958
רעדאגירונגען
רעדאגירונג - שפיר פריי צוריקצודרייען
(רעדאגירונג - שפיר פריי צוריקצודרייען) |
|||
| שורה 6: | שורה 6: | ||
| ספרי מניין המצוות = {{ספר המצוות|לאו|יב}}{{ש}}{{ספר החינוך|שמט}} | | ספרי מניין המצוות = {{ספר המצוות|לאו|יב}}{{ש}}{{ספר החינוך|שמט}} | ||
}} | }} | ||
'''אֶבֶן מַשְׂכִּית''' איז א [[שטיין]] באשטימט זיך צו [[ | '''אֶבֶן מַשְׂכִּית''' איז א [[שטיין]] באשטימט זיך צו [[בוקן]] דערויף. עס איז אן איסור זיך צו בוקן אויף שטיין אינדרויסן פון [[בית המקדש]], אפילו צו השי"ת, ווי עס שטייט אין פסוק: "וְאֶבֶן מַשְׂכִּית לֹא תִתְּנוּ בְּאַרְצְכֶם לְהִשְׁתַּחֲוֹת עָלֶיהָ"{{הערה|{{תנ"ך|ויקרא|כו|א}}}}. | ||
== נאמען == | == נאמען == | ||
דער טערמין "אבן משכית" | דער טערמין "אבן משכית", ווערט געטייטשט דורך אסאך ראשונים אלס א באצירטער שטיין{{הערה|אבן עזרא און {{תנ"ך|ויקרא|כו|א|מפרש=רשב"ם}}; {{ספר המצוות|לאו|יב}}; {{ספר החינוך|שמט}}}}; לויט [[רש"י]], טייטשט עס א שטיין מיט וואס מ'באדעקט די ערד{{הערה|{{תנ"ך|ויקרא|כו|א|מפרש=רש"י}}}}. לויט ביידע פירושים, איז דער באדייט א שטיין וואס מען בוקט זיך דערויף{{הערה|זעט {{תנ"ך|ויקרא|כו|א|מפרש=תרגום אונקלוס}}: "אבן סגידא"}}. | ||
== דער איסור == | == דער איסור == | ||
מען טאר זיך נישט | מען טאר זיך נישט בוקן אויף אן אבן משכית אפילו צו השי"ת{{הערה|{{תנ"ך|ויקרא|כו|א|מפרש=רש"י}}; {{רמב"ם|עבודה זרה|ו|ו}}}}. דער איסור ווערט אויסגערעכנט דורך די ראשונים צווישן די "[[לא תעשה|לאוין]]"{{הערה|{{רמב"ם|עבודה זרה|ו|ז}}, און {{ספר המצוות|לאו|יב}}; סמ"ג לאוין מ"ג; {{ספר החינוך|שמט}}}}. | ||
אויף אן אנדער אופן, ווי צב"ש זיך בוקן אויף א קעסטל וואס ליגט אויף אן אבן משכית, איז מותר{{הערה|{{ירושלמי|עבודה זרה|ד|א}}}}. | |||
לויט רוב ראשונים איז דער איסור נאר דאס | לויט רוב ראשונים איז דער איסור נאר דאס בוקן זעלבסט, אבער לויט דער [[ספר יראים|יראים]] איז מען שוין עובר פון ווען מען לייגט דעם שטיין כדי זיך צו בוקן דערויף{{הערה|ספר יראים השלם, סימן ש"נ}}. טייל ראשונים לערנען אז אין שול איז אסור צו פלאסטערן די ערד מיט שטיין, ווייל דארט איז עס געאייגנט צום בוקן, אבער אינדערהיים איז מותר{{הערה|{{בבלי|מגילה|כב|ב|מפרש=מאירי}}, בשם "קצת אחרונים"}}. | ||
עטליכע דעות ווערן דערמאנט אין די ראשונים | עטליכע דעות ווערן דערמאנט אין די ראשונים איבערן טעם פון דעם איסור: | ||
