בדוקי עריכות אוטומטית, אינטערפעיס רעדאקטארן, אינטערפעיס אדמיניסטראַטאָרן, סיסאפן, מייבאים, מעדכנים, מייבא, אספקלריה רעדאקטארן
46,483
רעדאגירונגען
קיין רעדאגירונג באמערקונג
אין תקציר עריכה |
|||
| שורה 28: | שורה 28: | ||
== קעניגרייך== | == קעניגרייך== | ||
אביה איז געווען א זון פון רחבעם, שלמה המלך'ס זון, זייענדיג דער עלטסטער זון פון מַעֲכָה בַּת אַבְשָׁלוֹם{{הערה|{{תנ"ך|מלכים א|טו|ב}}; {{תנ"ך|דברי הימים ב|יא|כ|כב}} | אביה איז געווען א זון פון רחבעם, שלמה המלך'ס זון, זייענדיג דער עלטסטער זון פון מַעֲכָה בַּת אַבְשָׁלוֹם{{הערה|{{תנ"ך|מלכים א|טו|ב}}; {{תנ"ך|דברי הימים ב|יא|כ|כב}}.}}, די באליבסטע פון רחבעמ'ס 18 ווייבער און א טאכטער פון [[אבשלום]] בן דוד{{הערה|{{יוספוס|קדמוניות|ח|י|א}}; {{תנ"ך|מלכים א|טו|א|מפרש=רלב"ג}}. אין {{תנ"ך|מלכים א|טו|ב}} שטייט אב'''י'''שלום.}}. צוליב רחבעמ'ס ליבשאפט צו מעכה איז אביה געווארן דער קרוינפרינץ טראץ וואס ער איז נישט געווען רחבעמ'ס בכור, און רחבעם האט אים געשטעלט אלס "נגיד" נאך בחייו{{הערה|{{תנ"ך|דברי הימים ב|יא|כ|כב}}.}}. | ||
אין {{תנ"ך|דברי הימים ב|יג|ב}} ווערט אביה'ס מוטער דערמאנט אלס מִיכָיָהוּ בַת אוּרִיאֵל. תרגום יונתן דארט ערקלערט אז מ'האט געטוישט איר נאמען צו א שענערע, זייענדיג א כשר'ע פרוי{{הערה|1=זעט רש"י דארט.}}. | |||
רחבעם איז געשטארבן אין שנת י"ז לירבעם בן נבט מלך ישראל, און אביה האט געקעניגט דער קומענדיגער יאר, שנת י"ח לירבעם{{הערה|רש"י, רד"ק, און מצודות אויף {{תנ"ך|מלכים א|טו|א}}.}}. | רחבעם איז געשטארבן אין שנת י"ז לירבעם בן נבט מלך ישראל, און אביה האט געקעניגט דער קומענדיגער יאר, שנת י"ח לירבעם{{הערה|רש"י, רד"ק, און מצודות אויף {{תנ"ך|מלכים א|טו|א}}.}}. | ||
| שורה 51: | שורה 52: | ||
== אין חז"ל == | == אין חז"ל == | ||
דער פסוק אין {{תנ"ך|דברי הימים ב|יג}} פירט אויס "וְלֹא עָצַר כֹּחַ יָרָבְעָם עוֹד בִּימֵי אֲבִיָּהוּ, וַיִּגְּפֵהוּ יְהֹוָה וַיָּמֹת". לויט'ן פשט באציען זיך די ווערטער "ויגפהו ד' וימת" צו ירבעם, אבער אין חז"ל ווערט געטייטשט אז אביה איז געשטארבן צוליב זיינס א זינד. די | חז"ל זאגן אז ביי די מלחמה מיט מלכות ישראל, האט אביה אוועקגענומען די "הכרת פניהם", ד"ה די נאז{{הערה|גירסא פונעם קרבן העדה}}, פון די ישראלישע טויטע קעמפער, אדער האט ער געשטעלט שומרים אויף זייערע קערפער ביז זייער צורה איז פארפוילט געווארן. ער האט דאס געטון כדי מען זאל נישט דערקענען די געפאלענע סאלדאטן און נישט קענען מתיר זיין די עגונות צו חתונה האבן נאכאמאל{{הערה|{{ירושלמי|יבמות|טז|ג|פב|ב}}; {{רבה|בראשית|סה|כ}}; {{רבה|ויקרא|לג|ה}}.}}. | ||
דער פסוק אין {{תנ"ך|דברי הימים ב|יג}} פירט אויס "וְלֹא עָצַר כֹּחַ יָרָבְעָם עוֹד בִּימֵי אֲבִיָּהוּ, וַיִּגְּפֵהוּ יְהֹוָה וַיָּמֹת". לויט'ן פשט באציען זיך די ווערטער "ויגפהו ד' וימת" צו ירבעם, אבער אין חז"ל ווערט געטייטשט אז אביה איז געשטארבן צוליב זיינס א זינד. די חכמים דינגען זיך וואס איז געווען זיין זינד וואס האט געברענגט אויף אים דעם עונש: | |||
*ווייל ער האט מבזה געווען א רבים, אלע אידן פון מלכות ישראל, זאגנדיג "וְאַתֶּם הָמוֹן רָב וְעִמָּכֶם עֶגְלֵי זָהָב" ({{הערה|רבי יוחנן אין {{רבה|ויקרא|לג|ה}}; ריש לקיש אין {{רבה|בראשית|סה|כ}}}}), אדער ווייל ער האט מבזה געווען ירבעם וועלכער איז געווען א קעניג געשטעלט דורך השי"ת{{הערה|רבי יוחנן אין {{ירושלמי|יבמות|טז|ג|פב|ב}}}}; | |||
*ווייל ער האט אנגערופן ירבעמ'ס מיטארבעטער "אנשים ריקים ובני בליעל", ווען דאס האט אריינגערעכנט [[אחיה השילוני]] ({{הערה|ריש לקיש אין {{ירושלמי|יבמות|טז|ג|פב|ב}} און אין {{רבה|ויקרא|לג|ה}}; רבי יוחנן אין {{רבה|בראשית|סה|כ}}}}); | |||
*ווייל ער האט נישט אויסגעריסן די עגל הזהב פון [[בית אל]] ווען ער האט עס איינגענומען (איינס פון די צוויי עגלי הזהב וואס ירבעם האט געמאכט פאר די ישראלים צו דינען האט ער געהאט אוועקגעשטעלט אין בית אל{{הערה|זעט {{תנ"ך|מלכים א|יב|כח|כט}}}}){{הערה|רבנן אין {{ירושלמי|יבמות|טז|ג|פב|ב}}; {{רבה|בראשית|סה|כ}}; {{רבה|ויקרא|לג|ה}}.}}. | |||
פון סדר עולם איז משמע אז ער איז געשטראפט געווארן צוליב זיין היפּאקריטישקייט, אז בשעת ער האט פארשעמט די אידן אלס עובדי עבודה זרה, האט ער אליינס געלאזט דעם עגל הזהב{{הערה|{{סדר עולם|רבה|טז}}}}. | |||
חז"ל זאגן אז אביה האט גע'הרג'עט [[אחיה השילוני]]{{הערה|{{מדרש אגדה|במדבר|ל|טו}}.}}. | חז"ל זאגן אז אביה האט גע'הרג'עט [[אחיה השילוני]]{{הערה|{{מדרש אגדה|במדבר|ל|טו}}.}}. | ||