בדוקי עריכות אוטומטית, אינטערפעיס רעדאקטארן, אינטערפעיס אדמיניסטראַטאָרן, סיסאפן, מייבאים, מעדכנים, מייבא, אספקלריה רעדאקטארן
46,653
רעדאגירונגען
קיין רעדאגירונג באמערקונג
(בס"ד) צייכנס: וויזועלע רעדאגירונג: געטוישט רויע רעדאגירונג |
אין תקציר עריכה צייכן: רויע רעדאגירונג |
||
| שורה 1: | שורה 1: | ||
[[ | [[טעקע:מנחם כץ.jpg|קליין|רבי מנחם כ״ץ-פרוסטיץ פאטאגראפירט אין קעניגליכן פאלאץ אין וויען]] | ||
'''רבי מנחם כ"ץ-פּראָסטיץ''' (אויך באַקאַנט | '''רבי מנחם כ"ץ-פּראָסטיץ''' (אויך באַקאַנט אלס '''רבי מנחם וואַנפריד'''; בערך ה'תקנ"ה, 1795 – ט"ז אדר א' ה'תרנ"א, פעברואַר 1891) איז געווען איינער פון די חשובסטע אָרטאָדאָקסישע רבנים אין אונגארן אינעם 19טן יאָרהונדערט. ער האָט געדינט מער ווי פופציג יאָר אַלס רב פון דער קהילה אין [[צעהלים]] (דויטשקרויץ), איינע פון די "[[שבע קהילות]]" אין בורגנלאַנד, און איז געווען פון די נאָענטסטע און גרעסטע תלמידים פונעם [[חתם סופר]]. | ||
==ביאָגראַפיע== | ==ביאָגראַפיע== | ||
===פריע יאָרן און משפּחה=== | ===פריע יאָרן און משפּחה=== | ||
ר' מנחם איז געבוירן געוואָרן אין פּראָסטיץ (Prostějov), [[מעהרן]], צו זיין פאָטער ר' אליעזר (לאַזאַר) כ"ץ וואַנפריד און זיין מוטער הינדל. דער נאָמען "וואַנפריד" ווייזט אויף דעם אָפּשטאַם פון זיין משפּחה פון דער שטאָט וואַנפריד אין העסע-נאַסאַו, דייטשלאַנד. לויט דער משפּחה-טראַדיציע איז ער געווען אַן אייניקל פונעם באַרימטן שתדלן | ר' מנחם איז געבוירן געוואָרן אין פּראָסטיץ (Prostějov), [[מעהרן]], צו זיין פאָטער ר' אליעזר (לאַזאַר) כ"ץ וואַנפריד און זיין מוטער הינדל. דער נאָמען "וואַנפריד" ווייזט אויף דעם אָפּשטאַם פון זיין משפּחה פון דער שטאָט וואַנפריד אין העסע-נאַסאַו, דייטשלאַנד. לויט דער משפּחה-טראַדיציע איז ער געווען אַן אייניקל פונעם באַרימטן פילאַנטראָפּ און שתדלן [[רבי שמשון ווערטהיימער]]. | ||
אין זיין יוגנט האָט ער געלערנט ביי זיין פעטער, | אין זיין יוגנט האָט ער געלערנט ביי זיין פעטער, רבי משה כ"ץ וואַנפריד אין פּראָסטיץ. שפּעטער איז ער געפאָרן קיין [[פרעשבורג|פּרעשבורג]] צו לערנען אין דער ישיבה פונעם חתם סופר, וואו ער איז געוואָרן איינער פון זיינע מערסט אויסגעצייכנטע תלמידים. ער האָט געלערנט אין פּרעשבורג צען יאָר, און אפילו נאָך זיין חתונה האָט ער ווייטער געלערנט דאָרט זיבן יאָר. | ||
רבי מנחם איז געווען אַ באַליבטער תּלמיד מובהק פונעם חתם סופר. דער חתם סופר האָט אים דערמאנט פיל מאָל אין זיין חידושי ש"ס און אים גערופן "תלמידי הבחור המופלג"{{הערה|למשל אין חידושי חתם סופר בבא בתרא עמוד ד'}}. ער האָט זוכה געווען צו לערנען מיט זיין רבי'ן פּריוואַט די חכמה פון [[קבלה]]{{הערה|ב.י. קליין בשם ר' מרדכי ראָטענבערג אב"ד אנטווערפּן}}. | |||
