מייבאים כמותיים, בדוקי עריכות אוטומטית, ביוראקראטן, אינטערפעיס רעדאקטארן, emailconfirmed, אינטערפעיס אדמיניסטראַטאָרן, מנטרים, סיסאפן, צוות טכני, מייבאים, מעדכנים, אספקלריה רעדאקטארן
102,362
רעדאגירונגען
ק
החלפת טקסט – "סאוועטיש" ב־"סאוויעטיש"
ק (החלפת טקסט – "מוזיי" ב־"מוזעאום") |
ק (החלפת טקסט – "סאוועטיש" ב־"סאוויעטיש") |
||
| (27 מיטלסטע ווערסיעס פון 5 באַניצער נישט געוויזן.) | |||
| שורה 1: | שורה 1: | ||
{{דעסקריפציע||ענגליש = sovereign state in Eastern Europe and Northern Asia|העב=מדינה המשתרעת על מזרח אירופה וצפון אסיה|דייטש=Staat in Osteuropa und Nordasien|}} | |||
{{מדינה | {{מדינה | ||
| נאמען = רוסלאַנד | | נאמען = רוסלאַנד | ||
| שורה 16: | שורה 17: | ||
| פרעמיער מיניסטער = | | פרעמיער מיניסטער = | ||
| גרינדונג געשעעניש = רוסלענדישע פעדעראציע | | גרינדונג געשעעניש = רוסלענדישע פעדעראציע | ||
| סואווערעניטעט = | | סואווערעניטעט = זעלבסטשטענדיגקייט פונעם סאוועטן פארבאנד | ||
| גרינדונג דאטום = 1991 | | גרינדונג דאטום = 1991 | ||
| פלאך מאס = 17,075,200 | | פלאך מאס = 17,075,200 | ||
| שורה 33: | שורה 34: | ||
}} | }} | ||
'''רוסלאַנד''' ({{שפראך-ru|Россия, ראסיאַ}}), אויך באוואוסט מיטן נאמען '''רוסלענדישע פעדעראציע''' ,''Российская Федерация''<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 1)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-02.htm|accessdate=25 June 2009}}</ref> איז א | '''רוסלאַנד''' ({{שפראך-ru|Россия, ראסיאַ}}), אויך באוואוסט מיטן נאמען '''רוסלענדישע פעדעראציע''' ,''Российская Федерация''<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 1)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-02.htm|accessdate=25 June 2009}}</ref> איז א זעלבסטשטענדיגע [[רעפובליק]] (א פאליטישע סיסטעם אין וועלכע די מענטשן ערוועלן רעפרעזענטיוון וואס זאלן פירן די מאכט) אין [[מזרח אייראפע]] און [[צפון אזיע]], דער וועלט'ס גרעסטע לאנד אין שטח, מיט 17,075,400|קוואדראט ק"מ. פון צפון־מערב צו דרום־מזרח, האט רוסלאנד גרעניצן מיט [[נארוועגיע]], [[פינלאנד]], [[עסטלאנד]], [[לעטלאנד]], [[ליטע]], [[פוילן]], [[בעלארוס]], [[אוקראינע]], [[גרוזיע]], [[אזערביידזשאן]], [[קאזאכסטאן]], [[כינע]], [[מאנגאליע]] און [[צפון קארעא]]. | ||
רוסלאנד איז אמאל געווען דאס גרעסטע, מאכטפולסטע, און פראמינענטסטע לאנד אין דעם געוועזענעם "[[סאוועטן פארבאנד|פארבאנד | רוסלאנד איז אמאל געווען דאס גרעסטע, מאכטפולסטע, און פראמינענטסטע לאנד אין דעם געוועזענעם "[[סאוועטן פארבאנד|פארבאנד סאוויעטישע סאציאליסטישע רעפובליקן]]", אויך באקאנט אלס די פסס"ר. אדער די סאוועטן פארבאנד. אין 1991 איז די מאכטפולע בערישע פסס"ר צובראכן געווארן אויף שטיקער און רוסלאנד איז געווארן אן אייגן לאנד פאר זיך. | ||
די פסס"ר איז אמאל געווען די סימבאל פון [[קאמוניזם]], א פאליטישע סיסטעם אין וועלכע די קאמוניסטישע פארטיי פירער האבן געהאט פאליטישע און עקענאמישע קראפט. די רעגירונג האט געאייגענט אלע פירמעס און שטחים, און קאנטראלירט אלע פראדוקציעס, אימפארטן און עקספארטן, און וואס נישט. דער קאמוניסטישער סיסטעם ווערט אויך טייל מאל גערופען די קאמאנד אדער פלאנירטע עקענאמיע. נאך דער פונאנדערפאל פון די סאוויטישע פארבאנד האט רוסלאנד זיך אנגעהויבן אנטוויקלען צו א מער דעמאקראטישע סאסייאיטי, געזעצט אויף אן עקענאמיע פון מעכאניזם און פרינציפאלן. רוסלאנד האט געמאכט עטליכע גוטע ענדערונגן: זי האט איינגעשטעלט א דעמאקראטישע עלעקציע סיסטעם אין אלע טיילן פון די רעגירונג און לעגאליזירט דאס מעגליכקייט צו פארוואלטן לאנד אדער ביזנעס. רוב גרויסע רוסישע ביזנעסער זענען שוין היינט פריוואטיזירט. | די פסס"ר איז אמאל געווען די סימבאל פון [[קאמוניזם]], א פאליטישע סיסטעם אין וועלכע די קאמוניסטישע פארטיי פירער האבן געהאט פאליטישע און עקענאמישע קראפט. די רעגירונג האט געאייגענט אלע פירמעס און שטחים, און קאנטראלירט אלע פראדוקציעס, אימפארטן און עקספארטן, און וואס נישט. דער קאמוניסטישער סיסטעם ווערט אויך טייל מאל גערופען די קאמאנד אדער פלאנירטע עקענאמיע. נאך דער פונאנדערפאל פון די סאוויטישע פארבאנד האט רוסלאנד זיך אנגעהויבן אנטוויקלען צו א מער דעמאקראטישע סאסייאיטי, געזעצט אויף אן עקענאמיע פון מעכאניזם און פרינציפאלן. רוסלאנד האט געמאכט עטליכע גוטע ענדערונגן: זי האט איינגעשטעלט א דעמאקראטישע עלעקציע סיסטעם אין אלע טיילן פון די רעגירונג און לעגאליזירט דאס מעגליכקייט צו פארוואלטן לאנד אדער ביזנעס. רוב גרויסע רוסישע ביזנעסער זענען שוין היינט פריוואטיזירט. | ||
| שורה 43: | שורה 44: | ||
אין אלגעמיין ווערט רוסלאנד'ס וועטער קלימאט צוגעגליכן צו [[קאנאדע]]. רוב פון רוסלאנד שטייט אויף די זעלבע שטאפל אויף צפון ווי קאנאדע. די וועטער איז דארט געווענליך מיט 20 פראצענט קעלטער ווי אין רוב שטעט אין אמעריקע. די שטעט און ראיאנען וואס זענען גאר הויך זענען גאר קאלט (סיביר אלס ביישפיל) און ווייניג מענטשן וואוינען דארט, גענוי ווי אין קאנאדע. מיט נאך א זאך איז רוסלאנד ענליך צו קאנאדע, אז ביידע לענדער זענען ריזיג גרויס אין שטח פראצענטווייז צו אירע באפעלקערונג צאלן. רוסלאנד'ס ארגיקולטור איז זייער רייך און איר מינעראלן רייכקייט איז די רייכסטע אין די וועלט. אין אנדערע ווערטער, פארמאגט רוסלאנד אלע שליסלן און געצייג צו ווערן א רייך לאנד. מען קען נישט וויסן… | אין אלגעמיין ווערט רוסלאנד'ס וועטער קלימאט צוגעגליכן צו [[קאנאדע]]. רוב פון רוסלאנד שטייט אויף די זעלבע שטאפל אויף צפון ווי קאנאדע. די וועטער איז דארט געווענליך מיט 20 פראצענט קעלטער ווי אין רוב שטעט אין אמעריקע. די שטעט און ראיאנען וואס זענען גאר הויך זענען גאר קאלט (סיביר אלס ביישפיל) און ווייניג מענטשן וואוינען דארט, גענוי ווי אין קאנאדע. מיט נאך א זאך איז רוסלאנד ענליך צו קאנאדע, אז ביידע לענדער זענען ריזיג גרויס אין שטח פראצענטווייז צו אירע באפעלקערונג צאלן. רוסלאנד'ס ארגיקולטור איז זייער רייך און איר מינעראלן רייכקייט איז די רייכסטע אין די וועלט. אין אנדערע ווערטער, פארמאגט רוסלאנד אלע שליסלן און געצייג צו ווערן א רייך לאנד. מען קען נישט וויסן… | ||
רוסלאנד'ס גרעניצן לויפן איבער 12,500 מייל (20,100 קילאמעטער). אויף צפון גרעניצט זי זיך מיט דעם [[ארקטישן אקעאן]]. אויף מזרח האט זי דעם [[פאציפישן אקעאן]] מיט נאך צענדליגער קלענערע טייכן. אויף דרום-מזרח האט זי [[צפון | רוסלאנד'ס גרעניצן לויפן איבער 12,500 מייל (20,100 קילאמעטער). אויף צפון גרעניצט זי זיך מיט דעם [[ארקטישן אקעאן]]. אויף מזרח האט זי דעם [[פאציפישן אקעאן]] מיט נאך צענדליגער קלענערע טייכן. אויף דרום-מזרח האט זי [[צפון קארעא]], לענגאויס דרום האט זי [[כינע]] און נאך קליינע לענדער, ביים דרום-מערב ווינקל האט זי [[אוקריינע]], אויף מערב האט זי [[פינלאנד]] מיט אירע שכינים, און ביים צפון-מערב ווינקל האט זי [[נארוועגיע]]. | ||
דער וועג וויאזוי רוסלאנד ווערט אדמיניסטרירט איז ווי פאלגנד: 21 רעפובליקן, 6 טעריטאריעס, ווערט דארט גערופען קרעיס, 10 נאציאנאלע שטחים, ווערט דארט גערופן אקרוגס, 49 ראיאנען, און צוויי שטעט מיט פעדעראלע סטאטוסן. די הויפט און גרעסטע שטאט איז [[מאסקווע]]. | דער וועג וויאזוי רוסלאנד ווערט אדמיניסטרירט איז ווי פאלגנד: 21 רעפובליקן, 6 טעריטאריעס, ווערט דארט גערופען קרעיס, 10 נאציאנאלע שטחים, ווערט דארט גערופן אקרוגס, 49 ראיאנען, און צוויי שטעט מיט פעדעראלע סטאטוסן. די הויפט און גרעסטע שטאט איז [[מאסקווע]]. | ||
| שורה 102: | שורה 103: | ||
רוסלאנד פארמאגט זייער ווייניג פיש טראץ וואס זי האט דאס מערסטע וואסערן אין איר באזיץ. דאס איז ווייל אסאך וואסערן זענען אזוי שמוציג אז די פיש קענען נישט דארט לעבן. די וואסערן וואס זענען שוין יא ריין זענען זייער נישט גוט קאנטראלירט געווארן און עס זענען עטליכע מאל פארגעקומען קאמערציאלע פיש געיעג וואס האט אויסגעליידיגט די טייכן פון פיש. נאך עפעס וואס מאכט אסאך אויס, זענען די ריזיגע טייכן וואס זענען פארפרוירן רוב מאנאטן פון יאר. | רוסלאנד פארמאגט זייער ווייניג פיש טראץ וואס זי האט דאס מערסטע וואסערן אין איר באזיץ. דאס איז ווייל אסאך וואסערן זענען אזוי שמוציג אז די פיש קענען נישט דארט לעבן. די וואסערן וואס זענען שוין יא ריין זענען זייער נישט גוט קאנטראלירט געווארן און עס זענען עטליכע מאל פארגעקומען קאמערציאלע פיש געיעג וואס האט אויסגעליידיגט די טייכן פון פיש. נאך עפעס וואס מאכט אסאך אויס, זענען די ריזיגע טייכן וואס זענען פארפרוירן רוב מאנאטן פון יאר. | ||
