אונטערשייד צווישן ווערסיעס פון "פרשת כי תשא"

90 בייטן צוגעלייגט ,  פֿאַר 1 יאָר
ק
שורה 33: שורה 33:
== פרשה אינהאלט ==
== פרשה אינהאלט ==
=== לעצטע דינים פונעם משכן ===
=== לעצטע דינים פונעם משכן ===
די פרשה הייבט זיך אן מיט א פארזעצונג פון די דינים פון די משכן אויסגערעכנט אין די פריערדיגע צוויי סדרות. גאט האט באפוילן [[משה]] צו ציילן די אידן דורכדעם וואס זיי וועלן געבן א [[מחצית השקל]] פאר יעדן קאפ-צאל, און ער זאל ניצן דאס געלט פאר די בוי-ארבעט פונעם [[משכן]]. דאן באפעלט אים גאט ער זאל מאכן דעם [[קופער]]נעם [[כיור]], וואו [[אהרן]] און [[כהן|זיינע קינדער]] זאלן זיך וואשן די הענט און פיס פאר די עבודה. דערנאך האט דער אויבערשטער באפוילן משה איבער מאכן די [[שמן המשחה]], און זאלבן דערמיט די [[כלי המשכן]], און אהרן מיט זיינע קינדער; און איבער מאכן און מקריב זיין די [[קטורת]]; און אנגעזאגט אז א זר זאל נישט נאכמאכן די רעצעפט פון די שמן המשחה אדער קטורת, אדער זיך באניצן מיט'ן שמן המשחה{{הערה|{{תנ"ך|שמות|ל|יא|לח|אן=ספר}}.}}.
די פרשה הייבט זיך אן מיט א פארזעצונג פון די דינים פון די משכן אויסגערעכנט אין די פריערדיגע צוויי סדרות. גאט האט באפוילן [[משה]] צו ציילן די אידן דורכדעם וואס זיי וועלן געבן א [[מחצית השקל]] פאר יעדן קאפ-צאל, און ער זאל ניצן דאס געלט פאר די בוי-ארבעט פונעם [[משכן]]. דאן האט אים השי"ת באפוילן ער זאל מאכן דעם [[קופער]]נעם [[כיור]], וואו [[אהרן]] און [[כהן|זיינע קינדער]] זאלן זיך [[קידוש ידים ורגלים|וואשן די הענט און פיס]] פאר די עבודה. דערנאך האט דער אויבערשטער באפוילן משה איבער מאכן די [[שמן המשחה]], און זאלבן דערמיט די [[כלי המשכן]] און אהרן מיט זיינע קינדער; און איבער מאכן און מקריב זיין די [[קטורת]]; און אנגעזאגט אז א זר זאל נישט נאכמאכן די רעצעפט פון די שמן המשחה אדער קטורת, אדער זיך באניצן מיט'ן שמן המשחה{{הערה|{{תנ"ך|שמות|ל|יא|לח|אן=ספר}}.}}.


גאט האט אנגעוויזן משה צו שטעלן [[בצלאל בן אורי]] און אינאיינעם מיט אים [[אהליאב בן אחיסמך]], צו פארפיגן איבער די בוי-ארבעט פונעם משכן; דאן זאגט די תורה ווידער אן איבער שמירת שבת{{הערה|{{תנ"ך|שמות|לא|אן=ספר|לאנג=יא}}.}}.
גאט האט אנגעוויזן משה צו שטעלן [[בצלאל בן אורי]] און אינאיינעם מיט אים [[אהליאב בן אחיסמך]], צו פארפיגן איבער די בוי-ארבעט פונעם משכן; דאן זאגט די תורה ווידער אן איבער שמירת שבת{{הערה|{{תנ"ך|שמות|לא|אן=ספר|לאנג=יא}}.}}.


=== חטא העגל ===
=== חטא העגל ===
דאן, ביז סוף פרשה ווערט געשילדערט די [[חטא העגל]] און אירע נאכפאלגן. דאס פאלק האט געזען אז משה פארזוימט זיך פון אראפקומען פון [[בארג סיני]] נאכ'ן אפנעמען די [[לוחות הברית]], און זענען געקומען צו אהרן מיט א פארלאנג: "קוּם עֲשֵׂה לָנוּ אֱלֹהִים אֲשֶׁר יֵלְכוּ לְפָנֵינוּ, כִּי זֶה מֹשֶׁה הָאִישׁ אֲשֶׁר הֶעֱלָנוּ מֵאֶרֶץ מִצְרַיִם לֹא יָדַעְנוּ מֶה הָיָה לוֹ". אהרן האט זיי געשיקט ברענגען זייערע גאלדענע צירונגען פון וועלכע זיי האבן אויסגעפארעמט א גאלדענע קאלב, אויף וועמען מען האט אויסגערופן "אֵלֶּה אֱלֹהֶיךָ יִשְׂרָאֵל", און אהרן האט אויסגערופן א פייערונג אויף צומארגנס.
דערנאך, ביז סוף פרשה, ווערט געשילדערט דער [[חטא העגל]] און די נאכפאלגן דערפון. דאס פאלק האט געזען אז משה פארזוימט זיך פון אראפקומען פון [[בארג סיני]] נאכ'ן אפנעמען די [[לוחות הברית]], און זענען געקומען צו אהרן מיט א פארלאנג: "קוּם עֲשֵׂה לָנוּ אֱלֹהִים אֲשֶׁר יֵלְכוּ לְפָנֵינוּ, כִּי זֶה מֹשֶׁה הָאִישׁ אֲשֶׁר הֶעֱלָנוּ מֵאֶרֶץ מִצְרַיִם לֹא יָדַעְנוּ מֶה הָיָה לוֹ". אהרן האט זיי געשיקט ברענגען זייערע גאלדענע צירונגען פון וועלכע זיי האבן אויסגעפארעמט א גאלדענע קאלב, אויף וועמען מען האט אויסגערופן "אֵלֶּה אֱלֹהֶיךָ יִשְׂרָאֵל", און אהרן האט אויסגערופן א פייערונג אויף צומארגנס.


