בדוקי עריכות אוטומטית, אינטערפעיס רעדאקטארן, אינטערפעיס אדמיניסטראַטאָרן, סיסאפן, מייבאים, מעדכנים, מייבא, אספקלריה רעדאקטארן
46,589
רעדאגירונגען
ק
החלפת טקסט – " יידן " ב־" אידן "
(קרדיט + קטגוריות) |
ק (החלפת טקסט – " יידן " ב־" אידן ") |
||
| שורה 5: | שורה 5: | ||
זשאבאטינסקי איז געבוירן אין [[אדעס]] (היינט [[אוקראינע]]) צו זיין פאטער יעווגעני (יונה בן צבי) און זיין מוטער חוה (זַ"ק), אן אייניקל פון דעם [[דובנער מגיד]]. ווען זאב איז אלט געווען פינעף יאר איז זיין פאטער נפטר געווארן, און ווען ער איז געווען אלט זיבן יאר, האט זיין מאמע אים געשיקט אין פאלקס גימנאזיע, וואס זייענדיג א ייד, איז שווער געווען צו לערנען, אין אזא פלאץ, ער האט זייער ליב געהאט שפראכן, און ער האט געלערנט [[ענגליש]], [[פראנצויזיש]], [[דייטש]], ווי אויך האט ער געקענט [[איטאליעניש]], [[גריכיש]], [[לאטייניש]] און [[עספעראנטא]], און דאס אלעס אויסער [[יידיש]], [[רוסיש]], און [[העברעיש]], וואס שפעטער אין זיין לעבן, האט ער זיך טאקע בעיקר באשעפטיגט אין איבערטייטשן. | זשאבאטינסקי איז געבוירן אין [[אדעס]] (היינט [[אוקראינע]]) צו זיין פאטער יעווגעני (יונה בן צבי) און זיין מוטער חוה (זַ"ק), אן אייניקל פון דעם [[דובנער מגיד]]. ווען זאב איז אלט געווען פינעף יאר איז זיין פאטער נפטר געווארן, און ווען ער איז געווען אלט זיבן יאר, האט זיין מאמע אים געשיקט אין פאלקס גימנאזיע, וואס זייענדיג א ייד, איז שווער געווען צו לערנען, אין אזא פלאץ, ער האט זייער ליב געהאט שפראכן, און ער האט געלערנט [[ענגליש]], [[פראנצויזיש]], [[דייטש]], ווי אויך האט ער געקענט [[איטאליעניש]], [[גריכיש]], [[לאטייניש]] און [[עספעראנטא]], און דאס אלעס אויסער [[יידיש]], [[רוסיש]], און [[העברעיש]], וואס שפעטער אין זיין לעבן, האט ער זיך טאקע בעיקר באשעפטיגט אין איבערטייטשן. | ||
ער האט נישט פארענדיקט שולע, אבער ער האט פארלאזט [[צאר]]יש [[רוסלאנד]], זאגנדיג אז ער זעט נישט קיין צוקונפט פאר יידן, אין די לאנד, ער איז געפארן קיין [[בערן]], [[שווייץ]], ווי א צייטונג רעפארטער, ער האט גערעדט פאר א גרופע פון יידישע סטודענטן, און ער האט געזאגט, אז די הצלחה פון | ער האט נישט פארענדיקט שולע, אבער ער האט פארלאזט [[צאר]]יש [[רוסלאנד]], זאגנדיג אז ער זעט נישט קיין צוקונפט פאר יידן, אין די לאנד, ער איז געפארן קיין [[בערן]], [[שווייץ]], ווי א צייטונג רעפארטער, ער האט גערעדט פאר א גרופע פון יידישע סטודענטן, און ער האט געזאגט, אז די הצלחה פון אידן וועט נאר זיין אין [[ארץ ישראל]], ער איז נישט געווען צופרידן פון שווייץ, איז ער געפארן לערנען [[געזעץ]], אין [[רוים]], [[איטאליע]], אויך אלס רעפארטער, געזעץ איז אים נישט געווען צום הארצן, האט ער זיך גענומען צו מוזיק, קולטור. ער פלעג שרייבן מיטן [[פסעוודאנים]] "אלטאלענע" (איטאליעניש פאר [[הוידלקע]]). | ||
ער איז צוריק קיין אדעס, און ער האט געשריבן פארשטעלונגען פאר טעאטער, מען האט אים ארעסטירט, און דארט האט ער אנטדעקט, אז רוב ארעסטירטע זענען יידן. | ער איז צוריק קיין אדעס, און ער האט געשריבן פארשטעלונגען פאר טעאטער, מען האט אים ארעסטירט, און דארט האט ער אנטדעקט, אז רוב ארעסטירטע זענען יידן. | ||
| שורה 12: | שורה 12: | ||
