בדוקי עריכות אוטומטית, אינטערפעיס רעדאקטארן, אינטערפעיס אדמיניסטראַטאָרן, סיסאפן, מייבאים, מעדכנים, מייבא, אספקלריה רעדאקטארן
46,585
רעדאגירונגען
ק
החלפת טקסט – "פֿ" ב־"פ"
ק (החלפת טקסט – "׳" ב־"'") |
ק (החלפת טקסט – "פֿ" ב־"פ") |
||
| שורה 2: | שורה 2: | ||
[[טעקע:SholemAleichem.jpg|left|170px]] | [[טעקע:SholemAleichem.jpg|left|170px]] | ||
'''שלום עליכם''' (פּען־נאָמען | '''שלום עליכם''' (פּען־נאָמען פון '''שלום נַחומאָוויטש ראַבינאָוויטש''') ([[כ"ו אדר א']] [[ה'תרי"ט]] - [[י' אייר]] [[ה'תרע"ו]]) איז געווען אַ [[שרײַבער]], איינער פון די באַרימטסטע קלאַסיקער פון דער ליטעראַטור אויף [[ייִדיש]]. ער האָט געשריבן איבערהויפּט אויף דער ייִדישער שפּראַך, אָבער אויך אויף [[רוסיש]] און [[העברעיִש]]. | ||
פון זײַנע באוווּסטע ביכער: [[טביה דער מילכיקער|טבֿיה דער מילכיקער]], [[מנחם מענדל (בוך)|מנחם מענדל]], [[מאטעל פייסי דעם חזנ'ס|מאָטל פּייסע דעם חזנס]]. | |||
== ביאָגראפיע == | == ביאָגראפיע == | ||
שלום עליכם איז געבוירן אין [[אוקרײַנע]] [[כ"ו אדר א']] [[ה'תרי"ט]], צו זײַן | שלום עליכם איז געבוירן אין [[אוקרײַנע]] [[כ"ו אדר א']] [[ה'תרי"ט]], צו זײַן פאָטער מנחם נחום ראַבינאָוויטש, אַ [[סוחר]], און זײַן מוטער חיה אסתר. | ||
די עלטערן זײַנע זענען געווען | די עלטערן זײַנע זענען געווען פרומע [[חסידות|חסידישע]] ייִדן, אָנהענגער פונעם רבי ר' [[דוד טווערסקי (טאלנא)|דוד פון טאַלנע]] זי"ע. | ||
אויך שלום, זײַענדיק א יונגער [[בחור]], האָט אַ מאָל באַקומען אַ שטרענגן אָנזאָג | אויך שלום, זײַענדיק א יונגער [[בחור]], האָט אַ מאָל באַקומען אַ שטרענגן אָנזאָג פונעם רבי'ן, דעם טאלנער מגיד, אַז ער שרײַבט גוט, אָבער אויף צדיקים זאָל ער חלילה קיין מאָל ניט זינדיקן מיטן פעדער. און ער האָט טאַקע געהאַלטן וואָרט, און קיין מאָל ניט געשריבן שלעכט וועגן חסידות און רביים. | ||
ער האָט [[חתונה]] געהאַט מיט אָלגאַ לאָיעוו און זיי האָבן געהאט זעקס קינדער. | ער האָט [[חתונה]] געהאַט מיט אָלגאַ לאָיעוו און זיי האָבן געהאט זעקס קינדער. | ||
| שורה 18: | שורה 18: | ||
== שרײַבער == | == שרײַבער == | ||
שלום עליכם האָט אָנגעהויבן שרײַבן אויף ייִדיש אין 1883. סה"כ האָט ער אָנגעשריבן פערציק ביכער אויף ייִדיש. שוין אין 1890 איז ער געווען די צענטראַלע | שלום עליכם האָט אָנגעהויבן שרײַבן אויף ייִדיש אין 1883. סה"כ האָט ער אָנגעשריבן פערציק ביכער אויף ייִדיש. שוין אין 1890 איז ער געווען די צענטראַלע פיגור אין דער ייִדישער ליטעראַטור. | ||
שלום עליכם איז | שלום עליכם איז פון די בעסטע דערצייגער פון ייִדישע געשריבענע אַרטיקלען, וואָס האָבן אין זיך אַזאַ סארט לעבהאַפט, מיט פאַנטאַזיע און הומאָר, וואָס איז דערמיט באגלייט, אַז ס'איז באמת צום באַוואונדערן. דאָס רוב פון זײַנע ווערק זענען באַזירט אויף יאָ געלט נישט געלט, דאָס אָרעמע לעבן און שלימזלדיקער מצב פונעם גלות–ייִדן אין מזרח–אייראָפּע, דער גלוסט צו [[ארץ ישׂראל|ציון]] און דעם ייִדנס חלום אויף הימל גוטס. | ||
די תוכנ'פולע ארטיקלען זיינע, האבן געשלאגן ווארצלען גאר טיף און זיך פארשפרייט גאר ווייט, טראץ וואס אין זיינע לעבנס טעג האט ער נישט זוכה געווען צו זען די ריכטיגע פירות, איז אבער שפעטער וואס א צייט מער, געווארן היסטאריש באקאנט זיין נאמען, ווען סיי אין [[אוקריינא]] און סיי אין [[ישראל]], ווערן מיט כבוד גערופן הויפט קווארטלען אויף זיין נאמען, שלום עליכם גאס, שלום עליכם הויז, און דאס טראדיציאנאלע שפיל, וואס לויפט שוין אפאר דורות אין די וועלטס טריבונעס, 'דער [[פידלער אויפן דאך]]', איז אפשטאמיג פון זיינס א פארשריפט 'טעוויע דער מילכיקער'. | די תוכנ'פולע ארטיקלען זיינע, האבן געשלאגן ווארצלען גאר טיף און זיך פארשפרייט גאר ווייט, טראץ וואס אין זיינע לעבנס טעג האט ער נישט זוכה געווען צו זען די ריכטיגע פירות, איז אבער שפעטער וואס א צייט מער, געווארן היסטאריש באקאנט זיין נאמען, ווען סיי אין [[אוקריינא]] און סיי אין [[ישראל]], ווערן מיט כבוד גערופן הויפט קווארטלען אויף זיין נאמען, שלום עליכם גאס, שלום עליכם הויז, און דאס טראדיציאנאלע שפיל, וואס לויפט שוין אפאר דורות אין די וועלטס טריבונעס, 'דער [[פידלער אויפן דאך]]', איז אפשטאמיג פון זיינס א פארשריפט 'טעוויע דער מילכיקער'. | ||
| שורה 83: | שורה 83: | ||
== וועבלינקען == | == וועבלינקען == | ||
* [http://www.rachelnet.net/F/?func=find-b&request=000055608&find_code=SYS&local_base=REB01 אלע ווערק פון שלום עליכם] | * [http://www.rachelnet.net/F/?func=find-b&request=000055608&find_code=SYS&local_base=REB01 אלע ווערק פון שלום עליכם] | ||
* [http://www.archive.org/stream/nybc203826#page/n2/mode/2up אלע ווערק פון שלום עליכם] | * [http://www.archive.org/stream/nybc203826#page/n2/mode/2up אלע ווערק פון שלום עליכם] פונעם [http://www.yiddishbookcenter.org ײדיש-ביכער צענטער] | ||
* {{ynet|[[וועלוול טשערנין]]|ביידיש זה נשמע יותר טוב|3703033|8טן מיי 2009}} | * {{ynet|[[וועלוול טשערנין]]|ביידיש זה נשמע יותר טוב|3703033|8טן מיי 2009}} | ||