אונטערשייד צווישן ווערסיעס פון "רוי:רבי יצחק מאיר מארגנשטערן"
ק (←ספרים) |
אין תקציר עריכה צייכן: רויע רעדאגירונג |
||
| שורה 1: | שורה 1: | ||
{{דרעפט}} | {{דרעפט}} | ||
[[טעקע:ים החכמה (cropped).jpg|קליין|ר' איטשע מאיר אין תשפ"א]] | [[טעקע:ים החכמה (cropped).jpg|קליין|ר' איטשע מאיר אין תשפ"א]] | ||
'''רבי יצחק מאיר מארגנשטערן''' (געבוירן | '''רבי יצחק מאיר מארגנשטערן''' (געבוירן כ"ז כסלו ה'תשכ"ז, דעצעמבער 10, 1966), באקאנט אלס '''ר' איטשע מאיר''' מאָרגענשטערן, איז אַן ארצישראלדיגער חסידישער רב און מקובל, און פירער פון קהילת '''תורת חכם''' אין ירושלים. ער איז באקאנט פאר זיינע טיפע לערנונגען אין קבלה, וואָס קאָמבינירן פילע שטרעמונגען אין קבלה. ער פירט זיך ווי א חסידישע רבי אין קבלה'דיגע פירערשאפט. | ||
==ביאגראפיע== | ==ביאגראפיע== | ||
רבי יצחק מאיר מאָרגנשטערן איז געבוירן געוואָרן תשכ"ז אין דער [[סטעמפארד היל]] געגנט פון לאָנדאָן, | רבי יצחק מאיר מאָרגנשטערן איז געבוירן געוואָרן תשכ"ז אין דער [[סטעמפארד היל]] געגנט פון לאָנדאָן, ענגלאנד. זיינע עלטערן, ר' יעקב מנחם און יוכבד סימא מאָרגנשטערן, זענען געווען גערער חסידים און איינקלעך פון [[רבי שמעון סופר]]. ער שטאמט פון גרויסע צדיקים, צווישן זיי דער קאצקער רבי און דער "חידושי הרי"ם" מגור. | ||
פון זיין יוגנט איז שוין געווען קענטיג זיין אויסערגעווענליכקייט און קדושה. אַן אַנעקדאָט פון זיין קינדהייט אין לאָנדאָן ווערט דערציילט, אַז ווען [[מארגארעט טאטשער|מאַרגאַרעט טאַטשער]] איז געקומען באַזוכן פּרדס הויז שולע, זענען אַלע סטודענטן אַרויסגעגאַנגען איר באַגריסן, אויסער איטשע מאיר, וועלכער האט נישט געוואלט קוקן אויף א פרוי, אפילו אויף אַ באַרימטער און איינפלוסרייכער. א מלמד האט אים איינמאל געזען זיצן אויפן דיל פון דער ביבליאָטעק און שטאַרק וויינען, און ווערנדיג געפרעגט די סיבה, האט ער פשוט געענטפערט אז ער מוטשעט זיך צו פארשטיין א תוספות{{הערה|שם=מאנסי|https://www.rocklanddaily.com/news/rav-yitzchok-meir-morgenstern-pays-whirlwind-visit-to-monsey-community}}{{הערה|שם=בארא|https://www.boropark24.com/news/rav-yitzchok-meir-morgenstern-to-inaugurate-beis-medrash-toras-chochom}}. | פון זיין יוגנט איז שוין געווען קענטיג זיין אויסערגעווענליכקייט און קדושה. אַן אַנעקדאָט פון זיין קינדהייט אין לאָנדאָן ווערט דערציילט, אַז ווען [[מארגארעט טאטשער|מאַרגאַרעט טאַטשער]] איז געקומען באַזוכן פּרדס הויז שולע, זענען אַלע סטודענטן אַרויסגעגאַנגען איר באַגריסן, אויסער איטשע מאיר, וועלכער האט נישט געוואלט קוקן אויף א פרוי, אפילו אויף אַ באַרימטער און איינפלוסרייכער. א מלמד האט אים איינמאל געזען זיצן אויפן דיל פון דער ביבליאָטעק און שטאַרק וויינען, און ווערנדיג געפרעגט די סיבה, האט ער פשוט געענטפערט אז ער מוטשעט זיך צו פארשטיין א תוספות{{הערה|שם=מאנסי|https://www.rocklanddaily.com/news/rav-yitzchok-meir-morgenstern-pays-whirlwind-visit-to-monsey-community}}{{הערה|שם=בארא|https://www.boropark24.com/news/rav-yitzchok-meir-morgenstern-to-inaugurate-beis-medrash-toras-chochom}}. | ||
אלס קינד האט ער שוין אנגעהויבן צו לערנען פנימיות התורה ([[קבלה]]). אלס בחור האט ער געלערנט אין | אלס קינד האט ער שוין אנגעהויבן צו לערנען פנימיות התורה ([[קבלה]]). אלס בחור האט ער געלערנט אין די ישיבות פון [[לוצערנער ישיבה|לוצערן]] און [[ישיבת בית יוסף (געיטסהעד)|געיטסהעד]], און האָט געענדיגט דעם ש"ס און שולחן ערוך נאָך פאַר זיין חתונה{{הערה|1=https://chabadpedia.co.il/index.php/יצחק_מאיר_מורגנשטרן}}, וואו ער האט זיך אויסגעצייכנט מיט זיין התמדה און פייערדיגע עבודה. ביי די 18 האט ער חתונה געהאט מיט די טאכטער פון הרב יוסף לובינסקי, [[כענטשין|כענטשינער]] רבי פון [[אנטווערפן]]{{הערה|{{בחדרי חרדים|משה ויסברג|השווער של ר' איצ'ה מאיר: רבי יוסף לובינסקי זצ"ל|156292|אקטאבער 24, 2014}}}}. נאך זיין חתונה האט ר' איטשע מאיר געוואוינט א צייט אין אנטווערפן און דערנאך זיך באזעצט אין ירושלים, וואו ער האט אנגעהויבן משפיע זיין פאר דעם עולם. | ||
==רבותיו און קשרים מיט צדיקים== | |||
ר' איטשע מאיר האט זיך געדרייט ביי און מקבל געווען פון פילע ערליכע אידן. | |||
