אונטערשייד צווישן ווערסיעס פון "רוי:פלאנעט"

פון המכלול
קפיצה לניווט קפיצה לחיפוש
וויזועלוויקיטעקסט
ק (החלפת טקסט – "{{דעסקריפציע||ענגליש=" ב־"{{דעסקריפציע||ענגליש = ")
אין תקציר עריכה
צייכן: רויע רעדאגירונג
 
שורה 30: שורה 30:
* '''איבערננפטונישע קערפער''' - די זענען די קערפער וואס געפינען זיך ווייטער פון דער זון ווי דער ארביט פון נעפטון. די קאטעגאריע שליסט איין די קארליק פלאנעטן [[פלוטאן]], [[עריס]], [[האומעע]] און [[מאקע-מאקע]].
* '''איבערננפטונישע קערפער''' - די זענען די קערפער וואס געפינען זיך ווייטער פון דער זון ווי דער ארביט פון נעפטון. די קאטעגאריע שליסט איין די קארליק פלאנעטן [[פלוטאן]], [[עריס]], [[האומעע]] און [[מאקע-מאקע]].


== זעט אויך ==
==ליסטע פון פלאנעטן==
* [[רשימה:פלאנעטן]]
{| border=0 cellpadding=4
| align=center bgcolor="honeydew" | ''' '''
| align=center bgcolor="honeydew" | ''' [[פלוטאן]]'''
| align=center bgcolor="honeydew" | ''' [[נעפטון]]'''
| align=center bgcolor="honeydew" | ''' [[אוראנוס|אוראַנוס]]'''
| align=center bgcolor="honeydew" |  '''[[סאטורן]]'''
| align=center bgcolor="honeydew" | ''' [[יופיטער]]'''
| align=center bgcolor="honeydew" | ''' [[מאַרס]]'''
| align=center bgcolor="honeydew" | '''[[ערד פלאנעט|ערד]]'''
| align=center bgcolor="honeydew" | ''' [[ווענוס]]'''
| align=center bgcolor="honeydew" | ''' [[מערקור]]'''
|-
| bgcolor="honeydew" | '''מאַסע (10<sup>24</sup>kg)
'''
| 0.0125
| 102
| 86.8
| 568
| 1899
| 0.642
| 5.97
| 4.87
| 0.330
|-
| bgcolor="honeydew" | '''דורכמעסטער (ק"מ) '''
| 2390
| 49,528
| 51,118
| 120,536
| 142,984
| 6794
| 12,756
| 12,104
| 4879
|-
| bgcolor="honeydew" | '''טאָג (שעהן)'''
| 153.3
| 16.1
| 17.2
| 10.7
| 9.9
| 24.7
| 24.0
| 2802.0
| 4222.6
|-
| bgcolor="honeydew" | '''יאָר (טעג)'''
| 90,588
| 59,800
| 30,589
| 10,747
| 4331
| 687.0
| 365.2
| 224.7
| 88.0
|-
| bgcolor="honeydew" | '''טעמפּעראַטור (°C)'''
| -225
| -200
| -195
| -140
| -110
| -65
| 15
| 464
| 167
|-
| bgcolor="honeydew" | '''  געדיכטקייט (kg/m<sup>3</sup>)'''
| 1750
| 1638
| 1270
| 687
| 1326
| 3933
| 5515
| 5243
| 5427
|-
| bgcolor="honeydew" | '''מהירות בריחה (km/s) '''
| 1.1
| 23.5
| 21.3
| 35.5
| 59.5
| 5.0
| 11.2
| 10.4
| 4.3
|-
| bgcolor="honeydew" | '''ווייט פון דער זון (10<sup>6</sup> ק"מ) '''
| 5870.0
| 4495.1
| 2872.5
| 1433.5
| 778.6
| 227.9
| 149.6
| 108.2
| 57.9
|-
| bgcolor="honeydew" | '''ווייט פון דער זון (ביחידות אסטרונומיות)'''
| 39.50
| 30.10
| 19.20
| 9.50
| 5.20
| 1.53
| 1.00
| 0.73
| 0.39
|-
| bgcolor="honeydew" | ''' מהירות מסלולית
(km/s) '''
| 4.7
| 5.4
| 6.8
| 9.7
| 13.1
| 24.1
| 29.8
| 35.0
| 47.9
|-
| bgcolor="honeydew" | ''' נטיית המסלול (°)
'''
| 17.2
| 1.8
| 0.8
| 2.5
| 1.3
| 1.9
| 0.0
| 3.4
| 7.0
|-
| bgcolor="honeydew" | '''עקסצענטריסיטעט'''
| 0.244
| 0.011
| 0.046
| 0.057
| 0.049
| 0.094
| 0.017
| 0.007
| 0.205
|-
| bgcolor="honeydew" | ''' נטיית הציר (°)
'''
| 122.5
| 28.3
| 97.8
| 26.7
| 3.1
| 25.2
| 23.5
| 177.4
| 0.01
|-
| bgcolor="honeydew" | '''  לופטדרוק (bars)'''
| 0
| ?
| ?
| ?
| ?
| 0.01
| 1
| 92
| 0
|}