== זיין נאציאנאלע ערוועקונג == | == זיין נאציאנאלע ערוועקונג == | ||
אין 1903 איז פארגעקומען א פאגראם אין דובוסארי, א שטעטל אין אדעס גובערניע, ער האט געשיקט בריוון צו די ראשי קהילה, אז זיי זאלן אויפשטעלן א יידישע זעלבסטשוץ ארגאניזאציע. און נאכן גרינדונג, האט ער מיט [[מאיר דיזנגאף]], צוזאמגעשטעלט געלט פאר געווער, נאכן [[קישינעוו פאגראם]], איז ער געקומען צום פולן איבערצייגונג, אז | אין 1903 איז פארגעקומען א פאגראם אין דובוסארי, א שטעטל אין אדעס גובערניע, ער האט געשיקט בריוון צו די ראשי קהילה, אז זיי זאלן אויפשטעלן א יידישע זעלבסטשוץ ארגאניזאציע. און נאכן גרינדונג, האט ער מיט [[מאיר דיזנגאף]], צוזאמגעשטעלט געלט פאר געווער, נאכן [[קישינעוו פאגראם]], איז ער געקומען צום פולן איבערצייגונג, אז אידן מוזן ארויס פון [[גלות]]. | ||
דעמאלט האט ער זיך אריינגעלייגט אינגאנצן אין ציוניזם, זענדיג אין דעם [[בונד]] א פיינט, פארן האלטן אז א סאציאל דעמאקראטישע רוסלאנד, וועט געבן גלייכבארעכטונג צו די יידן, ער איז געווען א דעלעגאט, ביים זעקסטן ציוניסטישן קאנגרעס, ווי ער האט זיך געטראפן מיט [[הערצל]], נאכן קאנגרעס האט ער זיך פארנומען, מיט אויפשטעלן ציוניסטישע שולעס אין רוסלאנד, און אין [[פוילן]], ער האט זיך פארמאסטן אין די וואלן אויף א ציוניסטישע ליסטע, אבער ער איז דורכגעפאלן, ער האט פרובירט זיין הצלחה אין פארשידענע ארבעט, בעיקר אין איבערטייטשן ביכער אויף [[העברעיש]]. | דעמאלט האט ער זיך אריינגעלייגט אינגאנצן אין ציוניזם, זענדיג אין דעם [[בונד]] א פיינט, פארן האלטן אז א סאציאל דעמאקראטישע רוסלאנד, וועט געבן גלייכבארעכטונג צו די יידן, ער איז געווען א דעלעגאט, ביים זעקסטן ציוניסטישן קאנגרעס, ווי ער האט זיך געטראפן מיט [[הערצל]], נאכן קאנגרעס האט ער זיך פארנומען, מיט אויפשטעלן ציוניסטישע שולעס אין רוסלאנד, און אין [[פוילן]], ער האט זיך פארמאסטן אין די וואלן אויף א ציוניסטישע ליסטע, אבער ער איז דורכגעפאלן, ער האט פרובירט זיין הצלחה אין פארשידענע ארבעט, בעיקר אין איבערטייטשן ביכער אויף [[העברעיש]]. | ||
| שורה 32: | שורה 32: | ||
== זיינע ווארענונגען == | == זיינע ווארענונגען == | ||
ווען [[היטלער]] איז געקומען צו די מאכט, אין [[דייטשלאנד]], האט ער געהאלטן אין איין ווארענען אז עס דערנענטערט זיך א טראגעדיע אויפן יידישן פאלק, ער האט געהאט גאנצע פלענער, ווי אזוי ארויף צו ברענגען | ווען [[היטלער]] איז געקומען צו די מאכט, אין [[דייטשלאנד]], האט ער געהאלטן אין איין ווארענען אז עס דערנענטערט זיך א טראגעדיע אויפן יידישן פאלק, ער האט געהאט גאנצע פלענער, ווי אזוי ארויף צו ברענגען אידן קיין פאלעסטינע, נאך די פאגראמען פון תרפ"ט, איז א געוויסער אברהם תהומי, ארויס פון די [[הגנה]], און זשאבאטינסקי האט מיט אים צוזאמען, געגרינדעט די גרופע, וואס וועט ווערן דער אצ"ל, ביי דער אויפשטאנד פון תרצ"ו תרצ"ט, איז ער געווען פארנומען מיט דער פראגע, אויב די בריטישע האבן א לעגאלע רעכט צו געוועלטיגן אין פאלעסטינע, און נאכן [[פיל קאמיסיע]], ברענגנדיג די צאל יידישע אימיגראנטן, צו 75,000 פאר פינעף יאר, האט ער אנגעפאנגען מיט אקטיוויטעטן אויף [[עליה ב']], צו ראטעווען ווי מער אידן מעגליך. | ||
== זיין פלוצלינגע טויט == | == זיין פלוצלינגע טויט == | ||