5
רעדאגירונגען
ק (1 רעוויזיע אימפארטירט: אימפארטירט פון די יידישע וויקיפעדיע, זע ביישטייערער ליסטע) |
(←מנהגים איינגעפירט אין שטעטל: צוגעלייגט) צייכנס: וויזועלע רעדאגירונג רויע רעדאגירונג |
||
| (23 מיטלסטע ווערסיעס פון 7 באַניצער נישט געוויזן.) | |||
| שורה 1: | שורה 1: | ||
{{אדמו" | {{דעסקריפציע|ערשטע סקווירא רבי}} | ||
{{אדמו"ר2 | |||
|נאמען= | |נאמען= | ||
|טיטל= | |טיטל=סקווירער רבי | ||
|בילד= | |בילד= | ||
|באשרייבונג= | |באשרייבונג= | ||
|לעבנס ביאגראפיע= בקדושה של מעלה | |לעבנס ביאגראפיע= בקדושה של מעלה | ||
|געבורט | |געבורט דאטום= טו תמוז תרנ"ט | ||
|געבורט ארט= סקווירא אוקריינא | |געבורט ארט= סקווירא אוקריינא | ||
|פטירה | |פטירה דאטום= ב ניסן תשכ"ח | ||
|פטירה ארט= [[פאראייניגטע שטאטן]] | |פטירה ארט= [[פאראייניגטע שטאטן]] | ||
|פטירה סיבה= | |פטירה סיבה= | ||
| שורה 14: | שורה 15: | ||
|הויף ארט= [[שיכון סקווירא]] | |הויף ארט= [[שיכון סקווירא]] | ||
|נומער אין דינאסטיע=3 | |נומער אין דינאסטיע=3 | ||
|פאריגער= | |פאריגער= [[רבי דוד טווערסקי (א)|רבי דוד טווערסקי]] (דער ערשטער) | ||
|נאכפאלגער= | |נאכפאלגער= [[רבי דוד טווערסקי]] | ||
|פירערשאפט= | |פירערשאפט= | ||
|זיינע רביס= | |זיינע רביס= | ||
|ספרים = דברות קודש, בקדושה של מעלה | |ספרים = דברות קודש, בקדושה של מעלה | ||
|פאטער= | |פאטער= [[רבי דוד טווערסקי (א)|דוד טווערסקי]] | ||
|מוטער= ציפורה | |מוטער= ציפורה | ||
|ווייב1= טראני | |ווייב1= טראני | ||
|קינדער1= פייגא מלכה, סימא מירל, מַריָם, [[דוד טווערסקי|דוד]] | |קינדער1= פייגא מלכה, סימא מירל, מַריָם, [[רבי דוד טווערסקי|דוד]] | ||
}} | }} | ||
'''ר' יעקב יוסף טווערסקי''' ([[ט"ו תמוז]], [[ה'תרנ"ט]] - [[ב' ניסן]], [[ה'תשכ"ח]]) איז דער [[סקווירא| | '''ר' יעקב יוסף טווערסקי''' ([[ט"ו תמוז]], [[ה'תרנ"ט]] - [[ב' ניסן]], [[ה'תשכ"ח]]) איז דער [[סקווירא|סקווירער]] רבי וואס האט געגרינדעט דאס ערשטע יודישע שטעטל [[שיכון סקווירא]] אין [[ניו יארק]], און דארט ליגט ער באהאלטן (ער איז דער ערשטער נפטר וואס איז באערדיגט געווארן אין דעם סקווירער בית החיים. | ||
ער איז געווען באקאנט אלס א שטארקער פרומער, און אויסערגעווענליכער בעל מדות. ער האט זיך גוט געלעבט מיט יעדן, סיי די [[קנאים]] און סיי די לינקע. | ער איז געווען באקאנט אלס א שטארקער פרומער, און אויסערגעווענליכער בעל מדות. ער האט זיך גוט געלעבט מיט יעדן, סיי די [[קנאים]] און סיי די לינקע. | ||
== יונגע יארן == | ==יונגע יארן== | ||
