3
רעדאגירונגען
פארשידענע אינפארמאציאלע דעטאלן, אזוי אויך עטליכע קליינע שפראך טוישונגען
ק (הוספת קישור בינוויקי en:Yeshiva of Nitra) |
(פארשידענע אינפארמאציאלע דעטאלן, אזוי אויך עטליכע קליינע שפראך טוישונגען) |
||
| שורה 1: | שורה 1: | ||
{{Coord|40.707241|-73.959912|display=title}} | {{Coord|40.707241|-73.959912|display=title}} | ||
די '''נייטרא ישיבה''' איז א [[ישיבה]] וואס איז געגרינדעט אין דער שטאט [[נייטרא]], [[סלאוואקיי]], אונטער דער פירערשאפט פון הרב [[רבי שמואל דוד אונגאר]] זצ"ל, און איז נאך דעם [[צווייטע וועלט מלחמה|קריג]] תיכף | די '''נייטרא ישיבה''' איז א [[ישיבה]] וואס איז געגרינדעט אין דער שטאט [[נייטרא]], [[סלאוואקיי]], אונטער דער פירערשאפט פון הרב [[רבי שמואל דוד אונגאר]] זצ"ל, און איז נאך דעם [[צווייטע וועלט מלחמה|קריג]] תיכף ווידערגעעפנט געווארן אויף די [[איניציאטיוו]] פון זיין איידעם [[רבי מיכאל בער ווייסמאנדל]], און איז אנגעפירט געווארן דורך אים, אינאיינעם זיין שוואגער דער זון פון דעם נייטרא רב, הרב [[שלום משה הלוי אונגאר]]. | ||
== די ישיבה אין דער היים == | ==די ישיבה אין דער היים== | ||
ווען דער נייטרער רב הרב שמואל דוד אונגאר איז געווארן רב אין טירנוי האט ער דערביי אויך | ווען דער נייטרער רב הרב שמואל דוד אונגאר איז געווארן רב אין טירנוי האט ער דערביי אויך געגרינדעט די ישיבה, באקומענדיג שטיצע פון זיין פעטער און רבי'ן ר' נח ברוך פישער, און ער האט גאר שיין מצליח געווען מיט די ישיבה, האבנדיג פילע עילויים און מתמידים אין ישיבה. | ||
ווען די קהילה אין נייטרא האבן געוואלט אז דער רב זאל אריבערקומען ווערן רב אין נייטרא, האבן זיי זיך אונטערגענומען צו שטיצן די ישיבה מיט א ברייטער האנט, און אזוי ארום האט זיך די ישיבה'ס נאמען גאר שטארק געהויבן, און די '''נייטרא ישיבה''' איז געווארן א אויסגערופענע גוטע ישיבה איבער גאנץ אייראפע. | ווען די קהילה אין נייטרא האבן געוואלט אז דער רב זאל אריבערקומען ווערן רב אין נייטרא, האבן זיי זיך אונטערגענומען צו שטיצן די ישיבה מיט א ברייטער האנט, און אזוי ארום האט זיך די ישיבה'ס נאמען גאר שטארק געהויבן, און די '''נייטרא ישיבה''' איז געווארן א אויסגערופענע גוטע ישיבה איבער גאנץ אייראפע. | ||
== די ישיבה ווערט אויפגעלעזט == | ==די ישיבה ווערט אויפגעלעזט== | ||
אין דער צייט ווען די דייטשן האבן אינוואדירט סלאוואקיי אין יאר [[תש"ב]] זענען רוב ישיבות און תורה צענטערן איבערן לאנד געווען געצווינגען אפצושפארן זייערע טויערן, די נייטרא ישיבה האט אבער באקומען פון די רעגירונג א באשיצטע סטאטוס א שטייגער ווי א שפיטאל, דורך פראטעקציע, און אזוי ארום האט זיך דער קול תורה אין ישיבה געצויגן ביז די סאמע הויכפונקט פון די צרות, אום אלול [[תש"ד]], וואס דאן האט זיך די ישיבה געשלאסן אויף עטליכע מאנאטן, ביז דער ענדע פונעם קריג. | אין דער צייט ווען די דייטשן האבן אינוואדירט סלאוואקיי אין יאר [[תש"ב]] זענען רוב ישיבות און תורה צענטערן איבערן לאנד געווען געצווינגען אפצושפארן זייערע טויערן, די נייטרא ישיבה האט אבער באקומען פון די רעגירונג א באשיצטע סטאטוס א שטייגער ווי א שפיטאל, דורך פראטעקציע, און אזוי ארום האט זיך דער קול תורה אין ישיבה געצויגן ביז די סאמע הויכפונקט פון די צרות, אום אלול [[תש"ד]], וואס דאן האט זיך די ישיבה געשלאסן אויף עטליכע מאנאטן, ביז דער ענדע פונעם קריג. | ||