ער איז געווען נאנט צום קרעטשניפער רבי'ן, [[רבי צבי הירש ראזענבוים]], פון וועמען ער האט באקומען זיין שטארקע הערצה צו חסידות חב"ד. ער האט א טיפן קשר מיט די ברסלב'ער משפיעים, ספעציעל מיט [[רבי ניסן דוד קיוואק]] (מיט וועמען ער האט געלערנט פאר יארן{{הערה|שם=מאנסי}}), [[רבי אליעזר שלמה שיק|ר' אליעזר שלמה שיק]], און ער באטראכט זיך אלס א ברסלבער חסיד. ער איז אויך נאנט מיט [[רבי יעקב לייזער]], אדמו"ר מ[[פשעווארסק]]. | |||
קבלה | קבלה האט ער געלערנט ביי די מקובלים [[רבי יצחק כדורי]], רבי דוד בצרי, רבי יצחק בן זכרי, [[רבי דוב קוק]] פון טבריה{{הערה|1=https://www.youtube.com/watch?v=cgWpEwT_EaA}}, [[רבי עקיבא ראבינאוויטש]] פון פאריסוב. ער האט אויך געלערנט צוזאמען מיט הרב אליעזר צבי סאפרין, קאמארנער רבי פון [[בית שמש]]. זיין רבי מובהק אין קבלה איז הרב משה שַץ, פון וועמען ער האט געלערנט דעם טיפן וועג פון פאראייניגן אלע שיטות אין קבלה{{הערה|הסכמה פון ר' איטשע מאיר אויף ספר 'נפש הצמצום' פון אבינועם פרענקל ([https://avinoamfraenkel.com/nh-rabbi-yitzchok-meir-morgenstern/ איבערזעצונג אין ענגליש])}}. | ||
ער לערנט אין חברותא מיט'ן מקובל הרב [[יצחק משה ערלאנגער|יצחק משה ערלאַנגער]], און האָט געלערנט ביי אים אין '[[ישיבת המקובלים שער השמים|שער השמים]]' ישיבה פאַר עטליכע יאָר. ער ווערט אויך גערעכנט נאָענט צום משפּיע [[רבי צבי מאיר זילבערבערג]]. | ער לערנט אין חברותא מיט'ן מקובל הרב [[יצחק משה ערלאנגער|יצחק משה ערלאַנגער]], און האָט געלערנט ביי אים אין '[[ישיבת המקובלים שער השמים|שער השמים]]' ישיבה פאַר עטליכע יאָר. ער ווערט אויך גערעכנט נאָענט צום משפּיע [[רבי צבי מאיר זילבערבערג]]. | ||
ער האט צוויי באקאנטע קינדער: זיין עלטסטער זון ישראל האט חתונה געהאט אין תשע"ד מיט דער טאכטער פון ר' פנחס משה טויב (קאזמירער רבי){{הערה|{{בחדרי חרדים|משה ויסברג|אלפים רקדו עם ר' איצ'ה מאיר לתוך הלילה • גלריה|750368|פעברואר 6, 2014}}}}{{הערה|{{כיכר השבת|ישראל כהן|המקובל ומ.ב.ד הקפיצו את החוגגים|135123|פעברואר 6, 2014}}}}. זיין צווייטער זון, יעקב מנחם, האט חתונה געהאט אין תשפ"ד מיט דער טאכטער פון ר' יהודה לייב הלוי אשלאג (אשלאגער רבי){{הערה|1=https://www.bechatzros.com/post/789543}}. | ער האט צוויי באקאנטע קינדער: זיין עלטסטער זון ר' ישראל האט חתונה געהאט אין תשע"ד מיט דער טאכטער פון ר' פנחס משה טויב (קאזמירער רבי){{הערה|{{בחדרי חרדים|משה ויסברג|אלפים רקדו עם ר' איצ'ה מאיר לתוך הלילה • גלריה|750368|פעברואר 6, 2014}}}}{{הערה|{{כיכר השבת|ישראל כהן|המקובל ומ.ב.ד הקפיצו את החוגגים|135123|פעברואר 6, 2014}}}}. זיין צווייטער זון, ר' יעקב מנחם, האט חתונה געהאט אין תשפ"ד מיט דער טאכטער פון ר' יהודה לייב הלוי אשלאג (אשלאגער רבי){{הערה|1=https://www.bechatzros.com/post/789543}}. | ||
הרב מאָרגנשטערן האט אין שנת תשפ | הרב מאָרגנשטערן האט אין שנת תשפ"ה פארלוירן זיין איינציגסטער ברודער, ר' אברהם שמעון מארגנשטערן{{הערה|{{לינק|אדרעס=https://www.bechatzros.com/post/677897654|קעפל=איש חסיד היה: נפטר געווארן הרה"ח ר' אברהם שמעון מארגנשטערן ע"ה אייציגסטע ברודער פון יבלחט"א האד' מתורת חכם|זייטל=בחצרות הקודש|דאטום=י"ב טבת תשפ"ה}}}}{{הערה|1=https://www.youtube.com/watch?v=6AxsV23x3Rk}} און זיין מאמע מרת יוכבד סימא. | ||
==הנהגתו און קהילת תורת חכם== | |||
ארום דעם יאר תשנ"ה האט ר' איטשע מאיר אנגעהויבן פירן שלש סעודות אין דער סאַטמאַרער בית מדרש אין דער [[עזרת תורה]] געגנט אין ירושלים, וואו פילע ברסלב'ער חסידים און מבקשי השם האבן זיך צוגעקלעבט צו אים. אין תשנ"ז האט ער געעפנט א קליינעם כולל מיטן נאמען "אילימה" אין [[מקור ברוך]]. | |||
אין יאר תשס"ב האט ער געעפענט זיין אייגענעם בית מדרש מיטן נאמען "תורת חכם" אין דער גבעת משה געגנט, אויף רחוב אהלי יוסף אין ירושלים. דער בית מדרש איז גערופן אויפן נאמען פון דעם קבלה ספר תורת חכם פון [[רבי חיים די לה רוזה]]. | |||
דער בית מדרש באשטייט פון אַ חצות כולל, אַ פרימאָרגן כולל פאַר לימוד הלכה אינדערפרי, און אַ נאָכמיטאָג כולל פאַר לימוד קבלה. | |||
די קהילה איז באקאנט מיט אירע לאנגע און דערהויבענע תפילות, וואס ווערן געדאוונט מיט גרויס ברען און ספעציעלע ניגונים. דער רבי אליין פירט אן עבודה וואס פאראייניגט תורה און תפילה{{הערה|IN THE LIGHT OF A TZADDIK: Personal Reflections BY YAKOV DANISHEFSKY}}; אויף זיין עמוד ליגן שטענדיג ספרי יסוד ווי רמב"ם, ירושלמי, תניא און זוהר{{הערה|1=https://www.ivelt.com/forum/viewtopic.php?p=6250693#p6250693}}. | |||
