בדוקי עריכות אוטומטית, אינטערפעיס רעדאקטארן, אינטערפעיס אדמיניסטראַטאָרן, סיסאפן, מייבאים, מעדכנים, מייבא, אספקלריה רעדאקטארן
46,579
רעדאגירונגען
קיין רעדאגירונג באמערקונג
אין תקציר עריכה |
אין תקציר עריכה |
||
| שורה 5: | שורה 5: | ||
רבי ראובן איז געבוירן געווארן אין פראג, בעהמען, וואס איז דעמאלט געווען א צענטער פון תורה און קבלה, אין א חשובער משפחה. זיין פאטער, רבי האשקי (א פוילישער צונאמען פאר יהושע{{הערה|Kaufmann Kohler and M. Seligsohn “HOSHKE, REUBEN (called also Reuben ben Hoshke Sofer and sometimes Abraham Reuben),” ''JE'' 6, p. 479}}{{הערה|{{היברובוקס|מרדכי מרגליות|אנציקלופדיה לתולדות גדולי ישראל|36620|page=119|באנד=ד|מקום הוצאה=ירושלים|שנת הוצאה=תש"י|עמ=עמ' 1231–1232}}}}) כ"ץ, איז געווען א [[פרנס]] אין דער אידישער קהילה אין פראג. ר' ראובן'ס מוטער'ס פאטער איז געווען דער גרויסער דרשן און רב [[רבי שלמה אפרים פון לונטשיץ]], דער מחבר פונעם ספר "כלי יקר". | רבי ראובן איז געבוירן געווארן אין פראג, בעהמען, וואס איז דעמאלט געווען א צענטער פון תורה און קבלה, אין א חשובער משפחה. זיין פאטער, רבי האשקי (א פוילישער צונאמען פאר יהושע{{הערה|Kaufmann Kohler and M. Seligsohn “HOSHKE, REUBEN (called also Reuben ben Hoshke Sofer and sometimes Abraham Reuben),” ''JE'' 6, p. 479}}{{הערה|{{היברובוקס|מרדכי מרגליות|אנציקלופדיה לתולדות גדולי ישראל|36620|page=119|באנד=ד|מקום הוצאה=ירושלים|שנת הוצאה=תש"י|עמ=עמ' 1231–1232}}}}) כ"ץ, איז געווען א [[פרנס]] אין דער אידישער קהילה אין פראג. ר' ראובן'ס מוטער'ס פאטער איז געווען דער גרויסער דרשן און רב [[רבי שלמה אפרים פון לונטשיץ]], דער מחבר פונעם ספר "כלי יקר". | ||
רבי ראובן האט געלעבט אין א צייט פון גרויסע צרות און אומרוען פארן אידנטום אין מזרח-אייראפע, ספעציעל נאך די [[גזירות ת"ח ות"ט]] און די פּויליש-שוועדישע מלחמה (תט"ו). אין דעם דאזיגן קלימאט פון יסורים איז געוואקסן דער דורשט נאך קבלה און מיסטיק אלס א מקור פון האפענונג, און רבי ראובן האט דאס באדינט דורך זיינע חיבורים. ער איז נפטר געווארן אין פראג | רבי ראובן האט געלעבט אין א צייט פון גרויסע צרות און אומרוען פארן אידנטום אין מזרח-אייראפע, ספעציעל נאך די [[גזירות ת"ח ות"ט]] און די פּויליש-שוועדישע מלחמה (תט"ו). אין דעם דאזיגן קלימאט פון יסורים איז געוואקסן דער דורשט נאך קבלה און מיסטיק אלס א מקור פון האפענונג, און רבי ראובן האט דאס באדינט דורך זיינע חיבורים. ער איז נפטר געווארן אין פראג אום חול המועד פסח ה'תל"ג און איז דארט באַערדיגט געווארן אינעם אלטן בית החיים צווישן די גדולי העיר. אויף זיין מצבה ווערט ער געשילדערט אלס א "סופר מהיר" און א "ראש המדברים". | ||
==ילקוט ראובני== | ==ילקוט ראובני== | ||