== די ווידער ערעפענונג פון דער ישיבה == | ==די ווידער ערעפענונג פון דער ישיבה== | ||
באלד אין חודש אייר [[תש"ה]], קארגע אכט חדשים נאך וואס די ישיבה איז געצווינגען געווארן זיך צו שליסן, איז דער נייטרער רב'ס זון ר' [[שלום משה הלוי אונגאר]] שוין צוריק אנגעקומען קיין נייטרא, און האט באלד מיטן צוריקקער ווידער ערעפנט די נייטרא ישיבה. | באלד אין חודש אייר [[תש"ה]], קארגע אכט חדשים נאך וואס די ישיבה איז געצווינגען געווארן זיך צו שליסן, איז דער נייטרער רב'ס זון ר' [[שלום משה הלוי אונגאר]] שוין צוריק אנגעקומען קיין נייטרא, און האט באלד מיטן צוריקקער ווידער ערעפנט די נייטרא ישיבה. | ||
עטליכע חדשים שפעטער זעענדיג אז אין נייטרא וועט מען שוין קיין אידישקייט נישט קענען ווידער איינפלאנצן, האט ער באשלאסן זיך צו קערן אויף [[ניו יארק]] אויפן רוף פון ר' [[רבי מיכאל בער ווייסמאנדל]] און נאך עטליכע פריערדיגע נייטרא תלמידים. | עטליכע חדשים שפעטער זעענדיג אז אין נייטרא וועט מען שוין קיין אידישקייט נישט קענען ווידער איינפלאנצן, האט ער באשלאסן זיך צו קערן אויף [[ניו יארק]] אויפן רוף פון ר' [[רבי מיכאל בער ווייסמאנדל]] און נאך עטליכע פריערדיגע נייטרא תלמידים. | ||
עס איז וויכטיג אנצומערקן אז יארן פארן קריג האט דער נייטרער רב הרב [[רבי שמואל דוד אונגאר]] געהאט א דיון צו ער זאל אננעמען דאס רבנות שטעלע אין נייטרא און איבערלאזן טירנוי, האט ער זיך דאן אנגערופן צו | עס איז וויכטיג אנצומערקן אז יארן פארן קריג האט דער נייטרער רב הרב [[רבי שמואל דוד אונגאר]] געהאט א דיון צו ער זאל אננעמען דאס רבנות שטעלע אין נייטרא און איבערלאזן טירנוי, האט ער זיך דאן אנגערופן צו זיין איידעם רבי מיכאל בער ווייסמאנדל "מיין הארץ זאגט מיר אז עס וועט קומען א צייט וואס אין גאנץ אייראפע וועט נישט זיין קיין תורה און נאר אין נייטרא וועט זיין תורה, און איך וויל דעמאלס דארט זיין", און די ווערטער זענען טאקע צושטאנד געקומען אין די שווערע יארן פון תש"ב ביז תש"ד ווען איבעראל האט מען שוין אהיימגעשיקט די ישיבה לייט צו זייערע וואוין ערטער און נאר אין נייטרא האט מען נאך ממשיך געווען מיט די סדרי הישיבה. | ||
== די ישיבה אין גלות == | ==די ישיבה אין גלות== | ||
אזוי ווי אין סלאוואקיי האט מען נישט געקענט בלייבן, צוליב די קאמוניזם וואס האט איבערגענומען די גאנצע ווירטשאפט, האט די ישיבה זיך אויפגעהויבן אין געגאנגען אין [[גלות]] מיטן ציל אנצוקומען קיין [[אמעריקע]]. | אזוי ווי אין סלאוואקיי האט מען נישט געקענט בלייבן, צוליב די קאמוניזם וואס האט איבערגענומען די גאנצע ווירטשאפט, האט די ישיבה זיך אויפגעהויבן אין געגאנגען אין [[גלות]] מיטן ציל אנצוקומען קיין [[אמעריקע]]. | ||
| שורה 24: | שורה 24: | ||
די ערשטע סטאנציע איז געווען אין דער [[שטאט]] [[ווערסיי]], [[פראנקרייך]], דארטן האט זיך די ישיבה אויפגעהאלטן פאר א תקופה. | די ערשטע סטאנציע איז געווען אין דער [[שטאט]] [[ווערסיי]], [[פראנקרייך]], דארטן האט זיך די ישיבה אויפגעהאלטן פאר א תקופה. | ||
== די ישיבה קומט אן קיין אמעריקע == | ==די ישיבה קומט אן קיין אמעריקע== | ||
