מייבאים כמותיים, בדוקי עריכות אוטומטית, ביוראקראטן, אינטערפעיס רעדאקטארן, emailconfirmed, אינטערפעיס אדמיניסטראַטאָרן, מנטרים, סיסאפן, צוות טכני, מייבאים, מעדכנים, אספקלריה רעדאקטארן
102,362
רעדאגירונגען
אונטערשייד צווישן ווערסיעס פון "חד גדיא"
קפיצה לניווט
קפיצה לחיפוש
ק
←מפרשים: הגהה, אינערליכע פארבינדונגען
ק (←פירושים: הגהה, אינערליכע פארבינדונגען) |
ק (←מפרשים: הגהה, אינערליכע פארבינדונגען) |
||
| שורה 66: | שורה 66: | ||
==מפרשים== | ==מפרשים== | ||
אין | אין אנהייב פון דער [[18'טן יארהונדערט|18'טער יארהונדערט]], נאך איידער סיי וועלכע אידישע פירוש אויפן פיוט איז געשריבן געווארן, האבן משומדים און קריסטליכע געלערנטע שוין געדרוקט באשרייבונגען אין וועלכע זיי פרובירן צו דערגיין פשט פון דער אידישער "רעטעניש". צווישן זיי א משומד פיליפ ניקודעמוס לעברעכט, וואס האט ארויסגעגעבן א גאנצע פאמפלעט דערוועגן אין יאר [[ה'תצ"א]]. זייערע פירושים זענען געווען היסטארישע און פילאזאפישע{{הערה|שם=אנציק}}. | ||
צווישן אידן, איז דער | צווישן אידן, איז דער ערשטער פירוש ערשינען אין יאר [[ה'תק"ה]], א קונטרס מיטן נאמען "{{אוצר החכמה||מגן דוד|192206||ללא}}" פון "רבי דוד בהר"ר משולם משה בק"ק הילס". שפעטער, אין יאר [[ה'תקכ"ב]], איז געדרוקט געווארן אין [[אמסטערדאם]] א קונטרס "{{אוצר החכמה||אחיות אחידן|141173||ללא}}" פון אן אנאנימער מחבר. פילע קונטרסים האבן נאכגעפאלגט, אזוי אויך האבן אסאך פון די מפרשים אויפן הגדה מפרש געווען אויך דעם חד גדיא. עס זענען היינט שוין פארהאן הונדערטער פירושים דערויף{{הערה|שם=פריינד|{{אוצר החכמה|טוביה פריינד|ישורון|19400|ירושלים, תשס"א, זייט רחצ|כותרת="חד גדיא"|עמוד=294}}}}, וואס אסאך פון זיי פארגייען אין אן אריכות מקיים צו זיין "כל המרבה לספר ביציאת מצרים הרי זה משובח"{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי מרדכי מקאליש|מאמר מרדכי|146867|דירנפורט, תקכ"ד, דף ג עמוד א|ללא|עמוד=4}}}}. | ||
צווישן די קונטרסים וואס זענען געשריבן געווארן בלויז מפרש צו זיין | צווישן די קונטרסים וואס זענען געשריבן געווארן בלויז מפרש צו זיין דעם פיוט ציילן זיך: | ||
*{{אוצר החכמה|רבי מרדכי מקאליש|מאמר מרדכי|146867|דירנפורט, תקכ"ד|ללא}} | *{{אוצר החכמה|רבי מרדכי מקאליש|מאמר מרדכי|146867|דירנפורט, תקכ"ד|ללא}} | ||
*{{אוצר החכמה|רבי יהודה הורוויץ|כרם עין גדי|147149|קעניגסבערג, תקכ"ד|ללא}} | *{{אוצר החכמה|רבי יהודה הורוויץ|כרם עין גדי|147149|קעניגסבערג, תקכ"ד|ללא}} | ||
*{{אוצר החכמה|רבי משה אברהם אבלי|גדי מקולס|149961|אלטונא, תק"ל|ללא}} | *{{אוצר החכמה|רבי משה אברהם אבלי|גדי מקולס|149961|אלטונא, תק"ל|ללא}} | ||
*{{אוצר החכמה|רבי יהודה לייב מהאמבורג | *{{אוצר החכמה|רבי יהודה לייב מהאמבורג|מלא פי הגדי|147349|אלטונא, תקל"ו|ללא}} | ||
*{{אוצר החכמה|יהודה יודל אנגל|אמרי בינה|9284|אלטונא, תקל"ט|ללא}} | *{{אוצר החכמה|יהודה יודל אנגל|אמרי בינה|9284|אלטונא, תקל"ט|ללא}} | ||
