בדוקי עריכות אוטומטית, אינטערפעיס רעדאקטארן, אינטערפעיס אדמיניסטראַטאָרן, סיסאפן, מייבאים, מעדכנים, מייבא, אספקלריה רעדאקטארן
46,726
רעדאגירונגען
קיין רעדאגירונג באמערקונג
ק (צוגעלייגט דעסקריפציע, רעפערענצן אפטיילונג) |
אין תקציר עריכה |
||
| שורה 1: | שורה 1: | ||
{{דעסקריפציע|פייטן פון ארץ ישראל}} | {{דעסקריפציע|פייטן פון ארץ ישראל}} | ||
{{דרעפט}} | {{דרעפט}} | ||
{{דעסקריפציע||ענגליש = Byzantine Jew and poet|העב=פיטן|דייטש=eretz-jisra'elischer Dichter in hebräischer Sprache|}} | {{דעסקריפציע||ענגליש = Byzantine Jew and poet|העב=פיטן|דייטש=eretz-jisra'elischer Dichter in hebräischer Sprache|}} | ||
| שורה 10: | שורה 9: | ||
די [[מקובלים]] האבן אויך געקלערט אז הקליר איז רבי אלעזר ברבי שמעון, ווי [[רבי חיים וויטאל]] ברענגט אין זיין ספר [[שער הכוונות]] אין נאמען פון זיין רבין דער [[אר"י]]: "איך האב געהערט אין נאמען פון מיין רבי ז"ל, אז הקליר וואס האט מסדר געווען [[קרובות (פיוט)|קרוב"ץ]] אין מחזור פון די אשכנזים איז רבי אלעזר בר' שמעון", אבער ער האט צוגעלייגט א צוריקגעצויגנקייט "אבער איך האב דאס נישט געהערט פון מיין רבי אליין"{{הערה|דער [[יעב"ץ]] אין זיין ספר מור וקציעה [קיא] ברענגט אין נאמען פון [[אר"י]], אז ער איז געווען א [[גלגול נשמות|גלגול]] פון ר' אלעזר ברבי שמעון, און נישט ממש ער אליין, אבער דער [[חיד"א]] האט באמערקט אויף זיינע ווערטער אז דער אר"י האט נישט אזוי געשריבן נאר ער האט געשריבן אז עס איז יא ממש ער}}. ביי די צייט פון די [[השכלה]] האט מען גענייגט צו שפעטערן זיין צייט, און מען האט געקלערט אז ער איז פונעם [[10'טע יארהונדערט]] אדער די [[11'טע יארהונדערט|11'טע]] אין [[איטאליע]], און עס זענען געווען וועלכע האבן אידענטיפיצירט זיין וואוינארט אין [[קליארי]] (Cagliari). | די [[מקובלים]] האבן אויך געקלערט אז הקליר איז רבי אלעזר ברבי שמעון, ווי [[רבי חיים וויטאל]] ברענגט אין זיין ספר [[שער הכוונות]] אין נאמען פון זיין רבין דער [[אר"י]]: "איך האב געהערט אין נאמען פון מיין רבי ז"ל, אז הקליר וואס האט מסדר געווען [[קרובות (פיוט)|קרוב"ץ]] אין מחזור פון די אשכנזים איז רבי אלעזר בר' שמעון", אבער ער האט צוגעלייגט א צוריקגעצויגנקייט "אבער איך האב דאס נישט געהערט פון מיין רבי אליין"{{הערה|דער [[יעב"ץ]] אין זיין ספר מור וקציעה [קיא] ברענגט אין נאמען פון [[אר"י]], אז ער איז געווען א [[גלגול נשמות|גלגול]] פון ר' אלעזר ברבי שמעון, און נישט ממש ער אליין, אבער דער [[חיד"א]] האט באמערקט אויף זיינע ווערטער אז דער אר"י האט נישט אזוי געשריבן נאר ער האט געשריבן אז עס איז יא ממש ער}}. ביי די צייט פון די [[השכלה]] האט מען גענייגט צו שפעטערן זיין צייט, און מען האט געקלערט אז ער איז פונעם [[10'טע יארהונדערט]] אדער די [[11'טע יארהונדערט|11'טע]] אין [[איטאליע]], און עס זענען געווען וועלכע האבן אידענטיפיצירט זיין וואוינארט אין [[קליארי]] (Cagliari). | ||