ר' יעקב יוסף איז געבוירן אין שטעטל [[סקווירא]] (היינט [[אוקראינע]]) אום יאר [[תרנ"ט]] צו זיין פאטער | ר' יעקב יוסף איז געבוירן אין שטעטל [[סקווירא]] (היינט [[אוקראינע]]) אום יאר [[תרנ"ט]] צו זיין פאטער [[רבי דוד טווערסקי (א)|דוד טווערסקי]], דער צווייטער סקווירער רבי, און זיין מוטער, א טאכטער פון ר' אליקים געץ ספרד פון [[אוסטראה]]. | ||
אין זיינע יונגע יארן איז ער געווען אן אויסערגעווענליכער מתמיד. ער האט פארציילט אז ווען ער פלעגט זיך וועלן אפרוען, פלעגט ער דורכטון דעם [[רמב"ם]]'ס הלכות קידוש החודש. | אין זיינע יונגע יארן איז ער געווען אן אויסערגעווענליכער מתמיד. ער האט פארציילט אז ווען ער פלעגט זיך וועלן אפרוען, פלעגט ער דורכטון דעם [[רמב"ם]]'ס הלכות קידוש החודש. | ||
| שורה 36: | שורה 37: | ||
ער איז גערופן געווארן אלץ יונגער בחור זיך צו שטעלן צו דער מיליטער, אבער דורך שתדלנות פון עסקנים איז אים געלונגען זיך צו ווערן באפרייט דערפון. עס איז באקאנט אז ווען מען האט אים גענומען זיך צו שטעלן איז געווען אין שבת. ווען מען האט אים ארויסגעלאזט האט מען פארלאנגט פון אים אונטער צו חתמ'ען א פאפיר, האט ער בשום אופן נישט מסכים געווען כאטש עס האט געטרויעט אז דער גאנצער שתדלנות וועט בטל ווערן. צום סוף איז אים געלונגען נישט צו דארפן חתמ'ען. ווען ער איז אהיימגעקומען שבת נאכמיטאג האט אים זיין פאטער ר' דוד'ל די ערשטע זאך געפרעגט צי ער האט גע'חתמ'ט. דערנאך האט ער אים געהייסן גיין אויסזאגן תהלים און דורך לערנען אור החיים אויפ'ן פרשה כמנהג סקווירא, וואס צוליב דער מצב האט ער נאך נישט געהאט געטון. | ער איז גערופן געווארן אלץ יונגער בחור זיך צו שטעלן צו דער מיליטער, אבער דורך שתדלנות פון עסקנים איז אים געלונגען זיך צו ווערן באפרייט דערפון. עס איז באקאנט אז ווען מען האט אים גענומען זיך צו שטעלן איז געווען אין שבת. ווען מען האט אים ארויסגעלאזט האט מען פארלאנגט פון אים אונטער צו חתמ'ען א פאפיר, האט ער בשום אופן נישט מסכים געווען כאטש עס האט געטרויעט אז דער גאנצער שתדלנות וועט בטל ווערן. צום סוף איז אים געלונגען נישט צו דארפן חתמ'ען. ווען ער איז אהיימגעקומען שבת נאכמיטאג האט אים זיין פאטער ר' דוד'ל די ערשטע זאך געפרעגט צי ער האט גע'חתמ'ט. דערנאך האט ער אים געהייסן גיין אויסזאגן תהלים און דורך לערנען אור החיים אויפ'ן פרשה כמנהג סקווירא, וואס צוליב דער מצב האט ער נאך נישט געהאט געטון. | ||
אלץ א בחור אין עלטער פון צוואנציג, נאכדעם וואס זיין פאטער איז אוועק אין יאר תר" | אלץ א בחור אין עלטער פון צוואנציג, נאכדעם וואס זיין פאטער איז אוועק אין יאר תר"פ, און דער מצב פון אידן אין רוסלאנד האט זיך געהאלטן אין איין ערגערן צוליב דער אויפשטאנד פון די [[באלשעוויק]]ן, האט ער זיך אוועקגעצויגן מיט זיין מוטער קיין [[רומעניע]] צו וואוינען נעבן זיין עלטערן ברודער ר' [[יצחק טווערסקי פון קעשענאוו|איציקל קעשינאווער]], וואס האט דאן אנגעהויבן פירן רביסטעווע. | ||
