מייבאים כמותיים, בדוקי עריכות אוטומטית, ביוראקראטן, אינטערפעיס רעדאקטארן, emailconfirmed, אינטערפעיס אדמיניסטראַטאָרן, מנטרים, סיסאפן, צוות טכני, מייבאים, מעדכנים, אספקלריה רעדאקטארן
102,362
רעדאגירונגען
ק
החלפת טקסט – "({{היברובוקס|{{אוצר החכמה\|)(.*?)עמוד=(.*?)}}" ב־"$1$2page=$3}}"
ק (←מחבר: אינערליכע לינקס) |
ק (החלפת טקסט – "({{היברובוקס|{{אוצר החכמה\|)(.*?)עמוד=(.*?)}}" ב־"$1$2page=$3}}") |
||
| שורה 15: | שורה 15: | ||
==נאמען== | ==נאמען== | ||
אנדייטונגען צום נאמען פונעם ספר "תשב"ץ", ערשיינט שוין אינעם ספר אליין{{הערה|זע אין סי' צ' וסי' של"ח.}}, און לויט עטליכע [[כתב יד (העתק)|מאנוסקריפטן]] פונעם חיבור, איז דער נאמען גאר געגעבן געווארן דורכן מהר"ם זעלבסט{{הערה|שם=אנגל10|{{אוצר החכמה|שלמה אנגל|"בשער הספר"|169547|אין '''תשב"ץ קטן''', מהדורת [[מכון ירושלים]], ירושלים תשע"א, זייט 10|| | אנדייטונגען צום נאמען פונעם ספר "תשב"ץ", ערשיינט שוין אינעם ספר אליין{{הערה|זע אין סי' צ' וסי' של"ח.}}, און לויט עטליכע [[כתב יד (העתק)|מאנוסקריפטן]] פונעם חיבור, איז דער נאמען גאר געגעבן געווארן דורכן מהר"ם זעלבסט{{הערה|שם=אנגל10|{{אוצר החכמה|שלמה אנגל|"בשער הספר"|169547|אין '''תשב"ץ קטן''', מהדורת [[מכון ירושלים]], ירושלים תשע"א, זייט 10||page=7}}.}}. דער [[רבי משה מטראני|מבי"ט]] ברענגט אז דער חיבור הייסט "תשב"ץ", ווייל עס איז [[ראשי תיבות]] "'''ת'''שובת '''ש'''משון '''ב'''ן '''צ'''דוק"{{הערה|שם=מביט|[[רבי משה מטראני]], שו"ת '''המבי"ט''', חלק א', סימן ר"צ, פון א "כתיבה גסה אשכנזית" ביי דער ענדע פון א העתק פונעם תשב"ץ קטן.}}. עס ווערט גערופן "תשב"ץ קטן", כדי עס פונאנדערצושיידן פונעם "שו"ת תשב"ץ" פון [[רבי שמעון בן צמח דוראן]]. | ||
== מחבר == | == מחבר == | ||
דער מחבר איז געווען א תלמיד מובהק פונעם [[מהר"ם מראטנבערג]], אבער זיין פערזענליכע אידענטיטעט איז נישט קלאר. פארהאן וואס האבן געשריבן אז זיין נאמען איז "שמשון"{{הערה|שם=מביט}}{{הערה|[[רבי חיים יוסף דוד אזולאי]], '''[[שם הגדולים]]''', אות ש', סעיף קפ"ז, בשם א העתק פון א כתב יד פונעם תשב"ץ און בשם [[רבי אברהם זכות]] אין זיין [[ספר יוחסין השלם]].}}, פארהאן וואס שרייבן אז זיין נאמען איז "שמואל"{{הערה|זעט: שער מהדורת הספר תשב"ץ קטן, קרמונה שט"ז; [[רבי משה מאט]], '''[[מטה משה (ספר)|מטה משה]]''', סימן ר"ע; [[רבי דוד קונפורטי]], '''קורא הדורות''', דף כ"ד.}}, און אנדערע שרייבן אז זיין נאמען איז "שמעון"{{הערה|הוספות פון דער [[רמ"א]] צום [[ספר יוחסין השלם]], ביים ענדע ספר.}}. דער נאמען "שמשון" איז די מערסטע פארשפרייט צווישן די ציטאטן אין די [[פוסק]]ים און אזוי איז אויך מכריע דער [[חיד"א]]{{הערה|החיד"א, '''[[שם הגדולים]]''', אות ש', סעיף קפ"ז.