*{{אוצר החכמה|רבי אשר אנשיל ווירמיש|פסח התקווה|147430|פרנקפורט דמיין, תקכ"ד|ללא}} | *{{אוצר החכמה|רבי אשר אנשיל ווירמיש|פסח התקווה|147430|פרנקפורט דמיין, תקכ"ד|ללא}} | ||
| שורה 80: | שורה 80: | ||
*{{אוצר החכמה|רבי יצחק אב"ד פוזנא|איל יצחק|181893|לבוב, תק"פ|ללא}} | *{{אוצר החכמה|רבי יצחק אב"ד פוזנא|איל יצחק|181893|לבוב, תק"פ|ללא}} | ||
*{{אוצר החכמה|רבי אריב ליב|נחמד ונעים|147150|אמסטערדאם, תקנ"ז|ללא}} | *{{אוצר החכמה|רבי אריב ליב|נחמד ונעים|147150|אמסטערדאם, תקנ"ז|ללא}} | ||
אזוי אויך זענען באקאנט די פירושים אויף חד גדיא פון דער [[גר"א]]{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי אליהו מווילנא|הגדה של פסח עם פירוש ר"י גיקטליא והגר"א|170334|גראדנא, תקס"ה|עמוד=35}}}}, [[חתם סופר]]{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי משה סופר|דרשות חתם סופר|602603|קלודזש, תרפ"ט, דף רס עמוד א|עמוד=95}}}}, [[רבי שלמה קלוגער]]{{הערה|שם=קלוגר|געדרוקט אין {{אוצר החכמה||סידור בית יעקב פון רבי יעקב עמדין|12984|אין דער דרוק פון לעמבערג, תרס"ג|עמוד=507}}. צוליב דעם זענען דא אזעלכע וואס ברענגט נאך זיינע ווערטער אין נאמען פון רבי יעקב עמדין}} און [[רבי | אזוי אויך זענען באקאנט די פירושים אויף חד גדיא פון דער [[גר"א]]{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי אליהו מווילנא|הגדה של פסח עם פירוש ר"י גיקטליא והגר"א|170334|גראדנא, תקס"ה|עמוד=35}}}}, [[חתם סופר]]{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי משה סופר|דרשות חתם סופר|602603|קלודזש, תרפ"ט, דף רס עמוד א|עמוד=95}}}}, [[רבי שלמה קלוגער]]{{הערה|שם=קלוגר|געדרוקט אין {{אוצר החכמה||סידור בית יעקב פון רבי יעקב עמדין|12984|אין דער דרוק פון לעמבערג, תרס"ג|עמוד=507}}. צוליב דעם זענען דא אזעלכע וואס ברענגט נאך זיינע ווערטער אין נאמען פון רבי יעקב עמדין}} און [[רבי מרדכי טווערסקי|רבי מאטעלע טשערנאבלער]]{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי מרדכי טווערסקי|געברענגט אין ספר דברי תורה|181182|לבוב, תרי"א דף קא עמוד א|עמוד=213}}}}. | ||
==אין קולטור== | ==אין קולטור== | ||
"אריינגעזעצט אין חד גדיא" איז א אידישע אויסדרוק וואס באדייט אריינגעזעצט אין טורמע. עס שטאמט פונעם פוילישן אין רוסישן ווארט פאר טורמע: "קאָרדעגאַרדאָ", וואס שטאמט פון דעם פראנצויזישן טערמין corps de garde{{הערה|{{היברובוקס|יודא א. יאפע|יידישע שפראך|43576|ניו יארק, 1952|עמוד=113|כותרת="עטימאלאגישע נאטיצן"|כרך=באנד 12, נומער 4}}}}. | "אריינגעזעצט אין חד גדיא" איז א אידישע אויסדרוק וואס באדייט אריינגעזעצט אין טורמע. עס שטאמט פונעם פוילישן אין רוסישן ווארט פאר טורמע: "קאָרדעגאַרדאָ", וואס שטאמט פון דעם פראנצויזישן טערמין corps de garde{{הערה|{{היברובוקס|יודא א. יאפע|יידישע שפראך|43576|ניו יארק, 1952|עמוד=113|כותרת="עטימאלאגישע נאטיצן"|כרך=באנד 12, נומער 4}}}}. | ||