אונטערשייד צווישן ווערסיעס פון "אקדמות"

7 בייטן אראפגענומען ,  פֿאַר 1 יאָר
ק
(←‏די געשיכטע: געטוישט)
שורה 151: שורה 151:
דער ערשטער געדרוקט פארמאט פון די געשיכטע וואס מען ווייסט, איז א העפט געדרוקט געווארן אין קרימונה, איטאליע, ארום דעם יאר ה'ש"כ{{הערה|{{היברובוקס|פרידבערג|בית עקד ספרים|37114|page=309|קעפל=מ-2927}}}}, עס איז נישט באקאנט היינט צו עקזיסטירן א קאפיע דערפון, אבער עס ווערט דערמאנט אין די ליסטעס פונעם איטאליענישן צענזור{{הערה|{{אוצר החכמה|2=ספר זכרון לאריה ליאונה קארפי|3=612880|page=120}}}}.
דער ערשטער געדרוקט פארמאט פון די געשיכטע וואס מען ווייסט, איז א העפט געדרוקט געווארן אין קרימונה, איטאליע, ארום דעם יאר ה'ש"כ{{הערה|{{היברובוקס|פרידבערג|בית עקד ספרים|37114|page=309|קעפל=מ-2927}}}}, עס איז נישט באקאנט היינט צו עקזיסטירן א קאפיע דערפון, אבער עס ווערט דערמאנט אין די ליסטעס פונעם איטאליענישן צענזור{{הערה|{{אוצר החכמה|2=ספר זכרון לאריה ליאונה קארפי|3=612880|page=120}}}}.


אין יענע תקופה איז די מעשה איבערגעזעצט געווארן אויף לשון הקודש, אין אן איטאליענישער כתב יד געשריבן אין יאר ה'ש"צ, אינטערן קעפל "מגילת ספר החכם ר' מאיר". ער שרייבט דארט אין פארווארט: "ואני בראותי כי זה המעשה אינו נמצא אצלינו היום אלא בלשון אשכנזי, כי אם במחזורים אשכנזים ישנים באחד ממאה"{{הערה|{{לינק|אדרעס=https://www.nli.org.il/he/manuscripts/NNL_ALEPH990001499450205171/NLI#$FL61161660|קעפל=כתב יד|זייטל=ספרייה הלאומית|עמודים=160-167}}. אויפגעזעצט דורך: עלי יסיף, 'תרגום קדמון ונוסח עברי של מעשה אקדמות', בקורת ופרשנות 9-10 (תשל"ז), עמ' 214-228}}.  
אין יענע תקופה איז די מעשה איבערגעזעצט געווארן אויף לשון הקודש, אין אן איטאליענישער כתב יד געשריבן אין יאר ה'ש"צ, אינטערן קעפל "מגילת ספר החכם ר' מאיר". ער שרייבט אינעם פארווארט: "ואני בראותי כי זה המעשה אינו נמצא אצלינו היום אלא בלשון אשכנזי, כי אם במחזורים אשכנזים ישנים באחד ממאה"{{הערה|{{לינק|אדרעס=https://www.nli.org.il/he/manuscripts/NNL_ALEPH990001499450205171/NLI#$FL61161660|קעפל=כתב יד|זייטל=ספרייה הלאומית|עמודים=160-167}}. אויפגעזעצט דורך: עלי יסיף, 'תרגום קדמון ונוסח עברי של מעשה אקדמות', בקורת ופרשנות 9-10 (תשל"ז), עמ' 214-228}}.  
אויך ווערט די מעשה דערמאנט בקיצור דורך איינע פון די איטאליענישע גדולים פון יענער צייט, רבי אברהם יגל (-ה'שפ"ג), אין זיין ספר "באר שבע"{{הערה|{{היברובוקס|2=קבץ על יד - שנה ד|3=43924|page=39|מקום הוצאה=בערלין|שנת הוצאה=תרמ"ח|מו"ל=חברת מקיצי נרדמים}}}}: "ביי די אשכנז'ישע קהילות געפונט זיך א "מגילה" וואס טייל פירן זיך עס צו דערמאנען אין שבועות, איבער א נס וואס האט פאסירט צו די אידן אין אשכנז"{{הערה|ער שרייבט נישט אז עס האט א שייכות מיט'ן פיוט אקדמות, ער שרייבט אבער אז מען פלעגט ליינען די מגילה אום שבועות}}.
אויך ווערט די מעשה דערמאנט בקיצור דורך איינע פון די איטאליענישע גדולים פון יענער צייט, רבי אברהם יגל (-ה'שפ"ג), אין זיין ספר "באר שבע": "ביי די אשכנז'ישע קהילות געפונט זיך א "מגילה" וואס טייל פירן זיך עס צו דערמאנען אין שבועות, איבער א נס וואס האט פאסירט צו די אידן אין אשכנז"{{הערה|{{היברובוקס|2=קבץ על יד - שנה ד|3=43924|page=39|מקום הוצאה=בערלין|שנת הוצאה=תרמ"ח|מו"ל=חברת מקיצי נרדמים}}}}{{הערה|ער שרייבט נישט אז עס האט א שייכות מיט'ן פיוט אקדמות, ער שרייבט אבער אז מען פלעגט ליינען די מגילה אום שבועות}}.