== רעפערענצן ==
== רעפערענצן ==
שורה 38: שורה 207:


[[קאַטעגאָריע:פלאנעטן|*]]
[[קאַטעגאָריע:פלאנעטן|*]]
[[קאַטעגאָריע:פלאנעטן פון דער זון סיסטעם|*]]
[[קאַטעגאָריע:אויף יידיש]]  
[[קאַטעגאָריע:אויף יידיש]]  
{{קרד/ויקי/יידיש}}
{{קרד/ויקי/יידיש}}
[[he:כוכב לכת]]
[[he:כוכב לכת]]

יעצטיגע רעוויזיע זינט 02:40, 28 דעצעמבער 2025

די זון סיסטעם.

א פלאנעט (פון גריכיש Πλανήτης, "וואנדערער") איז א הימלישער קערפער וואס ארביטירט ארום דער זון אדער א שטערן.

א פלאנעט איז דעפינירט דורכן אינטערנאציאנאלן אסטראנאמישן פארבאנד (IAU) אזוי:

א הימלישער קערפער, אין דער זון סיסטעם[1],

(א) ארביטירט ארום דער זון;
(ב) זיין מאסע איז גענוג גרויס אז עס איז קיילעכדיג פון דער אייגענער כח המשיכה;
(ג) ער רוימט אוועק פון זיין אָרביט אנדערע קערפערלעך;

אדער דרויסן פון דער זון סיסטעם[2],

(1) געפינט זיך אין אן ארביט ארום א שטערן אדער דער רעשט פון א שטערן;
(2) זיין מאסע איז צו קליין צו שאפן א קערנשמעלצונג;
(3) זיין מאסע איז גענוג גרויס צו זיין א פלאנעט אין אונזער זון סיסטעם;

די דעפיניציע פון א פלאנעט אין דער זון סיסטעם איז הערשט אנגענומען געווארן אום 2006, אבער די דעפיניציע פון א פלאנעט מחוץ דער זון סיסטעם איז שוין אנגענומען געווארן אום 2003.

פלאנעטן אין דער זון סיסטעם

לויט די היינטיגע דעפיניציעס זענען דא אין דער זון סיסטעם דריי ערליי קערפער:

  1. פלאנעטן;
  2. קארליק פלאנעטן;
  3. קליינע קערפער אין דער זון סיסטעם (אסטערוידן, קאמעט, א.א.וו.);

די אכט פלאנעטן זענען: פיר ערדישע פלאנעטן מערקור, ווענוס, ערד פלאנעט, מאדים, און פיר גאז ריזן יופיטער, סאטורן, אוראנוס און נעפטון - די לעצטע צוויי רופט מען אייז ריזן.