הרב מאָרגנשטערן האָט יעדן טאָג שיעורים אין ספר הזוהר, ליקוטי מוהר"ן, דף היומי, און אַ שיעור אין קבלה. ער גיט אויך וואָכענטליכע שיעורים אין כּוונות, אין קאָמאַרנאַ און רמ"חל. | הרב מאָרגנשטערן האָט יעדן טאָג שיעורים אין ספר הזוהר, ליקוטי מוהר"ן, דף היומי, און אַ שיעור אין קבלה. ער גיט אויך וואָכענטליכע שיעורים אין כּוונות, אין קאָמאַרנאַ און רמ"חל. | ||
| שורה 32: | שורה 34: | ||
ביי אַ געלעגנהייט אין פעברואַר 2017, נאָכדעם ווי די ירושלים מוניציפּאַליטעט האָט חרוב געמאַכט זיין בית כנסת תורת חכם, האָט דער רב געזאָגט אַז פון הימל האָט מען דאָס באַשטימט ווייל ער האָט נישט גענוג פּראָטעסטירט די ביזיון פון צדיק [[אליעזר בערלאנד|הרב אליעזר בערלאַנד]]{{הערה|1=https://ravberland.com/rav-morgenstern-synagogue-destroyed-because-i-didnt-defend-rav-berland/}}. | ביי אַ געלעגנהייט אין פעברואַר 2017, נאָכדעם ווי די ירושלים מוניציפּאַליטעט האָט חרוב געמאַכט זיין בית כנסת תורת חכם, האָט דער רב געזאָגט אַז פון הימל האָט מען דאָס באַשטימט ווייל ער האָט נישט גענוג פּראָטעסטירט די ביזיון פון צדיק [[אליעזר בערלאנד|הרב אליעזר בערלאַנד]]{{הערה|1=https://ravberland.com/rav-morgenstern-synagogue-destroyed-because-i-didnt-defend-rav-berland/}}. | ||
היינט צו טאגס זענען פארהאן בתי מדרשות "תורת חכם" אונטער זיין פירערשאפט אויך אין מאנסי{{הערה|שם=מאנסי}}, בארא פארק{{הערה|שם=בארא}}, וויליאמסבורג און מודיעין עילית. פילע באקאנטע בעלי מנגנים זענען מקושר צום רבי'ן, צווישן זיי [[מרדכי בן דוד]], [[בערי וועבער]], און [[נסים בלאק]]{{הערה|{{עב|הרב יצחק מאיר מורגנשטרן}}}}. | |||
== | ==חיבורים== | ||
ר' איטשע מאיר פארעפנטליכט אן אומגעהויערע צאל ספרים און קונטרסים, בערך פופציג זייטן א וואך (געשאצט אויף איבער 35,000 זייטן). זיינע יערליכע זאמלונגען פון זיינע חידושים אין הלכה און קבלה הייסן ים החכמה, און זיי באווייזן א "ווירקליך אימפּרעסיווע סינטעז" פון קלאסישע קבלה מקורות. צווישן אנדערע ספרים זענען: | |||
*סידור תורת חכם: א נייע אויסגאבע פונעם סידור הרש"ש (רבי שלום שרעבי), וואס אנטהאלט א פולע פרעזענטאציע פון לוריאנישע כונות אויף 1678 זייטן. | *סידור תורת חכם: א נייע אויסגאבע פונעם סידור הרש"ש (רבי שלום שרעבי), וואס אנטהאלט א פולע פרעזענטאציע פון לוריאנישע כונות אויף 1678 זייטן. | ||
*דעה חכמה לנפשך. | *דעה חכמה לנפשך: וועכענטליכע דברי תורה אויף די פרשה פון די "שלש סעודות" טישן. | ||
*נשמתין חדתין: א סעריע ספרים אויף דער תורה און שבת. | *נשמתין חדתין: א סעריע ספרים אויף דער תורה און שבת. | ||
*דרך היחוד: א קונטרס מיט מעדיטאציעס און וויזועליזאציעס. | *דרך היחוד: א קונטרס מיט מעדיטאציעס און וויזועליזאציעס. | ||
*בים דרכך : א סעריע ספרים אויף עבודת ה' ווי שבת ימים טובים אין | *בים דרכך: א סעריע ספרים אויף עבודת ה' ווי שבת, ימים טובים. | ||
*נתיב חיים: שיעורים אין ספר "נתיב מצוותיך" פארבונדן מיט "אוצרות חיים". | |||
==שיטה אין קבלה== | ==שיטה אין קבלה== | ||
די עיקר חידוש פון ר' איטשע מאיר'ס תורה איז דאס פאראייניגן אלע שיטות פון די פריערדיגע צדיקים — חב"ד, ברסלב, דער גר"א, רמח"ל, רש"ש, קאמארנא, זידיטשוב, רבי אהרן פון סטאראשעלע, און בעל הסולם-אשלג — אלס איין גאנצע זאך. ער לערנט אויס אז "די גאנצע תורה איז איין ענין" (כל התורה כולה היא ענין אחד), און יעדער חילוק אדער מחלוקת איז נאר בחיצוניות, אבער אין פנימיות זאגן אלע דאס זעלבע. ער טענה'ט אז עס איז נישט געווען קיין מחלוקת אויפן באגריף פון צמצום צווישן חסידות און דעם ווילנער גאון, און ביידע שטימען איין מיט דעם חסידישן צוגאנג. | |||
זיין צוגאַנג ניצט אפט דעם פרינציפ פון ערכין (רעלאטיוויטעט) פונעם רש"ש, וואס לייגט פאר אז אלע מחלוקתים זענען בלויז פון א חיצוניות'דיגן שטאנדפונקט, אבער נישט לויט דעם אינערליכן אמת. ער ווייזט אז דורך טיפע אנאליז, קענען אלע שולעס פון תורה (נגלה און נסתר) ארויסברענגען א פאראייניגטע ליכט. | זיין צוגאַנג ניצט אפט דעם פרינציפ פון ערכין (רעלאטיוויטעט) פונעם רש"ש, וואס לייגט פאר אז אלע מחלוקתים זענען בלויז פון א חיצוניות'דיגן שטאנדפונקט, אבער נישט לויט דעם אינערליכן אמת. ער ווייזט אז דורך טיפע אנאליז, קענען אלע שולעס פון תורה (נגלה און נסתר) ארויסברענגען א פאראייניגטע ליכט. | ||