די מעשה ווערט אויך פונקטליך געשילדערט אין א כתב יד פון די ש' יארן, צווישן אנדערע אידישע געשיכטעס, {{הערה|דער כתב געפונט זיך אין די אפפענהיים קאלעקציע פונעם [[באדלעיאן ביבליאטעק]] אין [[אוניווערסיטעט פון אקספארד|אקספארד]]. זע באריכט אויף דעם כתב יד אין {{לינק|אדרעס=https://www.nli.org.il/he/manuscripts/NNL_ALEPH990000956600205171/NLI|קעפל=ספרייה הלאומית}}. עס איז געדרוקט אין [[#ריווקינד|ריווקינד]], [https://tablet.otzar.org/he/book/book.php?book=146890&pagenum=17 עמ' 17]}}. אזוי אויך אין ספר מעשה נסים געשריבן דורך ר' יוזפא שמש אין שטאט ווירמייזא, ווערט דערמאנט דעם כישוף-ראד בשייכות צו אן אנדערע געשיכטע. און ער לייגט צו אז עס איז געדרוקט א מעשה איבער דעם אקדמות: "עס איז איין מעשה געדרוקט פון אקדמות, דאס מען אום שבועות זאגט, דארט אין שטייט דאס מעשה גאנץ אויס{{הערה|{{צ-בוך|נאמען=מעשה נסים|מקום הוצאה=אמסטערדאם|שנת הוצאה=תנ"ו|עמ=לא ע"ב|קישור=https://books.google.co.il/books?id=i5NnAAAAcAAJ&hl=iw&pg=PP68#v=onepage&q&f=false}}}}."
די מעשה ווערט אויך פונקטליך געשילדערט אין א כתב יד פון די ש' יארן, צווישן אנדערע אידישע געשיכטעס{{הערה|דער כתב געפונט זיך אין די אפפענהיים קאלעקציע פונעם [[באדלעיאן ביבליאטעק]] אין [[אוניווערסיטעט פון אקספארד|אקספארד]]. זע באריכט אויף דעם כתב יד אין {{לינק|אדרעס=https://www.nli.org.il/he/manuscripts/NNL_ALEPH990000956600205171/NLI|קעפל=ספרייה הלאומית}}. עס איז געדרוקט אין [[#ריווקינד|ריווקינד]], [https://tablet.otzar.org/he/book/book.php?book=146890&pagenum=17 עמ' 17]}}. אזוי אויך אין ספר מעשה נסים געשריבן דורך ר' יוזפא שמש אין שטאט ווירמייזא, ווערט דערמאנט דעם כישוף-ראד בשייכות צו אן אנדערע געשיכטע. און ער לייגט צו אז עס איז געדרוקט א מעשה איבער דעם אקדמות: "עס איז איין מעשה געדרוקט פון אקדמות, דאס מען אום שבועות זאגט, דארט אין שטייט דאס מעשה גאנץ אויס{{הערה|{{צ-בוך|נאמען=מעשה נסים|מקום הוצאה=אמסטערדאם|שנת הוצאה=תנ"ו|עמ=לא ע"ב|קישור=https://books.google.co.il/books?id=i5NnAAAAcAAJ&hl=iw&pg=PP68#v=onepage&q&f=false}}}}."


א שפעטעריגע דרוק איז געדרוקט געווארן אין פיורדא ה'תנ"ד, אין א העפט מיטן נאמען "איין שיין וואונדרליך מעשה". און פון דארט איז עס איבערגעדרוקט געווארן אין אמסטערדאם ה'תס"א און נאך.  
א שפעטעריגע דרוק איז געדרוקט געווארן אין פיורדא ה'תנ"ד, אין א העפט מיטן נאמען "איין שיין וואונדרליך מעשה". און פון דארט איז עס איבערגעדרוקט געווארן אין אמסטערדאם ה'תס"א און נאך.