===רבנות און עפנטליכע טעטיגקייט=== | ===רבנות און עפנטליכע טעטיגקייט=== | ||
בערך אין יאָר ה'תקצ"ד (1834) איז ער | בערך אין יאָר ה'תקצ"ד (1834) איז ער אויפגענומען געוואָרן אַלס רב אין ראַגנדאָרף (Rajka), אונגערן. אין יאָר ה'ת"ר (1840), נאָך דער פּטירה פונעם חתם סופר, איז ער באַשטימט געוואָרן אַלס רב אין צעהלים. ער האָט דאָרט אָנגעפירט מיט אַ חשובע ישיבה וואו עס האבן געלערנט הונדערטער תלמידים, צווישן זיי באַקאַנטע פונעם קומענדיגן דור, ווי [[רבי משה גרינוואלד|רבי משה גרינוואַלד]], דער "ערוגת הבושם". | ||
ר' מנחם איז געווען פון די פירער פונעם אָרטאָדאָקסישן פאַקציע בעת דעם גרויסן קאָנגרעס פון אונגאַרישן אידנטום אין 1868. ער איז געווען דער פאָרזיצער פון דער ערשטער אַסיפה פון אָרטאָדאָקסישע רבנים אין בודאַפּעשט אין יאָר 1870, וואָס האָט געדינט ווי דער יסוד פאַר דער באַזונדערער אָרטאָדאָקסישער אָרגאַניזאַציע אין אונגערן. | ר' מנחם איז געווען פון די פירער פונעם אָרטאָדאָקסישן פאַקציע בעת דעם גרויסן קאָנגרעס פון אונגאַרישן אידנטום אין 1868. ער איז געווען דער פאָרזיצער פון דער ערשטער אַסיפה פון אָרטאָדאָקסישע רבנים אין בודאַפּעשט אין יאָר 1870, וואָס האָט געדינט ווי דער יסוד פאַר דער באַזונדערער אָרטאָדאָקסישער אָרגאַניזאַציע אין אונגערן. | ||
| שורה 31: | שורה 33: | ||
==פּטירה== | ==פּטירה== | ||
ר' מנחם איז נפטר געוואָרן מאנטאג נאַכט, ט"ז אדר א' תרנ"א, אין עלטער פון 96 יאָר. ער איז באַערדיגט געוואָרן אין צעהלים (דויטשקרויץ) מיט אַ גרויסער לוי' וואו פילע רבנים פון גאַנץ אונגערן האָבן אים מספּיד געווען. זיין מצבה אויפן בית-עולם אין דויטשקרויץ איז שפּעטער באַנייט געוואָרן דורך זיינע אייניקלעך. | ר' מנחם איז נפטר געוואָרן מאנטאג נאַכט, ט"ז אדר א' תרנ"א, אין עלטער פון 96 יאָר. ער איז באַערדיגט געוואָרן אין צעהלים (דויטשקרויץ) מיט אַ גרויסער לוי' וואו פילע רבנים פון גאַנץ אונגערן האָבן אים מספּיד געווען. זיין מצבה אויפן בית-עולם אין דויטשקרויץ איז שפּעטער באַנייט געוואָרן דורך זיינע אייניקלעך. | ||
==ביבליאגראפיע== | |||
*[https://tablet.otzar.org/#/exKotar/23768 תולדות וחידושי רבי מנחם כ"ץ פרוסטיץ, בני ברק תש"נ (דריי בענדער)] | |||
*{{אייוועלט|11908|ר' בער פרענק מפרעשבורג וחתנו ר' מנחם כ"ץ מצעהלים}} | |||
*https://der-transkribierer.at/bagatellen/katz-prossnitz-menachem-23-februar-1891/ | |||
*ברוך יודא קליין, חתם סופר (ע״ו) | |||
[[he:רבי מנחם כץ]] | [[he:רבי מנחם כץ]] | ||