ווען רוסלאנד איז געווארן צוריק | ווען רוסלאנד איז געווארן צוריק זעלבסטשטענדיג נאך דעם צוזאמענפאל פון קאמוניזם האט די רעגירונג אונטערגענומען א רייע פרישע פראגראמען פאר א פריינטליכערער סביבה. נאך אלץ האט זי א שוואכע נעטווארק פאר פארקס און רעזעווארן. ריסייקלינג האלט נאך דארט אין די ערשטע פאזעס. | ||
=== מענטשן און געזעלשאפט === | === מענטשן און געזעלשאפט === | ||
| שורה 124: | שורה 125: | ||
רוסלאנד האט די גרעסטע אויסוואל פון עטניק גרופעס אבער מאכן נישט אויס מער ווי 18 פראצענט פון דעם סך הכל באפעלקערונג צאל. די דריי גרעסטע עטניק גרופעס וועלכע מאכן אויס מער ווי איין פראצענט פון די באפעלקערונג זענען: טאטארס (פון אזיע) מיט 3.8 פראצענט, אוקריינעיענס מיט 3 פראצענט, און טשאוואש (א געמיינדע אין מזרח רוסלאנד) מיט 1.2 פראצענט. אנדערע מינאריטעטן זענען: בעלארוסן (א קליין לאנד אין אייראפע), דייטשן, באשקירס (א רוסישע מוסולמענער גרופע), אידן (ווערן פאררעכנט אלס אן עטנישע גרופע אין רוסלאנד) און נאך צענדליגער קלענערע. פון אלע עטנישע גרופעס האבן 32 גרופעס זייערע אייגענע טעריטאריעס וואו זיי האלטן זיך צוזאמען. אין די לעצטע עטליכע יאר האט עס אביסל אנגעהויבן אויסוועפן ווען אסאך עטניקס האבן זיך אריבעגעצויגן צו די גרעסערע שטעט אדער אנדערע ראיאנען. | רוסלאנד האט די גרעסטע אויסוואל פון עטניק גרופעס אבער מאכן נישט אויס מער ווי 18 פראצענט פון דעם סך הכל באפעלקערונג צאל. די דריי גרעסטע עטניק גרופעס וועלכע מאכן אויס מער ווי איין פראצענט פון די באפעלקערונג זענען: טאטארס (פון אזיע) מיט 3.8 פראצענט, אוקריינעיענס מיט 3 פראצענט, און טשאוואש (א געמיינדע אין מזרח רוסלאנד) מיט 1.2 פראצענט. אנדערע מינאריטעטן זענען: בעלארוסן (א קליין לאנד אין אייראפע), דייטשן, באשקירס (א רוסישע מוסולמענער גרופע), אידן (ווערן פאררעכנט אלס אן עטנישע גרופע אין רוסלאנד) און נאך צענדליגער קלענערע. פון אלע עטנישע גרופעס האבן 32 גרופעס זייערע אייגענע טעריטאריעס וואו זיי האלטן זיך צוזאמען. אין די לעצטע עטליכע יאר האט עס אביסל אנגעהויבן אויסוועפן ווען אסאך עטניקס האבן זיך אריבעגעצויגן צו די גרעסערע שטעט אדער אנדערע ראיאנען. | ||
אגב, די אפיציעלע אידישע ראיאנען וואס די קאמוניסטישע רעגירונג האט געשענקט פאר די אידן צו וואוינען איז די איינציגסטע עטניק ראיאן וואס איז באזעצט מיט אנדערע עטניקס ווייל די אידן האבן ליבערשט אויסגעקליבן צו בלייבן אין זייערע דעמאלטדיגע וואוין ערטער. די אידן האבן פארלאזט רוסלאנד דורכאויס די סאוויעט צייטן צוליב די שוועריקייטן צו האלטן אידישקייט. | אגב, די אפיציעלע אידישע ראיאנען וואס די קאמוניסטישע רעגירונג האט געשענקט פאר די אידן צו וואוינען איז די איינציגסטע עטניק ראיאן וואס איז באזעצט מיט אנדערע עטניקס ווייל די אידן האבן ליבערשט אויסגעקליבן צו בלייבן אין זייערע דעמאלטדיגע וואוין ערטער. די אידן האבן פארלאזט רוסלאנד דורכאויס די סאוויעט צייטן צוליב די שוועריקייטן צו האלטן אידישקייט. | ||
רוסיש איז דעם לאנד'ס אפיציעלע און מערסט גענוצטע שפראך אין ביזנעס, רעגירונג, און אין שולעס. די עטניק גרופעס האבן זיך זייערע אייגענע שפראכן, אבער אינגאנצען 4.5 פראצענט פון זיי קענען נישט קיין רוסיש. די | רוסיש איז דעם לאנד'ס אפיציעלע און מערסט גענוצטע שפראך אין ביזנעס, רעגירונג, און אין שולעס. די עטניק גרופעס האבן זיך זייערע אייגענע שפראכן, אבער אינגאנצען 4.5 פראצענט פון זיי קענען נישט קיין רוסיש. די איבריגע עטניקס זענען ביילינגיול (צוויי-שפראכיג). טייל עטניק ראיאנען האבן דערקלערט אפיציעלע עטניק שפראך ראיאנען, אבער מיליאנען נישט-רוסישע האבן אדאפטירט רוסיש אלס זייער מאמע-לשון. אלעס צוזאמען ווערט גערעדט איבער הונדערט שפראכן אין רוסלאנד אבער מען קען דאס זעלטן הערן ווייל די סאוויעטן האבן גוט אריינגעבאקן די רוסישע שפראך אין יעדן. | ||
דורכאויס די סאוויעט צייטן איז רעליגיע געווען פארבאטן און די רעגירונג האט קאנטראלירט אלע רעליגיעזע אינסטיטוטן. אין די שפעטע 980' יארן האט די רעגירונג אביסל אנגעהויבן גרינגער מאכן אירע פאליסיס בנוגע רעליגיע און אין 990' האט זי געשענקט נאכמער פרייהייט. מיט'ן צוזאמענפאל פון קאמוניזם אין 991' איז רעליגיע געווארן 100 פראצענט פריי און עס האבן זיך באלד אנגעהויבן וועבן רעליגיעזע גרופעס וועלכע האלטן אן זייערע טראדיציאנאלע רעליגיע'ס. | דורכאויס די סאוויעט צייטן איז רעליגיע געווען פארבאטן און די רעגירונג האט קאנטראלירט אלע רעליגיעזע אינסטיטוטן. אין די שפעטע 980' יארן האט די רעגירונג אביסל אנגעהויבן גרינגער מאכן אירע פאליסיס בנוגע רעליגיע און אין 990' האט זי געשענקט נאכמער פרייהייט. מיט'ן צוזאמענפאל פון קאמוניזם אין 991' איז רעליגיע געווארן 100 פראצענט פריי און עס האבן זיך באלד אנגעהויבן וועבן רעליגיעזע גרופעס וועלכע האלטן אן זייערע טראדיציאנאלע רעליגיע'ס. | ||
די גרעסטע טייל רוסן זענען קריסטליכע גלויביגע אבער זענען נישט צופיל פארנומען מיט זייער רעליגיע און גייען ווייניג צו א געבעט-הויז. די צווייטע גרעסטע רעליגיעזע גרופע אין לאנד זענען די מוסולמענער וועלכע האבן זיך זייערע עייגענע ראיאנען אין דעם וואלגע טייך ראיאן. אנדערע באקאנטע רעליגיעזע גרופעס זענען: קאטויליקן, פראטעסטאנטן, און, להבדיל, אידן. די קאטויליקן און פראטעסטאנטן האבן זיך אויך זייערע געגענטער אבער די אידן וואוינען צושפרייט אין גאנץ רוסלאנד נאך היינט צו טאג. | די גרעסטע טייל רוסן זענען קריסטליכע גלויביגע אבער זענען נישט צופיל פארנומען מיט זייער רעליגיע און גייען ווייניג צו א געבעט-הויז. די צווייטע גרעסטע רעליגיעזע גרופע אין לאנד זענען די מוסולמענער וועלכע האבן זיך זייערע עייגענע ראיאנען אין דעם וואלגע טייך ראיאן. אנדערע באקאנטע רעליגיעזע גרופעס זענען: קאטויליקן, פראטעסטאנטן, און, להבדיל, אידן. די קאטויליקן און פראטעסטאנטן האבן זיך אויך זייערע געגענטער אבער די אידן וואוינען צושפרייט אין גאנץ רוסלאנד נאך היינט צו טאג. | ||
| שורה 154: | שורה 155: | ||
די רוסישע פארן נישט קיין סאך ארום פאר וואקאציע אדער טוריזם. אפגערעדט פון אינטערנאציאנעל, גייען זיי אפילו נישט קיין סאך אין רוסלאנד זעלבסט. רוב פון די וואס האבן געלט פארן אוועק איבער די וויקענדס אין קאנטריס וואו זיי פארמאגן קליינע הייזעלעך און ווייניג שטח. די רייכע האבן יא טייערע קאנטרי הייזער מיט סווימינג פולס און נאך באקוועמליכקייטן. יעדער וואס פארמאגט א קאנטרי הייזעל פלאנצט זיך אליינס אביסל גרינצייגט און פרוכט וועלכע זיי נוצן פאר זייערע דייעטן. דורכאויס די סאוויעט צייטן האט די רעגירונג קאנטראלירט אלע טרעוול און נאר געלאזט פארן צו אנדערע קאמוניסטישע לענדער. | די רוסישע פארן נישט קיין סאך ארום פאר וואקאציע אדער טוריזם. אפגערעדט פון אינטערנאציאנעל, גייען זיי אפילו נישט קיין סאך אין רוסלאנד זעלבסט. רוב פון די וואס האבן געלט פארן אוועק איבער די וויקענדס אין קאנטריס וואו זיי פארמאגן קליינע הייזעלעך און ווייניג שטח. די רייכע האבן יא טייערע קאנטרי הייזער מיט סווימינג פולס און נאך באקוועמליכקייטן. יעדער וואס פארמאגט א קאנטרי הייזעל פלאנצט זיך אליינס אביסל גרינצייגט און פרוכט וועלכע זיי נוצן פאר זייערע דייעטן. דורכאויס די סאוויעט צייטן האט די רעגירונג קאנטראלירט אלע טרעוול און נאר געלאזט פארן צו אנדערע קאמוניסטישע לענדער. | ||