| שורה 56: | שורה 59: | ||
ער לערנט אַז דער חילוק צווישן אַ ספּאָדיק (הויך און שמאָל) און אַ שטריימל (ברייט) איז, אַז דער ספּאָדיק סימבאָליזירט ספירת 'חכמה' (ארוך וצר), און דער שטריימל רמז'ט אויף 'בינה' (רחובות הנהר). דער הויכער שטריימל, וואָס מען מאַכט היינט, רמז'ט אויף דער יחוד פון חכמה און בינה, וואָס הייבט אויף צום 'כתר'{{הערה|1=https://www.ivelt.com/forum/viewtopic.php?p=5981350#p5981350}}. | ער לערנט אַז דער חילוק צווישן אַ ספּאָדיק (הויך און שמאָל) און אַ שטריימל (ברייט) איז, אַז דער ספּאָדיק סימבאָליזירט ספירת 'חכמה' (ארוך וצר), און דער שטריימל רמז'ט אויף 'בינה' (רחובות הנהר). דער הויכער שטריימל, וואָס מען מאַכט היינט, רמז'ט אויף דער יחוד פון חכמה און בינה, וואָס הייבט אויף צום 'כתר'{{הערה|1=https://www.ivelt.com/forum/viewtopic.php?p=5981350#p5981350}}. | ||
טראץ זיין גאונות אין קבלה, באטראכט ער די אמונה פשוטה אלס דעם העכסטן ענין און ווארנט שטענדיג מען זאל נישט ארויסגיין פון די י"ג עיקרים{{הערה|1=https://www.ivelt.com/forum/viewtopic.php?p=5971125#p5971125}}. | |||
ער רעדט פיל איבער דעם "רדל"א" (רישא דלא אתידע) — די העכסטע מדרגה וואס מען קען נישט באגרייפן מיט'ן שכל, נאר מיט אמונה — און לערנט אז די מדרגה פון "מלכות" (די נידריגסטע ספירה) איז באמת שורש'דיג העכער פון אלעם{{הערה|Joey Rosenfeld, [https://drive.google.com/file/d/1NaT5W8N9i71wmhoMByL1oH4axFSoAhuh/view Malchus Rooted in the Unknowable Head]}}. | |||
ער לערנט אז דווקא דורך די שוועריגקייטן, צמצומים, און פנימי'דיגע חושך וואס א איד גייט דורך, קען מען צוקומען צו די העכסטע ליכטיגקייט{{הערה|Joey Rosenfeld, [https://drive.google.com/file/d/1INVr8xhexrq4oIIF7H4j3ndKf2kaPs3k/view An Introduction]}}. | |||
ער לייגט א שטארקע דגש אויף דעם כוח פון א בית דין און גדולי ישראל, און ווארנט שטרענג מען זאל נישט מבזה זיין קיין תלמידי חכמים{{הערה|{{בחדרי חרדים|אברמי פרלשטיין|האדמו"ר נגד הרב ברלנד: "בית הדין בית דינו של משה רבינו"|1105267|מאי 31, 2020}}}}. | |||
==ציונות== | |||
דער רבי האלט זיך צו די שיטה פון הרה"ק מסאטמאר זי"ע בעל "ויואל משה" בענין ציונות. ער באטראכט די ציונות אלס א "טמא'נע געדאנק"{{הערה|{{היברובוקס|רבי יצחק מאיר מארנשטערן|שארית יעקב|47463|מקום הוצאה=ירושלים|שנת הוצאה=תשס"ד|עמ=קלו}}}} וואס איז א מרידה במלכות שמים, און ער פירט אן מיט א שטארקע התנגדות צו אירע אינסטיטוציעס. ער ווארנט זיינע חסידים נישט צו נעמען קיין שום טייל אין די מדינה'ס פאליטיק{{הערה|1=Garb, “Mystical and Spiritual Discourse,” 31. DOI:10.1080/14725880903549244}}. | |||
==עבודה און קהילה== | ==עבודה און קהילה== | ||
עבודה: ר' יצחק מאיר מאָרגענשטערן איז באקאנט פאר זיין אינטענסיווע עבודה און לאנגע תפילות. זיין עבודה פון תורה, תפילה און מצוות איז אלעס איינגעפלאכטן איינס אין אנאנד. ער קען פליסיג זיך רוקן צווישן לערנען, וויינען און לאכן אין איין מאמענט. ווען ער גיט איבער תורה, שפירט מען ווי ער איז א "פייפליין" וואס באקומט דעם אור פון תורה פון אויבן. | עבודה: ר' יצחק מאיר מאָרגענשטערן איז באקאנט פאר זיין אינטענסיווע עבודה און לאנגע תפילות. זיין עבודה פון תורה, תפילה און מצוות איז אלעס איינגעפלאכטן איינס אין אנאנד. ער קען פליסיג זיך רוקן צווישן לערנען, וויינען און לאכן אין איין מאמענט. ווען ער גיט איבער תורה, שפירט מען ווי ער איז א "פייפליין" וואס באקומט דעם אור פון תורה פון אויבן. | ||
דאָס דאַוונען אין 'תורת חכם' אויף ראש השנה ווערט באַשריבן ווי אויסערגעוויינטלעך דערהויבן. דער רבי דאַוונט אַלע תּפילות פון עמוד מיט אַ ברענענדיגן פייערדיגן זיסן קול. הויך שמונה עשרה איז זייער לאַנג, דער ערשטער ברכה נעמט אַ גוטע פופצן מינוט, און דער רבי שרייט אַרויס "באהבה!". דאָס תקיעת שופר נעמט בערך אַן אַנדערטהאַלבן שעה אָדער מער, מיטן רבי'ן זיך וואַרפנדיג אויף דער בימה מיט טייכן טרערן. מען זינגט ניגונים פון ברסלב און ניצט דעם חב"דסקער נוסח ביי דוכענען בשילוב מיט די ליטפישע נוסח {{הערה|1=https://www.ivelt.com/forum/viewtopic.php?t=78289}}. | דאָס דאַוונען אין 'תורת חכם' אויף ראש השנה ווערט באַשריבן ווי אויסערגעוויינטלעך דערהויבן. דער רבי דאַוונט אַלע תּפילות פון עמוד מיט אַ ברענענדיגן פייערדיגן זיסן קול. הויך שמונה עשרה איז זייער לאַנג, דער ערשטער ברכה נעמט אַ גוטע פופצן מינוט, און דער רבי שרייט אַרויס "באהבה!". דאָס תקיעת שופר נעמט בערך אַן אַנדערטהאַלבן שעה אָדער מער, מיטן רבי'ן זיך וואַרפנדיג אויף דער בימה מיט טייכן טרערן. מען זינגט ניגונים פון ברסלב און ניצט דעם חב"דסקער נוסח ביי דוכענען בשילוב מיט די ליטפישע נוסח{{הערה|1=https://www.ivelt.com/forum/viewtopic.php?t=78289}}. | ||