די פלאנעטן פון דער זון סיסטעם ווערן קלאסיפיצירט אין דריי קאטעגאריעס:

  • ערדישע פלאנעטן - די פלאנעטן וואס זענען ענליך צום ערד־פלאנעט, וואס זענען צוזאמענגעשטעלט בעיקר פון שטיינערים. די קאטעגאריע שליסט איין מערקור, ווענוס, די ערד און מאדים; אז מען רעכנט אריין אין דער קאטעגאריע אויך קארליק פלאנעטן דארף מען מיטרעכענען צערעס און די אסטערוידן.
  • גאז ריזן - די פלאנעטן באשטייען בעיקר פון גאזן און זענען אסאך ווייניגער געדיכט ווי די ערדישע פלאנעטן. די קאטעגאריע שליסט איין יופיטער, ה, אוראנוס און נעפטון.
  • איבערננפטונישע קערפער - די זענען די קערפער וואס געפינען זיך ווייטער פון דער זון ווי דער ארביט פון נעפטון. די קאטעגאריע שליסט איין די קארליק פלאנעטן פלוטאן, עריס, האומעע און מאקע-מאקע.

ליסטע פון פלאנעטן

   פלוטאן  נעפטון  אוראַנוס  סאטורן  יופיטער  מאַרס ערד  ווענוס  מערקור
מאַסע (1024kg)

0.0125 102 86.8 568 1899 0.642 5.97 4.87 0.330
דורכמעסטער (ק"מ) 2390 49,528 51,118 120,536 142,984 6794 12,756 12,104 4879
טאָג (שעהן) 153.3 16.1 17.2 10.7 9.9 24.7 24.0 2802.0 4222.6
יאָר (טעג) 90,588 59,800 30,589 10,747 4331 687.0 365.2 224.7 88.0
טעמפּעראַטור (°C) -225 -200 -195 -140 -110 -65 15 464 167
געדיכטקייט (kg/m3) 1750 1638 1270 687 1326 3933 5515 5243 5427
מהירות בריחה (km/s) 1.1 23.5 21.3 35.5 59.5 5.0 11.2 10.4 4.3
ווייט פון דער זון (106 ק"מ) 5870.0 4495.1 2872.5 1433.5 778.6 227.9 149.6 108.2 57.9
ווייט פון דער זון (ביחידות אסטרונומיות) 39.50 30.10 19.20 9.50 5.20 1.53 1.00 0.73 0.39
מהירות מסלולית

(km/s)

4.7 5.4 6.8 9.7 13.1 24.1 29.8 35.0 47.9
נטיית המסלול (°)

17.2 1.8 0.8 2.5 1.3 1.9 0.0 3.4 7.0
עקסצענטריסיטעט 0.244 0.011 0.046 0.057 0.049 0.094 0.017 0.007 0.205
נטיית הציר (°)

122.5 28.3 97.8 26.7 3.1 25.2 23.5 177.4 0.01
לופטדרוק (bars) 0 ? ? ? ? 0.01 1 92 0

רעפערענצן

  1. ↑ אלגעמיינע אסיפה פון דעם אינטערנאציאנאלן אסטראנאמישן פארבאנד – אויגוסט 2006: רעזולטאט פון דער אפשטימונג - IAU אוגוסט 2006. (ענגליש)
  2. ↑ ארבעט גרופע אין עבודה וועגן פלאנעטן מחוץ דער זון סיסטעם (WGESP) פון דעם - IAU פעברואר 2001, צוריקבאקומען מאי 2006. (ענגליש)
די זון סיסטעם
 
Solar System XXX RTL.png
די זון · מערקור · ווענוס · ערד · מאדים · צערעס · יופיטער · סאטורן · אוראנוס · נעפטון · פלוטאן · עריס
פלאנעטן · קארליק-פלאנעטן · לבנות: ערדיש · מארסיש · אסטערוידיש · יופיטעריש · סאטורניש · אוראניש · נעפטוניש · פלוטאניש · ערידיש
SSSBs:   מעטעארוידן· אסטערוידן (אסטערויד פאס) · Centaurs · TNOs (קויפער פאס/פארשפרייטער דיסק) · קאמעטן (אורט וואלקן)
זעט אויך אסטראנאמישע אביעקטן און דער זון-סיסטעמ'ס רשימה פון אביעקטן, סארטירט לויט ראדיוס אדער מאסע.
רשימה פון פּלאַנעטן

דאס איז נישט קיין המכלול ארטיקל, בלויז עפעס וואס ליגט דא ביז עס וועט ערזעצט ווערן מיט בעסערס. שרייבט עס איבער!

גענומען פון "https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=רוי:פלאנעט&oldid=339571"