די רוסן עסן דריי מאלצייטן א טאג. צו פרישטאג עסן זיי געווענליך ברויט מיט מילכיגע פראדוקטן. א טייל רוסן עסן נאך ביז'ן היינטיגן טאג די טראדיציאנאלע רוסישע פרישטאג וועלכע באשטייט בלויז פון ברויט און טיי. מיטאג איז זייער עיקר מאלצייט אין וועלכע זיי עסן פלייש, זופ, גרינצייג, אייער, און צומאל אויך אביסל מילכיגס געמישט. נאכטמאל באשטייט דארט נאר פון אביסל טיי און עפעס צובייסונגן. די רעסטוראנטן סערווירן מער מאכלים אבער ווייניג שטאפן זיך אן ביינאכט מיט עסן. וואדקע, ביר, און וויין ווערט דארט געטרינקן 24 שטונדן א טאג. ווען א רוסישער האט אפאר דאלאר וועט ער קויפן דערפון עפעס אלקהאל געטראנקן. רוסישע רעסטוראנטן זענען אמאל געווען זייער ארים און האבן סערווירט ווייניג עסן און געגעבן שוואכע סערוויס. היינט האבן זיי אסאך עסן, אריינגערעכנט עטנישע עסן, ווי כינעזע און מעקסיקא עסן. פאר א דורכשניטליכער רוס איז א רעסטוראנט צו טייער פאר מער ווי צוויי מאל א יאר. | די רוסן עסן דריי מאלצייטן א טאג. צו פרישטאג עסן זיי געווענליך ברויט מיט מילכיגע פראדוקטן. א טייל רוסן עסן נאך ביז'ן היינטיגן טאג די טראדיציאנאלע רוסישע פרישטאג וועלכע באשטייט בלויז פון ברויט און טיי. מיטאג איז זייער עיקר מאלצייט אין וועלכע זיי עסן פלייש, זופ, גרינצייג, אייער, און צומאל אויך אביסל מילכיגס געמישט. נאכטמאל באשטייט דארט נאר פון אביסל טיי און עפעס צובייסונגן. די רעסטוראנטן סערווירן מער מאכלים אבער ווייניג שטאפן זיך אן ביינאכט מיט עסן. וואדקע, ביר, און וויין ווערט דארט געטרינקן 24 שטונדן א טאג. ווען א רוסישער האט אפאר דאלאר וועט ער קויפן דערפון עפעס אלקהאל געטראנקן. רוסישע רעסטוראנטן זענען אמאל געווען זייער ארים און האבן סערווירט ווייניג עסן און געגעבן שוואכע סערוויס. היינט האבן זיי אסאך עסן, אריינגערעכנט עטנישע עסן, ווי כינעזע און מעקסיקא עסן. פאר א דורכשניטליכער רוס איז א רעסטוראנט צו טייער פאר מער ווי צוויי מאל א יאר. | ||
די עקענאמישע און סאציאלע ביטונגן זינט דער צוזאמענפאל פון קאמוניזם האט צום מערסטן געטראפן די פרויען און קינדער. הייראטן איז שטארק געפאלן און גט'ן האט זיך שטארק געהויבן וועלכע האט איבערגעלאזט זייער אסאך מאמעס מיט קינדער אן מענער. די מאמעס זענען זייער אנגעשטרענגט מיט טאן אלע היים ארבעט נאכדעם וואס זיי ארבעטן א גאנצן טאג. נאכמער, רוב רוסישע הייזער קענען זיך נישט פארגינען די וויכטיגע היים | די עקענאמישע און סאציאלע ביטונגן זינט דער צוזאמענפאל פון קאמוניזם האט צום מערסטן געטראפן די פרויען און קינדער. הייראטן איז שטארק געפאלן און גט'ן האט זיך שטארק געהויבן וועלכע האט איבערגעלאזט זייער אסאך מאמעס מיט קינדער אן מענער. די מאמעס זענען זייער אנגעשטרענגט מיט טאן אלע היים ארבעט נאכדעם וואס זיי ארבעטן א גאנצן טאג. נאכמער, רוב רוסישע הייזער קענען זיך נישט פארגינען די וויכטיגע היים אפליינסעס ווי וואש מאשינען א.ד.ג. וואס מאכט זייער ארבעט פיל שווערער און נעמט אויף מער צייט. | ||
היימלאזיקייט און אנעמפלאוימענט האט זיך אסאך געהויבן זינט נאך קאמוניזם און האט שוין עטליכע מאל געהאלטן ביי א קריזיס. היינט צו טאג האלט די אנעמפלאוימענט ראטע ביי 9 פראצענט פון די ארבעטס-קראפט. רוסישע ביזנעסער זענען זייער נאכגעלאזט מיט'ן באצאלן די ארבייטערס. טייל ארבייטערס באקומען זייערע געהאלטן מאנאטן שפעט וועלכע פלאגט די ארבעטס-קראפט מיט פילע פראטעסטן און סטרייקס. | היימלאזיקייט און אנעמפלאוימענט האט זיך אסאך געהויבן זינט נאך קאמוניזם און האט שוין עטליכע מאל געהאלטן ביי א קריזיס. היינט צו טאג האלט די אנעמפלאוימענט ראטע ביי 9 פראצענט פון די ארבעטס-קראפט. רוסישע ביזנעסער זענען זייער נאכגעלאזט מיט'ן באצאלן די ארבייטערס. טייל ארבייטערס באקומען זייערע געהאלטן מאנאטן שפעט וועלכע פלאגט די ארבעטס-קראפט מיט פילע פראטעסטן און סטרייקס. | ||
רוסלאנד'ס העלט קעיר סיסטעם איז א קאטאסטראפע. דער סיסטעם איז איינגעשטעלט געווארן אין 92' און ברויך אויסצאלן אלע מעדיקל קאסטן. אבער וויבאלד עס איז פאראן קארופציע אין ביזנעס און מען באצאלט נישט געהעריג קיין שטייערן שאדט עס שטארק פאר די העלט קעיר סיסטעם. אנדערע בענעפיטן ווי פענסיע, אנעמפלאוימענט איז דא צו באקומען אבער אויך דאס איז קארופטירט און ווייניג טשעקס קומען געהעריג אן און ווען יא איז עס שפעט. | רוסלאנד'ס העלט קעיר סיסטעם איז א קאטאסטראפע. דער סיסטעם איז איינגעשטעלט געווארן אין 92' און ברויך אויסצאלן אלע מעדיקל קאסטן. אבער וויבאלד עס איז פאראן קארופציע אין ביזנעס און מען באצאלט נישט געהעריג קיין שטייערן שאדט עס שטארק פאר די העלט קעיר סיסטעם. אנדערע בענעפיטן ווי פענסיע, אנעמפלאוימענט איז דא צו באקומען אבער אויך דאס איז קארופטירט און ווייניג טשעקס קומען געהעריג אן און ווען יא איז עס שפעט. | ||
| שורה 167: | שורה 168: | ||
4) אינטערנאציאנאליזאציע, די רעגירונג האט געעפענט אלע אירע טויערן צו די וועלט און געלאדענט יעדן צו טאן ביזנעס מיט איר. | 4) אינטערנאציאנאליזאציע, די רעגירונג האט געעפענט אלע אירע טויערן צו די וועלט און געלאדענט יעדן צו טאן ביזנעס מיט איר. | ||
אין די | אין די ערשטע יארן האט יעדער פרובירט אריינצולייגן א פוס אין ביזנעס אבער זייער אסאך זענען אדורך געפאלן און די רעגירונג האט איינגעזען אז עס איז וויכטיגער צו מאכן "לאנגע-טערמין" אינוועסטמענטס וואס זאל מיט די יארן הייבן די עקענאמיע מיט יסודות'דיגע אינדוסטריס. נאך א פראבלעם איז אויפגעקומען ווען די עקזעקיוטיוון אינערהאלב די רעגירונג און ביזנעס פארשטייער האבן זיך צופיל ארומגעקריגט אויף אזוי ווייט אז יעלצין האט אין 93' אריינגעשיקט מיליטער אין פארלימענט ארויפצוצווינגען די נייע רעפארמען. די קריגערייען האט געשטערט יעדע אפטיילונג פון די רעגירונג און גארנישט איז מעגליך געווען דורכצופירן. | ||
א גוטער ביישפיל איז די רוסישע צענטראלע באנק (אר.סי.בי.). א טייל פון יעלצינ'ס רעפארם פלאן איז געווען איבעצוטוישן די צענטראלע באנק צו א צוויי-רייענשיכט באנק סיסטעם וואס אלע קאפיטיליסטישע לענדער האבן היינט צו טאג וואס קאנטראלירט די פלוס פון געלט אין לאנד און אויך אלע פאליסיס פון אלע קאמערציאלע בענק כדי צו האלטן קאנטראל אויפ'ן דאלאר. אין רוסלאנד זענען א גרויס טייל פון די באנקירן געווען קעגן יעלצינ'ס רעפארם פלאן און האבן געשטערט יעדע נייע זאך. נאך א פראבלעם איז מיטגעקומען ווען די באנק האט נישט געהאט גענוג געלט צו קויפן אלע פארגעשריטענע מאשינען און קאמפיוטערס און אזוי ארום נישט געקענט האלטן געהעריג קאנטראל. נאך א פראבלעם איז געווען אז די בענק האבן נישט געוואלט בארגן קיין געלט פאר ביזנעס אינוועסמענט געברויכן, נאכדעם וואס אסאך ביזנעסער האבן נישט צוריק באצאלט זייערע חובות. די פראבלעמען האבן שרעקליך פארקריפעלט די באנק און די אינפלאציע איז געגאנגען קאטאסטראפע. | א גוטער ביישפיל איז די רוסישע צענטראלע באנק (אר.סי.בי.). א טייל פון יעלצינ'ס רעפארם פלאן איז געווען איבעצוטוישן די צענטראלע באנק צו א צוויי-רייענשיכט באנק סיסטעם וואס אלע קאפיטיליסטישע לענדער האבן היינט צו טאג וואס קאנטראלירט די פלוס פון געלט אין לאנד און אויך אלע פאליסיס פון אלע קאמערציאלע בענק כדי צו האלטן קאנטראל אויפ'ן דאלאר. אין רוסלאנד זענען א גרויס טייל פון די באנקירן געווען קעגן יעלצינ'ס רעפארם פלאן און האבן געשטערט יעדע נייע זאך. נאך א פראבלעם איז מיטגעקומען ווען די באנק האט נישט געהאט גענוג געלט צו קויפן אלע פארגעשריטענע מאשינען און קאמפיוטערס און אזוי ארום נישט געקענט האלטן געהעריג קאנטראל. נאך א פראבלעם איז געווען אז די בענק האבן נישט געוואלט בארגן קיין געלט פאר ביזנעס אינוועסמענט געברויכן, נאכדעם וואס אסאך ביזנעסער האבן נישט צוריק באצאלט זייערע חובות. די פראבלעמען האבן שרעקליך פארקריפעלט די באנק און די אינפלאציע איז געגאנגען קאטאסטראפע. | ||
| שורה 217: | שורה 218: | ||
אלס דאס גרעסטע לאנד אין די וועלט וואלט רוסלאנד געברויכט האבן די מערסטע שאסייען אבער איז למעשה די זעקסטע אין די רייע מיט 330,814 מייל (532,000 קילאמעטער) פון ראודס. נאר 67 פראצענט פון אלע ראודס זענען געפלאסטערט און נאר צו 60 פראצענט שטעט און דערפער קען מען צוקומען דורך געפלאסטערטע שאסייען. ווייניג מענטשן פארמאגן דארט אויטאס ווייל עס עקזיסטירט נישט דארט אזא מין זאך ווי באקומען קרעדיט פון א באנק, און צו גיין באצאלן די פולע פרייז פון אן אויטא איז אוממעגליך פאר א מיטל פארדינער. פון יעדע 1,000 איינוואוינער פארמאגן 120 מענטשן אן אויטא. וואסערוועגן ווערן אויך אסאך גענוצט פאר טראנספארטאציע. עס איז באוואוסט דער וואלגע טייך אלס דער גרעסטער וואסער-וועג אין לאנד וועלכע איז אויסטערליש לאנג און איז פארבינדן מיט צענדליגער קליינע קאנאלן און טייכן וואס צוזאמען גרייכן זיי כמעט אלע שטעט וואו עס איז פאראן ביזנעס. | אלס דאס גרעסטע לאנד אין די וועלט וואלט רוסלאנד געברויכט האבן די מערסטע שאסייען אבער איז למעשה די זעקסטע אין די רייע מיט 330,814 מייל (532,000 קילאמעטער) פון ראודס. נאר 67 פראצענט פון אלע ראודס זענען געפלאסטערט און נאר צו 60 פראצענט שטעט און דערפער קען מען צוקומען דורך געפלאסטערטע שאסייען. ווייניג מענטשן פארמאגן דארט אויטאס ווייל עס עקזיסטירט נישט דארט אזא מין זאך ווי באקומען קרעדיט פון א באנק, און צו גיין באצאלן די פולע פרייז פון אן אויטא איז אוממעגליך פאר א מיטל פארדינער. פון יעדע 1,000 איינוואוינער פארמאגן 120 מענטשן אן אויטא. וואסערוועגן ווערן אויך אסאך גענוצט פאר טראנספארטאציע. עס איז באוואוסט דער וואלגע טייך אלס דער גרעסטער וואסער-וועג אין לאנד וועלכע איז אויסטערליש לאנג און איז פארבינדן מיט צענדליגער קליינע קאנאלן און טייכן וואס צוזאמען גרייכן זיי כמעט אלע שטעט וואו עס איז פאראן ביזנעס. | ||