דער אויבערשטער האט אראפגעשיקט משה, ווייל דאס פאלק האט פארדארבן, און זיי געוואלט פארלענדן, אבער משה האט זיך אייגעבעטן, וַיִּנָּחֶם ה' עַל הָרָעָה אֲשֶׁר דִּבֶּר לַעֲשׂוֹת לְעַמּוֹ. משה איז אראפגעקומען פון בארג מיט די לוחות אין די הענט, און דערזעענדיג דעם עגל האט ער אראפגעווארפן און צובראכן די לוחות. משה האט צושטערט דעם עגל, און איינגעזאמעלט די לויים און זיי געשיקט הרג'ענען די וואס האבן אנטיילגענומען דערין, און עס האט אויסגעבראכן א מגפה צווישן די אידן פון וואס פיל זענען געשטארבן{{הערה|{{תנ"ך|שמות|לב|לאנג=יא|אן=ספר}}.}}.
דער אויבערשטער האט אראפגעשיקט משה, ווייל דאס פאלק האט פארדארבן, און זיי געוואלט פארלענדן, אבער משה האט זיך איינגעבעטן, וַיִּנָּחֶם ה' עַל הָרָעָה אֲשֶׁר דִּבֶּר לַעֲשׂוֹת לְעַמּוֹ. משה איז אראפגעקומען פון בארג מיט די לוחות אין די הענט, און דערזעענדיג דעם עגל האט ער אראפגעווארפן און צעבראכן די לוחות. משה האט צעשטערט דעם עגל, און איינגעזאמלט די לויים און זיי געשיקט הרג'ענען די וואס האבן אנטיילגענומען דערין. עס האט דאן אויסגעבראכן א מגיפה צווישן די אידן פון וואס פיל זענען געשטארבן{{הערה|{{תנ"ך|שמות|לב|לאנג=יא|אן=ספר}}.}}.


=== צווייטע לוחות ===
=== צווייטע לוחות ===
משה האט ארויסגעצויגן זיין געצעלט ווייט פון די מחנה{{הערה|{{תנ"ך|שמות|לג|לאנג=יא|אן=ספר}}.}}. גאט באפעלט משה צו פארעמען פרישע לוחות, און ארויפקומען אינדערפרי צום בארג סיני. ווען ער איז ארויף האט אים דער אויבערשטער איבערגעגעבן די [[י"ג מדות של רחמים]], ווען משה האט זיך געבוקט, און ווידער געבעטן צו פארצייען די אידן, און גאט פארגעבט די אידן און זאגט צו אז זיי וועלן אנקומען צום לאנד, און אנגעזאגט נישט צו דינען דארט די אפגעטער פון די ארטיגע פעלקער, און איבער די [[שלש רגלים]].
משה האט ארויסגעצויגן זיין געצעלט ווייט פון די מחנה{{הערה|{{תנ"ך|שמות|לג|לאנג=יא|אן=ספר}}.}}. השי"ת האט באפוילן משה צו פארעמען פרישע לוחות, און ארויפקומען אינדערפרי צום בארג סיני. ווען ער איז ארויף האט אים דער אויבערשטער איבערגעגעבן די [[י"ג מידות של רחמים]], ווען משה האט זיך געבוקט, און ווידער געבעטן צו פארצייען די אידן, און גאט האט פארגעבן די אידן און צוגעזאגט אז זיי וועלן אנקומען צום לאנד, און אנגעזאגט נישט צו דינען דארט די אפגעטער פון די ארטיגע פעלקער, און איבער די [[שלש רגלים]].


משה איז געווען אין הימל פערציג טעג און נעכט אן עסן און טרינקען, און געשריבן די לוחות, און דאן אראפגעקומען פון בארג מיט די לוחות אין די הענט, ווען זיין פנים שיינט. אהרן און די אידן האבן זיך געפארכטן פון משה צוליב דעם שיין אויף זיין געזיכט, און משה האט צוגעדעקט זיין פנים ביים רעדן צו זיי{{הערה|{{תנ"ך|שמות|לג|לאנג=יא|אן=ספר}}.}}.
משה איז געווען אין הימל פערציג טעג און נעכט אן עסן און טרינקען, און געשריבן די לוחות, און דאן אראפגעקומען פון בארג מיט די לוחות אין די הענט, ווען זיין פנים שיינט. אהרן און די אידן האבן זיך געפארכט פון משה צוליב דעם שיין אויף זיין געזיכט, און משה האט צוגעדעקט זיין פנים ביים רעדן צו זיי{{הערה|{{תנ"ך|שמות|לג|לאנג=יא|אן=ספר}}.}}.


== מצוות אין דער פרשה ==
== מצוות אין דער פרשה ==