בדוקי עריכות אוטומטית, אינטערפעיס רעדאקטארן, אינטערפעיס אדמיניסטראַטאָרן, סיסאפן, מייבאים, מעדכנים, מייבא, אספקלריה רעדאקטארן
46,576
רעדאגירונגען
קיין רעדאגירונג באמערקונג
אין תקציר עריכה |
אין תקציר עריכה |
||
| שורה 1: | שורה 1: | ||
{{דעסקריפציע|קערעפּערשאפט צו שטיצן ארץ־ישראל'דיגן ישוב}} | {{דעסקריפציע|קערעפּערשאפט צו שטיצן ארץ־ישראל'דיגן ישוב}} | ||
דער '''ועד פּקידי ארץ ישראל בקושטא''' (אין קורצן: פקידי קושטא) איז געווען אַן אָרגאַניזאַציע וואָס איז געגרינדעט געוואָרן אין [[קושטא]] (איצטיגער איסטאַנבול), די הויפּטשטאָט פון דער [[אטאמאנישע אימפעריע|אָטאָמאַנישער אימפּעריע]], אין אָנהייב פונעם 18טן יאָרהונדערט מיט'ן ציל צו זאַמלען געלט פאַר די אידן אין ארץ ישראל, און ספּעציעל פאַר די אידן אין ירושלים, וואָס האָבן געליטן פון אַ שווערן פינאַנציעלן קריזיס. די אַקטיוויטעטן פון דער אָרגאַניזאַציע האָבן געבליט | דער '''ועד פּקידי ארץ ישראל בקושטא''' (אין קורצן: פקידי קושטא) איז געווען אַן אָרגאַניזאַציע וואָס איז געגרינדעט געוואָרן אין [[קושטא]] (איצטיגער איסטאַנבול), די הויפּטשטאָט פון דער [[אטאמאנישע אימפעריע|אָטאָמאַנישער אימפּעריע]], אין אָנהייב פונעם 18טן יאָרהונדערט מיט'ן ציל צו זאַמלען געלט פאַר די אידן אין ארץ ישראל, און ספּעציעל פאַר די אידן אין ירושלים, וואָס האָבן געליטן פון אַ שווערן פינאַנציעלן קריזיס. די אַקטיוויטעטן פון דער אָרגאַניזאַציע האָבן געבליט אין די ה'ת"ק יארן און עס האָט ווירקזאַם פונקציאָנירט ביז בערך ה'תק"ע. דורך דער אַקטיוויטעט, איז דער ועד געוואָרן דער פאַקטישער הערשער פון די אידישע קהילות אין ארץ ישראל, און די ירושלימער קהילה איז געוואָרן אַ צווייג פון דער קושטא קהילה, אָן קיין אויטאָנאָמיע. | ||
==היסטאריע== | ==היסטאריע== | ||
| שורה 13: | שורה 13: | ||
די פעולות האבן געמאכט די פקידים פאר די אבסאלוטע הערשער איבער די אידישע קהילות אין ארץ ישראל, בפרט ירושלים, וואס איז למעשה געווארן א פליגל פון דער קהילה אין קושטא, פארלירנדיג יעדן זכר פון זעלבסטשטענדיגקייט. זיי האבן באשטימט באמטע, אריינגעמישט אין די אויפנאמע פון רבנים (מאנכמאל אפילו באשטימט דעם "[[חכם באשי]]"/הויפט-רב), און אלע תקנות האבן געמוזט באקומען זייער הסכמה. די פקידים האבן אפילו ארגאניזירט נסיעות קיין ארץ ישראל מיט שיפן, ארויפגעלייגט שטייערן אויף די עולים, און אויפגעשטעלט ישיבות. זיי האבן זיך אריינגעמישט אין אלע סכסוכים צווישן ספרדים און אשכנזים איבער דער פראגע פון פארטיילן די געלטער וואס זענען געקומען פון אייראפע. | די פעולות האבן געמאכט די פקידים פאר די אבסאלוטע הערשער איבער די אידישע קהילות אין ארץ ישראל, בפרט ירושלים, וואס איז למעשה געווארן א פליגל פון דער קהילה אין קושטא, פארלירנדיג יעדן זכר פון זעלבסטשטענדיגקייט. זיי האבן באשטימט באמטע, אריינגעמישט אין די אויפנאמע פון רבנים (מאנכמאל אפילו באשטימט דעם "[[חכם באשי]]"/הויפט-רב), און אלע תקנות האבן געמוזט באקומען זייער הסכמה. די פקידים האבן אפילו ארגאניזירט נסיעות קיין ארץ ישראל מיט שיפן, ארויפגעלייגט שטייערן אויף די עולים, און אויפגעשטעלט ישיבות. זיי האבן זיך אריינגעמישט אין אלע סכסוכים צווישן ספרדים און אשכנזים איבער דער פראגע פון פארטיילן די געלטער וואס זענען געקומען פון אייראפע. | ||