אין די סאוויעט צייטן איז אינגאנצן געווען איין [[לופטליניע]], "[[ | אין די סאוויעט צייטן איז אינגאנצן געווען איין [[לופטליניע]], "[[עראפלאט]]", וועלכע האט סערווירט דאס גאנצע לאנד, האלטנדיג א שטארקע מאנאפאל פאר צענדליגער יארן. עראפלאט איז נאך היינט פעסט אין ביזנעס אבער זי האט מער נישט די מאנאפאל ווייל עס זענען שוין פאראן עטליכע פרישע לופטליניעס. אירע צוויי גרעסטע קאנקורענטן זענען "וואנאקאווע עירליינס" און "טרענסערא". ביז אין די 80ער יארן האבן ווייניג מענטשן ווען אמאל זיך ארויפגעזעצט אויף א פליגער. דאס האט זיך אבער שטארק געטוישט ביי די ענדע פון די קאמוניסטישע יארן און נאכמער ווען קאמוניזם איז געפאלן, הייבנדיג זיך אין ווייניגער פון 10 יאר מיט איבער 1,500 פראצענט. פון אלע ערליי טראנספארטאציע ציילט לופט רייזעס אן אכטל. | ||
רוסלאנד האט ים-פארטן; די | רוסלאנד האט ים-פארטן; די וויכטיגסטע פון זיי זענען אין [[וולאדיוואסטאק]], [[פרימארסק]], [[מורמאנסק]], [[פעטערבורג]], [[מאגאדאן]] און [[ארכאנגעלסק]]. די הויפט לופטפעלדער אין לאנד זענען [[שערעמיעטעווא]] און [[מאסקווע-דאמאדעדאוו לופטפעלד|דאמאדעדאוו]] אין [[מאסקווע]] און [[פולקאוו לופטפעלד|פולקאווא]] אין פעטערבורג. | ||
== קאמוניקאציע == | == קאמוניקאציע == | ||
די סאוויעט רעזשים האט ווי דערמאנט געלייגט א שטארקע | די סאוויעט רעזשים האט ווי דערמאנט געלייגט א שטארקע דגש אויף ערציאונג און מאסן פראפאגאנדע. דערפאר האט זי געשטיצט אלע ערליי פאבלישינג און קאמיוניקאציעס אין לאנד אבער האט אין דער זעלבער צייט געשטערט די מעגליכקייט צו קאמיוניקאציע ארויס צו די וועלט אויס מורא אז אירע סיטיזענס וועלן זיך עפענען די אויגן. ראדיא און טעלעוויזיע האט זי אויפגעצויגן אין 960' און עס שטארק געשטיצט, נוצנדיג דאס אלס א פאבלישינג מיטל צו פרעדיגן קאמוניזם. פארשטייט זיך אז אויסלענדישע טשענעלס זענען געווען שטרענג פארבאטן. קאמפיוטערס איז געווען פארבאטן ווייל אויף דעם האט די רעגירונג נישט געקענט האבן קיין קאנטראל. אלע קאמיונקאציע סיסטעמען האבן פארמאגט ספעציעלע סענסארס וועלכע האבן נישט אדורך געלאזט דאס וואס די רעגירונג האט נישט געוואלט מענטשן זאלן הערן. | ||
אין די מיטעלע 80'גער יארן האט גארבאטשאוו דורכגעפירט א נייע רעפארם וועלכע האט ערלויבט פאר די פאבלישינג פירמעס צו דיסקוסירן סענסיטיווע פאליטיק. דער אקט האט אריינגעברענגט אין ביזנעס אסאך נייע | אין די מיטעלע 80'גער יארן האט גארבאטשאוו דורכגעפירט א נייע רעפארם וועלכע האט ערלויבט פאר די פאבלישינג פירמעס צו דיסקוסירן סענסיטיווע פאליטיק. דער אקט האט אריינגעברענגט אין ביזנעס אסאך נייע מידיע פירמעס, צווישן זיי עטליכע נייע צייטונגן וועלכע זענען באלד אויפגעכאפט געווארן ביי די מאסן וועלכע האבן צום ערשטן מאל אין זייער לעבן געקענט מיטהאלטן וואס עס זיך טוט זיך אפ אין זייער רעגירונג. פון די קארגע עטליכע מיליאן צייטונג ליינער האבן מיטאמאל 65 מיליאן איינוואוינער אנגעהויבן קויפן א צייטונג טעגליך. ווען די גוטע יארן זענען אנגעקומען אין די פאליטיק מיט יעלצין און די פארלימענט האט זיך אנגעהויבן האבן די מידיא פירמעס זיך ריכטיג געשטעלט אויף די פיס און האבן באקומען נייע רעכטן. יעלצין האט שפעטער פריוואטיזירט אלע מידיא פירמעס און פריוואטע אינוועסטירער האבן עס איבערגענומען. | ||
די טעלעפאן סיסטעם האט זיך אויך אסאך געטוישט נאכ'ן צוזאמענפאל פון קאמוניזם. די רעגירונג האט פריוואטיזירט אירע עטליכע פירמעס און עס איז געעפענט געווארן א נייע מארקעט פאר טעלעפאן סערוויס און א מעכטיגע קאנקורענט צווישן 90 נייע פירמעס וועלכע האבן געגעבן בעסערע סערוויסעס פאר פיל בליגערע פרייזן. רוסלאנד איז אבער נאך אלץ זייער צוריקגעבליבן אין קאמוניקאציע. א שטודיע אין 00' האט געוויזן אז נאר 218 פון 1,000 הייזער פארמאגן א טעלעפאן. דאס איז פינף מאל ווייניגער ווי סיי וועלכע מאדערניזירטע לאנד. סעלפאונס איז אפגערעדט. עס זענען פאראן גאנצע שטעט און דערפער וועלכע פארמאגן ניטאמאל איין סעלפאן. ווי מיר שטייען יעצט האט די רוסישע רעגירונג אסאך פלענער וויאזוי אויפצוארבעטען איר קאמיוניקאציע סעקטאר און וועט בעטן הילף פון אינטערנאציאנאלע טעלעקאמיוניקאציע פירמעס. | די טעלעפאן סיסטעם האט זיך אויך אסאך געטוישט נאכ'ן צוזאמענפאל פון קאמוניזם. די רעגירונג האט פריוואטיזירט אירע עטליכע פירמעס און עס איז געעפענט געווארן א נייע מארקעט פאר טעלעפאן סערוויס און א מעכטיגע קאנקורענט צווישן 90 נייע פירמעס וועלכע האבן געגעבן בעסערע סערוויסעס פאר פיל בליגערע פרייזן. רוסלאנד איז אבער נאך אלץ זייער צוריקגעבליבן אין קאמוניקאציע. א שטודיע אין 00' האט געוויזן אז נאר 218 פון 1,000 הייזער פארמאגן א טעלעפאן. דאס איז פינף מאל ווייניגער ווי סיי וועלכע מאדערניזירטע לאנד. סעלפאונס איז אפגערעדט. עס זענען פאראן גאנצע שטעט און דערפער וועלכע פארמאגן ניטאמאל איין סעלפאן. ווי מיר שטייען יעצט האט די רוסישע רעגירונג אסאך פלענער וויאזוי אויפצוארבעטען איר קאמיוניקאציע סעקטאר און וועט בעטן הילף פון אינטערנאציאנאלע טעלעקאמיוניקאציע פירמעס. | ||
| שורה 241: | שורה 242: | ||
א דאנק איר גלאבאלע עקענאמישע פארבינדונג האט רוסלאנד אנגעהויבן באקומען הילף פון די אינטערנאציאנאלע מאניטערי פאנד (איי.עם.עף.). אין 94' האט זי באקומען 1.5 ביליאן דאלאר. אין 95' 5.5 ביליאן דאלאר. און אין 96' 2.9 ביליאן דאלאר. אויסער דעם האט אמעריקע מיט דייטשלאנד געבארגט פאר רוסלאנד 2.4 ביליאן דאלאר אין 96'. כדי צו פארגרינגערן די עקענאמיע און אזוי ארום געשטיצט יעלצין'ס פארטיי זי זאל געווינען די דעמאלטדיגע וואלן. | א דאנק איר גלאבאלע עקענאמישע פארבינדונג האט רוסלאנד אנגעהויבן באקומען הילף פון די אינטערנאציאנאלע מאניטערי פאנד (איי.עם.עף.). אין 94' האט זי באקומען 1.5 ביליאן דאלאר. אין 95' 5.5 ביליאן דאלאר. און אין 96' 2.9 ביליאן דאלאר. אויסער דעם האט אמעריקע מיט דייטשלאנד געבארגט פאר רוסלאנד 2.4 ביליאן דאלאר אין 96'. כדי צו פארגרינגערן די עקענאמיע און אזוי ארום געשטיצט יעלצין'ס פארטיי זי זאל געווינען די דעמאלטדיגע וואלן. | ||
רוסלאנד'ס עקענאמישע מוסטער האט זיך דראמאטיש געטוישט זינט זי איז געווארן אויס קאמוניסטיש. אין די יארן פון די קאלטע קריג (ענדע 40'גער יארן) האט די יו.עס.עס.אר. געפירט אלע אירע אויסערן האנדל נאר מיט אנדערע קאמוניסטישע לענדער און האט פרובירט צו מאכן א בלאק פון קאמוניסטישע לענדער אין אייראפע און אזיע וואס זאלן זיין 100 פראצענט | רוסלאנד'ס עקענאמישע מוסטער האט זיך דראמאטיש געטוישט זינט זי איז געווארן אויס קאמוניסטיש. אין די יארן פון די קאלטע קריג (ענדע 40'גער יארן) האט די יו.עס.עס.אר. געפירט אלע אירע אויסערן האנדל נאר מיט אנדערע קאמוניסטישע לענדער און האט פרובירט צו מאכן א בלאק פון קאמוניסטישע לענדער אין אייראפע און אזיע וואס זאלן זיין 100 פראצענט זעלבסטשטענדיג אין עקענאמיע פון די מערב לענדער. דאס האט אזוי אנגעהאלטן פאר קנאפע 20 יאר ווען רוסלאנד האט איינגעזען אז צו צוקומען צו מער טעכנאלאגיע וועט זי יא מוזן עפעס האנדלן מיט די מערב לענדער. נאך אלץ איז צוויי דריטל האנדל געבליבן מיט די קאמוניסטישע לענדער און אלעס איז געווען מיט'ן זעלבן פלאנירטן וועג ווי די גאנצע קאמוניסטישע עקענאמישע סיסטעם איז געגאנגען. | ||
