אונטערשייד צווישן ווערסיעס פון "חד גדיא"

קיין ענדערונג אין גרייס ,  פֿאַר 2 יאָר
ק
החלפת טקסט – "ברעגנ" ב־"ברענג"
ק (←‏פירושים: הגהה)
ק (החלפת טקסט – "ברעגנ" ב־"ברענג")
שורה 61: שורה 61:
אין אנדערע פירושים קאנצענטרירט זיך די חד גדיא ארום די געשעענישן אין די [[תורה]], און באזונדער ביים [[דור המדבר]]{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי דוד מהילס|מגן דוד|192206|תק"ה|ללא}}; {{אוצר החכמה|רבי מרדכי מקאליש|מאמר מרדכי|146867|דירנפורט, תקכ"ד|ללא}} אין זיין צווייטע מהלך; {{אוצר החכמה|יהודה יודל אנגל|אמרי בינה|9284|אלטונא, תקל"ט|ללא}}; {{אוצר החכמה|רבי אריב ליב|נחמד ונעים|147150|אמסטערדאם, תקנ"ז|ללא}}; {{אוצר החכמה|רבי צבי הירש הערשמאן|מקרא קודש|151640|פראג, תקפ"ז|ללא}};  {{אוצר החכמה|רבי אהרן תאומים|מטה אהרן|629230|פרנקפורט דמיין, ת"ע, דף עא עמוד א|עמוד=142}}}}; דעקענדיג: ברכות יעקב, מכירת יוסף, משה רבינו, חטא העגל, מי מריבה, מיתת נדב ואבוהו און דער גלייכן. אנדערע פירושים הייבן אן ביי די געשעעשנישן פון די תורה, אבער גייען ווייטער ביז משיח'ס טאג; אבער אנשטאט אריינטייטשן דערין די מלכיות, ווערט דערין אריינגעטייטשט פארשידנע מצבים ביי כלל ישראל; דער חורבן, אנשי כנסת הגדולה, שנאת חנם, און אזוי ווייטער{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי יהודה לייב מהאמבורג|147349|מלא פי הגדי|אלטונא, תקל"ו|ללא}}; {{אוצר החכמה|רבי אליהו מווילנא|הגדה של פסח עם פירוש ר"י גיקטליא והגר"א|170334|גראדנא, תקס"ה|עמוד=35|ללא}}}}.
אין אנדערע פירושים קאנצענטרירט זיך די חד גדיא ארום די געשעענישן אין די [[תורה]], און באזונדער ביים [[דור המדבר]]{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי דוד מהילס|מגן דוד|192206|תק"ה|ללא}}; {{אוצר החכמה|רבי מרדכי מקאליש|מאמר מרדכי|146867|דירנפורט, תקכ"ד|ללא}} אין זיין צווייטע מהלך; {{אוצר החכמה|יהודה יודל אנגל|אמרי בינה|9284|אלטונא, תקל"ט|ללא}}; {{אוצר החכמה|רבי אריב ליב|נחמד ונעים|147150|אמסטערדאם, תקנ"ז|ללא}}; {{אוצר החכמה|רבי צבי הירש הערשמאן|מקרא קודש|151640|פראג, תקפ"ז|ללא}};  {{אוצר החכמה|רבי אהרן תאומים|מטה אהרן|629230|פרנקפורט דמיין, ת"ע, דף עא עמוד א|עמוד=142}}}}; דעקענדיג: ברכות יעקב, מכירת יוסף, משה רבינו, חטא העגל, מי מריבה, מיתת נדב ואבוהו און דער גלייכן. אנדערע פירושים הייבן אן ביי די געשעעשנישן פון די תורה, אבער גייען ווייטער ביז משיח'ס טאג; אבער אנשטאט אריינטייטשן דערין די מלכיות, ווערט דערין אריינגעטייטשט פארשידנע מצבים ביי כלל ישראל; דער חורבן, אנשי כנסת הגדולה, שנאת חנם, און אזוי ווייטער{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי יהודה לייב מהאמבורג|147349|מלא פי הגדי|אלטונא, תקל"ו|ללא}}; {{אוצר החכמה|רבי אליהו מווילנא|הגדה של פסח עם פירוש ר"י גיקטליא והגר"א|170334|גראדנא, תקס"ה|עמוד=35|ללא}}}}.