}}. אין תשב"ץ קטן איז פארהאן א תשובה פונעם מהר"ם מראטנבערג, וואו ער דערמאנט עמיצן מיטן נאמען "חברנו הרב שמשון"{{הערה|[[שית:Tashbetz_Katan/400|'''תשב"ץ קטן''', סי' ת']]}}, און עס זענען דא וואס אידענטיפיצירן אים אלס רבי שמשון בן צדוק, תלמיד פונעם מהר"ם און מחבר פונעם ספר{{הערה|שם=אנגל10}}. | דער מחבר איז געווען א תלמיד מובהק פונעם [[מהר"ם מראטנבערג]], אבער זיין פערזענליכע אידענטיטעט איז נישט קלאר. פארהאן וואס האבן געשריבן אז זיין נאמען איז "שמשון"{{הערה|שם=מביט}}{{הערה|[[רבי חיים יוסף דוד אזולאי]], '''[[שם הגדולים]]''', אות ש', סעיף קפ"ז, בשם א העתק פון א כתב יד פונעם תשב"ץ און בשם [[רבי אברהם זכות]] אין זיין [[ספר יוחסין השלם]].}}, פארהאן וואס שרייבן אז זיין נאמען איז "שמואל"{{הערה|זעט: שער מהדורת הספר תשב"ץ קטן, קרמונה שט"ז; [[רבי משה מאט]], '''[[מטה משה (ספר)|מטה משה]]''', סימן ר"ע; [[רבי דוד קונפורטי]], '''קורא הדורות''', דף כ"ד.}}, און אנדערע שרייבן אז זיין נאמען איז "שמעון"{{הערה|הוספות פון דער [[רמ"א]] צום [[ספר יוחסין השלם]], ביים ענדע ספר.}}. דער נאמען "שמשון" איז די מערסטע פארשפרייט צווישן די ציטאטן אין די [[פוסק]]ים און אזוי איז אויך מכריע דער [[חיד"א]]{{הערה|החיד"א, '''[[שם הגדולים]]''', אות ש', סעיף קפ"ז.}}. אין תשב"ץ קטן איז פארהאן א תשובה פונעם מהר"ם מראטנבערג, וואו ער דערמאנט עמיצן מיטן נאמען "חברנו הרב שמשון"{{הערה|[[שית:Tashbetz_Katan/400|'''תשב"ץ קטן''', סי' ת']]}}, און עס זענען דא וואס אידענטיפיצירן אים אלס רבי שמשון בן צדוק, תלמיד פונעם מהר"ם און מחבר פונעם ספר{{הערה|שם=אנגל10}}. | ||
רבי שמשון האט אויך פארפאסט - צוזאמען מיט אן אנדער תלמיד פונעם מהר"ם, רבי מאיר הכהן מראטנבערג, די [[הגהות מיינוניות]] אויף [[משנה תורה]] פונעם [[רמב"ם]], א חיבור אין וועלכן עס ווערן אויסגעשמועסט די שיטות פון די חכמי אשכנז און בעלי התוספות אויף די באהאנדלטע נושאים. רבי שמשון איז נפטר געווארן אין [[ה'ע"ב]]{{הערה|{{היברובוקס|[[רבי אברהם זכות]]|ספר יוחסין|11550|| | רבי שמשון האט אויך פארפאסט - צוזאמען מיט אן אנדער תלמיד פונעם מהר"ם, רבי מאיר הכהן מראטנבערג, די [[הגהות מיינוניות]] אויף [[משנה תורה]] פונעם [[רמב"ם]], א חיבור אין וועלכן עס ווערן אויסגעשמועסט די שיטות פון די חכמי אשכנז און בעלי התוספות אויף די באהאנדלטע נושאים. רבי שמשון איז נפטר געווארן אין [[ה'ע"ב]]{{הערה|{{היברובוקס|[[רבי אברהם זכות]]|ספר יוחסין|11550||page=264}}}}. | ||
==הינטערגרונט== | ==הינטערגרונט== | ||
| שורה 28: | שורה 28: | ||
==געבוי און אינהאלט== | ==געבוי און אינהאלט== | ||