ווען דער פסס"ר איז צובראכן געווארן האט זיך אלעס געטוישט. רוסלאנד'ס אויסערן האנדל איז רעדוצירט געווארן ביז א דריטל און אויך אימפארטן זענען געפאלן מיט העלפט. דאס ביסל האנדל און אימפארטן האט גענומען גאר אן אנדער ליניע וועלכע האט גענויגט צו די מערב לענדער. ביז עטליכע יאר האבן אלע מערב האנדל געציילט דריי פינפטלעך פון איר סך הכל האנדל אויסער די געוועזענע יו.עס.עס.אר. טעריטאריע און די האנדלן מיט די אייראפעאישע קאמוניסטישע לענדער איז געפאלן ביז צו א צענטל. אפילו מיט רוסלאנד'ס געוועזענע אינערליכע איפעריע האט זי אפגעלאזט מער ווי האלב האנדל אחוץ מיט אוקריינא און בילארוס. דייטשלאנד פארנעמט היינט 13 פראצענט פון רוסלאנד'ס האנדל, דערנאך קומט די פאראייניגעטע שטאטן און איטאליע. אין 98' איז רוסלאנד'ס געווארן א מיטגלידער אין די אזיע-פאסיפיק עקענאמיק קאאפאראציע (אפע"ק) ארגאניזאציע. | ווען דער פסס"ר איז צובראכן געווארן האט זיך אלעס געטוישט. רוסלאנד'ס אויסערן האנדל איז רעדוצירט געווארן ביז א דריטל און אויך אימפארטן זענען געפאלן מיט העלפט. דאס ביסל האנדל און אימפארטן האט גענומען גאר אן אנדער ליניע וועלכע האט גענויגט צו די מערב לענדער. ביז עטליכע יאר האבן אלע מערב האנדל געציילט דריי פינפטלעך פון איר סך הכל האנדל אויסער די געוועזענע יו.עס.עס.אר. טעריטאריע און די האנדלן מיט די אייראפעאישע קאמוניסטישע לענדער איז געפאלן ביז צו א צענטל. אפילו מיט רוסלאנד'ס געוועזענע אינערליכע איפעריע האט זי אפגעלאזט מער ווי האלב האנדל אחוץ מיט אוקריינא און בילארוס. דייטשלאנד פארנעמט היינט 13 פראצענט פון רוסלאנד'ס האנדל, דערנאך קומט די פאראייניגעטע שטאטן און איטאליע. אין 98' איז רוסלאנד'ס געווארן א מיטגלידער אין די אזיע-פאסיפיק עקענאמיק קאאפאראציע (אפע"ק) ארגאניזאציע. | ||
| שורה 249: | שורה 250: | ||
== רעגירונג == | == רעגירונג == | ||
די [[רוסישע פעדעראציע]] איז געווארן א | די [[רוסישע פעדעראציע]] איז געווארן א זעלבסטשטענדיג לאנד אין דעצעמבער 1991 אלס א רעזולטאט פון דער צוזאמענפאל פון די יו.עס.עס.אר. דורכאויס דער קאמוניסטישער תקופה איז די "רוסיען סאוויעט פעדערעטעד סאשעליסט רעפובליק" (אר.עס.עף.עס.אר.) געווען די גרעסטע פון אלע יו.עס.עס.אר.'ס 15 רעפובליקן. רוסלאנד פארנעמט היינט צו טאג גענוי די זעלבע טעריטאריע וואס זי האט פארמאגט אין די קאמוניסטישע צייטן. רוסלאנד האט נאכ'ן זעלבסטשטענדיג ווערן געטוישט איר קאנסטיטוציע און רעגירונג סיסטעם. זי איז היינט א פעדעראלע און פרעזידענטיאלע רעגירונג אונטער א קאנסטיטוציע וואס איז אדאפטירט געווארן אין 993', איבערנעמענדיג די אלטע יו.עס.עס.אר. קאנסיטיטוציע וואס איז צום לעצטן מאל רעפארמירט געווארן אין 1978. די פעדעראלע רעגירונג איז צוטיילט אין דריי באזונדערע אפטיילונגען: די עקזעקיוטיוו (דער פרעזידענט און פרעמיער מיניסטער), לעגיסלאטיוו (פעדעראלע אסעמבלי), און יוסטיץ. די רעגירונג איז פאראנטווארטליכט צו דעם פרעזידענט און די עקזעקיוטיוו איז שטערקער ווי די אנדערע צוויי אפטיילונגן. די עקזעקיוטיוו האט די גאנצע מאכט פון דורכפירן געזעצן און די לעגיסלאטור איז געשטעלט עס צו שטודירן אבער האט נישט קיין מאכט. די לעגיסלאטור קען מיט די כוח פון וואלן טוישן די עקזעקיוטיוו אדער שטערן די עקזעקיוטיוו פון דורכפירן א געזעץ. | ||
רוב פון רוסלאנד'ס היינטיגע קאנסטיטוציע איז געמאכט געווארן דורך פרעזידענט באריס יעלצין, וועלכער האט געווינען רוסלאנד'ס פירערשאפט זינט זי איז געווארן | רוב פון רוסלאנד'ס היינטיגע קאנסטיטוציע איז געמאכט געווארן דורך פרעזידענט באריס יעלצין, וועלכער האט געווינען רוסלאנד'ס פירערשאפט זינט זי איז געווארן זעלבסטשטענדיג ביז אין 99' ווען ער האט רעזיגנירט פון פאליטיקס. יעלצין איז נאך ערוועלט געווארן אנהויב 91' ווען רוסלאנד איז נאך געווען א טייל פון די יו.עס.עס.אר. און איז פארבליבן דער ערשטער פרעזידענט פון די זעלבסטשטענדיגע רוסלאנד. אין 96' איז ער ווידער ערוועלט געווארן פאר א פיר יעריגע טערמין אבער האט רעזיגנירט אין זיין דריטע יאר. | ||
| שורה 269: | שורה 270: | ||
אונטער די קאנסטיטוציאנאלע געריכט איז פאראן צוויי געריכטן: די סופרים קארט און די ארביטרעישן קארט. די סופרים קארט פסק'נט אויף אלע ציווילע, קרימינאלע, און אדמיניסטראטיווע געזעצן און די ארביטרעישן קארט אויף אלע עקענאמישע ענינים. אלע ריכטער ווערן ערוועלט, אזויווי דאס העכסטע געריכט, דורך דעם פרעזידענט און ברויך באשטעטיגט ווערן דורך די פארלעמענט'ס העכערע הויז. | אונטער די קאנסטיטוציאנאלע געריכט איז פאראן צוויי געריכטן: די סופרים קארט און די ארביטרעישן קארט. די סופרים קארט פסק'נט אויף אלע ציווילע, קרימינאלע, און אדמיניסטראטיווע געזעצן און די ארביטרעישן קארט אויף אלע עקענאמישע ענינים. אלע ריכטער ווערן ערוועלט, אזויווי דאס העכסטע געריכט, דורך דעם פרעזידענט און ברויך באשטעטיגט ווערן דורך די פארלעמענט'ס העכערע הויז. | ||
ארגינעל פלעגן אלע ריכטער באשטימט ווערן אויף קורצע טערמינען אבער דאס האט זיך געטוישט אין 93' מיט די נייע קאנסטיטוציע, געבנדיג זיי א 12 יעריגן טערמין. לויט'ן געזעץ זענען אלע ריכטער אין רוסלאנד אינדעפענדענט און קענען נישט אפגעזאגט ווערן פון אפיס. כאטש די יוסטיץ דעפארטמענט איז באפרייט געווארן פון דירעקטע פאליטישע קאנטראל וועלכע האט עקזעסטירט אין די קאמוניטישע צייטן, איז זי אבער נאך אלץ פינאנציעל זייער שוואך. זי איז אויך אסאך אויסגעשטעלט צו סטראשונגן און דרוק פון די וועלט'ס באוואוסטע רוסישע קרימינאלע | ארגינעל פלעגן אלע ריכטער באשטימט ווערן אויף קורצע טערמינען אבער דאס האט זיך געטוישט אין 93' מיט די נייע קאנסטיטוציע, געבנדיג זיי א 12 יעריגן טערמין. לויט'ן געזעץ זענען אלע ריכטער אין רוסלאנד אינדעפענדענט און קענען נישט אפגעזאגט ווערן פון אפיס. כאטש די יוסטיץ דעפארטמענט איז באפרייט געווארן פון דירעקטע פאליטישע קאנטראל וועלכע האט עקזעסטירט אין די קאמוניטישע צייטן, איז זי אבער נאך אלץ פינאנציעל זייער שוואך. זי איז אויך אסאך אויסגעשטעלט צו סטראשונגן און דרוק פון די וועלט'ס באוואוסטע רוסישע קרימינאלע אונטערוועלטניגערס און פון טויזנטער קאראפטירטע אפישעלס וועלכע באלאנגן אדער שפילן מיט ארגאנאזירטע פארברעכן. | ||
=== פאליטישע פארטייען === | === פאליטישע פארטייען === | ||
| שורה 280: | שורה 281: | ||
== פארטיידיגונג == | == פארטיידיגונג == | ||
די יו.עס.עס.אר. איז געווען א מיליטערישע "סופערפאוער" מיט א מאסיווע נוקלעארע ארסענאל און מיליאנען טרופן. אין די 80ער יארן האט זי געהאט איבער 5 מיליאן מיטגלידער. ווען די יו.עס.עס.אר. איז צוזאמענגעפאלן אין 91' איז די מיליטער אריבער אונטער די מיליטערישע קאמאנד פון די קאמאן וועלט אף אינדעפענדענט סטעיטס, אן ארגאניזאציע וואס האט פארגעשטעלט און געהאלפן רוב פון די געוועזענע יו.עס.עס.אר. רעפאבליקס. אין 92' האט רוסלאנד צוריק אויפגעשטעלט אן אייגענע מיליטער סטרוקטור אלס אן ענטפער נאכדעם וואס עטליכע רעפאבליקס ווי אוקריינע האבן זיך געגרינדעט אייגענע מיליטערן. די | די יו.עס.עס.אר. איז געווען א מיליטערישע "סופערפאוער" מיט א מאסיווע נוקלעארע ארסענאל און מיליאנען טרופן. אין די 80ער יארן האט זי געהאט איבער 5 מיליאן מיטגלידער. ווען די יו.עס.עס.אר. איז צוזאמענגעפאלן אין 91' איז די מיליטער אריבער אונטער די מיליטערישע קאמאנד פון די קאמאן וועלט אף אינדעפענדענט סטעיטס, אן ארגאניזאציע וואס האט פארגעשטעלט און געהאלפן רוב פון די געוועזענע יו.עס.עס.אר. רעפאבליקס. אין 92' האט רוסלאנד צוריק אויפגעשטעלט אן אייגענע מיליטער סטרוקטור אלס אן ענטפער נאכדעם וואס עטליכע רעפאבליקס ווי אוקריינע האבן זיך געגרינדעט אייגענע מיליטערן. די זעלבסטשטענדיגע ארמייען פון די ראפאבליקס האבן ווייטער אנגעהאלטן פאר איין יאר ביז זיי האבן זיך צוביסלעך אויפגעלעזט און אריין אונטער רוסישע קאמאנד, אונטער די נייע רוסישע מיליטערישע סטרוקטור. די נייע סטרוקטור האט אויפגעשטעלט א סעקיוריטי קאונסיל אויף וועלכע דער פרעזידענט האט די פולע בעלות און מאכט באשלוסן צוזאמען מיט זיין דעפענס מיניסטער. אלע מיטגלידער פון די סעקיוריטי קאונסיל ווערן אויסגעקליבן און דאמינירט דורך דעם פרעזידענט. | ||
