מייבאים כמותיים, בדוקי עריכות אוטומטית, ביוראקראטן, אינטערפעיס רעדאקטארן, emailconfirmed, אינטערפעיס אדמיניסטראַטאָרן, מנטרים, סיסאפן, צוות טכני, מייבאים, מעדכנים, אספקלריה רעדאקטארן
102,362
רעדאגירונגען
ק
←אריינפיר: הגהה, אינערליכע פארבינדונגען
ק (צוגעלייגט קאַטעגאָריע:דרעפטס דורך HotCat) |
ק (←אריינפיר: הגהה, אינערליכע פארבינדונגען) |
||
| שורה 1: | שורה 1: | ||
[[File:kid.jpg|thumb| | [[File:kid.jpg|thumb|150px|"איין ציקליין...".]] | ||
'''חד גדיא''' א פיוט וואס מען זינגט ביים ענדע פון דער סדר | '''חד גדיא''' איז א [[פיוט]] וואס מען זינגט ביים ענדע פון דער [[סדר נאכט]]. עס איז א ליד וואס זאמלט זיך אן, ווען ביי יעדע פאל קומט צו נאך א פרט צום מעשה. עס שילדערט א קייט פון פיגורן, וואס יעדער אין דער רייע איז שטערקער און פארטיליגט דעם פריערדיגן. דער ערשטער איז דער "חד גדיא", א [[ציג]], און דער לעצטער איז "הקדוש ברוך הוא" וואס טוט שחט'ן דעם [[מלאך המוות]]. | ||
דער פיוט שטאמט פון אשכנז און מען טרעפט עס | דער פיוט שטאמט פון [[אשכנז]] און מען טרעפט עס די ערשטע מאל אין א [[הגדה]] אין דער [[16'טער יארהונדערט]]. עס איז געשריבן אין א גרייזיגע [[אראמיש]], און האט איבערזעצונגען אין [[אידיש]], [[לאדינו]] און נאך שפראכן. | ||
דער פיוט איז אממערסטענס געטייטש אלס [[אלעגאריע|משל]] פאר די פארשידענע [[גלות|גליות]] וואס אידן גייען אריבער אונטער די פעלקער וואס ווארפן אום איינער דעם אנדערן, ביז [[משיח]]'ס טאג ווען דער באשעפער וועט געוועלטיגן איבער דער גאנצער וועלט. | |||
==אפשטאם== | ==אפשטאם== | ||
דער אפשטאם פון דער פיוט איז אמוקלאר. [[רבי ידידיה טיאה ווייל]] שרייבט אז ער האט געהערט אז מען האט עס געטראפן אויף א קלף אין דער בית מדרש פון דער [[רוקח]] אין [[גרמייזא]]{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי ידידיה טיאה ווייל|הגדה של פסח המרבה לספר|104764|קארלסראע, תקנ"א, דף מו, א|עמוד=93}}}}. דער בית מדרש איז פארברענט געווארן ביי די אומרוען אין יאר [[ה'ק"ט]], אין מען האט דעם חד גדיא מעגליך געטראפן ביים עס איבערבויען שפעטער, מסתמא ארום יאר ה'קט"ו{{הערה|שם=פוקס|{{אוצר החכמה|מנחם צבי פוקס|אסופות|152612|ירושלים, תשמ"ח, זייטן רא-רכו|כותרות="לתולדות השירים 'אחד מי יודע' ו'חד גדיא' בישראל ובעמים"|כרך=ב|עמוד=198}}}}. | דער אפשטאם פון דער פיוט איז אמוקלאר. [[רבי ידידיה טיאה ווייל]] שרייבט אז ער האט געהערט אז מען האט עס געטראפן אויף א קלף אין דער בית מדרש פון דער [[רוקח]] אין [[גרמייזא]]{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי ידידיה טיאה ווייל|הגדה של פסח המרבה לספר|104764|קארלסראע, תקנ"א, דף מו, א|עמוד=93}}}}. דער בית מדרש איז פארברענט געווארן ביי די אומרוען אין יאר [[ה'ק"ט]], אין מען האט דעם חד גדיא מעגליך געטראפן ביים עס איבערבויען שפעטער, מסתמא ארום יאר ה'קט"ו{{הערה|שם=פוקס|{{אוצר החכמה|מנחם צבי פוקס|אסופות|152612|ירושלים, תשמ"ח, זייטן רא-רכו|כותרות="לתולדות השירים 'אחד מי יודע' ו'חד גדיא' בישראל ובעמים"|כרך=ב|עמוד=198}}}}. | ||