קהילה: ארום אים האט זיך געגרינדעט א חסידישע קהילה. זיינע חסידים טראגן זיך זייער איידל און זיס, און ווילן העלפן אנדערע זיך פארבינדן מיטן רבין. זיינע תלמידים ארבעטן אן אויפהער צו פארעפנטליכן די ריזיגע קוואנטיטעט פון תורה וואס פליסט פון ר' מאָרגענשטערן (ארום הונדערט נייע זייטן יעדע וואך), און זיי שטעלן זעלטן זייערע נעמען אויף די ספרים. | קהילה: ארום אים האט זיך געגרינדעט א חסידישע קהילה. זיינע חסידים טראגן זיך זייער איידל און זיס, און ווילן העלפן אנדערע זיך פארבינדן מיטן רבין. זיינע תלמידים ארבעטן אן אויפהער צו פארעפנטליכן די ריזיגע קוואנטיטעט פון תורה וואס פליסט פון ר' מאָרגענשטערן (ארום הונדערט נייע זייטן יעדע וואך), און זיי שטעלן זעלטן זייערע נעמען אויף די ספרים. | ||
רעוויזיע פון 22:53, 26 פעברואר 2026
 |
דאס איז א דרעפט ארטיקל. עס איז אַן אַרבעט אין פּראָגרעס וואָס איז אָפן פאַר רעדאַגירונג דורך סיי וועם. ווען דער דרעפט איז פארטיג, ביטע גייט איבער דעם אריבערפירן טשעקליסט, זיכער צו מאכן אז עס איז גרייט. דערנאך קענט איר בעטן פון די דרעפט אריבערפירער אז זיי זאלן עס איבערגיין און אריבערפירן צום הויפט געביט. (אייער בקשה וועט פובליצירט ווערן אין המכלול:אריבערפירן דרעפטס, און דארט וועט אויך ערשיינען דער ענטפער - אויב פעלט אויס). |
.jpg)
רבי יצחק מאיר מארגנשטערן (געבוירן כ"ז כסלו ה'תשכ"ז, דעצעמבער 10, 1966), באקאנט אלס ר' איטשע מאיר מאָרגענשטערן, איז אַן ארצישראלדיגער חסידישער רב און מקובל, און פירער פון קהילת תורת חכם אין ירושלים. ער איז באקאנט פאר זיינע טיפע לערנונגען אין קבלה, וואָס קאָמבינירן פילע שטרעמונגען אין קבלה. ער פירט זיך ווי א חסידישע רבי אין קבלה'דיגע פירערשאפט.
ביאגראפיע
רבי יצחק מאיר מאָרגנשטערן איז געבוירן געוואָרן תשכ"ז אין דער סטעמפארד היל געגנט פון לאָנדאָן, ענגלאנד. זיינע עלטערן, ר' יעקב מנחם און יוכבד סימא מאָרגנשטערן, זענען געווען גערער חסידים און איינקלעך פון רבי שמעון סופר. ער שטאמט פון גרויסע צדיקים, צווישן זיי דער קאצקער רבי און דער "חידושי הרי"ם" מגור.
פון זיין יוגנט איז שוין געווען קענטיג זיין אויסערגעווענליכקייט און קדושה. אַן אַנעקדאָט פון זיין קינדהייט אין לאָנדאָן ווערט דערציילט, אַז ווען מאַרגאַרעט טאַטשער איז געקומען באַזוכן פּרדס הויז שולע, זענען אַלע סטודענטן אַרויסגעגאַנגען איר באַגריסן, אויסער איטשע מאיר, וועלכער האט נישט געוואלט קוקן אויף א פרוי, אפילו אויף אַ באַרימטער און איינפלוסרייכער. א מלמד האט אים איינמאל געזען זיצן אויפן דיל פון דער ביבליאָטעק און שטאַרק וויינען, און ווערנדיג געפרעגט די סיבה, האט ער פשוט געענטפערט אז ער מוטשעט זיך צו פארשטיין א תוספות[1][2].
אלס קינד האט ער שוין אנגעהויבן צו לערנען פנימיות התורה (קבלה). אלס בחור האט ער געלערנט אין די ישיבות פון לוצערן און געיטסהעד, און האָט געענדיגט דעם ש"ס און שולחן ערוך נאָך פאַר זיין חתונה[3], וואו ער האט זיך אויסגעצייכנט מיט זיין התמדה און פייערדיגע עבודה. ביי די 18 האט ער חתונה געהאט מיט די טאכטער פון הרב יוסף לובינסקי, כענטשינער רבי פון אנטווערפן[4]. נאך זיין חתונה האט ר' איטשע מאיר געוואוינט א צייט אין אנטווערפן און דערנאך זיך באזעצט אין ירושלים, וואו ער האט אנגעהויבן משפיע זיין פאר דעם עולם.
רבותיו און קשרים מיט צדיקים
ר' איטשע מאיר האט זיך געדרייט ביי און מקבל געווען פון פילע ערליכע אידן. ער איז געווען נאנט צום קרעטשניפער רבי'ן, רבי צבי הירש ראזענבוים, פון וועמען ער האט באקומען זיין שטארקע הערצה צו חסידות חב"ד. ער האט א טיפן קשר מיט די ברסלב'ער משפיעים, ספעציעל מיט רבי ניסן דוד קיוואק (מיט וועמען ער האט געלערנט פאר יארן[1]), ר' אליעזר שלמה שיק, און ער באטראכט זיך אלס א ברסלבער חסיד. ער איז אויך נאנט מיט רבי יעקב לייזער, אדמו"ר מפשעווארסק.