פארגאנגענעם יאר האט רוסלאנד געהאט 977,100 טרופן אין די ארמיי, נעיווי, עיר פארס, עיר דעפענס פארס, און סטראטעגישע ראקעט פארס (וועלכע קאנטראלירן די נוקלעארע וואפן). פארא-מיליטערישע טרופן, אריינגערעכנט גרעניץ טרופן האבן אויסגעמאכט נאך 200,000. וויאזוי אימער זענען רוסלאנד'ס קאנווענציאנאלע כוחות אין גענעראל נישט געהעריג צוגעגרייט צו א קריג. די מיליטערישע קאמפיין וואס די רוסן האבן אנגענומען אין טשעטשניע אין 95' און 96' און ווידער פארגאנגענעם יאר האט געוויזן אז די רוסישע טרופן זענען אומפעאיג און האבן א שוואכקייט אין קאמאנד, טרענירוג, און מאראל. אזוי לאנג ווי די אלע זאכן וועלן נישט פארבעסערט ווערן וועט רוסלאנד נישט קענען פאררעכנט ווערן אלס א מיליטערישער וועלט'ס-מאכט טראץ איר גרויסע צאל קראפטן. אירע ספעציעלע כוחות איינהייטן זענען יא גאנץ גוט צוגעשטעלט אבער אויך זיי האבן א שוואכקייט אין קאמאנד וועלכע ברענגט זיי צו דורכפאלן אין געוואגטע מיסיעס. | פארגאנגענעם יאר האט רוסלאנד געהאט 977,100 טרופן אין די ארמיי, נעיווי, עיר פארס, עיר דעפענס פארס, און סטראטעגישע ראקעט פארס (וועלכע קאנטראלירן די נוקלעארע וואפן). פארא-מיליטערישע טרופן, אריינגערעכנט גרעניץ טרופן האבן אויסגעמאכט נאך 200,000. וויאזוי אימער זענען רוסלאנד'ס קאנווענציאנאלע כוחות אין גענעראל נישט געהעריג צוגעגרייט צו א קריג. די מיליטערישע קאמפיין וואס די רוסן האבן אנגענומען אין טשעטשניע אין 95' און 96' און ווידער פארגאנגענעם יאר האט געוויזן אז די רוסישע טרופן זענען אומפעאיג און האבן א שוואכקייט אין קאמאנד, טרענירוג, און מאראל. אזוי לאנג ווי די אלע זאכן וועלן נישט פארבעסערט ווערן וועט רוסלאנד נישט קענען פאררעכנט ווערן אלס א מיליטערישער וועלט'ס-מאכט טראץ איר גרויסע צאל קראפטן. אירע ספעציעלע כוחות איינהייטן זענען יא גאנץ גוט צוגעשטעלט אבער אויך זיי האבן א שוואכקייט אין קאמאנד וועלכע ברענגט זיי צו דורכפאלן אין געוואגטע מיסיעס. | ||
לויט'ן רוסישן געזעץ מוז יעדער 18 יעריגער מאן דינען א מינימום פון צוויי יאר אין די מיליטער. עס זענען אבער פאראן אסאך אויסנאמען וואס האט אסאך רעדוצירט די מיליטערישע כוחות צאל. וואס א יאר שפעטער ווערט די מיליטערישע חיוב גרינגער און מען דאבעטירט שוין לעצטענס צו טוישן צו א פולע וואלונטיר סיסטעם ווי אין אמעריקע וואס וועט אין טעאריע זיין מער עפעקטיוו און ווייניגער פאפולער. א וואלונטיר מיליטער איז פיל טייערער ווייל מען מוז צאלן מער געלט און געבן א בעסערע טרענירונג צוצוציען מענטשן צום מיליטער. רוסלאנד'ס | לויט'ן רוסישן געזעץ מוז יעדער 18 יעריגער מאן דינען א מינימום פון צוויי יאר אין די מיליטער. עס זענען אבער פאראן אסאך אויסנאמען וואס האט אסאך רעדוצירט די מיליטערישע כוחות צאל. וואס א יאר שפעטער ווערט די מיליטערישע חיוב גרינגער און מען דאבעטירט שוין לעצטענס צו טוישן צו א פולע וואלונטיר סיסטעם ווי אין אמעריקע וואס וועט אין טעאריע זיין מער עפעקטיוו און ווייניגער פאפולער. א וואלונטיר מיליטער איז פיל טייערער ווייל מען מוז צאלן מער געלט און געבן א בעסערע טרענירונג צוצוציען מענטשן צום מיליטער. רוסלאנד'ס יעצטיגע פינאנציעלע מצב וועט נישט ערלויבן איינצושטעלן אזא סיסטעם אין דעם נאנטן צוקונפט. | ||
אלע [[נוקלעארע וואפן]] וואס די יו.עס.עס.אר. האט פראדוצירט ליגן היינט אין רוסלאנד אונטער א שוואכע קאנטראל וואס ברויך זיך פאר די מערסט געפארפולסטע וואפן אין די וועלט. דורכאויס די יארן, ספעציעל נאך די קאלטע קריג איז רוסלאנד אייגענגאנגן אויף עטליכע טריטיס צו רעדוצירן איר נוקלעארן ארסענאל. אסאך טריטיס האט זי אנגעפיפן אבער פונדעסוועגן האט זי אויסגעראטן אסאך וואפן. פארגאנגענעם יאר האבן רוסלאנד און די פאראייניגטע שטאטן אונטערגעשריבן א פרישע אפמאך צו רעדוצירן אירע נוקלעארע וואפן מיט צוויי דריטל אין א צייט פון 10 יאר. | אלע [[נוקלעארע וואפן]] וואס די יו.עס.עס.אר. האט פראדוצירט ליגן היינט אין רוסלאנד אונטער א שוואכע קאנטראל וואס ברויך זיך פאר די מערסט געפארפולסטע וואפן אין די וועלט. דורכאויס די יארן, ספעציעל נאך די קאלטע קריג איז רוסלאנד אייגענגאנגן אויף עטליכע טריטיס צו רעדוצירן איר נוקלעארן ארסענאל. אסאך טריטיס האט זי אנגעפיפן אבער פונדעסוועגן האט זי אויסגעראטן אסאך וואפן. פארגאנגענעם יאר האבן רוסלאנד און די פאראייניגטע שטאטן אונטערגעשריבן א פרישע אפמאך צו רעדוצירן אירע נוקלעארע וואפן מיט צוויי דריטל אין א צייט פון 10 יאר. | ||
| שורה 291: | שורה 292: | ||
רוסלאנד'ס היימלאנד זיכערהייט אגענטור איז געווען די באוואוסטע [[קא גע בע]] (די בוכשטאבן באדייטן: די "שטאַט פארזיכערונג קאמיטעט" אין רוסיש) וועלכע איז געווען זייער גרויס און מאכטפול. די קא גע בע.'ס ראלע האט אריינגענומען אינטעליגאנץ ארבעט אין לאנד, קאנטערשפיאנאזש, און צו דערשטיקן יעדע נעגאטיווע זאך קעגן קאמוניזם. די קא גע בע. האט אויך געהאט אן אויפגאבע צו אינפארמירן די סאוויעטישע פירערשאפט מיט אלע נייעס און דעוועלאפמענטס פון די גאנצע וועלט וואס די יו.עס.עס.אר.'ס צענזירטע מידיא האט נישט געהאט קיין צוטריט. אלע קא גע בע. אגענטן זענען געווען מיטגלידער פון די סאוויעט עליטע גרופע און זענען אין גרעסטן טייל געווען די מערסט געלערנטסטע פערזאנען פון גאנץ רוסלאנד. | רוסלאנד'ס היימלאנד זיכערהייט אגענטור איז געווען די באוואוסטע [[קא גע בע]] (די בוכשטאבן באדייטן: די "שטאַט פארזיכערונג קאמיטעט" אין רוסיש) וועלכע איז געווען זייער גרויס און מאכטפול. די קא גע בע.'ס ראלע האט אריינגענומען אינטעליגאנץ ארבעט אין לאנד, קאנטערשפיאנאזש, און צו דערשטיקן יעדע נעגאטיווע זאך קעגן קאמוניזם. די קא גע בע. האט אויך געהאט אן אויפגאבע צו אינפארמירן די סאוויעטישע פירערשאפט מיט אלע נייעס און דעוועלאפמענטס פון די גאנצע וועלט וואס די יו.עס.עס.אר.'ס צענזירטע מידיא האט נישט געהאט קיין צוטריט. אלע קא גע בע. אגענטן זענען געווען מיטגלידער פון די סאוויעט עליטע גרופע און זענען אין גרעסטן טייל געווען די מערסט געלערנטסטע פערזאנען פון גאנץ רוסלאנד. | ||
אין 1991 ווען די פאליטישע שלאכטן זענען געווען אויפ'ן העכסטן פארנעם האט עס צום מערסטן געשאדט פאר די קא גע בע און אסאך געהיימע אינפארמאציע האט אנגעהויבן ארויסרינען פון צווישן די שפאלטענעס פון די צענדליג יעריגע פארמאכטע אגענטור. פרעזידענט יעלצין האט דאן איבערגענומען קאנטראל אויף די אגענטור און עס גענצליך רעפארמירט, צוטיילנדיג אין 5 באזונדערע אגענטורן וועלכע עקסזעסטירן ביז היינט. די צוויי הויפט אגענטורן פאר היימלאנד זיכערהייט זענען היינט די עף.עס.בי. (פעדעראלע סעקיוריטי סערוויס), וועלכע האט אפיציעל איבערגענומען די שפיאנאזש ארבעט פון די קא גע בע אין לאנד, און די עס.ווי.אר. (פאריען אינטעליגענס סערוויסן), וועלכע האט איבערגענומען די שפיאנאזש ארבעט אויסער די גרעניצן פון רוסלאנד. כאטש ביידע אגענטורן זענען ריזיגע קערפערשאפטן מיט א שטארקע השפעה, קענען אבער היינט די רוסן מער נישט זאגן זייערע דעות און אנפירן מיט | אין 1991 ווען די פאליטישע שלאכטן זענען געווען אויפ'ן העכסטן פארנעם האט עס צום מערסטן געשאדט פאר די קא גע בע און אסאך געהיימע אינפארמאציע האט אנגעהויבן ארויסרינען פון צווישן די שפאלטענעס פון די צענדליג יעריגע פארמאכטע אגענטור. פרעזידענט יעלצין האט דאן איבערגענומען קאנטראל אויף די אגענטור און עס גענצליך רעפארמירט, צוטיילנדיג אין 5 באזונדערע אגענטורן וועלכע עקסזעסטירן ביז היינט. די צוויי הויפט אגענטורן פאר היימלאנד זיכערהייט זענען היינט די עף.עס.בי. (פעדעראלע סעקיוריטי סערוויס), וועלכע האט אפיציעל איבערגענומען די שפיאנאזש ארבעט פון די קא גע בע אין לאנד, און די עס.ווי.אר. (פאריען אינטעליגענס סערוויסן), וועלכע האט איבערגענומען די שפיאנאזש ארבעט אויסער די גרעניצן פון רוסלאנד. כאטש ביידע אגענטורן זענען ריזיגע קערפערשאפטן מיט א שטארקע השפעה, קענען אבער היינט די רוסן מער נישט זאגן זייערע דעות און אנפירן מיט זעלבסטשטענדיגע פאליטישע אקטיוויטעטן ווי אין די סאוויעט צייטן אונטער די געוועזענע וועלט'ס מאכטפולסטע אגענטור, די קא גע בע. (מער וועגן די קא גע בע. זע אין בייגעלייגטן קעסטל). | ||
== אינטערנאציאנאלע ארגאניזאציעס און אויסערן פאליסיס == | == אינטערנאציאנאלע ארגאניזאציעס און אויסערן פאליסיס == | ||
נאכן צוזאמענפאל פון דער סאוועטן פארבאנד האט רוסלאנד איבערגענומען איר ארט אין די [[פאראייניגטע פעלקער]] און איז אריינגענומען געווארן אין איר זיכערהייטס ראט. אין 1991 איז רוסלאנד געווארן א מיטגלידער אין דער [[קאמאנוועלט פון | נאכן צוזאמענפאל פון דער סאוועטן פארבאנד האט רוסלאנד איבערגענומען איר ארט אין די [[פאראייניגטע פעלקער]] און איז אריינגענומען געווארן אין איר זיכערהייטס ראט. אין 1991 איז רוסלאנד געווארן א מיטגלידער אין דער [[קאמאנוועלט פון אומאפהענגיגע שטאטן]], לייגנדיג האפענונג אז אזוי ארום וועט זי קענען צוריק ווערן א סטאביל לאנד סיי אין עקענאמיע און סיי מיליטעריש. ביז עטליכע יארן האבן די געוועזענע סאוויעטישע רעפובליקס אונטערגעווארפן די וואלוטע און די סי.איי.עס. האט ליקווידירט איר פאראייניגטע מיליטערישע קאמאנד. באלד דערנאך האט זיך רוסלאנד ארויסגעצויגן פון די סי.איי.עס. און געגרינדעט איר אייגענע וואלוטע ווי פריער דערמאנט. | ||
