בדוקי עריכות אוטומטית, אינטערפעיס רעדאקטארן, אינטערפעיס אדמיניסטראַטאָרן, סיסאפן, מייבאים, מעדכנים, מייבא, אספקלריה רעדאקטארן
46,525
רעדאגירונגען
קיין רעדאגירונג באמערקונג
אין תקציר עריכה |
אין תקציר עריכה |
||
| שורה 1: | שורה 1: | ||
{{דרעפט}} | {{דרעפט}} | ||
[[טעקע:Afghan Liturgical Quire.png|קליין|דער אפגאנער סידור אויף אויסשטעלונג אין דער מוזעאום פון דער ביבל.]] | [[טעקע:Afghan Liturgical Quire.png|קליין|דער אפגאנער סידור אויף אויסשטעלונג אין דער מוזעאום פון דער ביבל.]] | ||
דער '''אפגאנער סידור''' (אויך באקאנט ווי דער '''אפגאנישער ליטורגישער קווייער''', Afghan Liturgical Quire) איז א סידור פון דער אפגאנער גניזה אין באַמיאַן, [[אפגאניסטאן]]. עס ווערט פאררעכנט ווי דאס עלטסטע העברעאישע בוך וואס איז אנטדעקט געווארן. דער כתב-יד אנטהאלט העברעאישע ליטורגישע טעקסטן, אריינגערעכנט תפילות, | דער '''אפגאנער סידור''' (אויך באקאנט ווי דער '''אפגאנישער ליטורגישער קווייער''', Afghan Liturgical Quire) איז א סידור פון דער אפגאנער גניזה אין באַמיאַן, [[אפגאניסטאן]]. עס ווערט פאררעכנט ווי דאס עלטסטע העברעאישע בוך וואס איז אנטדעקט געווארן. דער קליינער כתב-יד, בערך פינף ביי פינף אינטשעס (12 ביי 12 צענטימעטער) גרויס, אנטהאלט העברעאישע ליטורגישע טעקסטן, אריינגערעכנט תפילות פאר שבת, פיוטים פאר סוכות, און א טייל פון דער הגדה של פסח, וואס איז מיסטעריעז געשריבן געווארן קאָפּ־אראפּ. דאס בוך איז געשריבן געווארן אין העברעאיש, אראמיש און אידיש-פּערסיש. דאס כתב-יד איז היינט א טייל פון דער זאמלונג אין דער מוזעאום פון דער ביבל אין וואשינגטאן, די.סי.. | ||
==היסטאריע== | ==היסטאריע== | ||
מ'האט אריגינעל געמיינט אז דאס כתב-יד קומט פון דער קאַירער גניזה אין מצרים, און אַז ער איז | מ'האט אריגינעל געמיינט אז דאס כתב-יד קומט פון דער קאַירער גניזה אין מצרים, און אַז ער איז געשאפן געווארן בערך אין די 900ער יארן למס'. אין 2016 האט מען אנטדעקט א פאטאגראפיע פון דעם בוך אין אפגאניסטאן פון 1997, וואס האט געפירט צו ראַדיאָמעטרישע דאַטירונג־טעסטן אויף פיר טיילן פון דעם כתב-יד. די דאזיגע טיילן פון כתב-יד זענען דאטירט געווארן צו בערך 780 יאָר נאך דער ציווילער רעכענונג אין 2019. די דאטירונג האט באשטעטיגט אז דאס איז דער עלטסטער באקאנטער העברעאישער קאָדעקס (דאס הייסט, א בוך מיט געבונדענע בלעטער). | ||
דאס בוך איז געפונען געווארן דורך א מאן פון דער האַזאַראַ־מינאריטעט, וואס האט עס געגעבן צו א לאקאלן אפגאנער פירער כאַלילי. | דאס בוך איז געפונען געווארן דורך א מאן פון דער האַזאַראַ־מינאריטעט, וואס האט עס געגעבן צו א לאקאלן אפגאנער פירער כאַלילי. | ||
| שורה 28: | שורה 24: | ||
==רעפערענצן== | ==רעפערענצן== | ||
{{רעפערענצן}} | {{רעפערענצן}} | ||
*{{לינק|שרייבער=|קעפל=‘An extraordinary rarity’: Exhibit of oldest Hebrew book opens at JTS library - JNS.org|זייטל=JNS.org|דאטום=מערץ 19, 2025|אדרעס=https://www.jns.org/an-extraordinary-rarity-exhibit-of-oldest-hebrew-book-opens-at-jts-library/}} | |||
*{{לינק|שרייבער=|קעפל=‘Most exciting find in a millennium’: Oldest Hebrew book goes on display in DC - JNS.org|זייטל=JNS.org|דאטום=סעפטעמבער 30, 2024|אדרעס=https://www.jns.org/most-exciting-find-in-a-millennium-oldest-hebrew-book-goes-on-display-in-dc/}} | |||
