מייבאים כמותיים, בדוקי עריכות אוטומטית, ביוראקראטן, אינטערפעיס רעדאקטארן, emailconfirmed, אינטערפעיס אדמיניסטראַטאָרן, מנטרים, סיסאפן, צוות טכני, מייבאים, מעדכנים, אספקלריה רעדאקטארן
102,362
רעדאגירונגען
ק
החלפת טקסט – "עטלעכע" ב־"עטליכע"
ק (←די לבנה אין דער יידישער קולטור: היימישע שפראך, לא זכיתי להבין) |
ק (החלפת טקסט – "עטלעכע" ב־"עטליכע") |
||
| שורה 56: | שורה 56: | ||
|} | |} | ||
ס'איז אנגענומען אז די לבנה האט נישט קיין [[אטמאספער]] אבער דאס איז נישט אינגאנצן פינקטלעך{{הערה|Space Settlements: A Design Study פארשונג פון [[NASA]], צוגאב J צו קאפיטל 5: [http://settlement.arc.nasa.gov/75SummerStudy/5appendJ.html IMPACT UPON LUNAR ATMOSPHERE]}}, די לבנה האט א זייער שיטערן אטמאספער וואס איז צוזאמגעשטעלט בעיקר פון [[וואסערשטאף]], [[העליום]], [[נעאן]] און [[ארגאן (עלעמענט)|ארגאן]], ווי אויך זייער קליינע קוואנטיטען פון אנדערע סובטסטאנצן ווי למשל [[קוילן זייערס]], [[ראדאן]], [[מעטאן]], [[אמאניאק]], שפורן פון [[זויערשטאף]] און א נישטיקן קוואנטיטעט פון וואסערדאמף.{{הערה|[http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/moonfact.html Moon Fact Sheet],{{כ}} NSSDC, ביי NASA}}. | ס'איז אנגענומען אז די לבנה האט נישט קיין [[אטמאספער]] אבער דאס איז נישט אינגאנצן פינקטלעך{{הערה|Space Settlements: A Design Study פארשונג פון [[NASA]], צוגאב J צו קאפיטל 5: [http://settlement.arc.nasa.gov/75SummerStudy/5appendJ.html IMPACT UPON LUNAR ATMOSPHERE]}}, די לבנה האט א זייער שיטערן אטמאספער וואס איז צוזאמגעשטעלט בעיקר פון [[וואסערשטאף]], [[העליום]], [[נעאן]] און [[ארגאן (עלעמענט)|ארגאן]], ווי אויך זייער קליינע קוואנטיטען פון אנדערע סובטסטאנצן ווי למשל [[קוילן זייערס]], [[ראדאן]], [[מעטאן]], [[אמאניאק]], שפורן פון [[זויערשטאף]] און א נישטיקן קוואנטיטעט פון וואסערדאמף.{{הערה|[http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/moonfact.html Moon Fact Sheet],{{כ}} NSSDC, ביי NASA}}. | ||
דער קוואל פון די גאזן אינעם אטמאספער איז נישט קלאר, אבער עס ווערט גערעכנט אז זיי קומען פון | דער קוואל פון די גאזן אינעם אטמאספער איז נישט קלאר, אבער עס ווערט גערעכנט אז זיי קומען פון עטליכע מקורות: זון־ווינט, זון־שטראלונג, שיכטן פון ראדיאאקטיווע שטיינער, מיקרא מעטעאריטן און איבערבלייב גאזן פון די אפאלא קאסמאס־שיפן. | ||
צוליב דעם דינעם אטמאספער פון דער לבנה, ממילא האט זי אויך כמעט נישט קיין לופט־קעגנשטעל. אָן קיין אטמאספער איז די לבנה נישט געשיצט פון היץ אדער קעלט. די אסטרוינאטן וואס זענען געווען אויף דער לבנה האבן געדארפט זיין אנגעטון קאסמאס־קליידער און טראגן [[זויערשטאף]] כדי צו קענען אטעמען. דער וואג פון די קליידער איז געווען באלד אזוי ווי דער וואג פונעם מענטש, אבער מיט א קלענערער גראוויטאציע איז עס נישט געווען שווער. | צוליב דעם דינעם אטמאספער פון דער לבנה, ממילא האט זי אויך כמעט נישט קיין לופט־קעגנשטעל. אָן קיין אטמאספער איז די לבנה נישט געשיצט פון היץ אדער קעלט. די אסטרוינאטן וואס זענען געווען אויף דער לבנה האבן געדארפט זיין אנגעטון קאסמאס־קליידער און טראגן [[זויערשטאף]] כדי צו קענען אטעמען. דער וואג פון די קליידער איז געווען באלד אזוי ווי דער וואג פונעם מענטש, אבער מיט א קלענערער גראוויטאציע איז עס נישט געווען שווער. | ||
| שורה 63: | שורה 63: | ||
== ארביט פון דער לבנה און זיין איינפלוס == | == ארביט פון דער לבנה און זיין איינפלוס == | ||
די לבנה איז דער הימלישער קערפער וואס איז דער נענטסטער צו דער [[ערד-פלאנעט|ערד]], און דער דורכשניטלעכער ווייט פון איר צענטער צום צענטער פון דער ערד איז אומגעפער 384,403 קילאמעטער, וואס איז 30 מאל אזוי פיל ווי דער דיאמעטער פון דער ערד, בערך, מיט א וואריאציע צווישן 363 טויזנט קילאמעטער (ביים [[אפאגיי און פעריגיי|פעריגיי]] – דער נענטסטער פונקט אין דעם ארביט פון דער לבנה צו דער ערד) און | די לבנה איז דער הימלישער קערפער וואס איז דער נענטסטער צו דער [[ערד-פלאנעט|ערד]], און דער דורכשניטלעכער ווייט פון איר צענטער צום צענטער פון דער ערד איז אומגעפער 384,403 קילאמעטער, וואס איז 30 מאל אזוי פיל ווי דער דיאמעטער פון דער ערד, בערך, מיט א וואריאציע צווישן 363 טויזנט קילאמעטער (ביים [[אפאגיי און פעריגיי|פעריגיי]] – דער נענטסטער פונקט אין דעם ארביט פון דער לבנה צו דער ערד) און עטליכע 405 טויזנט ק"מ (ביים אפאגיי – דער ווייטסטער פונקט פון דער ערד אין דער לבנה'ס ארביט). אין [[1969]] האבן די אסטראנויטן פון [[אפאלא 11]] אויפגעשטעלט אויף דעם אייבערפלאך פון דער לבנה א ליכט־רעפלעקסיע סיסטעם וואס איז געווען אנגעצייכנט רעפלעקטירן לייזער ליכט. זייט דעמאלסט האט מען געמאסטן אז די לבנה דערווייטערט זיך פון דעם ערד־פלאנעם מיט דורכשניטלעך 3.8 צענטימעטער א יאר.{{הערה|{{צייגט וועב|author=ד"ר מאיר ברק|title=מדוע הירח מתרחק מכדור הארץ?|url=http://davidson.weizmann.ac.il/online/askexpert/astrophysics/מדוע-הירח-מתרחק-מכדור-הארץ-אברהם|date={{ר}}1טן סעפטעמבער 2009|מידע נוסף=דוידסון Online{{ר}}}} {{לינקשפראך|העברעיש}}}}. | ||
די [[גראוויטאציע|גראוויטאציע־צי]] אויף דער לבנה איז א זעקסטל פון דער צי אויף דער ערד. | די [[גראוויטאציע|גראוויטאציע־צי]] אויף דער לבנה איז א זעקסטל פון דער צי אויף דער ערד. | ||