רוסלאנד איז אויך א מיטגלידער אין די "פארטנערשיפ אף פיעס", א פראגראם וואס איז געגרינדעט געווארן צו שטארקן פריינטשאפט צווישן די לענדער וואס זענען מיטגלידער אין נאטא (נארט אמעריקע טריטי ארגאניזאציע). אין נאטא זעלבסט איז רוסלאנד נאר א שטיקל מעמבער אין פאליסיס ווי קאנטערטאראריזם און ענליך. אויך איז זי א מיטגלידער אין די סי.אי. (אייראפעאישע קאונסיל). | רוסלאנד איז אויך א מיטגלידער אין די "פארטנערשיפ אף פיעס", א פראגראם וואס איז געגרינדעט געווארן צו שטארקן פריינטשאפט צווישן די לענדער וואס זענען מיטגלידער אין נאטא (נארט אמעריקע טריטי ארגאניזאציע). אין נאטא זעלבסט איז רוסלאנד נאר א שטיקל מעמבער אין פאליסיס ווי קאנטערטאראריזם און ענליך. אויך איז זי א מיטגלידער אין די סי.אי. (אייראפעאישע קאונסיל). | ||
נאך די צווייטע וועלט קריג האט די קאלטע קריג דאמינירט רוסלאנד'ס אויסערן פאליסיס. אלעס איז געווען להכעיס צו דאס אומצופרידנהייט פון די פאראייניגטע שטאטן און אירע אליאירטע. אין 85' האט מיכאיל גורבאטשאוו איבערגענומען די פירערשאפט און געפירט די יו.עס.עס.אר. צו די ענדע פון די קאלטע קריג. גורבאטשאוו האט אנגעהאלטן זיין פאזיציע ביז אין 91' ווען באריס יעלצין האט אים ארויסגעשטויסן און באלד דערויף איז די יו.עס.עס.אר. צוזאמענגעפאלן און פריינטשאפט מיט די מערב לענדער האט זיך דראמאטיש געטוישט. יעלצין האט צוזאמען מיט זיין אויסערן מיניסטער, אנדרעי קאזירעוו, צום ערשט אנגענומען א פרא-אמעריקאנער אויסערן פאליסי. יעלצין און קאזירעוו האבן ביידע געהאט אן אפגעשפאנטע שטעלונג צו די פארברייטערונג פון נאט"א, וועלכע איז געווען די הויפט מיליטערישע | נאך די צווייטע וועלט קריג האט די קאלטע קריג דאמינירט רוסלאנד'ס אויסערן פאליסיס. אלעס איז געווען להכעיס צו דאס אומצופרידנהייט פון די פאראייניגטע שטאטן און אירע אליאירטע. אין 85' האט מיכאיל גורבאטשאוו איבערגענומען די פירערשאפט און געפירט די יו.עס.עס.אר. צו די ענדע פון די קאלטע קריג. גורבאטשאוו האט אנגעהאלטן זיין פאזיציע ביז אין 91' ווען באריס יעלצין האט אים ארויסגעשטויסן און באלד דערויף איז די יו.עס.עס.אר. צוזאמענגעפאלן און פריינטשאפט מיט די מערב לענדער האט זיך דראמאטיש געטוישט. יעלצין האט צוזאמען מיט זיין אויסערן מיניסטער, אנדרעי קאזירעוו, צום ערשט אנגענומען א פרא-אמעריקאנער אויסערן פאליסי. יעלצין און קאזירעוו האבן ביידע געהאט אן אפגעשפאנטע שטעלונג צו די פארברייטערונג פון נאט"א, וועלכע איז געווען די הויפט מיליטערישע אליינץ דורכאויס די קאלטע קריג. | ||
אין 93' האט א שטארקע שטיצע צו דעם אלטראנאציאנאליסט קאנדידאט ווילאדימיר זהירינאווסקי געצווינגן די רעגירונג נאכצולאזן פון איר פרא-אמעריקאנער פאליסיס. אלס א רעזולטאט האט רוסלאנד אנגעהויבן פארקויפן נוקלעארע טעכנאלאגיעס צו לענדער וואס האבן זיך געהאלטן אינמיטן דעוועלאפן ווי איראן, דרום קארעא און נאך, א שריט וואס האט גערעגט די אמעריקאנער. די רוסן האבן אויך דעמאלט אנגעהויבן קוראזשירן אירע שכינים, די געוועזענע רעפאבליקס אין די יו.עס.עס.אר., אין אפאזיציע צו נעמען א טייל אין נאט"א ווען די מלחמות האבן זיך אנגעהויבן אין די געוועזענע יוגאסלאוויע. נאטא"ס שטיצע צו די געליטענע מוסולמענער איז נישט אקצעפטירט געווארן ביי די רוסן וועלכע האבן געהאט היסטארישע נאנטע פארבינדונגן מיט די עטנישע סערבן. יעלצין האט געוואוסט אז אויפצובויען א גוטע עקענאמיע וועט ער מוזן ווערן א מיטגלידער אין די ווארלד טרעיד ארגאניזאציע אבער די אנגייענדיגע פראבלעמען האבן דאס נישט ערמעגליכט. רוסלאנד'ס קאנפליקטן מיט יאפאן איבער די קוריל אינזלן איז אויך געווען א שטארקע שטער. | אין 93' האט א שטארקע שטיצע צו דעם אלטראנאציאנאליסט קאנדידאט ווילאדימיר זהירינאווסקי געצווינגן די רעגירונג נאכצולאזן פון איר פרא-אמעריקאנער פאליסיס. אלס א רעזולטאט האט רוסלאנד אנגעהויבן פארקויפן נוקלעארע טעכנאלאגיעס צו לענדער וואס האבן זיך געהאלטן אינמיטן דעוועלאפן ווי איראן, דרום קארעא און נאך, א שריט וואס האט גערעגט די אמעריקאנער. די רוסן האבן אויך דעמאלט אנגעהויבן קוראזשירן אירע שכינים, די געוועזענע רעפאבליקס אין די יו.עס.עס.אר., אין אפאזיציע צו נעמען א טייל אין נאט"א ווען די מלחמות האבן זיך אנגעהויבן אין די געוועזענע יוגאסלאוויע. נאטא"ס שטיצע צו די געליטענע מוסולמענער איז נישט אקצעפטירט געווארן ביי די רוסן וועלכע האבן געהאט היסטארישע נאנטע פארבינדונגן מיט די עטנישע סערבן. יעלצין האט געוואוסט אז אויפצובויען א גוטע עקענאמיע וועט ער מוזן ווערן א מיטגלידער אין די ווארלד טרעיד ארגאניזאציע אבער די אנגייענדיגע פראבלעמען האבן דאס נישט ערמעגליכט. רוסלאנד'ס קאנפליקטן מיט יאפאן איבער די קוריל אינזלן איז אויך געווען א שטארקע שטער. | ||
אין 99' איז די סיטואציע פלוצלינג אסאך ערגער געווארן ווען נאט"א האט געמאכט ערנסטע פארשריט, ארייננעמענדיג אזעלכע לענדער ווי טשעכיי, פוילן, און אונגארן וועלכע האט א ציפ געטאן פאר די רוסן און געפירט די די גרויליגע שלאכטן וועלכע די יוגאסלאוויער האבן אנגענומען קעגן די אלבאניער סעפעטעריסטן אין די קאסאווע פראווינץ. רוסלאנד האט זיך דאן באנארישט און געמאכט נענטערע באציאונגן מיט די קאמוניסטישע כינע כאטש יעלצין האט אליין פארשטאנען אז דאס איז נישט גוט פאר די רוסישע עקענאמיע און סטאביליזם. | אין 99' איז די סיטואציע פלוצלינג אסאך ערגער געווארן ווען נאט"א האט געמאכט ערנסטע פארשריט, ארייננעמענדיג אזעלכע לענדער ווי טשעכיי, פוילן, און אונגארן וועלכע האט א ציפ געטאן פאר די רוסן און געפירט די די גרויליגע שלאכטן וועלכע די יוגאסלאוויער האבן אנגענומען קעגן די אלבאניער סעפעטעריסטן אין די קאסאווע פראווינץ. רוסלאנד האט זיך דאן באנארישט און געמאכט נענטערע באציאונגן מיט די קאמוניסטישע כינע כאטש יעלצין האט אליין פארשטאנען אז דאס איז נישט גוט פאר די רוסישע עקענאמיע און סטאביליזם. | ||
ווען פרעזידענט ווילאדימיר פוטין האט איבערגענומען די פירערשאפט האט ער באלד אנגעהויבן צוריקדרייען די אומקאנטראלירטע פאליסיס, נויגנדיג מער צו די מערב וועלט. נאך די סעפטעמבער עלף אטאקע אויף אמעריקע איז רוסלאנד געווארן נאך נענטער צו אמעריקע מיט'ן אנטייל נעמען אין די פארברייטערטע קאמף קעגן טעראריזם. פארגאנגענעם מאי האט רוסלאנד מיט די פאראייניגטע שטאטן עררייכט די | ווען פרעזידענט ווילאדימיר פוטין האט איבערגענומען די פירערשאפט האט ער באלד אנגעהויבן צוריקדרייען די אומקאנטראלירטע פאליסיס, נויגנדיג מער צו די מערב וועלט. נאך די סעפטעמבער עלף אטאקע אויף אמעריקע איז רוסלאנד געווארן נאך נענטער צו אמעריקע מיט'ן אנטייל נעמען אין די פארברייטערטע קאמף קעגן טעראריזם. פארגאנגענעם מאי האט רוסלאנד מיט די פאראייניגטע שטאטן עררייכט די ערשטע ערנסטע נוקלעארע רעדוקציע טריטי אין צענדליגער יארן. אין דעם זעלבן מאנאט האט רוסלאנד אויך געמאלדן איר לימיטירטע מיטגלידערשאפט אין נאט"א ווי פריער דערמאנט. | ||
== היסטאריע == | == היסטאריע == | ||
{{הויפט ארטיקל|היסטאריע פון רוסלאנד}} | {{הויפט ארטיקל|היסטאריע פון רוסלאנד}} | ||
די '''היסטאריע פון | די '''היסטאריע פון רוסלאנד''' הייבט אן מיט די [[מזרח סלאוון]]. דער ערשטער מזרח סלאווישער שטאַט, [[קיעווער רוס]], האט אנגענומען [[קריסטליכקייט]] פון דער [[ביזאנטישע אימפעריע|ביזאנטישער אימפעריע]] אום 988,<ref>{{cite web|title=Kievan Rus' and Mongol Periods|url=http://www.shsu.edu/~his_ncp/Kievan.html|work=Sam Houston State University|accessdate=2007-07-20}}</ref> מיט דעם האט אנגעהויבן א סינטעז פון ביזאנטישע און [[סלאוון|סלאווישע]] קולטורן וואס האבן דעפינירט רוסישע קולטו פאר די קומענדיגע טויזנט יאר.<ref name="Curtis">[http://www.shsu.edu/~his_ncp/Kievan.html Kievan Rus' and Mongol Periods], excerpted from Glenn E. Curtis (ed.), ''Russia: A Country Study'', Department of the Army, 1998. ISBN 0-16-061212-8.</ref> דער קיעווער רוס שטאַט איז לסוף זיך צעפאלן אונטער די מאנגאלישע אינוואדירערס אין די 1230ער יארן. | ||
