מייבאים כמותיים, בדוקי עריכות אוטומטית, ביוראקראטן, אינטערפעיס רעדאקטארן, emailconfirmed, אינטערפעיס אדמיניסטראַטאָרן, מנטרים, סיסאפן, צוות טכני, מייבאים, מעדכנים, אספקלריה רעדאקטארן
102,362
רעדאגירונגען
אונטערשייד צווישן ווערסיעס פון "רוי:פעס"
קפיצה לניווט
קפיצה לחיפוש
ק
החלפת טקסט – "ייַ" ב־"יי"
ק (החלפת טקסט – "וווי" ב־"וואוי") |
ק (החלפת טקסט – "ייַ" ב־"יי") |
||
| שורה 23: | שורה 23: | ||
אינעם [[18טער י"ה|18 טן יאָרהונדערט האָט]] מלך מאָוליי יזיד חרוב געמאכט די שוהלן און גלייכגילטיק די אידן. צוויי יאָר שפּעטער, האָבן די אידן זיך אומגעקערט צו די חרובע זאַלץ-ווערק. | אינעם [[18טער י"ה|18 טן יאָרהונדערט האָט]] מלך מאָוליי יזיד חרוב געמאכט די שוהלן און גלייכגילטיק די אידן. צוויי יאָר שפּעטער, האָבן די אידן זיך אומגעקערט צו די חרובע זאַלץ-ווערק. | ||
די בייס - וילעם "הויז פון לעבן" איז לאָוקייטאַד אויף די דרום | די בייס - וילעם "הויז פון לעבן" איז לאָוקייטאַד אויף די דרום זייט פון די זאַלץ וואָרקס, מזרח פון דעם פּאַלאַץ און עס אַרומיק אַ דריט פון זיין שטח. די קברים זענען געבויט אין די פאָרעם פון אַ האַלב פאַס און געצעלטן. אין די סוף פון די בייס - וילעם, עס איז אַ טויער וואָס פירט צו די ייִדיש קאָרטער. דער קבר פון די צדיקים סאָליקאַ (אַ 15-יאָר-אַלט מיידל וואָס איז געווען שטעלן אויף פייער פאַר קנאָבל וואס אפגעזאגט צו קאַנווערזשאַן און חתונה מיט אַ מלך ס זון). | ||
בערך צוויי וואָכן נאָך דער גרינדונג פון דער פראנצויזישער פּראָטעקטאָראט (1912), איז אויסגעבראכן א פיינטרעף אין פעז קעגן דער רעגירונג. די אויפשטאנד איז דורכגעפאלן, אָבער די אידישע געמיינדע, וואָס האָט געציילט 12,000, איז אַטאַקירט געוואָרן אַלס אַ טייל פון דעם וואָס מען האָט שפּעטער גערופן די טריטעל, און אירע אייגנטום האָט געברענט. אומגעפער 60 אידן זענען אומגעקומען. די פראַנצויזישע אויטאריטעטן, קעגן וועמען דער רעוואָלט איז געווען אָנגעפירט, האָבן קאָנפיסקירט די וואָפן פון די אידן, ווייל זיי האבן געטענהט אז עס איז די פאראנטווארטלעכקייט פון די אויטאריטעטן צו באשיצן סדר און זיכערקייט. | בערך צוויי וואָכן נאָך דער גרינדונג פון דער פראנצויזישער פּראָטעקטאָראט (1912), איז אויסגעבראכן א פיינטרעף אין פעז קעגן דער רעגירונג. די אויפשטאנד איז דורכגעפאלן, אָבער די אידישע געמיינדע, וואָס האָט געציילט 12,000, איז אַטאַקירט געוואָרן אַלס אַ טייל פון דעם וואָס מען האָט שפּעטער גערופן די טריטעל, און אירע אייגנטום האָט געברענט. אומגעפער 60 אידן זענען אומגעקומען. די פראַנצויזישע אויטאריטעטן, קעגן וועמען דער רעוואָלט איז געווען אָנגעפירט, האָבן קאָנפיסקירט די וואָפן פון די אידן, ווייל זיי האבן געטענהט אז עס איז די פאראנטווארטלעכקייט פון די אויטאריטעטן צו באשיצן סדר און זיכערקייט. | ||
=== רבנים פון פעז === | === רבנים פון פעז === | ||
