסח]] תרכ"ב. ער האט חתונה געהאט מיט דער טאכעטער פון זיין שוואגער רבי [[מרדכי דוב טווערסקי]] פון {{הויפלינק|הארניסטייפל}}, און ער האט געוואוינט ביי אים נאך דער חתונה. נאך א שטיק צייט האט די רוסישע רעגירונג פארטריבן אים ווייל ער איז נישט געווען קיין בירגער, און ער איז צוריק אין [[גאליציע]]. אין [[תר"ס]] האט ער אימיגרירט אין [[אונגארן]] און ער האט אנגעהויבן פירן א רעביסטעווע, ערשט אין [[טעגלאש]] און שפעטער אין [[ראצפערט]]. רבי שלום אליעזר איז דערמארדעט געווארן אין דער חורבן אייראפע אין [[אוישוויץ]] טויט לאגער, [[ט"ז סיון]] [[ה'תש"ד]].
רבי יואל איז נפטר געווארן [[כ"ט אדר]] [[תשנ"ג]] און פון זיינע שריפטן זענען אין יאר תשע"ו ערשינען צוויי בענדער "שיורי מנחת עני" מיט חידושי תורה און [[סיפורי צדיקים]]. נאך זיין פטירה, האט זיין עלטסטער איידעם, [[רבי מנחם אליעזר זאב ראזנבוים]], דער [[קרעטשניף (חסידות)|קרעטשניפער]] רבי אין [[רחובות]], מכתיר געווען זיין בן יחיד, רבי משולם זושא בעער, אלס ראצפערטער רבי, און זיין יונגסטן איידעם, רבי יצחק דוד הורוויץ, אלס רב פון קהילת ראצפערט סאן-פאולא.


אין ראצפערט איז אויך געווען א הויף געפירט פון רבי נפתלי הירץ הלוי, א תלמיד פונעם צאנזער רב, אבער ס'איז נישט געווען קיין שייכות צווישן די צוויי הויפן.  
זיינע אנדערע איידעמער זענען: רבי יחיאל אשר זעליג פאנעט, קארלסבורגער רבי אין [[מאנטריאל]]; רבי אליעזר ליבער שנעעבאלג, דער רב פון עדזשווער, [[לאנדאן]]; רבי יצחק אייזיק ראזנבוים, קליוולאנדער רבי אין וויליאמסבורג; רבי חיים יהודה בעק<ref>זון פון [[רבי אברהם צבי בעק]]</ref>, טשערקאסער רבי אין [[מאנסי]]; און רבי חיים אלעזר ווייס, חמעלניקער רבי אין מאנסי.


==נאכן חורבן==
==== ראצפערטער קהילות ====
רבי שלום אליעזר'ס צווייטער זון איז געווען רבי [[משולם זושא יצחק האלבערשטאם|משולם זושא]], אן איידעם ביי רבי [[נפתלי טייטלבוים]] פון [[נירבאטור]], א זון פון רבי [[ישראל יעקב יוקיל טייטלבוים|ישראל יעקב יוקיל פון וואלאווע]]. רבי משולם זושא'ס דריטע טאכטער, רייצא, האט חתונה געהאט מיט רבי יואל בער, אן אייניקל פון רבי [[חיים טירער]], דעם "באר מים חיים"{{הערה|1=זיין יחוס קענט איר זען [http://www.ivelt.com/forum/viewtopic.php?f=31&t=3824&p=179463&hilit=%D7%99%D7%95%D7%90%D7%9C+%D7%91%D7%A2%D7%A2%D7%A8#p179463 דא].}}. רבי יואל בער איז געראטעוועט געווארן פון דער [[חורבן אייראפע]] און האט זיך באזעצט אין די [[פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע]]. עטלעכע יאר שפעטער האט ער זיך געצויין קיין [[סאו פאולא]], [[בראזיל]], וואו ער האט אויפגעשטעלט א חסידישע קהילה אויפן נאמען פון זיין שווער רבי משולם זושא. רבי יואל איז געווען א גרויסער בעל חסד גדול. 
דער ראצפערטער רבי, רבי משולם זושא בעער, האט אין כסלו תשפ"ב זיך אריבערגעצויגן קיין עירמאנט, ניו יארק, וואו ער האט געעפנט א בית המדרש ראצפערט{{הערה|{{צ-זשורנאל|-|חנוכת הבית פאר נייעם בית המדרש ראצפערט אין עירמאנט|The Monsey View|קישור=https://issuu.com/themonseyview/docs/issue_323_low_res}}}}.


זיינע איידעמעס זענען:
דער ראצפערטער רב, רבי יצחק דוד הורוויץ, האט דורכאויס די יארן געעפנט קהילות און מוסדות{{הבהרה|דהיינו?... קהילות? שולן? חדרים?}} מיטן נאמען ראצפערט, אין וויליאמסבורג, [[בני ברק]], [[בית שמש]] און [[אלעד]]. זיין איידעם, רבי מאיר האגער{{הערה|אייניקל פון [[רבי משה האגער (סערעט)|רבי משה האגער]], דער [[סערעט וויזשניץ (חסידות)|סערעט וויזשניצער]] [[ראש ישיבה]]}}, איז רב פון דער קהילה אין בית שמש; און זיין אנדערער איידעם, רבי חיים מערץ, דינט אלס רב פון דער קהילה אין וויליאמסבורג.
* רבי מנחם אליעזר זאב רוזנבוים, אדמו"ר פון {{הויפלינק|קרעטשעניף}}
* רבי יצחק אייזיק רוזנבוים, קליוולאנדער רבי  