נאך דעם קיעווער רוס איז געקומען די גרויסהערצאגשאפט פון מאסקווע. אום 1547 איז איוואן דער פערטער געקרוינט אלס צאר פון רוסלאנד. אין די אנהייב 1600ער איז געווען א [[ברודערקריג]]. שפעטער האט רוסלאנד אנגעפאנגען באזעצן מזרח [[סיביר]]. | נאך דעם קיעווער רוס איז געקומען די גרויסהערצאגשאפט פון מאסקווע. אום 1547 איז איוואן דער פערטער געקרוינט אלס צאר פון רוסלאנד. אין די אנהייב 1600ער איז געווען א [[ברודערקריג]]. שפעטער האט רוסלאנד אנגעפאנגען באזעצן מזרח [[סיביר]]. | ||
| שורה 327: | שורה 328: | ||
== די פאליטישע סצענע == | == די פאליטישע סצענע == | ||
זינט רוסלאנד'ס | זינט רוסלאנד'ס זעלבסטשטענדיגקייט איז איר פאליטישע סצענע געווארן זייער אומסטאביל און באגלייט מיט א רייע קאנפליקטן. די ערשטע ביישפיל איז געווען די בלוטיגע קאנפליקט צווישן יעלצין און א גרויסע טייל פון פארלימענט אין 93'. די פארלימענט האט נישט געוואלט אקצעפטירן יעלצין'ס שאק וועיוו פאגראם און האבן באקומען אסאך שטיצער אונטער זיי. מיט דער צייט האבן זיי געהאט א שטיקל מאכט און געסטראשעט יעלצין אז ער מוז ליקווידירן זיין פאגראם. יעלצין האט זיך אויסגעלאכט און באלד אויפגעלעזט די גאנצע פארלימענט און אריינגענומען נייע פנים'ער. די מיניסטארן האבן זיך נישט געלאזט און אראנזשירט א מיליטער וועלכע האט אקופירט די פארלימענט געביידע . יעלצין האט באלד אלאמירט די מיליטער און זיי האבן געשטורמט די פארלימענט, איבערלאזנדיג איבער 100 טויטע, צווישן זיי אסאך גרויסע פאליטישאנס. | ||
יעלצין האט זיך באלד גענומען צו דער ארבעט און געגרינדעט א נייע קאנסטיטוציע וועלכע איז אריין אין קראפט אין א שפעטערדיגע רעפערענדום. אין די נייע קאנסטיטוציע האט יעלצין זיכערער געמאכט זיינע מאכטן, פארשטערקערנדיג די מאכט פונעם פרעזידענט איבער די לעגיסלאטור. מיט דעם מאכט האט יעלצין שפעטער געקענט אריינפירן רוסלאנד אין די טשעטשניער קריג וועלכע האט געהאט א שטארקע ווידערשטאנד אין פארלימענט. | יעלצין האט זיך באלד גענומען צו דער ארבעט און געגרינדעט א נייע קאנסטיטוציע וועלכע איז אריין אין קראפט אין א שפעטערדיגע רעפערענדום. אין די נייע קאנסטיטוציע האט יעלצין זיכערער געמאכט זיינע מאכטן, פארשטערקערנדיג די מאכט פונעם פרעזידענט איבער די לעגיסלאטור. מיט דעם מאכט האט יעלצין שפעטער געקענט אריינפירן רוסלאנד אין די טשעטשניער קריג וועלכע האט געהאט א שטארקע ווידערשטאנד אין פארלימענט. | ||
צוויי יאר דערויף האבן די אפאזיציע פארטייען, די קאמוניסטן און די נאציאנאליסטן, געוואונען די מאיאריטעט אין די לעגיסלאטור וועלכע איז געווען א שטער פאר יעלצין. די אפאזיציע שטארקייט האט געוויזן אז דאס לאנד איז סקעפטיש איבער זייער מצב און ווילן צוריק קאמוניזם. צום מזל האט יעלצין געוואונען די וואלן, האבנדיג די הילף פון די מידיא (די מידיא איז שטענדיג געשטאנען אויף יעלצין'ס זייט) און פון די אליאירטע לענדער. אמעריקע אליינס האט אריינגעשטעקט מיליאנען דאלארן אז יעלצין זאל געוואונען די וואלן. | צוויי יאר דערויף האבן די אפאזיציע פארטייען, די קאמוניסטן און די נאציאנאליסטן, געוואונען די מאיאריטעט אין די לעגיסלאטור וועלכע איז געווען א שטער פאר יעלצין. די אפאזיציע שטארקייט האט געוויזן אז דאס לאנד איז סקעפטיש איבער זייער מצב און ווילן צוריק קאמוניזם. צום מזל האט יעלצין געוואונען די וואלן, האבנדיג די הילף פון די מידיא (די מידיא איז שטענדיג געשטאנען אויף יעלצין'ס זייט) און פון די אליאירטע לענדער. אמעריקע אליינס האט אריינגעשטעקט מיליאנען דאלארן אז יעלצין זאל געוואונען די וואלן. | ||
| שורה 379: | שורה 380: | ||
די יארן האבן זיך גערוקט און די אידישע באפעלקערונג האט זיך געמערט מיט הויכע נומערן. אין די מיטעלע 19 הונדערט יארן האט די רוסישע אידישע באפעלקערונג געציילט איבער 5 מיליאן. די רעגירונג האט אבער נאך אלס נישט געוואלט נאכגעבן פאר די אידן צו האבן געהעריגע רעכטן און דאס האט שפעטער געפירט צו אן אינערליכע פאליטישע אויפשאקלונג אינערהאלב די אידישע געמיינדע וועלכע האט שפעטער געגרינדעט אן אייגענע אידישע ארבעט'ס קראפט, באקאנט מיט'ן נאמען "אלגעמיינער אידישער ארבייטער". די ארבעט'ס קראפט איז אבער געווען מער ווי איר נאמען. עס האט אויך איבערגעארבעט און פארשטערקערט די אידישע דעפענסיווע גרופע וועלכע האבן געקעמפט מיט די פאגראם אנפירער. מען שאצט אז די גרופע האט געהאט 33,000 מיטגלידער. | די יארן האבן זיך גערוקט און די אידישע באפעלקערונג האט זיך געמערט מיט הויכע נומערן. אין די מיטעלע 19 הונדערט יארן האט די רוסישע אידישע באפעלקערונג געציילט איבער 5 מיליאן. די רעגירונג האט אבער נאך אלס נישט געוואלט נאכגעבן פאר די אידן צו האבן געהעריגע רעכטן און דאס האט שפעטער געפירט צו אן אינערליכע פאליטישע אויפשאקלונג אינערהאלב די אידישע געמיינדע וועלכע האט שפעטער געגרינדעט אן אייגענע אידישע ארבעט'ס קראפט, באקאנט מיט'ן נאמען "אלגעמיינער אידישער ארבייטער". די ארבעט'ס קראפט איז אבער געווען מער ווי איר נאמען. עס האט אויך איבערגעארבעט און פארשטערקערט די אידישע דעפענסיווע גרופע וועלכע האבן געקעמפט מיט די פאגראם אנפירער. מען שאצט אז די גרופע האט געהאט 33,000 מיטגלידער. | ||
אין יענע יארן האט די [[ציוניזם|ציוניסטישע באוועגונג]] אנגעהויבן מאכן פארשריט און אסאך אידיש רוסישע גרופעס האבן זיך אנגעשלאסן אין די ציוניסטישע פועלי ציון פארטיי וועלכע האט שוין דעמאלט געהאט איר ציל אויפצושטעלן א אידישע לאנד אין פאלעסטינע. די מאסיווע מערכה וואס די ערליכע קהלות האבן אויפגעשטעלט אפצוהאלטן די ציוניסטן האט אבער נישט דעגרייכט רוסלאנד וואו די געליטענע אידן האבן מיט האפענונג איבערגעליינט דער יודנשטאט בוך (געשריבן דורך [[הערצל]]) צענדליגער מאל. נאך די צווייטע וועלט קריג האט זיך אנגעהויבן א מאסן אידישע אימיגראציע פון רוסלאנד וועלכע זענען אנטלאפן צו זוכן א בעסער'ן צוקונפט. די גרעסטע טייל האט אימיגרירט קיין נארט אמעריקע און די | אין יענע יארן האט די [[ציוניזם|ציוניסטישע באוועגונג]] אנגעהויבן מאכן פארשריט און אסאך אידיש רוסישע גרופעס האבן זיך אנגעשלאסן אין די ציוניסטישע פועלי ציון פארטיי וועלכע האט שוין דעמאלט געהאט איר ציל אויפצושטעלן א אידישע לאנד אין פאלעסטינע. די מאסיווע מערכה וואס די ערליכע קהלות האבן אויפגעשטעלט אפצוהאלטן די ציוניסטן האט אבער נישט דעגרייכט רוסלאנד וואו די געליטענע אידן האבן מיט האפענונג איבערגעליינט דער יודנשטאט בוך (געשריבן דורך [[הערצל]]) צענדליגער מאל. נאך די צווייטע וועלט קריג האט זיך אנגעהויבן א מאסן אידישע אימיגראציע פון רוסלאנד וועלכע זענען אנטלאפן צו זוכן א בעסער'ן צוקונפט. די גרעסטע טייל האט אימיגרירט קיין נארט אמעריקע און די איבריגע קיין אויסטראליע, אפריקע און מדינת ישראל. | ||
אין סך הכל האבן איבער צוויי מיליאן אידן פארלאזט רוסלאנד צווישן די יארן פון 881' ביז 914'. עס וואוינען נאך היינט צענדליגער טויזנטער אידן און רוסלאנד וועלכע האבן שוין אלע פרייהייטן אבער לעבן אין נויט צוליב די שלעכטע עקענאמיע. | אין סך הכל האבן איבער צוויי מיליאן אידן פארלאזט רוסלאנד צווישן די יארן פון 881' ביז 914'. עס וואוינען נאך היינט צענדליגער טויזנטער אידן און רוסלאנד וועלכע האבן שוין אלע פרייהייטן אבער לעבן אין נויט צוליב די שלעכטע עקענאמיע. | ||
| שורה 387: | שורה 388: | ||
* [[קאמוניזם]] | * [[קאמוניזם]] | ||
** [[ | ** [[אידישער אויטאנאמע געגנט]] (Еврейская автономная область) | ||
* [[ביראָבידזשאן]] (Биробиджан) | * [[ביראָבידזשאן]] (Биробиджан) | ||
{{קאמאנסקאט|Russia|רוסלאנד}} | {{קאמאנסקאט|Russia|רוסלאנד}} | ||
== רעפערענצן == | == רעפערענצן == | ||
{{רעפערענצן}} | |||
{{אזיע שטאטן}} | {{אזיע שטאטן}} | ||
| שורה 398: | שורה 399: | ||
{{לענדער ארום דעם באלטישן ים}} | {{לענדער ארום דעם באלטישן ים}} | ||
{{לענדער ארום דעם שווארצן ים}} | {{לענדער ארום דעם שווארצן ים}} | ||
{{קהל פון | {{קהל פון זעלבסטשטענדיגע שטאטן (קזס)}} | ||
{{G8 שטאטן}} | {{G8 שטאטן}} | ||
[[קאַטעגאָריע:רוסלאנד|*]] | [[קאַטעגאָריע:רוסלאנד|*]] | ||
[[ | [[קאַטעגאָריע:אויף יידיש]] | ||
[[ | [[קאַטעגאָריע:וויכטיגע ארטיקלען]] | ||
{{קרד/ויקי/יידיש}} | {{קרד/ויקי/יידיש}} | ||
[[he:רוסיה]] | |||