== די חתונה יארן== | ==די חתונה יארן== | ||
אין יאר תרפ"ה האט ער חתונה געהאט אין [[קעשענעוו]] מיט [[רעביצין]] [[טראני טווערסקי|טראני]], די טאכטער פון ר' [[פנחס טווערסקי|פיניעלע אוסטילער]], וועלכע איז געווען א זון פון ר' [[מרדכי טווערסקי (רחמיסטריווקא)|מאטעלע רחמיסטריווקער]] און אן איידעם פון [[בעלז]]ער רב ר' [[ישכר דוב רוקח (א)|ישכר דוב]]. ר' יעקב יוסף איז געפארן וואוינען אין בעלז ביי זיין עלטער שווער, וואו ער איז געווארן באקאנט שוין אלץ יונגערמאן אלץ גאר א פרומער. ער האט זיך אויך דארט געווארן שטארק בידידות מיט זיין פעטער, דער שפעטערדיגער בעלזער רב ר' [[אהרן רוקח|אהרן]]. | אין יאר תרפ"ה האט ער חתונה געהאט אין [[קעשענעוו]] מיט [[רעביצין]] [[טראני טווערסקי|טראני]], די טאכטער פון ר' [[פנחס טווערסקי|פיניעלע אוסטילער]], וועלכע איז געווען א זון פון ר' [[מרדכי טווערסקי (רחמיסטריווקא)|מאטעלע רחמיסטריווקער]] און אן איידעם פון [[בעלז]]ער רב ר' [[רבי ישכר דוב רוקח (א)|ישכר דוב]]. ר' יעקב יוסף איז געפארן וואוינען אין בעלז ביי זיין עלטער שווער, וואו ער איז געווארן באקאנט שוין אלץ יונגערמאן אלץ גאר א פרומער. ער האט זיך אויך דארט געווארן שטארק בידידות מיט זיין פעטער, דער שפעטערדיגער בעלזער רב ר' [[רבי אהרן רוקח|אהרן]]. | ||
ווען זיין שווער, ר' פנחס, וועלכער איז געווען רב אין [[אוסטילא]], האט פארלאזט די שטאט און זיך געצויגן אויף [[פשעמישל]] האבן די אוסטילער שטאטסלייט זיך געבעטן ביי ר' יעקב יוסף אנצונעמען דעם פאסטן. ר' יעקב יוסף האט געענטפערט קורץ אז ער האט עס נישט געזען ביים טאטן. דאס האט אים געוואונען גאר שטארקע רעספעקט ביים עלטער שווער, ר' ישכר דוב. | ווען זיין שווער, ר' פנחס, וועלכער איז געווען רב אין [[אוסטילא]], האט פארלאזט די שטאט און זיך געצויגן אויף [[פשעמישל]] האבן די אוסטילער שטאטסלייט זיך געבעטן ביי ר' יעקב יוסף אנצונעמען דעם פאסטן. ר' יעקב יוסף האט געענטפערט קורץ אז ער האט עס נישט געזען ביים טאטן. דאס האט אים געוואונען גאר שטארקע רעספעקט ביים עלטער שווער, ר' ישכר דוב. | ||
| שורה 48: | שורה 49: | ||
אין די מלחמה יארן איז ער געווען אין [[בוקארעשט]], און שטארק געליטן פון די דייטשן פון וועמען ער האט זיך עטליכע מאל קוים ארויסגעדרייט מיטן לעבן. אויף איין פאל, אין תמוז תש"א, איז ער געפירט געווארן אין א פארמאכטע באן אנגעשטאפט מיט מענטשן אן קיין ביסל עסן אדער טרינקען אין א שווערע אומדערטרעגליכע היץ. די באן איז געפארן אן קיין ציל און פיר טעג דערנאך ווען די באנען האבן זיך אפגעשטעלט זענען געווען נאר פיר מענטשן אין דעם וואגאן