פעז האָט גערעכנט דינאַסטיעס פון רבנים, וועלכע האָבן געמשפּט יאָרהונדערטער פון דעם אויסרייד פון שפּאַניע ביזן 20 סטן יאָרהונדערט, צווישן די וויכטיגע פאַמיליעס פון די רבנים זענען די פראַנצויזישע פאַמיליע, איבן דאַנאן, סיריראָ, איבן צור, מאָנסאָניאָ, מאַנסאַנאָ. צווישן די רבנים פון דער פראנצויזישער פאמיליע זענען הרב ווידל איך, [[פראנצויזיש ווידאַל (האָניק נעקטער)|רבי ווידאל דער צווייטער]], דער [[פראנצויזיש ווידאַל (דריט)|דריטער]] און דער פערטער, [[אליהו דער פראנצויזיש|רבי אליהו דער פראנצויזישער]], רבי יצחק דער פראנצויזישער, דער [[יצחק דער צווייטער (פּאַס)|צווייטער]] און דריטער, הרב יוסף דער פראנצויזישער, רבי שמואל דער פראנצויזישער, [[אבנר ישראל פון פראנקרייך|הרב אבנר ישראל דער פראנצויזישער]] געדינט אין דער שטאָט ווי ריכטער און אבות פון קאָרץ און מייערז. צווישן די איבן דאַנאַן פאַמיליע, קען מען נעמען [[סאַאַדיאַ יבן דאַנאַן|הרב סאַדיאַ איבן דאַנן]], [[יצחק איבן דאנאן|רבי יצחק אבן דן]], רבי אברהם איבן דאַנן, [[שלמה איבן דאנאן|רבי שלמה איבן דאַנן]], [[Shaul Ibn Danan|רבי שאול איבן דנן]], [[דאַנאַן סטאָון כעזשבן|רבי ציון אבן דנן]] . צווישן די סיריראו משפּחה זענען הרב מתתיהו סיריראן, [[שאול סיריראָ|הרב שאול סיריראו]], הרב מנחם סיריראו און נאך. צווישן די | פעז האָט גערעכנט דינאַסטיעס פון רבנים, וועלכע האָבן געמשפּט יאָרהונדערטער פון דעם אויסרייד פון שפּאַניע ביזן 20 סטן יאָרהונדערט, צווישן די וויכטיגע פאַמיליעס פון די רבנים זענען די פראַנצויזישע פאַמיליע, איבן דאַנאן, סיריראָ, איבן צור, מאָנסאָניאָ, מאַנסאַנאָ. צווישן די רבנים פון דער פראנצויזישער פאמיליע זענען הרב ווידל איך, [[פראנצויזיש ווידאַל (האָניק נעקטער)|רבי ווידאל דער צווייטער]], דער [[פראנצויזיש ווידאַל (דריט)|דריטער]] און דער פערטער, [[אליהו דער פראנצויזיש|רבי אליהו דער פראנצויזישער]], רבי יצחק דער פראנצויזישער, דער [[יצחק דער צווייטער (פּאַס)|צווייטער]] און דריטער, הרב יוסף דער פראנצויזישער, רבי שמואל דער פראנצויזישער, [[אבנר ישראל פון פראנקרייך|הרב אבנר ישראל דער פראנצויזישער]] געדינט אין דער שטאָט ווי ריכטער און אבות פון קאָרץ און מייערז. צווישן די איבן דאַנאַן פאַמיליע, קען מען נעמען [[סאַאַדיאַ יבן דאַנאַן|הרב סאַדיאַ איבן דאַנן]], [[יצחק איבן דאנאן|רבי יצחק אבן דן]], רבי אברהם איבן דאַנן, [[שלמה איבן דאנאן|רבי שלמה איבן דאַנן]], [[Shaul Ibn Danan|רבי שאול איבן דנן]], [[דאַנאַן סטאָון כעזשבן|רבי ציון אבן דנן]] . צווישן די סיריראו משפּחה זענען הרב מתתיהו סיריראן, [[שאול סיריראָ|הרב שאול סיריראו]], הרב מנחם סיריראו און נאך. צווישן די פייערשטיין, אַריינגערעכנט די [[יעקב יבן צור|רבי יעקב פלינט]] גערופן יאַאַוועטז, רבי רפאל געארבעט פייערשטיין, און מער. צווישן די מאָסאָניגאָ אַרייננעמען די [[איר פרענדז מאָנסאָנעגאָ|פילע פרענדז מאָנסאָניגאָ ערשטער]] און רבי רפאל אהרן מאָנסאָניגאָ, און פילע פרענדז אנדערע וואָס ביז אַ ביסל יאָרן צוריק אלס איינער פון זיינע וויכטיגסטע רבנים דורכאויס די יארן פון פסח איד, איז [[יהודה בן עטר|רבי יהודה בן אטר]] . די מאַנסאנא פאמיליע איז געווען א רייכע פאמיליע, וועלכע האט געגרינדעט ארום 20 חכמים אין אכצן און ניינצנטן יארהונדערט. דער בעסטער באוואוסטער און אקטיוו פון זיי איז רבי [[אברהם געפרואווט|אברהם האט אונז פרובירט]] . | ||