דער חיבור ילקוט ראובני איז א ברייטע ענציקלאפעדיע פון קבלה-מקורות, געבויט אויפן מוסטער פונעם "[[ילקוט שמעוני]]". רבי ראובן האט געזאמלט מדרשים און רעיונות פון ספרים וואס זענען געשריבן געווארן במשך פינף הונדערט יאר, אריינגערעכנט מקורות וואס זענען דעמאלט געווען זעלטן אדער פארלוירן. | דער חיבור ילקוט ראובני איז א ברייטע ענציקלאפעדיע פון קבלה-מקורות, געבויט אויפן מוסטער פונעם "[[ילקוט שמעוני]]". רבי ראובן האט געזאמלט מדרשים און רעיונות פון ספרים וואס זענען געשריבן געווארן במשך פינף הונדערט יאר, אריינגערעכנט מקורות וואס זענען דעמאלט געווען זעלטן אדער פארלוירן. | ||
דער ספר | דער ספר באשטייט פון צוויי הויפט טיילן: | ||
# ילקוט ראובני הקטן (אדער הקצר): געדרוקט אין פראג | # ילקוט ראובני הקטן (אדער הקצר): געדרוקט בחיי המחבר אין יאָר ת"כ (1660) אין פראג. דער טייל איז אויסגעשטעלט לויטן אלף-בית לויט טעמעס (למשל: אותיות, אדם, גלגול, גלות, מילה, מלאך, תשובה). | ||
# ילקוט ראובני הגדול (על התורה): געדרוקט נאך זיין פטירה אין ווילהערמסדארף אין יאר תמ"א. דער טייל איז אויסגעשטעלט לויט די פרשיות פונעם חומש. דאס איז געווארן דער מער פאפולערער פארמאט ביי דרשנים, ווייל עס האט געגעבן א גרייטן מקור פאר קבלה-דרשות אויף דער וואכעדיגער פרשה. | # ילקוט ראובני הגדול (על התורה): געדרוקט נאך זיין פטירה אין ווילהערמסדארף אין יאר תמ"א. דער טייל איז אויסגעשטעלט לויט די פרשיות פונעם חומש. דאס איז געווארן דער מער פאפולערער פארמאט ביי דרשנים, ווייל עס האט געגעבן א גרייטן מקור פאר קבלה-דרשות אויף דער וואכעדיגער פרשה. | ||
אינעם ספר שטייט אז דער נאמען "ראובני" איז נוטריקון: '''ר'''זי '''א'''ורייתא '''ו'''קבלה '''ב'''כתיבה '''נ'''עימה '''י'''הבית. | |||
די וויכטיגקייט פונעם ילקוט ראובני ליגט אין דעם וואס ער האט געבראכט די הויכע קבלה צום ברייטן עולם. ער האט ציטירט פון מקורות ווי דער [[זוהר]], די שריפטן פונעם [[אר"י הקדוש|אריז"ל]] און [[רבי חיים וויטאל]], און די תורות פון די [[חסידי אשכנז]] (ווי [[רבי אלעזר פון ווארמס]] אין זיין ספר "סודי רזיא"). דורך דעם ילקוט האבן פשוט'ע אידן און דרשנים געקענט לערנען רעיונות פון [[צמצום]], שבירת הכלים, און תיקון אין אן ארגאניזירטן אופן. | די וויכטיגקייט פונעם ילקוט ראובני ליגט אין דעם וואס ער האט געבראכט די הויכע קבלה צום ברייטן עולם. ער האט ציטירט פון מקורות ווי דער [[זוהר]], די שריפטן פונעם [[אר"י הקדוש|אריז"ל]] און [[רבי חיים וויטאל]], און די תורות פון די [[חסידי אשכנז]] (ווי [[רבי אלעזר פון ווארמס]] אין זיין ספר "סודי רזיא"). דורך דעם ילקוט האבן פשוט'ע אידן און דרשנים געקענט לערנען רעיונות פון [[צמצום]], שבירת הכלים, און תיקון אין אן ארגאניזירטן אופן. | ||
==אנדערע חיבורים== | ==אנדערע חיבורים== | ||
חוץ דעם ילקוט ראובני, האט רבי ראובן מחבר געווען נאך צוויי וויכטיגע קבלה-ספרים וואס זענען געדרוקט געווארן אין זולצבאך אין תמ"ד: | חוץ דעם ילקוט ראובני, האט רבי ראובן מחבר געווען נאך צוויי וויכטיגע קבלה-ספרים וואס זענען געדרוקט געווארן אין זולצבאך אין יאר תמ"ד: | ||
