מייבאים כמותיים, בדוקי עריכות אוטומטית, ביוראקראטן, אינטערפעיס רעדאקטארן, emailconfirmed, אינטערפעיס אדמיניסטראַטאָרן, מנטרים, סיסאפן, צוות טכני, מייבאים, מעדכנים, אספקלריה רעדאקטארן
102,362
רעדאגירונגען
ק
החלפת טקסט – "לעכער" ב־"ליכער"
ק (החלפת טקסט – "איינציקסטע" ב־"איינציגסטע") |
ק (החלפת טקסט – "לעכער" ב־"ליכער") |
||
| שורה 1: | שורה 1: | ||
[[טעקע:Solar sys.jpg|קליין|250px]] | [[טעקע:Solar sys.jpg|קליין|250px]] | ||
די '''זון־סיסטעם''' באשטייט פון דער [[זון]] און די אנדערע [[אסטראנאמישער אביעקט|הימלישע אביעקטן]] וואס זענען געבונדן צו איר דורך [[גראוויטאציע]]: די אכט [[פלאנעט]]ן, זייערע 166 באוואוסטע [[ | די '''זון־סיסטעם''' באשטייט פון דער [[זון]] און די אנדערע [[אסטראנאמישער אביעקט|הימלישע אביעקטן]] וואס זענען געבונדן צו איר דורך [[גראוויטאציע]]: די אכט [[פלאנעט]]ן, זייערע 166 באוואוסטע [[נאטירליכער סאטעליט|לבנות]],<ref>{{cite web| title= The Jupiter Satellite Page|author=Scott S. Sheppard|work=University of Hawaii|url=http://www.ifa.hawaii.edu/~sheppard/satellites/|accessdate=2006-07-23}}</ref> פינעף [[קארליק פלאנעט|קארליק-פלאנעט]]ן: ([[צערעס]], [[פלוטאן]] און [[עריס]] מיט זייערע פיר באוואוסטע לבנות, [[האאומעא]] און [[מאקעמאקע]]); און ביליאנען [[קליינער זון סיסטעם קערפער|קליינע גופים]]. די לעצטע קאטעגאריע שליסט איין [[אסטערויד]]ן, [[קויפער פאס]] אביעקטן, [[קאמעט]]ן, [[מעטעארויד|מעטעאראָיִד]]ן, און [[צווישנפלאנעטיש שטויב|צווישנפלאנעטישן שטויב]]. | ||
די זון איז א [[שטערן]] וואס נעמט אריין כמעט די גאנצע [[מאסע]] (99.9%) פון דער זון־סיסטעם; און פון וואס בלייבט איז דער גרעסטער טייל פון דער מאסע אין [[יופיטער]]. צוליב דער גרויסער מאסע פון דער זון ווערט געשאפן א שטארקע גראוויטאציע־קראפט וואס האלט אלע אנדערע גופים אין דער סיסטעם אויף די ארביטן ארום דער זון. | די זון איז א [[שטערן]] וואס נעמט אריין כמעט די גאנצע [[מאסע]] (99.9%) פון דער זון־סיסטעם; און פון וואס בלייבט איז דער גרעסטער טייל פון דער מאסע אין [[יופיטער]]. צוליב דער גרויסער מאסע פון דער זון ווערט געשאפן א שטארקע גראוויטאציע־קראפט וואס האלט אלע אנדערע גופים אין דער סיסטעם אויף די ארביטן ארום דער זון. | ||
| שורה 23: | שורה 23: | ||
#[[נעפטון]] | #[[נעפטון]] | ||
די פלאנעטן זענען די גרעסטע אביעקטן וואס ארביטירן ארום דער זון. די ווייטערע פלאנעטן האט מען נישט געקענט זען איידער דער ערפינדונג פונעם [[טעלעסקאפ]]. קיין נייע פלאנעטן האט מען נישט געפינען נאך, אבער קליינע אביעקטן טרעפט מען נייע יעדע יאר. כמעט אלע פלאנעטן האבן [[ | די פלאנעטן זענען די גרעסטע אביעקטן וואס ארביטירן ארום דער זון. די ווייטערע פלאנעטן האט מען נישט געקענט זען איידער דער ערפינדונג פונעם [[טעלעסקאפ]]. קיין נייע פלאנעטן האט מען נישט געפינען נאך, אבער קליינע אביעקטן טרעפט מען נייע יעדע יאר. כמעט אלע פלאנעטן האבן [[נאטירליכער סאטעליט|לבנות]] וואס ארביטירן ארום זיי גענוי אזוי ווי פלאנעטן ארביטירן די זון. עס זענען פאראן כאטש 173 אזעלכע לבנות אין דער זון־סיסטעם. | ||