מיטן ענטדעקן די [[קאיר גניזה]], און אין איר א גרויסע זאמלונג פון זיינע פיוטים, קלערן די פארשער אז זיין צייט איז שפעטער פון די דאטום וואס די ראשונים האבן געזאגט. אין [[מערבית]] אויף [[ראש השנה]] וואס פאלט אויס אום [[שבת]] האט ער צוגענדיגט ביי [[ברכת גאולה]] אזוי ווי די בבלישע חתימה 'גאל ישראל' (אנשטאט [[נוסח ארץ ישראל]] צו ענדיגן 'צור ישראל וגואלו'), וואס ווייזט ארויס אז לכאורה איז זיין צייט שפעטער | מיטן ענטדעקן די [[קאיר גניזה]], און אין איר א גרויסע זאמלונג פון זיינע פיוטים, קלערן די פארשער אז זיין צייט איז שפעטער פון די דאטום וואס די ראשונים האבן געזאגט. אין [[מערבית]] אויף [[ראש השנה]] וואס פאלט אויס אום [[שבת]] האט ער צוגענדיגט ביי [[ברכת גאולה]] אזוי ווי די בבלישע חתימה 'גאל ישראל' (אנשטאט [[נוסח ארץ ישראל]] צו ענדיגן 'צור ישראל וגואלו'), וואס ווייזט ארויס אז לכאורה איז זיין צייט שפעטער{{הערה|זעהט פליישער, 'פיוט על סדרי התקיעה', [[תרביץ]] שנה נ"ד חוברת א', הערה 14.}}. עס קען זיין אז ביי די פלאץ פון הקליר האט מען זיך שוין געפירט צו האלטן צוויי טעג ראש השנה{{הערה|זעהט: פליישער, תרביץ נב, עמ' 237 ואילך, ועמ' 258 ואילך. אין [[תוספות]] {{תלמוד בבלי|חגיגה|יג|א}} האבן זיי אויפגעוויזן אז אין די צייטן פון הקליר האט מען מקדש געווען דעם חודש ע"פ הראייה פון דעם וואס ער האט נישט פארפאסט אויף ר"ה נאר איין קרוב"ץ, אבער מען קען דאס איינזעצן אז זיין וועג איז צו דיכטן אויף [[קריאת התורה]] פונעם טאג{{דרוש מקור|אויב עס איז געשריבן ביי פליישער, מען דארף דאס אנדערש ארויסשרייבן.}}, און קריאת התורה (ביי [[מפטיר]]) פון די צוויי טעג פון ר"ה איז גלייך. און אין [[שו"ת הרדב"ז]] חלק ג סימן תקל"ב האט ער אפגעווארפן די באווייז אז אין ארץ ישראל האט מען זיך געפירט אין זיין צייט צו האלטן נאר איין טאג, זעהט אויך די פיוטים אויף ראש השנה מיט די רעדאגירונג פון שולמית אליצור, ירושלים תשע"ד, עמ' 161.}} (אנשטאט דער פריערדיגער מנהג צו האלטן ראש השנה נאר איין טאג{{הערה|עס ווערט געברענגט אין בעל המאור ראש השנה דף ג עמוד א. זעהט: מ"ד הר, 'על שני ימים של ראש השנה בארץ ישראל', תרביץ נ"ג (תשמ"ד), עמ' 124 ואילך; און זעהט אויך פליישער, 'הערה להארה: בדבר שני ימים של ראש השנה בארץ ישראל', שם עמ' 293 ואילך.}}). און ווי עס זעט אויס האט מען זיך געפירט צו ענדיגן די תורה איינמאל א יאר (אנשטאט איין מאל אין דריי יאר ווי עס איז געווען איינגעפירט אין ארץ ישראל){{הערה|זעהט אויך: חיים סיימונס, "הבדלים בקריאת הפרשיות בין בני א"י ובין בני חו"ל", '''[[סיני (כתב עת)|סיני]]''' קו (1990), עמ' לד}}. | ||