דער חיבור אנטהאלט פסקים פונעם [[מהר"ם מראטנבערג]] אין פארשידענע נושאים, ווען אין רוב געדרוקטע אויסגאבן פונעם ספר שטייט די צאל סימנים ביי 590. אינעם אריגינעלן חיבור זענען געווען ווייניגער סימנים; די צוגעלייגטע שטאמען פון פארשידענע פלעצער. זיין שטארקע פארשפּרייטונג האט געברענגט דערצו אז אסאך האבן צוגעלייגט צו די שולי הגליון פארשידענע הגהות און הוספות, און דיע זענען צוגעלייגט געווארן צום חיבור דורך די פארשידענע מעתיקים. אזוי אויך די סדר הסימנים טוישט זיך צווישן די פילע מאנוסקריפּטן{{הערה|שם=אנגל12|{{אוצר החכמה|שלמה אנגל|"בשער הספר"|169547|אין '''תשב"ץ קטן''', מהדורת [[מכון ירושלים]], ירושלים תשע"א, עמ' 12|| | דער חיבור אנטהאלט פסקים פונעם [[מהר"ם מראטנבערג]] אין פארשידענע נושאים, ווען אין רוב געדרוקטע אויסגאבן פונעם ספר שטייט די צאל סימנים ביי 590. אינעם אריגינעלן חיבור זענען געווען ווייניגער סימנים; די צוגעלייגטע שטאמען פון פארשידענע פלעצער. זיין שטארקע פארשפּרייטונג האט געברענגט דערצו אז אסאך האבן צוגעלייגט צו די שולי הגליון פארשידענע הגהות און הוספות, און דיע זענען צוגעלייגט געווארן צום חיבור דורך די פארשידענע מעתיקים. אזוי אויך די סדר הסימנים טוישט זיך צווישן די פילע מאנוסקריפּטן{{הערה|שם=אנגל12|{{אוצר החכמה|שלמה אנגל|"בשער הספר"|169547|אין '''תשב"ץ קטן''', מהדורת [[מכון ירושלים]], ירושלים תשע"א, עמ' 12||page=9}}.}}. | ||
מערסטנס פסקים זענען געשריבן געווארן דורך רבי שמשון על סמך הנהגות וואס ער האט געזען אדער הלכות וואס ער האט געהערט פונעם מהר"ם, און טייל פון זיי זענען פסקים וואס זענען מנוסח געווארן דורך דער מהר"ם אליין. דער חיבור איז געשריבן געווארן אין דער תקופה וואס דער מהר"ם האט זיך אויפגעהאלטן אין טורמע אינעם קעניגליכן שלאס אין שטאט [[איינזיסהיים]] {{אנ|Ensisheim}}{{הערה|שם=מביט}}{{הערה|[[החיד"א]], '''[[שם הגדולים]]''', אות ש', סעיף קפ"ז; און נאך. דער דעטאל ערשיינט אויך אויפ'ן דעקל פון מהדורת לבוב תרי"ח. אבער ערשיינט נישט אין אלע מאנוסקריפט קאפיעס פונעם חיבור, און אויך אינעם ערשטן מהדורה (קרמונה שט"ז).}}. | מערסטנס פסקים זענען געשריבן געווארן דורך רבי שמשון על סמך הנהגות וואס ער האט געזען אדער הלכות וואס ער האט געהערט פונעם מהר"ם, און טייל פון זיי זענען פסקים וואס זענען מנוסח געווארן דורך דער מהר"ם אליין. דער חיבור איז געשריבן געווארן אין דער תקופה וואס דער מהר"ם האט זיך אויפגעהאלטן אין טורמע אינעם קעניגליכן שלאס אין שטאט [[איינזיסהיים]] {{אנ|Ensisheim}}{{הערה|שם=מביט}}{{הערה|[[החיד"א]], '''[[שם הגדולים]]''', אות ש', סעיף קפ"ז; און נאך. דער דעטאל ערשיינט אויך אויפ'ן דעקל פון מהדורת לבוב תרי"ח. אבער ערשיינט נישט אין אלע מאנוסקריפט קאפיעס פונעם חיבור, און אויך אינעם ערשטן מהדורה (קרמונה שט"ז).}}. | ||
| שורה 42: | שורה 42: | ||
==אויפלאגעס== | ==אויפלאגעס== | ||
