אונטערשייד צווישן ווערסיעס פון "רוי:דעריוואטיוו"

ק
החלפת טקסט – "{{דעסקריפציע||ענגליש=" ב־"{{דעסקריפציע||ענגליש = "
ק (טשעקטי און אנדערע רייניגונג, typos fixed: ײַ ← יי (8))
ק (החלפת טקסט – "{{דעסקריפציע||ענגליש=" ב־"{{דעסקריפציע||ענגליש = ")
 
(10 מיטלסטע ווערסיעס פון 4 באַניצער נישט געוויזן.)
שורה 1: שורה 1:
{{דעסקריפציע||ענגליש = operation in calculus|העב=מושג בחשבון אינפיניטסימלי|דייטש=Begriff der Mathematik|}}
[[File:Tangent to a curve.svg|thumb|אַ פונקציע ([[שוואַרץ]]) מיט זיין באַריר־לינע ([[רויט]]). דער באַרגנייג פון דער באַריר־לינע איז דער דעריוואַטיוו.]]
[[File:Tangent to a curve.svg|thumb|אַ פונקציע ([[שוואַרץ]]) מיט זיין באַריר־לינע ([[רויט]]). דער באַרגנייג פון דער באַריר־לינע איז דער דעריוואַטיוו.]]


שורה 23: שורה 24:
ווען <math> x_1,x_2</math> זענעך נאָענט איז <math> a(x_1,x_2) </math> בערך דער באַרגנייג אויף דער באַריר־לינע. באַניצנדיק [[קאלקולוס|קאַלקולוס]] קענען מיר ניצן א [[גרעניץ (מאטעמאטיק)|גרעניץ]] כּדי גורם זיין <math> x_2 \to x_1</math>. בכן איז <math> a=a(x_1) </math> אַן איינבאַטרעפיקע פונקציע. מ'רופט <math>a(x) </math> דעם דעריוואַטיוו פון <math> f(x) </math>.
ווען <math> x_1,x_2</math> זענעך נאָענט איז <math> a(x_1,x_2) </math> בערך דער באַרגנייג אויף דער באַריר־לינע. באַניצנדיק [[קאלקולוס|קאַלקולוס]] קענען מיר ניצן א [[גרעניץ (מאטעמאטיק)|גרעניץ]] כּדי גורם זיין <math> x_2 \to x_1</math>. בכן איז <math> a=a(x_1) </math> אַן איינבאַטרעפיקע פונקציע. מ'רופט <math>a(x) </math> דעם דעריוואַטיוו פון <math> f(x) </math>.


דער דעריוואַטיוו ווערט אָנגעשריבן אין [[מאטעמאטישע נאטאציע|מאַטעמאַטישער נאָטאַציע]] ווי <math> f'(x) </math> צי <math> \frac{d}{dx} f(x) </math>. טאָ מע שרייבט:
דער דעריוואַטיוו ווערט אָנגעשריבן אין [[מאטעמאטישע נאטאציע|מאַטעמאַטישער נאָטאַציע]] ווי <math> f'(x) </math> צי <math> \frac{d}{dx} f(x) </math>. טאָ מען שרייבט:


:<math>\begin{align}
:<math>\begin{align}
שורה 33: שורה 34:


== דעריוואַטיוו טעאָרעמען ==
== דעריוואַטיוו טעאָרעמען ==
פאַראַן כּלערליי כּללים וואָס העלפן אונדז צו געפינען דעם דעריוואַטיוו.
פארהאן כּלערליי כּללים וואָס העלפן אונז צו געפינען דעם דעריוואַטיוו.


===כּפלען מיט א שטענדיקער גרייס===
===כּפלען מיט א שטענדיקער גרייס===
שורה 64: שורה 65:




== בײַשפּילן ==
== ביישפּילן ==


=== קוואַדראַטישע פונקציע ===
=== קוואַדראַטישע פונקציע ===
שורה 79: שורה 80:
\end{align} </math>
\end{align} </math>


אָדער זינט <math>\frac{d}{dx} x=1 </math> (זעט "דעפיניציע“ אין דער הייך), פּראָדוקט־כּלל באַווייזט
אָדער זינט <math>\frac{d}{dx} x=1 </math> (זעט "דעפיניציע" אין דער הייך), פּראָדוקט־כּלל באַווייזט


:<math>\begin{align}
:<math>\begin{align}
שורה 99: שורה 100:


[[קאַטעגאָריע:מאטעמאטיק]]
[[קאַטעגאָריע:מאטעמאטיק]]
[[קאַטעגאָריע:אומבאקוקט]]
[[קאַטעגאָריע:אויף יידיש]]
[[קאַטעגאָריע:אויף יידיש]]  
[[קאַטעגאָריע:וויכטיגע ארטיקלען]]
{{קרד/ויקי/יידיש}}
{{קרד/ויקי/יידיש}}
[[he:נגזרת]]