* '''[https://hebrewbooks.org/34377 עונג שבת]''': א זאמלונג פון הלכות שבת מיט קבלה-כוונות און רעיונות אויף דער חשיבות פונעם טאג. דער ספר איז געדרוקט געווארן פילע מאל און האט געהאט א גרויסע השפעה אויף דער שבת-הנהגה ביי אידן. | * '''[https://hebrewbooks.org/34377 עונג שבת]''': א זאמלונג פון הלכות שבת מיט קבלה-כוונות און רעיונות אויף דער חשיבות פונעם טאג. דער מחבר ווייזט אן אז די מיטעלסטע אותיות פון פסוק "וק'''רא'''ת לש'''ב'''ת ע'''ונ'''ג" זענען די אותיות פון זיין נאמען "ראובן". דער ספר איז געדרוקט געווארן פילע מאל און האט געהאט א גרויסע השפעה אויף דער שבת-הנהגה ביי אידן. | ||
* '''[https://hebrewbooks.org/3758 דבר שבקדושה]''': א מוסר-ספר וואס באהאנדלט חטאים פון א ווידוי לויטן סדר הא-ב, מיט א דגש אויף תשובה און סגופים לויט קבלה. | * '''[https://hebrewbooks.org/3758 דבר שבקדושה]''': א ברייטער מוסר-ספר וואס באהאנדלט חטאים פון א ווידוי לויטן סדר הא-ב, מיט א דגש אויף תשובה און סגופים לויט קבלה. ער ברענגט פאר יעדן חטא צען מאמרים צו ערוועקן דעם מענטש צו תשובה. | ||
==השפעה און ירושה== | ==השפעה און ירושה== | ||
דער ילקוט ראובני ווערט באַטראַכט אלס א ווענדפּונקט אין דער געשיכטע פון | דער ילקוט ראובני ווערט באַטראַכט אלס א ווענדפּונקט אין דער געשיכטע פון קבלה. דורך זאַמלען קאָמפּליצירטע קבלה-רעיונות און זיי אויסשטעלן אויף א מסודר'דיגן אופן, האָט ער געמאַכט די "סודות התורה" צוטריטליך פאַר דעם ברייטן עולם און פאַר דרשנים וואָס האָבן נישט געהאַט צוטריט צו די אָריגינעלע כתב-יד'ן. זיין השפעה איז געווען אזוי גרויס, אז זיין ספר איז אפילו אריינגעשטעלט געווארן אינעם קאטוילישן "אינדעקס פון פארבאטענע ביכער" (Index Librorum Prohibitorum) ביז יאר 1948{{הערה|1=Moshe Nathan Rosenfeld, ''Jewish Printing in Wilhermsdorf: A concise bibliography of Hebrew and Yiddish publications, printed in Wilhermsdorf between 1670 and 1739, showing aspects of Jewish life in Mittelfranken three centuries ago'' (London, 1995), p. 32}}. | ||
היינטיגע פארשער, ווי [[גרשום שלום]], האבן באמערקט זיין גרויסע מומחיות אין צונויפשטעלן פארשידענע מיסטישע טראדיציעס אין איין צוגענגליכן פארמאט{{הערה|Gershon Scholem, ''Kabbalah'' (New York, 1953), p. 193}}. ביזן היינטיגן טאג ווערט דער ילקוט ראובני געלערנט אין פילע קרייזן און דינט אלס א הויפט-מקור פאר קבלה-מדרשים. דער ספר איז געוואָרן אזוי אָנגענומען אַז עס איז געדרוקט געוואָרן אין פילע עדיציעס אין אמשטערדאם, זולצבאַך, וואַרשע און ירושלים. עטליכע גרויסע רבנים, ווי [[רבי לוי יצחק פון בארדיטשוב|רבי לוי יצחק מברדיטשוב]], האָבן געגעבן א הסכמה אויף די שפּעטערדיגע | היינטיגע פארשער, ווי [[גרשום שלום]], האבן באמערקט זיין גרויסע מומחיות אין צונויפשטעלן פארשידענע מיסטישע טראדיציעס אין איין צוגענגליכן פארמאט{{הערה|Gershon Scholem, ''Kabbalah'' (New York, 1953), p. 193}}. ביזן היינטיגן טאג ווערט דער ילקוט ראובני געלערנט אין פילע קרייזן און דינט אלס א הויפט-מקור פאר קבלה-מדרשים. דער ספר איז געוואָרן אזוי אָנגענומען אַז עס איז געדרוקט געוואָרן אין פילע עדיציעס אין אמשטערדאם, זולצבאַך, וואַרשע און ירושלים. עטליכע גרויסע רבנים, ווי [[רבי לוי יצחק פון בארדיטשוב|רבי לוי יצחק מברדיטשוב]], האָבן געגעבן א הסכמה אויף איינע פון די שפּעטערדיגע אויסגאבעס פון דעם ספר{{הערה|{{היברובוקס|2=ילקוט ראובני|3=49412|page=2|מקום הוצאה=אוסטראה|שנת הוצאה=תקס"ו}}}}. | ||