פילע מפרשים טייטשן אריין די נסיונות און עונשים פון א איד אויך דער וועלט. דער גדיא איז דער נשמה, נאכדעם קומען פארשידענע חטאים וואס שעדיגן אים, שפעטער די עונשים און זיין תשובה{{הערה|שם=הורוויץ}}{{הערה|שם=קלוגר}} לויט טייל שילדערט דער חד גדיא די מלחמת היצר, ווי איין פיגור איז א נסיון, און דער קומענדיגע איז א תחבולה קעגן דעם{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי מרדכי מקאליש|מאמר מרדכי|146867|דירנפורט, תקכ"ד|ללא}}; {{אוצר החכמה|רבי מרדכי טווערסקי|געברעגנט אין ספר דברי תורה|181182|לבוב, תרי"א דף קא עמוד א|ללא|עמוד=213}}}}.
פילע מפרשים טייטשן אריין די נסיונות און עונשים פון א איד אויך דער וועלט. דער גדיא איז דער נשמה, נאכדעם קומען פארשידענע חטאים וואס שעדיגן אים, שפעטער די עונשים און זיין תשובה{{הערה|שם=הורוויץ}}{{הערה|שם=קלוגר}} לויט טייל שילדערט דער חד גדיא די מלחמת היצר, ווי איין פיגור איז א נסיון, און דער קומענדיגע איז א תחבולה קעגן דעם{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי מרדכי מקאליש|מאמר מרדכי|146867|דירנפורט, תקכ"ד|ללא}}; {{אוצר החכמה|רבי מרדכי טווערסקי|געברענגט אין ספר דברי תורה|181182|לבוב, תרי"א דף קא עמוד א|ללא|עמוד=213}}}}.
לויט דער פירוש פון רבי אשר אנשיל ווירמיש, איז דער חד גדיא א וויכוח צווישן אידן און די פעלקער צי די אידן זענען טאקע אוזי חשוב{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי אשר אנשיל ווירמיש|פסח התקווה|147430|פרנקפורט דמיין, תקכ"ד}}}}; דער חתם סופר טייטשט אריין דערין די הלכות און פרטים פון קרבן פסח
לויט דער פירוש פון רבי אשר אנשיל ווירמיש, איז דער חד גדיא א וויכוח צווישן אידן און די פעלקער צי די אידן זענען טאקע אוזי חשוב{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי אשר אנשיל ווירמיש|פסח התקווה|147430|פרנקפורט דמיין, תקכ"ד}}}}; דער חתם סופר טייטשט אריין דערין די הלכות און פרטים פון קרבן פסח
{{הערה|שם=חתם|{{אוצר החכמה|רבי משה סופר|הגדה של פסח חתם סופר|163027|ירושלים, תשס"ד|עמוד=279}}}}. רבי יצחק פון פוזנא האט אויסגעטייטש דער גאנצע חד גדיא על פי סוד{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי יצחק אב"ד פוזנא|איל יצחק|181893|לבוב, תק"פ}}}}.
{{הערה|שם=חתם|{{אוצר החכמה|רבי משה סופר|הגדה של פסח חתם סופר|163027|ירושלים, תשס"ד|עמוד=279}}}}. רבי יצחק פון פוזנא האט אויסגעטייטש דער גאנצע חד גדיא על פי סוד{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי יצחק אב"ד פוזנא|איל יצחק|181893|לבוב, תק"פ}}}}.