נאך רבי יואל בער'ס פטירה [[כ"ט אדר]] תשנ"ב, האט זיין עלטערער איידעם, דער קרעטשעניפער רבי, באקריינט זיין איינציגן זון רבי זושא פאר ראצפערטער רבי און זיין איידעם  רבי יצחק דוד הורוויץ פאר [[גאב"ד]] פון דער קהילה. די מיטגלידער פון דער קהילה זענען נישט קיין ראצפערטער חסידים.
=== תפארת שמואל קהל ראצפערט ===
אנהייב יאר [[תשכ"ג]], האט זיך געגרינדעט אין וויליאמסבורג א קהילה מיטן נאמען תפארת שמואל קהל ראצפערט{{הערה|{{היברובוקס|גרינדונגס-מעלדונג פון דער קהילה|קובץ המאור|27843|תשרי-חשון תשכ"ג|page=2}}}}, געצילט צוזאמצוברענגען ראצפערטער איינוואוינער און חסידים פון רבי שלום אליעזר'ל. אלס רב פון דער קהילה איז אויפגענומען געווארן [[רבי אשר אנשיל קרויז]], אליין א ראצפערטער געבוירענער, וועלכער איז אויפגעוואקסן אונטער דער השפעה פון רבי שלום אליעזר'ל. רבי אשר אנשיל איז געווען א זון פון רבי שמואל דוד קרויז (שפעטער, דער [[אודווארי]]ער רב), וועלכער האט געבויט פאר רבי שלום אליעזר'ל דעם גרויסן בית-המדרש אין ראצפערט{{הערה|שם=ראטמאן|{{היברובוקס|ד.ש. ראטמאן|קובץ המאור|28043|מאיר אמסעל (רעדאקטאר), סיון-תמוז תשמ"ט|page=36}}}}{{הערה|{{היברובוקס|רבי שמואל דוד קרויז|יד שמואל|21011|הקדמה פון [[רבי שלום קרויז]] אודוואריער רב |page=15}}}}.


רבי יצחק דוד הורוויץ, גאב"ד פון דער קהילה, האט געעפנט מוסדות [[בני ברק]], [[בית שמש]] און [[אלעד]]אין ישראל, און אין [[וויליאמסבורג, ברוקלין|וויליאמסבורג]] אין די פאראייניגטע שטאטן. זיין איידעם הרב מאיר האגער (א זון פון הרב ישראל אליעזר האגער, א זון פון רבי משה האגער ראש ישיבה אין סערעט-וויזשניץ) איז רב פון דער קהילה אין בית שמש, און זיין איידעם הרב חיים מערץ דינט אלס רב פון דער קהילה אין  וויליאמסבורג.
=== בית המדרש מהרש"א דראצפערט ===
אין יאר תשע"ט האט זיך אין [[בארא פארק]] געגרינדעט א [[קהילה]] און [[בית המדרש]] מיטן נאמען מהרש"א דראצפערט, וואו עס האט געדינט אלס רב, רבי חיים צבי טייטלבוים, זון פון [[רבי מנחם מענדל טייטלבוים]], אן אפשטאמיגער פון רבי שלום אליעזר'ל{{הערה|זיין עלטער זיידע, [[רבי משה טייטלבוים]], איז געווען א זון פון [[רבי חיים צבי טייטלבוים]], איידעם פון רבי שלום אליעזר'ל}}; עטליכע יאר דערויף, אום ניסן תשפ"ב, ווען [[קהל יטב לב]] בנשיאות זיין זיידן, [[רבי אהרן טייטלבוים]], האט געעפנט א בית המדרש אין בארא-פארק מיט דעם נאמען, איז רבי חיים צבי אריבער אנפירן דעם בית המדרש{{הערה|{{קישור כללי|אדרעס=https://www.boropark24.com/news/tenth-satmar-beis-medrash-in-boro-park-to-be-opened-this-week|קעפל=צענטער סאטמארער בית המדרש אין בארא פארק ווערט די וואך געעפנט|זייטל=Boro Park 24|דאטום=מאי 5, 2022}}}}.


== וועבלינקען ==
אין שטאט [[קרית יואל]], ניו יארק, האט מען א נאמען געגעבן א גאס "ראצפערט" (אין [[ענגליש]]: Ratzfert Way), אין אנדענק פון רבי שלום אליעזר'ל.
 
==דרויסנדיגע לינקס==
*{{אוצר החכמה|צבי ברינער|רבינו הקדוש מראצפערט|171136|מקום הוצאה=בני ברק|שנת הוצאה=תשס"ז|מו"ל=מכון זכרון משה|סופיקס=יא}}
*{{JDN|2=רבי יצחק דוד הורוביץ|5=טעג}}
*{{JDN|2=גאבד ראצפערט ברזיל|5=טעג}}
*[https://ahblicklive.com/archives.php?tag=ראצפערט בילדער גאלעריע - ראצפערט]


*[http://www.kikarhashabat.co.il/%D7%94%D7%9B%D7%A0%D7%A1%D7%AA-%D7%A1%D7%AA-%D7%A8%D7%90%D7%A6%D7%A4%D7%A2%D7%A8%D7%98.html|  הכנסת ס"ת צום ראצפערטער כולל אין אלעד (כיכר השבת)]


==רעפערענצן==
==רעפערענצן==
{{רעפליסטע}}
{{רעפערענצן}}
{{חסידישע הויפן|צאנז}}
 
{{חסידישע הויפן}}
[[קאַטעגאָריע:צאנז]]
[[קאַטעגאָריע:חסידישע הויפן]]
[[קאַטעגאָריע:אונגארישע אדמורי"ם]]
[[he:חסידות ראצפרט]]