אונטערשייד צווישן ווערסיעס פון "לישב בסוכה"

116 בייטן צוגעלייגט ,  פֿאַר 2 יאָר
ק
←‏גדר חיוב הברכה: הגהה אנהייב
ק (←‏מקור: הגהה)
ק (←‏גדר חיוב הברכה: הגהה אנהייב)
שורה 23: שורה 23:
אין ירושלמי{{הערה|{{ירושלמי|ברכות|ט|ג|סו|א}}}} שטייט אז ווען מ'בויט די סוכה פאר זיך זאגט מען "ברוך אשר קדשנו במצוותיו וציונו לעשות סוכה", און פאר א צווייטן "לעשות לו סוכה לשמו". אבער לויטן בבלי מאכט מען נישט די ברכה{{הערה|{{בבלי|מנחות|מב|א}}}}, און אזוי פסק'נט מען{{הערה|{{טור|אורח חיים|תרמא}}; {{שולחן ערוך|אורח חיים|תרמא|א}}}}.
אין ירושלמי{{הערה|{{ירושלמי|ברכות|ט|ג|סו|א}}}} שטייט אז ווען מ'בויט די סוכה פאר זיך זאגט מען "ברוך אשר קדשנו במצוותיו וציונו לעשות סוכה", און פאר א צווייטן "לעשות לו סוכה לשמו". אבער לויטן בבלי מאכט מען נישט די ברכה{{הערה|{{בבלי|מנחות|מב|א}}}}, און אזוי פסק'נט מען{{הערה|{{טור|אורח חיים|תרמא}}; {{שולחן ערוך|אורח חיים|תרמא|א}}}}.


==גדר חיוב הברכה==
==דער מחייב==
===גמרא===
===גמרא===
אין גמרא{{הערה|{{בבלי|סוכה|מה|ב}}}} איז פארהאן א מחלוקת אמוראים: לויט [[שמואל]], וויבאלד דער מצוה איז א שטענדיגער אפגעזען פון נאכט אדער טאג, מאכט מען די ברכה בלויז דעם ערשטן טאג סוכות, ווייל "אלע זיבן טעג זענען ווי חד יומא אריכא דמו", און לויט [[רבי יוחנן]], מאכט מען יא די ברכה אלע זיבן טעג. שפעטער שטעלט עס די גמרא צו צו א מחלוקת תנאים איבער די ברכה אויף [[תפילין]], אז רבי יוחנן האלט ווי [[רבי יהודה הנשיא|רבי]] אז "תפילין - יעדע מאל מ'לייגט עס, מאכט מען א ברכה" אפילו הונדערט מאל א טאג, אנדערש ווי די חכמים וואס האלטן אז בלויז איינמאל אינדערפרי. אין די מסקנא זאגט די גמרא אז "מיר פירן זיך אויך ווי רבי, און מען מאכט די ברכה [אויף סוכה] אלע זיבן".
אין גמרא{{הערה|{{בבלי|סוכה|מה|ב}}}} איז פארהאן א מחלוקת אמוראים: לויט [[שמואל (אמורא)|שמואל]], וויבאלד דער מצוה איז א שטענדיגער אפגעזען פון נאכט אדער טאג, מאכט מען די ברכה בלויז דעם ערשטן טאג סוכות, ווייל "אלע זיבן טעג זענען ווי איין יומא אריכא", און לויט [[רבי יוחנן]] מאכט מען יא די ברכה אלע זיבן טעג. די גמרא שטעלט עס צו צו א מחלוקת תנאים איבער די ברכה אויף [[תפילין]], אז רבי יוחנן האלט ווי [[רבי יהודה הנשיא|רבי]] אז "תפילין - יעדע מאל מ'לייגט עס, מאכט מען א ברכה" אפילו הונדערט מאל א טאג, אנדערש ווי די חכמים וואס האלטן אז מען מאכט בלויז איינמאל אינדערפרי. אין די מסקנא זאגט די גמרא אז "מיר פירן זיך אויך ווי רבי, און מען מאכט די ברכה [אויף סוכה] אלע זיבן".


די ראשונים ערקלערן דעם חילוק פון סוכה און מצה, וואס דארט מאכט מען די ברכה לכולי עלמא נאר דעם ערשטן נאכט, וויבאלד פסח קען א מענטש אנגיין די אנדערע טעג אן עסן מצה דורכ'ן עסן רייז וכדומה, אנדערש ווי ביי סוכה וואס א מענטש מוז שלאפן{{הערה|{{בבלי|שבועות|כה|א}}: אין אדם יכול לעמוד בלא שינה ג' ימים}}, דעריבער מוז ער על כרחו שלאפן און פארברענגען אין סוכה{{הערה|בעל המאור, סוף מסכת פסחים; תשובות הרא"ש ח"ג סימן רפ"ז. זעט אין מבוא צו מחזור המפורש זייט 32, וואו ער לערנט פשט אין רא"ש לויט {{היברובוקס|רבי יוסף ענגיל|אתוון דאורייתא|14543|כלל י"א|עמוד=54}} אז סוכה איז א מצוה חיובית אלע זיבן טעג.}}.
די ראשונים ערקלערן דעם חילוק פון סוכה און מצה, וואס דארט איז יעדער מודה אז מען מאכט נאר דעם ערשטן נאכט די ברכה, וויבאלד א מענטש קען אנגיין די אנדערע טעג פון פסח אן עסן מצה, דורכ'ן עסן רייז וכדומה, אנדערש ווי ביי סוכה וואס א מענטש מוז שלאפן{{הערה|{{בבלי|שבועות|כה|א}}: אין אדם יכול לעמוד בלא שינה ג' ימים}}, דעריבער מוז ער על כרחו שלאפן און פארברענגען אין סוכה{{הערה|בעל המאור, סוף מסכת פסחים; תשובות הרא"ש ח"ג סימן רפ"ז. זעט אין מבוא צו מחזור המפורש זייט 32, וואו ער לערנט פשט אין רא"ש לויט {{היברובוקס|רבי יוסף ענגיל|אתוון דאורייתא|14543|כלל י"א|עמוד=54}}, אז סוכה איז א מצוה חיובית אלע זיבן טעג.}}.
אנדערע מאכן דעם חילוק, אז ביי מצה, אפילו ער עסט דאס די אנדערע טעג איז ער בכלל נישט מקיים קיין מצות עשה, נאר א לא תעשה פון נישט עסן חמץ, דעריבער קען ער נישט זאגן "וציונו על אכילת מצה". ווידעראום ביי סוכה, אויב עסט ער אין די סוכה אויך די אנדערע טעג איז ער מקיים א מצות עשה פון ישיבת סוכה{{הערה|{{היברובוקס|רבי יעקב עטלינגער|בנין ציון החדשות|1122|סימן מ"ו|עמוד=24}}}}.
אנדערע מאכן דעם חילוק, אז ביי מצה איז ער בכלל נישט מקיים קיין מצות עשה ווען ער עסט דאס אין די אנדערע טעג, נאר א לא תעשה פון נישט עסן חמץ, דעריבער קען ער נישט זאגן "וציונו על אכילת מצה". ווידעראום ביי סוכה, כאטש ער דארף נישט גיין עסן אין די סוכה אין די אנדערע טעג, אבער אויב עסט ער אין די סוכה איז ער מקיים א מצות עשה פון ישיבת סוכה{{הערה|{{היברובוקס|רבי יעקב עטלינגער|בנין ציון החדשות|1122|סימן מ"ו|עמוד=24}}}}.


===ראשונים===
===ראשונים===