* | * דער סדר פון די עובדי [[עבודה זרה]] איז געווען צו שטעלן א שטיין בעפאר דער עבודה זרה זיך צו בוקן דערויף, דעריבער איז עס געווארן גע'אסר'ט אויך פאר עבודת ה'{{הערה|{{רמב"ם|עבודה זרה|ו|ו}}; סמ"ג לאוין מ"ג; {{תנ"ך|דברים|טז|כב|מפרש=רמב"ן}}}}. | ||
* צוליב [[חשד]], ווייל עס קוקט אויס ווי ער | * צוליב [[חשד]], ווייל עס קוקט אויס ווי ער בוקט זיך צום שטיין{{הערה|רב האי גאון, געברענגט אין אור זרוע הלכות תפלה סימן צ"ג; {{תנ"ך|דברים|טז|כב|מפרש=רמב"ן}}, בשם יש אומרים; {{ספר החינוך|שמט}}}}; און דעריבער האט די תורה נישט גע'אסר'ט זיך צו בוקן איבער שיינע קליידער, ווייל א קלייד איז נישט קיין שטאנדהאפטיגע זאך און קיינער מאכט עס נישט אלס אן אפגאט{{הערה|שם=חינוך|{{ספר החינוך|שמט}}}}. | ||
* | * וויבאלד אין בית המקדש האט מען זיך געבוקט איבער ערד געפלאסטערט מיט שטיין און מ'טאר נישט טון עפעס אויפן זעלבן אופן ווי עס איז אין [[בית המקדש]], פונקט ווי ס'איז אסור צו בויען א שטוב אויסגעשטעלט ווי דער [[היכל]], אדער נאכמאכן די [[מנורה]]{{הערה|{{בבלי|מגילה|כב|ב|מפרש=רש"י|ד"ה=לא}}, לויט {{רמב"ם|עבודה זרה|ו|ו|מפרש=כסף משנה}}, און מנחת חינוך אויף {{ספר החינוך|שמט}}}}. | ||
לויט די ערשטע צוויי טעמים, איז מעגליך אז דער איסור ווערט גערעכנט ווי {{מונחון|אביזרייהו | לויט די ערשטע צוויי טעמים, איז מעגליך אז דער איסור ווערט גערעכנט ווי "{{מונחון|אביזרייהו ד|אן איסור וואס האט שייכות מיט}}עבודה זרה, און [[יהרג ואל יעבור|מען דארף זיך לאזן הרג'ענען]] כדי נישט עובר צו זיין דערויף{{הערה|משנת חכמים, מצוה ל"ז. זעט אויך: שאלות ותשובות שבט הלוי חלק חמישי, קונטרס המצוות סימן נ"ט}}. | ||
דער איסור גייט אן אין יעדן ארט, אין [[ארץ ישראל]] און אין [[חוץ לארץ]]{{הערה|{{ספר החינוך|שמט}}}}, און עס איז נאר מותר אין בית המקדש{{הערה|{{בבלי|מגילה|כב|ב}}; {{רמב"ם|עבודה זרה|ו|ז}}}}. די אחרונים זענען מסופק אויב דער [[הר הבית]] איז אויך אריינגערעכנט אין דעם היתר{{הערה|מנחת חינוך אויף {{ספר החינוך|שמט}}; {{אוצר החכמה|רבי נח רבינוביץ|תולדות נח - ג|103778|עמוד צ"ב|עמוד=183}}}}. | דער איסור גייט אן אין יעדן ארט, אין [[ארץ ישראל]] און אין [[חוץ לארץ]]{{הערה|{{ספר החינוך|שמט}}}}, און עס איז נאר מותר אין בית המקדש{{הערה|{{בבלי|מגילה|כב|ב}}; {{רמב"ם|עבודה זרה|ו|ז}}}}. די אחרונים זענען מסופק אויב דער [[הר הבית]] איז אויך אריינגערעכנט אין דעם היתר{{הערה|מנחת חינוך אויף {{ספר החינוך|שמט}}; {{אוצר החכמה|רבי נח רבינוביץ|תולדות נח - ג|103778|עמוד צ"ב|עמוד=183}}}}. | ||