קבלה האט ער געלערנט ביי די מקובלים רבי יצחק כדורי, רבי דוד בצרי, רבי יצחק בן זכרי, רבי דוב קוק פון טבריה[5], רבי עקיבא ראבינאוויטש פון פאריסוב. ער האט אויך געלערנט צוזאמען מיט הרב אליעזר צבי סאפרין, קאמארנער רבי פון בית שמש. זיין רבי מובהק אין קבלה איז הרב משה שַץ, פון וועמען ער האט געלערנט דעם טיפן וועג פון פאראייניגן אלע שיטות אין קבלה[6].
ער לערנט אין חברותא מיט'ן מקובל הרב יצחק משה ערלאַנגער, און האָט געלערנט ביי אים אין 'שער השמים' ישיבה פאַר עטליכע יאָר. ער ווערט אויך גערעכנט נאָענט צום משפּיע רבי צבי מאיר זילבערבערג.
ער האט צוויי באקאנטע קינדער: זיין עלטסטער זון ר' ישראל האט חתונה געהאט אין תשע"ד מיט דער טאכטער פון ר' פנחס משה טויב (קאזמירער רבי)[7][8]. זיין צווייטער זון, ר' יעקב מנחם, האט חתונה געהאט אין תשפ"ד מיט דער טאכטער פון ר' יהודה לייב הלוי אשלאג (אשלאגער רבי)[9].
הרב מאָרגנשטערן האט אין שנת תשפ"ה פארלוירן זיין איינציגסטער ברודער, ר' אברהם שמעון מארגנשטערן[10][11] און זיין מאמע מרת יוכבד סימא.
הנהגתו און קהילת תורת חכם
ארום דעם יאר תשנ"ה האט ר' איטשע מאיר אנגעהויבן פירן שלש סעודות אין דער סאַטמאַרער בית מדרש אין דער עזרת תורה געגנט אין ירושלים, וואו פילע ברסלב'ער חסידים און מבקשי השם האבן זיך צוגעקלעבט צו אים. אין תשנ"ז האט ער געעפנט א קליינעם כולל מיטן נאמען "אילימה" אין מקור ברוך.
אין יאר תשס"ב האט ער געעפענט זיין אייגענעם בית מדרש מיטן נאמען "תורת חכם" אין דער גבעת משה געגנט, אויף רחוב אהלי יוסף אין ירושלים. דער בית מדרש איז גערופן אויפן נאמען פון דעם קבלה ספר תורת חכם פון רבי חיים די לה רוזה. דער בית מדרש באשטייט פון אַ חצות כולל, אַ פרימאָרגן כולל פאַר לימוד הלכה אינדערפרי, און אַ נאָכמיטאָג כולל פאַר לימוד קבלה.
די קהילה איז באקאנט מיט אירע לאנגע און דערהויבענע תפילות, וואס ווערן געדאוונט מיט גרויס ברען און ספעציעלע ניגונים. דער רבי אליין פירט אן עבודה וואס פאראייניגט תורה און תפילה[12]; אויף זיין עמוד ליגן שטענדיג ספרי יסוד ווי רמב"ם, ירושלמי, תניא און זוהר[13].
הרב מאָרגנשטערן האָט יעדן טאָג שיעורים אין ספר הזוהר, ליקוטי מוהר"ן, דף היומי, און אַ שיעור אין קבלה. ער גיט אויך וואָכענטליכע שיעורים אין כּוונות, אין קאָמאַרנאַ און רמ"חל.
ביי אַ געלעגנהייט אין פעברואַר 2017, נאָכדעם ווי די ירושלים מוניציפּאַליטעט האָט חרוב געמאַכט זיין בית כנסת תורת חכם, האָט דער רב געזאָגט אַז פון הימל האָט מען דאָס באַשטימט ווייל ער האָט נישט גענוג פּראָטעסטירט די ביזיון פון צדיק הרב אליעזר בערלאַנד[14].
היינט צו טאגס זענען פארהאן בתי מדרשות "תורת חכם" אונטער זיין פירערשאפט אויך אין מאנסי[1], בארא פארק[2], וויליאמסבורג און מודיעין עילית. פילע באקאנטע בעלי מנגנים זענען מקושר צום רבי'ן, צווישן זיי מרדכי בן דוד, בערי וועבער, און נסים בלאק[15].
חיבורים
ר' איטשע מאיר פארעפנטליכט אן אומגעהויערע צאל ספרים און קונטרסים, בערך פופציג זייטן א וואך (געשאצט אויף איבער 35,000 זייטן). זיינע יערליכע זאמלונגען פון זיינע חידושים אין הלכה און קבלה הייסן ים החכמה, און זיי באווייזן א "ווירקליך אימפּרעסיווע סינטעז" פון קלאסישע קבלה מקורות. צווישן אנדערע ספרים זענען:
- סידור תורת חכם: א נייע אויסגאבע פונעם סידור הרש"ש (רבי שלום שרעבי), וואס אנטהאלט א פולע פרעזענטאציע פון לוריאנישע כונות אויף 1678 זייטן.
- דעה חכמה לנפשך: וועכענטליכע דברי תורה אויף די פרשה פון די "שלש סעודות" טישן.
- נשמתין חדתין: א סעריע ספרים אויף דער תורה און שבת.
- דרך היחוד: א קונטרס מיט מעדיטאציעס און וויזועליזאציעס.
- בים דרכך: א סעריע ספרים אויף עבודת ה' ווי שבת, ימים טובים.
- נתיב חיים: שיעורים אין ספר "נתיב מצוותיך" פארבונדן מיט "אוצרות חיים".
שיטה אין קבלה
די עיקר חידוש פון ר' איטשע מאיר'ס תורה איז דאס פאראייניגן אלע שיטות פון די פריערדיגע צדיקים — חב"ד, ברסלב, דער גר"א, רמח"ל, רש"ש, קאמארנא, זידיטשוב, רבי אהרן פון סטאראשעלע, און בעל הסולם-אשלג — אלס איין גאנצע זאך. ער לערנט אויס אז "די גאנצע תורה איז איין ענין" (כל התורה כולה היא ענין אחד), און יעדער חילוק אדער מחלוקת איז נאר בחיצוניות, אבער אין פנימיות זאגן אלע דאס זעלבע. ער טענה'ט אז עס איז נישט געווען קיין מחלוקת אויפן באגריף פון צמצום צווישן חסידות און דעם ווילנער גאון, און ביידע שטימען איין מיט דעם חסידישן צוגאנג.
