בדוקי עריכות אוטומטית, אינטערפעיס רעדאקטארן, אינטערפעיס אדמיניסטראַטאָרן, סיסאפן, מייבאים, מעדכנים, מייבא, אספקלריה רעדאקטארן
46,520
רעדאגירונגען
קיין רעדאגירונג באמערקונג
(בס"ד) |
אין תקציר עריכה |
||
| שורה 1: | שורה 1: | ||
{{דרעפט}} | {{דרעפט}} | ||
'''ט' טבת''' (אדער תשעה בטבת) איז דער ניינטער טאג פונעם פערטן חודש (טבת) אינעם אידישן קאלענדאר. דער טאג ווערט דערמאנט אין דער רשימה פון "תעניות צדיקים" אלס א טאג וואס מען פלעגט פאסטן צוליב צרות וואס האבן פאסירט | '''ט' טבת''' (אדער תשעה בטבת) איז דער ניינטער טאג פונעם פערטן חודש (טבת) אינעם אידישן קאלענדאר. דער טאג ווערט דערמאנט אין דער רשימה פון "תעניות צדיקים" אלס א טאג וואס מען פלעגט פאסטן צוליב צרות וואס האבן פאסירט, אבער די חכמים האבן נישט אויסדריקליך געשריבן דעם טעם פארוואס מען פאסט. | ||
==היסטארישער הינטערגרונט== | ==היסטארישער הינטערגרונט== | ||
| שורה 11: | שורה 11: | ||
דער הויפט טעם וואס ווערט געברענגט פארן פאסטן ט' טבת איז די פטירה פון [[עזרא|עזרא הסופר]] און נחמיה בן חכליה, די פירער וואס האבן צוריקגעברענגט די אידן פון בבל קיין ארץ ישראל אין דער צייט פון בית שני. עזרא ווערט פארגליכנט צו משה רבנו פאר זיין ארבעט אין אויפשטעלן די אידישע תורה-טראדיציע און פארשטארקן די שמירת המצוות. | דער הויפט טעם וואס ווערט געברענגט פארן פאסטן ט' טבת איז די פטירה פון [[עזרא|עזרא הסופר]] און נחמיה בן חכליה, די פירער וואס האבן צוריקגעברענגט די אידן פון בבל קיין ארץ ישראל אין דער צייט פון בית שני. עזרא ווערט פארגליכנט צו משה רבנו פאר זיין ארבעט אין אויפשטעלן די אידישע תורה-טראדיציע און פארשטארקן די שמירת המצוות. | ||
די חכמים לערנען אז מיט עזרא'ס טויט האט זיך געענדיגט די תקופה פון נבואה ביי אידן. עס זענען דא פילע דעות וואס פראבירן צו ערקלערן פארוואס די גמרא אדער די משנה האבן נישט געשריבן זיין פטירה אפן; טייל זאגן אז עס איז ווייל ער איז געווען אזוי הייליג ווי משה, ביי וועמען עס שטייט אויך "ולא ידע איש את קבורתו". | די חכמים לערנען אז מיט עזרא'ס טויט האט זיך געענדיגט די תקופה פון נבואה ביי אידן. עס זענען דא פילע דעות וואס פראבירן צו ערקלערן פארוואס די גמרא אדער די משנה האבן נישט געשריבן זיין פטירה אפן; טייל זאגן אז עס איז ווייל ער איז געווען אזוי הייליג ווי משה, ביי וועמען עס שטייט אויך "ולא ידע איש את קבורתו"{{הערה|{{היברובוקס|רבי יהונתן אייבשיץ|יערות דבש|32683|page=334|באנד=ב|מקום הוצאה=לובלין|שנת הוצאה=תרנ"ז|עמ=335|לינק טעקסט=דרשה לט' בטבת}}}}. | ||
==די מיסטעריע פון שמעון קלפוס== | ==די מיסטעריע פון שמעון קלפוס== | ||
| שורה 20: | שורה 20: | ||
==אנדערע היסטארישע געשעענישן== | ==אנדערע היסטארישע געשעענישן== | ||
* אין יאר ד'תתכ"ז (1066) איז פארגעקומען א גרויסער פאגראם אין גרנאדה, שפאניע, וואו רבי יהוסף הנגיד (דער זון פון שמואל הנגיד) און נאך 1,500 אידן זענען דערהרגעט געווארן. | * אין יאר ד'תתכ"ז (1066) איז פארגעקומען א גרויסער פאגראם אין גרנאדה, שפאניע, וואו רבי יהוסף הנגיד (דער זון פון שמואל הנגיד) און נאך 1,500 אידן זענען דערהרגעט געווארן. | ||
* לויט געוויסע | * לויט געוויסע איז דאס אויך דער טאג ווען אסתר המלכה איז געצוואונגען געווארן צו גיין צום פאלאץ פון קעניג אחשוורוש. | ||
==פארבינדונג מיט "ניטל"== | |||
ט' טבת געפאלט אפט נעבן דעם קריסטליכן חגא פון [[ניטל]] (December 25). עס זענען פאראן מקורות וואס זאגן אז די סיבה פארוואס מען פאסט איז ווייל דאס איז דער טאג ווען [[אותו האיש]] איז געבוירן געווארן, און די חכמים האבן נישט געוואלט שרייבן זיין נאמען אפן צוליב מורא פון נקמה{{הערה|הדיין יהודה ליב מ[[קרוטושין]], '''תוספות חדשים''' ל[[מגילת תענית]] פרק אחרון ([https://hebrewbooks.org/pdfpager.aspx?req=33154&gnum=34 דיהרנפורט, ה'תק"ע]), בשם חכם אחד. כך כתב גם [[שי"ר]] באגרתו ל[[שד"ל]] ב[[י"ז באלול]] [[ה'תרי"א]] ([https://hebrewbooks.org/pdfpager.aspx?req=47046&pgnum=248 אגרות שי"ר אגרת ל"ג עמ' 202]).}}. | |||
==הלכות און מנהגים== | ==הלכות און מנהגים== | ||