זייער דיקטאטארישע שטעלונג כלפי די קהילות אין ארץ ישראל האט זיך נישט געקענט אויסשפרייטן צו אנדערע אידישע קהילות, אויסער טערקיי און די באלקאן לענדער, און עס האבן אויסגעבראכן מחלוקת'ן בנוגע די פארטיילונג פון געלטער וואס זענען געקומען פון דארט, ווען די פקידים האבן מער ווי איינמאל געסטראשעט צו רעזיגנירן. פונדעסטוועגן האבן זיי אנגעהאלטן שטארקע קשרים מיט די גדולי הרבנים אין אייראפע, ווי למשל הגאון [[רבי יחזקאל לאנדא]] פון פראג (דער "נודע ביהודה"), וועלכער איז געווען דער "פארשטייער פון ארץ ישראל" דארט. | זייער דיקטאטארישע שטעלונג כלפי די קהילות אין ארץ ישראל האט זיך נישט געקענט אויסשפרייטן צו אנדערע אידישע קהילות, אויסער טערקיי און די באלקאן לענדער, און עס האבן אויסגעבראכן מחלוקת'ן בנוגע די פארטיילונג פון געלטער וואס זענען געקומען פון דארט, ווען די פקידים האבן מער ווי איינמאל געסטראשעט צו רעזיגנירן. פונדעסטוועגן האבן זיי אנגעהאלטן שטארקע קשרים מיט די גדולי הרבנים אין אייראפע, ווי למשל הגאון [[רבי יחזקאל לאנדא]] פון [[פראג]] (דער "נודע ביהודה"), וועלכער איז געווען דער "פארשטייער פון ארץ ישראל" דארט. | ||
די אפשוואכונג פון דער אטאמאנישער אימפעריע און דער אונטערגאנג פון דער קהילה אין קושטא, די מלחמה צווישן טערקיי און רוסלאנד, און די וואקסנדע עליה פון אשכנזים, האבן געברענגט צו א ירידה אין דער חשיבות פונעם מוסד קעגן סוף פונעם 18טן יארהונדערט. ביים 19טן יארהונדערט איז עס שוין פראקטיש געווען | די אפשוואכונג פון דער אטאמאנישער אימפעריע און דער אונטערגאנג פון דער קהילה אין קושטא, די מלחמה צווישן טערקיי און רוסלאנד, און די וואקסנדע עליה פון אשכנזים, האבן געברענגט צו א ירידה אין דער חשיבות פונעם מוסד קעגן סוף פונעם 18טן יארהונדערט. ביים 19טן יארהונדערט איז עס שוין פראקטיש געווען אויס, און זיין פלאץ איז איבערגענומען געווארן דורכן "[[ועד הפקידים והאמרכלים]]" פון אמסטערדאם. | ||
==ביבליאגראפיע== | |||
*{{יודאיקה|Jacob Barnai|Va'ad Pekidei Erez Israel Be-Kushta|לינק=https://www.encyclopedia.com/religion/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/vaad-pekidei-erez-israel-be-kushta}} | |||
==דרויסנדיגע לינקס== | ==דרויסנדיגע לינקס== | ||
*[https://www.posenlibrary.com/author/constantinople-officials Constantinople Officials] – Posen Library | *[https://www.posenlibrary.com/author/constantinople-officials Constantinople Officials] – Posen Library | ||
*{{ | *{{כתיב|פנקס פקידי "קושטא" בעניינה של ארץ ישראל|990000595690205171}} | ||
== רעפערענצן == | == רעפערענצן == | ||