ביים לעבן. פון ערגעץ וואו איז געברענגט געווארן וואסער און ר' יעקב יוסף האט געשלינגען צוויי מאל פון דעם גלאז. ער האט שפעטער זיך אפגערעדט אז דער ערשטער שלינג איז געווען נייטיג אויף צו לעבן, אבער דער צווייטער איז שוין געווען איבריג. ער האט נאך דעם עפיזאד זיך אונטערגענומען אויסצוזאגן תהלים יעדן אינדערפרי פאר'ן דאווענען, און נישט צו עסן קיין פלייש אדער ברויט אויסער ימי קודש און יומא דפגרא. | אין די מלחמה יארן איז ער געווען אין [[בוקארעשט]], און שטארק געליטן פון די דייטשן פון וועמען ער האט זיך עטליכע מאל קוים ארויסגעדרייט מיטן לעבן. אויף איין פאל, אין תמוז תש"א, איז ער געפירט געווארן אין א פארמאכטע באן אנגעשטאפט מיט מענטשן אן קיין ביסל עסן אדער טרינקען אין א שווערע אומדערטרעגליכע היץ. די באן איז געפארן אן קיין ציל און פיר טעג דערנאך ווען די באנען האבן זיך אפגעשטעלט זענען געווען נאר פיר מענטשן אין דעם וואגאן ביים לעבן. פון ערגעץ וואו איז געברענגט געווארן וואסער און ר' יעקב יוסף האט געשלינגען צוויי מאל פון דעם גלאז. ער האט שפעטער זיך אפגערעדט אז דער ערשטער שלינג איז געווען נייטיג אויף צו לעבן, אבער דער צווייטער איז שוין געווען איבריג. ער האט נאך דעם עפיזאד זיך אונטערגענומען אויסצוזאגן תהלים יעדן אינדערפרי פאר'ן דאווענען, און נישט צו עסן קיין פלייש אדער ברויט אויסער ימי קודש און יומא דפגרא. | ||
[[רבי לוי יצחק גרונוואלד]], דער [[צעהלים|צעהלימער]] רב, האט אוועקגעגעבן זיין דירה פארן סקווירער רבי'ן, ווען ער איז געקומען וואוינען קיין ניו יארק תש"ח, און האט אים פלאצירט מיט אלעס וואס איז נויטיג, ביז עס האבן אנגעהויבן שטראמען פרישע חסידים ווי מאגנעטן, זעענדיג אין אים דער ממשיך פון דרך החסידות גענוי ווי אמאל. צוויי יאר האט ער געוואוינט אין בארא פארק און דערנאך זיך אריבערגעצויגען קיין וויליאמסבארג צו 571 בעדפארד. כאטש די סקווירא הויף אין וויליאמסבורג וואקסט און בליהט, דרוקט ער זיך כסדר אויס פאר די מקורבים אז ער וויל אוועקגיין פון שטאט און בויען א שטעטל, ווייל ער װיל אז עס זאל זיין א פלאץ פאר אידן אויפצושטעלן ערליכע און חסידישע דורות פונקט װי אמאל, און דאס איז נאר שייך אויסצופירן אין א שטעטל מיט איין הנהגה, תשי"ז האט ער זיך אריבער געצויגען צום נייעם שטעטל [[רוי:שיכון סקווירא|שיכון סקווירא]] | |||
==מנהגים איינגעפירט אין שטעטל== | ==מנהגים איינגעפירט אין זיין שטעטל שיכון סקווירא== | ||
אויפבויענדיג זיין חסידיש שטעטל אין [[ניו יארק]], האט ער איינגעפירט געוויסע תקנות: | אויפבויענדיג זיין חסידיש שטעטל אין [[ניו יארק]], האט ער איינגעפירט געוויסע תקנות: | ||