דער ספר תשב"ץ קטן איז געווארן קאפירט אין כתב יד פילע מאל, צווישן זיי כתב יד ווארשע 7/258, כתב יד קעימברידזש 1/800, כתב יד פאריז 2/643, און נאך{{הערה|פאר א ליסטע פון נאך כתבי יד זעט: {{אוצר החכמה|שלמה אנגל|תשב"ץ קטן|169547|מהדורת [[מכון ירושלים]], ירושלים תשע"א, עמ' 13–14| | דער ספר תשב"ץ קטן איז געווארן קאפירט אין כתב יד פילע מאל, צווישן זיי כתב יד ווארשע 7/258, כתב יד קעימברידזש 1/800, כתב יד פאריז 2/643, און נאך{{הערה|פאר א ליסטע פון נאך כתבי יד זעט: {{אוצר החכמה|שלמה אנגל|תשב"ץ קטן|169547|מהדורת [[מכון ירושלים]], ירושלים תשע"א, עמ' 13–14|page=10|כותרת=בשער הספר}}. סך הכל געפינט זיך ארום 120 כתבי יד.}}. | ||
אויך איז עס געדרוקט געווארן אסאך מאל און אין פארשידענע אויסגאבן: | אויך איז עס געדרוקט געווארן אסאך מאל און אין פארשידענע אויסגאבן: | ||
* {{היברובוקס||מהדורת קרימונא, איטאליע שט"ז|44509}} – דער ערשטער דרוק אויפלאגע פונעם חיבור, געדרוקט געווארן ארום 250 יאר נאכ'ן געשריבן ווערן, אינעם וויצינצו קונטי דרוק. פון די מהדורה און ווייטער האט דער ספר אנטהאלטן 590 סימנים. | * {{היברובוקס||מהדורת קרימונא, איטאליע שט"ז|44509}} – דער ערשטער דרוק אויפלאגע פונעם חיבור, געדרוקט געווארן ארום 250 יאר נאכ'ן געשריבן ווערן, אינעם וויצינצו קונטי דרוק. פון די מהדורה און ווייטער האט דער ספר אנטהאלטן 590 סימנים. | ||
| שורה 53: | שורה 53: | ||
* {{אוצר החכמה||מהדורת ווארשא תרס"א|101454}} – אנטהאלט פירוש "שבעת הנרות" פון [[רבי משה בצלאל לוריא]]. געדרוקט דורך יעקב זאב אונטערהענדלער. | * {{אוצר החכמה||מהדורת ווארשא תרס"א|101454}} – אנטהאלט פירוש "שבעת הנרות" פון [[רבי משה בצלאל לוריא]]. געדרוקט דורך יעקב זאב אונטערהענדלער. | ||
* {{אוצר החכמה||מהדורת ירושלים תשל"ד|172298}} – פאטאגראף אויסגאבע פון מהדורת ווארשא תרס"א מיט'ן פירוש שבעת הנרות, אין צוגאב פון עטליכע השמטות והוספות, הערות [[רבי ירוחם פישל פערלא]], און הערות וביאורים (בסוף הכרך הודפס נספח של קונטרס בעניין אחר) | * {{אוצר החכמה||מהדורת ירושלים תשל"ד|172298}} – פאטאגראף אויסגאבע פון מהדורת ווארשא תרס"א מיט'ן פירוש שבעת הנרות, אין צוגאב פון עטליכע השמטות והוספות, הערות [[רבי ירוחם פישל פערלא]], און הערות וביאורים (בסוף הכרך הודפס נספח של קונטרס בעניין אחר) | ||
* {{אוצר החכמה|מהדורת מכון תורה שבכתב|ירושלים תשס"ה|191291}}, אין צוגאב פון א מבוא און הערות, געדרוקט געווארן לויט'ן טעקסט פון א [[כתב יד (העתק)|כתב יד]] וואס איז געווען ביי [[רבי יהודה בן אליעזר הלוי מינץ|מהר"י מינץ]] און [[רבי יוסף קארו|דער בית יוסף]], און מעגליך אז דער טעקסט האט זיך אויך געפונען ביים [[רבי שלמה לוריא|מהרש"ל]]. דער מהדורה אנטהאלט אויך די הערות פון ר"י פערלא. אין דעם מהדורה ערשיינט נייע סימנים וואס זענען נישט פונעם מהר"ם, נאר א ליקוט פון ווערטער פונעם [[ראבי"ה]]{{הערה|שם=אנגל11|{{אוצר החכמה|שלמה אנגל|"בשער הספר"|169547|בתוך '''תשב"ץ קטן''', מהדורת [[מכון ירושלים]], ירושלים