אין דער מאָדערנער צייט זענען ערשינען נייע באַאַרבעטונגען פון זיינע ספרים, ווי דער "ילקוט ראובני השלם" וואס איז געדרוקט געוואָרן אין ירושלים אין יאָר ה'תשנ"ה מיט הערות פון ר' בצלאל לאנדא. | |||
==ביבליאגראפיע== | ==ביבליאגראפיע== | ||
*Marvin J. Heller, [https://hakirah.org/vol35Heller.pdf Yalkut Re'uveni: Abraham Reuben ben Hoeshke's Popular Kabbalistic Midrashic Collection], ''Hakirah'' 35, 2024: 189–205 | *Marvin J. Heller, [https://hakirah.org/vol35Heller.pdf Yalkut Re'uveni: Abraham Reuben ben Hoeshke's Popular Kabbalistic Midrashic Collection], ''Hakirah'' 35, 2024: 189–205 | ||
* "[https://grokipedia.com/page/reuben_ben_hoshke Reuben ben Hoshke] און "[https://grokipedia.com/page/yalqut_reubeni Yalqut Reubeni]" אויף Grokipedia | |||
==דרויסנדיגע לינקס== | ==דרויסנדיגע לינקס== | ||
* {{היברובוקס||ילקוט ראובני|19432|אמשטרדם ת"ס | *{{היברובוקס|2=ילקוט ראובני|3=42405|באנד=(הקטן)|מקום הוצאה=הומבורג לגבי ה"א|שנת הוצאה=תע"ב}} | ||
* {{היברובוקס| | * {{היברובוקס|2=ילקוט ראובני|3=19432|באנד=על התורה|4=אמשטרדם ת"ס}} | ||
* {{היברובוקס|2=ילקוט ראובני|3=14097|באנד=בראשית שמות|4=ווארשא תרמ"ד}}; {{היברובוקס|2=ילקוט ראובני|3=14095|באנד=ויקרא, במדבר, דברים|4=ווארשא תרמ"ד}} | |||
* {{היברובוקס||עונג שבת|34376|פראג ת"ס | * {{היברובוקס||עונג שבת|34376|פראג ת"ס}}; {{היברובוקס||עונג שבת|34377|יאהאניסבורג תרי"ח}}; {{היברובוקס||עונג שבת|40461|ורשה תרמ"ד}}; {{היברובוקס||עונג שבת|34374|מונקאטש תרנ"ד}} | ||
* {{היברובוקס||דבר שבקדושה|38472|זולצבך תמ"ד}}; {{היברובוקס||דבר שבקדושה|35679|לבוב תרכ"ב}} | |||
*[https://tablet.otzar.org/#/exKotar/103274 ילקוט ראובני], אויף אוצר החכמה | |||
*[https://tablet.otzar.org/#/exKotar/10397 דבר שבקדושה], אויף אוצר החכמה | |||
* {{היברובוקס||דבר שבקדושה|38472|זולצבך תמ"ד | *[https://tablet.otzar.org/#/exKotar/6719 עונג שבת], אויף אוצר החכמה | ||
* {{דף שער בספרייה הלאומית|987007306693005171|ראובן בן השקי כץ (1605-1673)}} | * {{דף שער בספרייה הלאומית|987007306693005171|ראובן בן השקי כץ (1605-1673)}} | ||
*[https://catalog.hathitrust.org/Search/Home?lookfor=%22Katz%2C+Reuben+Hoeshke+ben+Hoeshke+-1673.%22&type=author&inst= זיינע ספרים] אויף האטיטראסט | *[https://catalog.hathitrust.org/Search/Home?lookfor=%22Katz%2C+Reuben+Hoeshke+ben+Hoeshke+-1673.%22&type=author&inst= זיינע ספרים] אויף האטיטראסט | ||
| שורה 46: | שורה 48: | ||
{{רעפערענצן}} | {{רעפערענצן}} | ||
[[קאַטעגאָריע:מקובלים]] | |||
[[קאַטעגאָריע:מחברי ספרים]] | |||
[[קאַטעגאָריע:פראג]] | |||
[[קאַטעגאָריע:המכלול ארטיקלען]] | [[קאַטעגאָריע:המכלול ארטיקלען]] | ||
[[he:רבי אברהם ראובן הכהן סופר]] | [[he:רבי אברהם ראובן הכהן סופר]] | ||