===וויליאמסבורג די ערשטע סטאנציע פון דער ישיבה=== | |||
===סאמערוויל=== | |||
=== סאמערוויל === | |||
די ערשטע סטאנציע פון די ישיבה אינדרויסן פון שטאט איז געווען אין [[סאמערוויל]], דארטן האט זיך די ישיבה אויפגעהאלטן אויף איין יאר, אנצינד רעדט מען פון שנת [[תש"ז]]. | די ערשטע סטאנציע פון די ישיבה אינדרויסן פון שטאט איז געווען אין [[סאמערוויל]], דארטן האט זיך די ישיבה אויפגעהאלטן אויף איין יאר, אנצינד רעדט מען פון שנת [[תש"ז]]. | ||
| שורה 39: | שורה 38: | ||
דער סאטמארער רב איז דארטן למעשה פארבליבן דעם גאנצן זומער, און ער איז ערשט צוריק געפארן אויף די ימים נוראים אין שטאט אריין. | דער סאטמארער רב איז דארטן למעשה פארבליבן דעם גאנצן זומער, און ער איז ערשט צוריק געפארן אויף די ימים נוראים אין שטאט אריין. | ||
=== סאמערוויל ארבעט זיך נישט אויס === | ===סאמערוויל ארבעט זיך נישט אויס=== | ||
ווייל ס'איז נאר געווען א געדינגענע פלאץ | ווייל ס'איז נאר געווען א געדינגענע פלאץ, און צוליב אנטיסעמעטיזם פון די שכנים. | ||
=== דער יישוב אין מאונט קיסקא === | ===דער יישוב אין מאונט קיסקא=== | ||
די ישיבה האט זיך אריבערגעצויגן קיין מאונט קיסקא צום [[נייטרא יישוב]] אין יאר תש"ח. | די ישיבה האט זיך אריבערגעצויגן קיין מאונט קיסקא צום [[נייטרא יישוב]] אין יאר תש"ח. | ||
די ישיבה האט פארמאגט אירע גרויסע ראשי ישיבות: | די ישיבה האט פארמאגט אירע גרויסע ראשי ישיבות: | ||
* [[רבי שמואל דוד אונגאר]] בעל נאות דשא | *[[רבי שמואל דוד אונגאר]] בעל נאות דשא | ||
* רבי חיים [[רבי מיכאל בער ווייסמאנדל]] | *רבי חיים [[רבי מיכאל בער ווייסמאנדל]] | ||
* [[רבי שלום משה הלוי אונגאר]] בעל משאת משה, דער נייטרא רב | *[[רבי שלום משה הלוי אונגאר]] בעל משאת משה, דער נייטרא רב | ||
* רבי יעקב הארנשטיין | *רבי יעקב הארנשטיין | ||
רבי יצחק זאב מאיער, בעל מהרש"א הארוך | רבי יצחק זאב מאיער, בעל מהרש"א הארוך | ||
[[רבי יונה פארסט]], לאנגיעריגע ראש ישיבה | [[רבי יונה פארסט]], לאנגיעריגע ראש ישיבה | ||
| שורה 60: | שורה 59: | ||
רבי יוסף עמרם ווייסמאנדל ז"ל א זון פון [[רבי מיכאל בער ווייסמאנדל]] | רבי יוסף עמרם ווייסמאנדל ז"ל א זון פון [[רבי מיכאל בער ווייסמאנדל]] | ||
[[רבי אברהם שאהר]] | [[רבי אברהם שאהר]] | ||
* [[רבי מאיר צוויבל]] | *[[רבי מאיר צוויבל]] | ||
== די ישיבה היינט == | ==די ישיבה היינט== | ||
אזוי ווי די ישיבה איז געפירט געווארן דורך צוויי משפחות, איז שפעטער אויסגעקומען אז עס איז צוטיילט געווארן אין צוויי באזונדערע ישיבות. איינע פון די היינטיגע ישיבות איז אנגעפירט דורך היינטיגן נייטרא רב, [[רבי שמואל דוד הלוי אונגאר]], אין די צווייטע איז אנגעפירט דורך ר' מיכאל בער, אן אייניקל פונם אלטן ראש ישיבה [[רבי מיכאל בער ווייסמאנדל]]. | אזוי ווי די ישיבה איז געפירט געווארן דורך צוויי משפחות, איז שפעטער אויסגעקומען אז עס איז צוטיילט געווארן אין צוויי באזונדערע ישיבות. איינע פון די היינטיגע ישיבות איז אנגעפירט דורך היינטיגן נייטרא רב, [[רבי שמואל דוד הלוי אונגאר]], אין די צווייטע איז אנגעפירט דורך ר' מיכאל בער, אן אייניקל פונם אלטן ראש ישיבה [[רבי מיכאל בער ווייסמאנדל]]. | ||