== קארליק-פלאנעטן == | == קארליק-פלאנעטן == | ||
| שורה 74: | שורה 74: | ||
די צוויי גרעסטע, יופיטער און סאטורן, זענען צוזאמענגעשטעלט מערסטנס פון [[וואסערשטאף]] און [[העליום]]; די צוויי דרויסנדיקע, אוראנוס און נעפטון, זענען אייז ריזן, מיט א סך וואסער, [[אמאניאק]] און [[מעטאן]]. | די צוויי גרעסטע, יופיטער און סאטורן, זענען צוזאמענגעשטעלט מערסטנס פון [[וואסערשטאף]] און [[העליום]]; די צוויי דרויסנדיקע, אוראנוס און נעפטון, זענען אייז ריזן, מיט א סך וואסער, [[אמאניאק]] און [[מעטאן]]. | ||
זעקס פון די אכט פלאנעטן און צווי פון די קארליק-פלאנעטן האבן [[ | זעקס פון די אכט פלאנעטן און צווי פון די קארליק-פלאנעטן האבן [[נאטירליכער סאטעליט|נאטירלעכע סאטעליטן]] וואס ארביטן ארום זיי. מען רופט די סאטעליטן "לבנות" נאך דער ערד'ס [[לבנה]], און יעדער איינער פון די אויסנווייניקסטע פלאנעטן איז ארומגענומען מיט [[פלאנעטישער רינג|פלאנעטישע רינגען]] פון שטויב און אנדערע פארטיקלען. אחוץ דער ערד, האבן אלע פלאנעטן נעמען פון גריכישע און רוימישע געטשקעס. | ||
דער סדר פון ווייטקייט פון דער זון איז: | דער סדר פון ווייטקייט פון דער זון איז: | ||
| שורה 97: | שורה 97: | ||
[[File:Telluric planets size comparison.jpg|קליין|upright=1.25|די אינעווייניגע פלאנעטן פון לינקס אויף רעכטס: [[ערד-פלאנעט|ערד]], [[מאדים]], [[ווענוס]], און [[מערקור]] (גרייסן לויט סקאלע).]] | [[File:Telluric planets size comparison.jpg|קליין|upright=1.25|די אינעווייניגע פלאנעטן פון לינקס אויף רעכטס: [[ערד-פלאנעט|ערד]], [[מאדים]], [[ווענוס]], און [[מערקור]] (גרייסן לויט סקאלע).]] | ||
די פיר ערדישע אדער '''אינעווייניגסטע פלאנעטן''' האבן געדעכטע, [[שטיין|שטיינערדיקע]] צונויפשטעלן, ווייניג אדער קיין [[ | די פיר ערדישע אדער '''אינעווייניגסטע פלאנעטן''' האבן געדעכטע, [[שטיין|שטיינערדיקע]] צונויפשטעלן, ווייניג אדער קיין [[נאטירליכער סאטעליט|לבנות]], און קיין [[פלאנעטארישער רינג|רינג סיסטעמען]]. זיי זענען צוזאמענגעשטעלט מערסטנס פון ברעכעדיגע מינעראלן, ווי די [[סיליקאט]]ן, וואס שאפן זייערע סקארעס און צודעקן, און מעטאלן ווי [[אייזן]] און [[ניקל]], וואס שאפן זייערע יאדערן. דריי פון די פיר אינעווייניגסטע פלאנעטן (ווענוס, ערד און מארס) האבן [[אטמאספערע]]ס וואס זענען גענוג ממשותדיק צו גענערירן [[וועטער]]; אלע האבן טעקטאנישע אייבערפלאך אייגנשאפטן ווי [[שפאלט-טאל]]ן און [[וואולקאן|וואולקאנען]]. | ||
==== מערקור ==== | ==== מערקור ==== | ||