אין זיינע פיוטים ווערט אסאך מאל דערמאנט די פאקט אז [[ביזאנטישע אימפעריע|קריסטן]] געוועלטיגן אין [[ארץ ישראל]], און פון דעם, און צוגאב צום טעסטן די סטיל פון זיינע פיוטים, קומט מען צו אז ער האט געלעבט אין 6'טע יארהונדערט אדער אנהייב די 7'טע, ענדע פון די ביזאנטישע תקופה. אין פארגאנגענהייט איז געווען פארשפרייט די דעה אז ער האט געלעבט פאר די צייטן ווען די [[אראבער]] האבן אקופירט ארץ ישראל אום [[638]], און די קאנסענזוס איז געווען אז עס ווערן נישט דערמאנט קיין אראבער אין זיינע פיוטים, אבער מיט די יארן זענען געפונען געווארן אייניגע דערמאנונגען פון אראבער אין די פיוטים{{הערה|זעהט צום ביישפיל: עזרא פליישער, "[https://www.academia.edu/38275640 לוח מועדי השנה בפיוט לר' אלעזר בירבי קליר]", '''[[תרביץ]]''' נב [ב] (טבת תשמ"ג), עמ' 254–257.}}, און לויט די דערמאנונגען, זעט אויס אז אין זיינע לעצטע יארן האט ער מיטגעלעבט די אראבישע אקופאציע{{הערה|[[שולמית אליצור]], '''סוד משלשי קודש''', [[האיגוד העולמי למדעי היהדות]], ירושלים תשע"ט, עמ' 697–703.}}. אויב אזוי, קען מען לויט דעם באשטימען אז זיין צייט איז די ערשטע האלב פון די 7'טע יארהונדערט, אדער קען זיין ענדע די 6'טע יארהונדערט. | אין זיינע פיוטים ווערט אסאך מאל דערמאנט די פאקט אז [[ביזאנטישע אימפעריע|קריסטן]] געוועלטיגן אין [[ארץ ישראל]], און פון דעם, און צוגאב צום טעסטן די סטיל פון זיינע פיוטים, קומט מען צו אז ער האט געלעבט אין 6'טע יארהונדערט אדער אנהייב די 7'טע, ענדע פון די ביזאנטישע תקופה. אין פארגאנגענהייט איז געווען פארשפרייט די דעה אז ער האט געלעבט פאר די צייטן ווען די [[אראבער]] האבן אקופירט ארץ ישראל אום [[638]], און די קאנסענזוס איז געווען אז עס ווערן נישט דערמאנט קיין אראבער אין זיינע פיוטים, אבער מיט די יארן זענען געפונען געווארן אייניגע דערמאנונגען פון אראבער אין די פיוטים{{הערה|זעהט צום ביישפיל: עזרא פליישער, "[https://www.academia.edu/38275640 לוח מועדי השנה בפיוט לר' אלעזר בירבי קליר]", '''[[תרביץ]]''' נב [ב] (טבת תשמ"ג), עמ' 254–257.}}, און לויט די דערמאנונגען, זעט אויס אז אין זיינע לעצטע יארן האט ער מיטגעלעבט די אראבישע אקופאציע{{הערה|[[שולמית אליצור]], '''סוד משלשי קודש''', [[האיגוד העולמי למדעי היהדות]], ירושלים תשע"ט, עמ' 697–703.}}. אויב אזוי, קען מען לויט דעם באשטימען אז זיין צייט איז די ערשטע האלב פון די 7'טע יארהונדערט, אדער קען זיין ענדע די 6'טע יארהונדערט. | ||