תשע"א, עמ' 11|| | * {{אוצר החכמה|מהדורת מכון תורה שבכתב|ירושלים תשס"ה|191291}}, אין צוגאב פון א מבוא און הערות, געדרוקט געווארן לויט'ן טעקסט פון א [[כתב יד (העתק)|כתב יד]] וואס איז געווען ביי [[רבי יהודה בן אליעזר הלוי מינץ|מהר"י מינץ]] און [[רבי יוסף קארו|דער בית יוסף]], און מעגליך אז דער טעקסט האט זיך אויך געפונען ביים [[רבי שלמה לוריא|מהרש"ל]]. דער מהדורה אנטהאלט אויך די הערות פון ר"י פערלא. אין דעם מהדורה ערשיינט נייע סימנים וואס זענען נישט פונעם מהר"ם, נאר א ליקוט פון ווערטער פונעם [[ראבי"ה]]{{הערה|שם=אנגל11|{{אוצר החכמה|שלמה אנגל|"בשער הספר"|169547|בתוך '''תשב"ץ קטן''', מהדורת [[מכון ירושלים]], ירושלים תשע"א, עמ' 11||page=8}}}}. | ||
* מהדורת [[מכון ירושלים]] - {{אוצר החכמה||ירושלים תשע"א|169547}}, בתוספת מבוא, הערות, מקבילות (מדברי הראשונים בני אותה התקופה, ובעיקר מבית מדרשו של המהר"ם) והשלמות, עם [[מפתח עניינים]]. מהדורה זו מבוססת על הדפוס הראשון (קרמונה שט"ז), עם מדור "שינויי נוסחאות" להשוואה מול מספר כתבי יד{{הערה|על כך, ועוד, ראו: {{אוצר החכמה|שלמה אנגל|"בשער הספר"|169547|בתוך '''תשב"ץ קטן''', מהדורת [[מכון ירושלים]], ירושלים תשע"א, עמ' 13–15|| | * מהדורת [[מכון ירושלים]] - {{אוצר החכמה||ירושלים תשע"א|169547}}, בתוספת מבוא, הערות, מקבילות (מדברי הראשונים בני אותה התקופה, ובעיקר מבית מדרשו של המהר"ם) והשלמות, עם [[מפתח עניינים]]. מהדורה זו מבוססת על הדפוס הראשון (קרמונה שט"ז), עם מדור "שינויי נוסחאות" להשוואה מול מספר כתבי יד{{הערה|על כך, ועוד, ראו: {{אוצר החכמה|שלמה אנגל|"בשער הספר"|169547|בתוך '''תשב"ץ קטן''', מהדורת [[מכון ירושלים]], ירושלים תשע"א, עמ' 13–15||page=10}}.}}. | ||
* {{היברובוקס||מהדורת ירושלים תשע"ה|59358}} - פאטאגראף אויפלאגע פון מהדורת ווארשא תרס"א ע"פ שבעת הנרות, בתוספת הערות סוף פונעם ספר דורך הרב שמריהו שולמאן און הרב חיים שולמאן | * {{היברובוקס||מהדורת ירושלים תשע"ה|59358}} - פאטאגראף אויפלאגע פון מהדורת ווארשא תרס"א ע"פ שבעת הנרות, בתוספת הערות סוף פונעם ספר דורך הרב שמריהו שולמאן און הרב חיים שולמאן | ||
| שורה 62: | שורה 62: | ||
==ביבליאגראפיע== | ==ביבליאגראפיע== | ||
* {{אוצר החכמה|שלמה אנגל|תשב"ץ קטן|169547|מהדורת [[מכון ירושלים]], ירושלים תשע"א, עמ' 9–15| | * {{אוצר החכמה|שלמה אנגל|תשב"ץ קטן|169547|מהדורת [[מכון ירושלים]], ירושלים תשע"א, עמ' 9–15|page=6|כותרת=בשער הספר|סופיקס=יא}} | ||
* [[אפרים אלימלך אורבך]], '''בעלי התוספות''', כרך א | * [[אפרים אלימלך אורבך]], '''בעלי התוספות''', כרך א | ||
* {{גדולי ישראל|ד|12|ר' מאיר (בר' ברוך) מרוטנבורג (מהר"ם מרוטנבורג)|עמודים=1018–1028}} | * {{גדולי ישראל|ד|12|ר' מאיר (בר' ברוך) מרוטנבורג (מהר"ם מרוטנבורג)|עמודים=1018–1028}} | ||