זיין צוגאַנג ניצט אפט דעם פרינציפ פון ערכין (רעלאטיוויטעט) פונעם רש"ש, וואס לייגט פאר אז אלע מחלוקתים זענען בלויז פון א חיצוניות'דיגן שטאנדפונקט, אבער נישט לויט דעם אינערליכן אמת. ער ווייזט אז דורך טיפע אנאליז, קענען אלע שולעס פון תורה (נגלה און נסתר) ארויסברענגען א פאראייניגטע ליכט.
ער טיילט איין דעם כוונה אין דריי לעוועלס: כלל גדול (די קבלה פון ר' ישראל סרוג), כלל בינוני (די קבלה פון ר' חיים וויטאל), און פרט (חסידות). ער לייגט אן דעם דגוש אויפן נידריגסטן לעוועל (פרט פון חסידות), וועלכער ברענגט צו די העכסטע דערגרייכונגען, ווייל דאס קליינסטע דעטאל אויף א מיקרא-רוחניות'דיגן לעוועל אנטדעקט דעם אין סוף.
ער האַלט אַז די קבלה כוונות פון רש"ש דאַרפן נישט זיין קיין בילדער אָדער וויזואַליזאַציעס, נאָר אַן אַוועקציונג פון גשמיות, כּדי צו דערגרייכן דבקות, וואָס איז די באַוווּסטזיין פונעם אין סוף הינטער יעדער כוונה. זיין סידור תורת חכם איז אייגנארטיג, ווייל ער פאראייניגט אין אים די כונות פונעם רש"ש מיט לערנונגען פון חסידות, רמ"חל, סולם, און אפילו מדרשים. ער האט צוגעלייגט יחודים פון די קבלה ספרים, באזירט אויף זידיטשוב און קאמארנא חסידות. ער האלט אז כוונות קענען "מטהר זיין דעם מוח און מערן דבקות" אפילו אן געהעריגן פארשטאנד. אבער ער ווארנט אז אויב די עקסטרעמע דעטאלן פונעם סידור הרש"ש שטערן דעם מענטש פון דבקות, זאל ער עס נישט נוצן.
ער פירט א קבלה'דיגע איבערטייטשונג אויף תלמודישע און הלכה'דיגע טעקסטן. למשל, ער ערקלערט די סיבות פון הלכה'דיגע מחלוקת'ן לויט די נשמה-שורשים פון די מנהיגים. ער שרייבט צו אין זיינע ספרים אז מ'זאל זיך נישט פארלאזן אויף זיינע הלכה פסקים למעשה.
ער לערנט אַז דער חילוק צווישן אַ ספּאָדיק (הויך און שמאָל) און אַ שטריימל (ברייט) איז, אַז דער ספּאָדיק סימבאָליזירט ספירת 'חכמה' (ארוך וצר), און דער שטריימל רמז'ט אויף 'בינה' (רחובות הנהר). דער הויכער שטריימל, וואָס מען מאַכט היינט, רמז'ט אויף דער יחוד פון חכמה און בינה, וואָס הייבט אויף צום 'כתר'[16].
טראץ זיין גאונות אין קבלה, באטראכט ער די אמונה פשוטה אלס דעם העכסטן ענין און ווארנט שטענדיג מען זאל נישט ארויסגיין פון די י"ג עיקרים[17]. ער רעדט פיל איבער דעם "רדל"א" (רישא דלא אתידע) — די העכסטע מדרגה וואס מען קען נישט באגרייפן מיט'ן שכל, נאר מיט אמונה — און לערנט אז די מדרגה פון "מלכות" (די נידריגסטע ספירה) איז באמת שורש'דיג העכער פון אלעם[18]. ער לערנט אז דווקא דורך די שוועריגקייטן, צמצומים, און פנימי'דיגע חושך וואס א איד גייט דורך, קען מען צוקומען צו די העכסטע ליכטיגקייט[19]. ער לייגט א שטארקע דגש אויף דעם כוח פון א בית דין און גדולי ישראל, און ווארנט שטרענג מען זאל נישט מבזה זיין קיין תלמידי חכמים[20].
ציונות
דער רבי האלט זיך צו די שיטה פון הרה"ק מסאטמאר זי"ע בעל "ויואל משה" בענין ציונות. ער באטראכט די ציונות אלס א "טמא'נע געדאנק"[21] וואס איז א מרידה במלכות שמים, און ער פירט אן מיט א שטארקע התנגדות צו אירע אינסטיטוציעס. ער ווארנט זיינע חסידים נישט צו נעמען קיין שום טייל אין די מדינה'ס פאליטיק[22].
עבודה און קהילה
עבודה: ר' יצחק מאיר מאָרגענשטערן איז באקאנט פאר זיין אינטענסיווע עבודה און לאנגע תפילות. זיין עבודה פון תורה, תפילה און מצוות איז אלעס איינגעפלאכטן איינס אין אנאנד. ער קען פליסיג זיך רוקן צווישן לערנען, וויינען און לאכן אין איין מאמענט. ווען ער גיט איבער תורה, שפירט מען ווי ער איז א "פייפליין" וואס באקומט דעם אור פון תורה פון אויבן.
דאָס דאַוונען אין 'תורת חכם' אויף ראש השנה ווערט באַשריבן ווי אויסערגעוויינטלעך דערהויבן. דער רבי דאַוונט אַלע תּפילות פון עמוד מיט אַ ברענענדיגן פייערדיגן זיסן קול. הויך שמונה עשרה איז זייער לאַנג, דער ערשטער ברכה נעמט אַ גוטע פופצן מינוט, און דער רבי שרייט אַרויס "באהבה!". דאָס תקיעת שופר נעמט בערך אַן אַנדערטהאַלבן שעה אָדער מער, מיטן רבי'ן זיך וואַרפנדיג אויף דער בימה מיט טייכן טרערן. מען זינגט ניגונים פון ברסלב און ניצט דעם חב"דסקער נוסח ביי דוכענען בשילוב מיט די ליטפישע נוסח[23].