צווישן די תקנות וואס ער האט איינגעפירט פאר די איינוואוינער פון שיכון סקווירא איז אויכעט: | צווישן די תקנות וואס ער האט איינגעפירט פאר די איינוואוינער פון שיכון סקווירא איז אויכעט: | ||
*שבת קודש זאל נאר זיין איין גרויסע מנין תפילה אין שטעטל. | *שבת קודש זאל נאר זיין איין גרויסע מנין תפילה אין שטעטל. | ||
* מאן און ווייב זאלן נישט גיין צוזאמען אין גאס. | *מאן און ווייב זאלן נישט גיין צוזאמען אין גאס. | ||
===חתונה מנהגים ותקנות=== | ===חתונה מנהגים ותקנות=== | ||
* נאך דער חופה גייען נישט די חתן כלה אנגעכאפט האנט ביי האנט. | *נאך דער חופה גייען נישט די חתן כלה אנגעכאפט האנט ביי האנט. | ||
* דער חתן קומט נישט אריין ביי דער חתונה צווישן די פרויען, ווי עס איז איינגעפירט ביי אנדערע. | *דער חתן קומט נישט אריין ביי דער חתונה צווישן די פרויען, ווי עס איז איינגעפירט ביי אנדערע. | ||
* ביים מצוה טאנץ טאנצן אויך דער חתן און דער כלה'ס פאטער מיט א גארטל. | *ביים מצוה טאנץ טאנצן אויך דער חתן און דער כלה'ס פאטער מיט א גארטל. | ||
== משפחה == | ==משפחה== | ||
די קינדער פון רבי יעקב יוסף און רעביצין טראני זענען: | די קינדער פון רבי יעקב יוסף און רעביצין טראני זענען: | ||
* מרת פייגא מלכה, די ערשטע ווייב פון | *מרת פייגא מלכה, די ערשטע ווייב פון [[רבי מרדכי האגער]] פון וויזשניץ־מאנסי. | ||
* מרת סימא מירל (נפטר געווארן [[כ"ב טבת]] [[ה'תשס"ה]]), די צווייטע ווייב פון | *מרת סימא מירל (נפטר געווארן [[כ"ב טבת]] [[ה'תשס"ה]]), די צווייטע ווייב פון [[רבי מרדכי האגער]] פון וויזשניץ־מאנסי. | ||
* מרת מַרים, ווייב פון | *מרת מַרים, ווייב פון [[רבי חי יצחק טווערסקי]], [[רחמיסטריווקא (חסידות)|רחמיסטריווקער]] רבי אין בארא פארק. | ||
* | *'''[[רבי דוד טווערסקי|רבי דוד]]''', היינטיגער סקווירער רבי. | ||
{{סעריע| | {{סעריע|פריערער= [[רבי דוד טווערסקי (א)|דוד טווערסקי]]|נעקסטער= [[רבי דוד טווערסקי]] (שיכון סקווירא)|יאר = תרצ"ז - תשכ"ח|ליסטע=דער [[סקווירא (חסידות)|סקווירער]] [[רבי]]}} | ||
{{גרונטסארטיר:טווערסקי, יעקב יוסף}} | {{גרונטסארטיר:טווערסקי, יעקב יוסף}} | ||
[[ | [[קאַטעגאָריע:אמעריקאנער אדמורי"ם|װ]] | ||
[[קאטעגאריע:שארית הפליטה]] | [[קאטעגאריע:שארית הפליטה]] | ||
[[קאַטעגאָריע:סקווירא|יעקב יוסף]] | [[קאַטעגאָריע:סקווירא|יעקב יוסף]] | ||
[[קאַטעגאָריע: | [[קאַטעגאָריע:טשערנאביל|יעקב יוסף]] | ||
[[קאַטעגאָריע:אייניקלעך פון בעש"ט]] | [[קאַטעגאָריע:אייניקלעך פון בעש"ט]] | ||
[[קאַטעגאָריע:טווערסקי פאמיליע]] | [[קאַטעגאָריע:טווערסקי פאמיליע|יעקב יוסף]] | ||
[[קאטעגאריע:אויף יידיש]] | |||
{{קרד/ויקי/יידיש}} | |||
[[he:יעקב יוסף טברסקי]] | |||
[[קאַטעגאָריע:וויקידאטא דעסקריפציע]] | |||
רעדאגירונגען