שורה 80: שורה 80:
*{{אוצר החכמה|רבי יצחק אב"ד פוזנא|איל יצחק|181893|לבוב, תק"פ|ללא}}
*{{אוצר החכמה|רבי יצחק אב"ד פוזנא|איל יצחק|181893|לבוב, תק"פ|ללא}}
*{{אוצר החכמה|רבי אריב ליב|נחמד ונעים|147150|אמסטערדאם, תקנ"ז|ללא}}
*{{אוצר החכמה|רבי אריב ליב|נחמד ונעים|147150|אמסטערדאם, תקנ"ז|ללא}}
אזוי אויך זענען באקאנט די פירושים אויף חד גדיא פון דער [[גר"א]]{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי אליהו מווילנא|הגדה של פסח עם פירוש ר"י גיקטליא והגר"א|170334|גראדנא, תקס"ה|עמוד=35}}}}, [[חתם סופר]]{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי משה סופר|דרשות חתם סופר|602603|קלודזש, תרפ"ט, דף רס עמוד א|עמוד=95}}}}, [[רבי שלמה קלוגער]]{{הערה|שם=קלוגר|געדרוקט אין {{אוצר החכמה||סידור בית יעקב פון רבי יעקב עמדין|12984|אין דער דרוק פון לעמבערג, תרס"ג|עמוד=507}}. צוליב דעם זענען דא אזעלכע וואס ברענגט נאך זיינע ווערטער אין נאמען פון רבי יעקב עמדין}} און [[רבי מאטלע טשערנאבלער]]{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי מרדכי טווערסקי|געברעגנט אין ספר דברי תורה|181182|לבוב, תרי"א דף קא עמוד א|עמוד=213}}}}
אזוי אויך זענען באקאנט די פירושים אויף חד גדיא פון דער [[גר"א]]{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי אליהו מווילנא|הגדה של פסח עם פירוש ר"י גיקטליא והגר"א|170334|גראדנא, תקס"ה|עמוד=35}}}}, [[חתם סופר]]{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי משה סופר|דרשות חתם סופר|602603|קלודזש, תרפ"ט, דף רס עמוד א|עמוד=95}}}}, [[רבי שלמה קלוגער]]{{הערה|שם=קלוגר|געדרוקט אין {{אוצר החכמה||סידור בית יעקב פון רבי יעקב עמדין|12984|אין דער דרוק פון לעמבערג, תרס"ג|עמוד=507}}. צוליב דעם זענען דא אזעלכע וואס ברענגט נאך זיינע ווערטער אין נאמען פון רבי יעקב עמדין}} און [[רבי מאטלע טשערנאבלער]]{{הערה|{{אוצר החכמה|רבי מרדכי טווערסקי|געברענגט אין ספר דברי תורה|181182|לבוב, תרי"א דף קא עמוד א|עמוד=213}}}}
==אין קולטור==
==אין קולטור==
"אריינגעזעצט אין חד גדיא" איז א אידישע אויסדרוק וואס באדייט אריינגעזעצט אין טורמע. עס שטאמט פונעם פוילישן אין רוסישן ווארט פאר טורמע: "קאָרדעגאַרדאָ", וואס שטאמט פון דעם פראנצויזישן טערמין corps de garde{{הערה|{{היברובוקס|יודא א. יאפע|יידישע שפראך|43576|ניו יארק, 1952|עמוד=113|כותרת="עטימאלאגישע נאטיצן"|כרך=באנד 12, נומער 4}}}}.
"אריינגעזעצט אין חד גדיא" איז א אידישע אויסדרוק וואס באדייט אריינגעזעצט אין טורמע. עס שטאמט פונעם פוילישן אין רוסישן ווארט פאר טורמע: "קאָרדעגאַרדאָ", וואס שטאמט פון דעם פראנצויזישן טערמין corps de garde{{הערה|{{היברובוקס|יודא א. יאפע|יידישע שפראך|43576|ניו יארק, 1952|עמוד=113|כותרת="עטימאלאגישע נאטיצן"|כרך=באנד 12, נומער 4}}}}.