קהילה: ארום אים האט זיך געגרינדעט א חסידישע קהילה. זיינע חסידים טראגן זיך זייער איידל און זיס, און ווילן העלפן אנדערע זיך פארבינדן מיטן רבין. זיינע תלמידים ארבעטן אן אויפהער צו פארעפנטליכן די ריזיגע קוואנטיטעט פון תורה וואס פליסט פון ר' מאָרגענשטערן (ארום הונדערט נייע זייטן יעדע וואך), און זיי שטעלן זעלטן זייערע נעמען אויף די ספרים.
ער האָט אַ גרויסן אינטערעס צו קבר דוד המלך אין ירושלים.
כאָטש ר' יצחק מאיר איז אַ גערער חסיד פון געבוירן, האַלט ער זיך פאַר אַ ברסלבער חסיד. ער פלעגט פארן קיין אומאן אויף ראש השנה מיט הונדערטער מענטשן, מיט תפילות וואס האבן געדויערט פון זונופגאנג ביז זונונטערגאנג. די תקיעת שופר האט געדויערט בערך צוויי שעה צוליב די קבלה'דיגע כוונות[24]. אין תשע"ג האט ער באשלאסן זיך אומצוקערן פון אומאן קיין ישראל פאר ראש השנה[25], און האט ארויסגעגעבן א קונטרס אז דער וואס איז פארבינדן צו א צדיק אין ארץ ישראל קען בלייבן אין לאַנד פאר ראש השנה[26]. זיין שיטה איז, אַז ר' נחמן געפינט זיך אויף ראש השנה אין ירושלים, און ער רופט עס "אחד שהוא שנים, אומאַן בירושלים". מיט דעם אַלעס, זאָגט ער אַן אָנזאָג, אַז מען זאָל זיך ניט אָפּהאַלטן פון פאָרן קיין אומאַן, אויב די נשמה בענקט נאָך דעם. טאַקע אַ טייל פון זיינע חסידים ווערן באַפוילן צו פאָרן קיין אומאַן, וואו עס איז פאַראַן אַן אפיציעלער 'תורת חכם' מנין[27].
אין פאר די לעצטיגע יארן פארט ער אום חנוכה קיין אומאן אין אוקראינע[28].
דרוידנדיגע לינקס
- https://www.bechatzros.com/blog/tags/תורת-חכם
- שיעורי רבי יצחק מאיר מארגנשטערן אויף "קול הלשון"
- https://www.kikar.co.il/tags/הרב%20יצחק%20מאיר%20מורגנשטרן
- https://www.bhol.co.il/tags/156290
- https://joeyrosenfeld.com/series/r-yitzchak-meir-morgenstern
- https://mkymoments.com/tag/rav-itche-meir-morgenstern/
- https://www.youtube.com/watch?v=oR4X8-vIr64
- https://www.youtube.com/watch?v=vRu8BydxW70
- ↑ 1.0 1.1 1.2 https://www.rocklanddaily.com/news/rav-yitzchok-meir-morgenstern-pays-whirlwind-visit-to-monsey-community.
- ↑ 2.0 2.1 https://www.boropark24.com/news/rav-yitzchok-meir-morgenstern-to-inaugurate-beis-medrash-toras-chochom.
- ↑ https://chabadpedia.co.il/index.php/יצחק_מאיר_מורגנשטרן.
- ↑ משה ויסברג, השווער של ר' איצ'ה מאיר: רבי יוסף לובינסקי זצ"ל, אויף בחדרי חרדים, אקטאבער 24, 2014.
- ↑ https://www.youtube.com/watch?v=cgWpEwT_EaA.
- ↑ הסכמה פון ר' איטשע מאיר אויף ספר 'נפש הצמצום' פון אבינועם פרענקל (איבערזעצונג אין ענגליש)
- ↑ משה ויסברג, אלפים רקדו עם ר' איצ'ה מאיר לתוך הלילה • גלריה, אויף בחדרי חרדים, פעברואר 6, 2014.
- ↑ ישראל כהן, המקובל ומ.ב.ד הקפיצו את החוגגים, אויף כיכר השבת, פעברואר 6, 2014.
- ↑ https://www.bechatzros.com/post/789543.
- ↑ איש חסיד היה: נפטר געווארן הרה"ח ר' אברהם שמעון מארגנשטערן ע"ה אייציגסטע ברודער פון יבלחט"א האד' מתורת חכם, אויף בחצרות הקודש, י"ב טבת תשפ"ה.
- ↑ https://www.youtube.com/watch?v=6AxsV23x3Rk.
- ↑ IN THE LIGHT OF A TZADDIK: Personal Reflections BY YAKOV DANISHEFSKY.
- ↑ https://www.ivelt.com/forum/viewtopic.php?p=6250693#p6250693.
- ↑ https://ravberland.com/rav-morgenstern-synagogue-destroyed-because-i-didnt-defend-rav-berland/.
- ↑ "הרב יצחק מאיר מורגנשטרן" אויפ'ן העברעאישן המכלול.
- ↑ https://www.ivelt.com/forum/viewtopic.php?p=5981350#p5981350.
- ↑ https://www.ivelt.com/forum/viewtopic.php?p=5971125#p5971125.
- ↑ Joey Rosenfeld, Malchus Rooted in the Unknowable Head.
- ↑ Joey Rosenfeld, An Introduction.
- ↑ אברמי פרלשטיין, האדמו"ר נגד הרב ברלנד: "בית הדין בית דינו של משה רבינו", אויף בחדרי חרדים, מאי 31, 2020.
- ↑ רבי יצחק מאיר מארנשטערן, שארית יעקב, ירושלים, תשס"ד, עמ' קלו.
- ↑ Garb, “Mystical and Spiritual Discourse,” 31. DOI:10.1080/14725880903549244.
- ↑ https://www.ivelt.com/forum/viewtopic.php?t=78289.
- ↑ Yitzchak Meir Morgenstern, אויף ענגליש וויקיפּעדיע.
- ↑ משה ויסברג, המקובל ראה 'אור' ושב מציונו של רבי נחמן באומן - לירושלים, אויף בחדרי חרדים, סעפטעמבער 18, 2012.
- ↑ "ראש בני ישראל | PDF". Scribd (in ענגליש). Archived from the original on October 4, 2023. Retrieved February 13, 2025.
- ↑ https://www.ivelt.com/forum/viewtopic.php?p=6251878#p6251878.
- ↑ https://www.bechatzros.com/post/768786045.