*https://www.afghanim.co.il/תערוכה-על-סידור-התפילה-האפגני | |||
*{{JDN||סידור התפילה העתיק ביותר בעולם יגיע לישראל|393339}} | |||
*{{ערוץ7|חזקי ברוך|הסידור העתיק בעולם נחשף לציבור|284229|סעפטעמבער 18, 2014}} | |||
*{{nrg|דליה מזורי|עושה עלייה: הסידור הקדום בעולם יוצג בארץ|622/523|סעפטעמבער 15, 2014|11|2}} | |||
*[https://col.org.il/news/85248 סידור התפילה העתיק ביותר בעולם יגיע לישראל], חב"ד און ליין | |||
*[https://www.hidabroot.org/article/77366 סידור בן 1,200 שנה יוצג בישראל למשך חודש בלבד - הידברות] | |||
*{{כיכר השבת|יוסי נכטיגל|בסידור העתיק: פיוטים ומאה ברכות|125825|אקטאבער 4, 2013}} | |||
*{{בחדרי חרדים|יונה שוב|התרגשות: הסידור העתיק בעולם נחשף בירושלים|153515|סעפטעמבער 19, 2014}} | |||
*{{nrg|אלכס דורון|סידור תפילה בן 1,200 שנה נמצא בידי אספן|511/205|אקטאבער 4, 2013|1|2}} | |||
*{{כיכר השבת|יוני גבאי|הסידור העתיק בעולם הוצג לנתניהו|152524|סעפטעמבער 18, 2014}} | |||
*{{כיפה||מומחים בודקים: האם הסידור העתיק ביותר אכן נמצא בירושלים?|חדשות/מומחים-בודקים-האם-הסידור-העתיק-ביותר-א/|סעפטעמבער 21, 2014}} | |||
*{{בחדרי חרדים|יונה שוב, בחדרי חרדים|הכירו: סידור התפילה העתיק בעולם|145340|אקטאבער 6, 2013}} | |||
*[https://www.hidabroot.org/article/1174978 שיאים יהודיים: מה גילו של הסידור הכי עתיק בעולם? - הידברות] | |||
*[https://collections.museumofthebible.org/artifacts/25290-afghanistan-liturgical-quire Afghanistan Liturgical Quire], Museum of the Bible | |||
*[https://www.museumofthebible.org/magazine/exhibitions/alq-afghan-jewish-heritage Sacred Books: A Story of Jewish Heritage from Afghanistan], Museum of the Bible | |||
*[https://www.5tjt.com/see-the-worlds-oldest-siddur/ See The World’s Oldest Siddur - The 5 Towns Jewish Times] | |||
*[https://www.museumofthebible.org/newsroom/museum-debuts-worlds-oldest-jewish-book Museum of the Bible to Debut World’s Oldest Jewish Book] | Museum of the Bible | |||
*[https://www.jtsa.edu/news/the-worlds-oldest-jewish-book-on-display-at-the-jewish-theological-seminary/ The World’s Oldest Jewish Book on Display at The Jewish Theological Seminary - Jewish Theological Seminary] | |||
*{{לינק|שרייבער=Matti Friedman|קעפל=Is This Mysterious Text the Most Ancient Hebrew Book Ever Discovered?|זייטל=The Free Press|דאטום=סעפטעמבער 12, 2024|אדרעס=https://www.thefp.com/p/mysterious-text}} | |||
*[https://www.museumofthebible.org/newsroom/green-scholars-discover-world-s-oldest-jewish-prayer-book Green Scholars Discover World’s Oldest Jewish Prayer Book] | Museum of the Bible | |||
*{{לינק|שרייבער=|קעפל=World's 'oldest known siddur' unveiled in Jerusalem {{!}} The Times of Israel|זייטל=The Times of Israel|דאטום=סעפטעמבער 18, 2014|אדרעס=https://www.timesofisrael.com/worlds-oldest-known-siddur-unveiled-in-jerusalem/}} | |||
[[en:Afghan Liturgical Quire]] | [[en:Afghan Liturgical Quire]] | ||