=== די ייִדן אין מאָדערנע צייטן === | === די ייִדן אין מאָדערנע צייטן === | ||
בעשאַס די הערשן פון | בעשאַס די הערשן פון פראַנקרייך און ספּאַין, די אידן זענען געגעבן פול יקוואַלאַטי פון רעכט און געווען אַקטיוו אין אַלע געביטן פון לעבן. אין יאָר 1939, האָבן געוואוינט אין מאראקא בערך 225,000 אידן. בעשאַס דער [[צווייטע וועלט-מלחמה|צווייטער וועלט מלחמה]], מאָראָקקאַן אידן זענען ווייאַלייטיד דורך די דיסקרימינאַטאָרי געזעצן פון [[ווישי רעגירונג|די ווישי רעגירונג]], אָבער סולטאַן מוכאַמאַד V האט נישט לאָזן זיי זיין יקספּעלד און איבערגעגעבן צו די [[נאצי דייטשלאנד|נאַציס]] . | ||
אין [[1925|1925 האבן]] די אידן אנגעהויבן וואוינען אין דעם נייעם טייל פון פעז. אין די צענזוס פון 1931 האבן געוואוינט אין פעז 10,496 אידן. בלויז די ארעמע אידן זענען געבליבן אין מלאך. | אין [[1925|1925 האבן]] די אידן אנגעהויבן וואוינען אין דעם נייעם טייל פון פעז. אין די צענזוס פון 1931 האבן געוואוינט אין פעז 10,496 אידן. בלויז די ארעמע אידן זענען געבליבן אין מלאך. | ||
| שורה 49: | שורה 49: | ||
אין [[1961]], ווען כאַסאַן צווייטער איז ארויף אויף דעם טראָן, האָט די סיטואַציע פון מאָראָקקאַן אידן באדייטיק ימפּרוווד און זיי דערלויבט צו אימיגרירן צו ישראל. אָבער, די אָפּאָזיציע פון מוסלים רעזידאַנץ צו אידן געוואקסן, ספּעציעל נאָך [[זעקסטאגיקע מלחמה|די זעקס טאָג מלחמה]] . | אין [[1961]], ווען כאַסאַן צווייטער איז ארויף אויף דעם טראָן, האָט די סיטואַציע פון מאָראָקקאַן אידן באדייטיק ימפּרוווד און זיי דערלויבט צו אימיגרירן צו ישראל. אָבער, די אָפּאָזיציע פון מוסלים רעזידאַנץ צו אידן געוואקסן, ספּעציעל נאָך [[זעקסטאגיקע מלחמה|די זעקס טאָג מלחמה]] . | ||
די באפעלקערונג פון מאראקאנער אידן איז די גרעסטע פון די יידישע באפעלקערונג אין אראבישע לענדער; אין [[1985]], איר נומער איז עסטימאַטעד צו 20,000. די מערהייט פון די אידן וואָס האָבן פארלאזן מאָראָקקאָ לעבן אין ישראל; פילע אנדערע עמיגרירט צו [[פראנקרייך| | די באפעלקערונג פון מאראקאנער אידן איז די גרעסטע פון די יידישע באפעלקערונג אין אראבישע לענדער; אין [[1985]], איר נומער איז עסטימאַטעד צו 20,000. די מערהייט פון די אידן וואָס האָבן פארלאזן מאָראָקקאָ לעבן אין ישראל; פילע אנדערע עמיגרירט צו [[פראנקרייך|פראַנקרייך]] און [[קאנאדע|קאַנאַדע]] . אין מאראקא זענען פאראן עטליכע אינטערנאציאנאלע אידישע ארגאניזאציעס - די JDC, KYH און חב"ד אנהענגערס. | ||
[[קאַטעגאָריע:ארטיקלען מיט לאקאציע מאפע מוסטערן]] | [[קאַטעגאָריע:ארטיקלען מיט לאקאציע מאפע מוסטערן]] | ||
[[קאַטעגאָריע:קאארדינאטן אויף וויקידאטן]] | [[קאַטעגאָריע:קאארדינאטן אויף וויקידאטן]] | ||