אונטערשייד צווישן ווערסיעס פון "רבי אלעזר הקליר"

112 בייטן אראפגענומען ,  פֿאַר 1 יאָר
←‏ביאגראפיע: פארברייטערט
(←‏זיינע פיוטים: פארברייטערט)
(←‏ביאגראפיע: פארברייטערט)
שורה 21: שורה 21:
ער לייגט צו, ונראה לי ער איז געווען דער תנא [[רבי אלעזר ברבי שמעון]], וואס אויף אים איז געזאגט געווארן אין [[מדרש]] אז ער איז געווען א דרשן און א פייטן{{הערה|{{מדרש רבה|ויקרא|ל}}}}. ער זאגט אבער אז עס איז מעגליך אז ס'איז געווען א צווייטער אין יענער תקופה. לויט א צווייטע ווערסיע, רעדט דער מדרש וועגן [[רבי אלעזר בן ערך]], און געוויסע ראשונים האבן אינדענטיפיצירט דער קליר מיט אים{{הערה|[[שו"ת הרשב"א]] א' תס"ט}}.
ער לייגט צו, ונראה לי ער איז געווען דער תנא [[רבי אלעזר ברבי שמעון]], וואס אויף אים איז געזאגט געווארן אין [[מדרש]] אז ער איז געווען א דרשן און א פייטן{{הערה|{{מדרש רבה|ויקרא|ל}}}}. ער זאגט אבער אז עס איז מעגליך אז ס'איז געווען א צווייטער אין יענער תקופה. לויט א צווייטע ווערסיע, רעדט דער מדרש וועגן [[רבי אלעזר בן ערך]], און געוויסע ראשונים האבן אינדענטיפיצירט דער קליר מיט אים{{הערה|[[שו"ת הרשב"א]] א' תס"ט}}.


אויך די אנדערע ראשונים ברענגען אז ער איז געווען א תנא{{הערה|זעט {{בבלי|חגיגה|יג|א|מפרש=תוספות|ד"ה=ורגלי}}. ווערט אויך געברענגט אין [[מחזור ויטרי]] סימן שכה, [[אור זרוע]] הלכות ק"ש סימן יט און אין [[שבלי הלקט]] סימן כח}}. און אין [[רא"ש]] ווערט עס געברענגט מיט'ן לשון "ויש אומרים שתנא הוא"{{הערה|מסכת ברכות פרק ה סימן כא. זעט דארט אין מעדני יום טוב סק"ה}}.די ראשונים ברענגען דאס אראפ אלס באווייז צו בארעכטיגן די מנהג פון זאגן פיוטים אינמיטן דאווענען, קעגן די הלכה'דיגע טענות וואס זענען ארויפגעברענגט געווארן קעגן דעם{{ביאור|אויף די סיבה פארוואס זיינע פיוטים ווערן נישט דערמאנט אין חז"ל, איז דא וואס ענטפערן אז אויך די פיוט [[אתה כוננת]] פון [[יוסי בן יוסי]] ווערט נישט געברענגט אין חז"ל, טראץ וואס מען קען עס נוצן אלס ראיה פאר די שיטות, נאר פון דעם זעט מען אז די פיוטים זענען נישט געווען קיין נחלת הכלל אין יענער צייט, נאר יעדער האט עס געמאכט פאר זיך אליין, און הערשט שפעטער איז עס פארשפרייט געווארן{{הערה|שו"ת נודע ביהודה, אורח חיים, סימן קיג, הגה מבן המחבר}}. אנדערע טענה'ן אז עס איז בכלל נישט געווען איינגעפירט בימי חז"ל צו פארפאסן פיוטים לויט'ן גראם{{הערה|שו"ת תשובה מאהבה, או"ח סימן א}}. און אז ער ברענגט אויך פון שפעטערדיגע מדרשים}}.
אויך די אנדערע ראשונים ברענגען אז ער איז געווען א תנא{{הערה|זעט {{בבלי|חגיגה|יג|א|מפרש=תוספות|ד"ה=ורגלי}}. ווערט אויך געברענגט אין [[מחזור ויטרי]] סימן שכה, [[אור זרוע]] הלכות ק"ש סימן יט און אין [[שבלי הלקט]] סימן כח}}. און אין [[רא"ש]] ווערט עס געברענגט מיט'ן לשון "ויש אומרים שתנא הוא"{{הערה|מסכת ברכות פרק ה סימן כא. זעט דארט אין מעדני יום טוב סק"ה}}.די ראשונים ברענגען דאס אראפ אלס באווייז צו בארעכטיגן די מנהג פון זאגן פיוטים אינמיטן דאווענען, קעגן די הלכה'דיגע טענות וואס זענען ארויפגעברענגט געווארן קעגן דעם.
 
אויך [[רבי חיים וויטאל]] ברענגט אין זיין ספר [[שער הכוונות]] אין נאמען פון זיין רבי'ן דער [[אר"י]]: "איך האב געהערט אין נאמען פון מיין רבי ז"ל, אז דער קליר וואס האט מסדר געווען [[קרובות (פיוט)|קרוב"ץ]] אין מחזור פון די אשכנזים איז רבי אלעזר בר' שמעון", אבער ער האט צוגעלייגט א צוריקגעצויגנקייט "אבער איך האב דאס נישט געהערט פון מיין רבי אליין"{{הערה|דער [[יעב"ץ]] אין זיין ספר קולן של סופרים (חגיגה יג.) ברענגט אין נאמען פון [[אר"י]], אז ער איז געווען א [[גלגול נשמות|גלגול]] פון ר' אלעזר ברבי שמעון, און נישט ממש ער אליין, דער [[חיד"א]] ברענגט עס אין זיין נאמען (מחזיק ברכה או"ח קיב, יג). אבער דער [[רבי חיים אלעזר שפירא|מנחת אלעזר]] (שו"ת מנחת אלעזר, סימן יא) באמערקט אויף זיינע ווערטער אז דער אר"י האט נישט אזוי געשריבן, נאר ער האט געשריבן אז עס איז יא ממש ער}}.
אויך [[רבי חיים וויטאל]] ברענגט אין זיין ספר [[שער הכוונות]] אין נאמען פון זיין רבי'ן דער [[אר"י]]: "איך האב געהערט אין נאמען פון מיין רבי ז"ל, אז דער קליר וואס האט מסדר געווען [[קרובות (פיוט)|קרוב"ץ]] אין מחזור פון די אשכנזים איז רבי אלעזר בר' שמעון", אבער ער האט צוגעלייגט א צוריקגעצויגנקייט "אבער איך האב דאס נישט געהערט פון מיין רבי אליין"{{הערה|דער [[יעב"ץ]] אין זיין ספר קולן של סופרים (חגיגה יג.) ברענגט אין נאמען פון [[אר"י]], אז ער איז געווען א [[גלגול נשמות|גלגול]] פון ר' אלעזר ברבי שמעון, און נישט ממש ער אליין, דער [[חיד"א]] ברענגט עס אין זיין נאמען (מחזיק ברכה או"ח קיב, יג). אבער דער [[רבי חיים אלעזר שפירא|מנחת אלעזר]] (שו"ת מנחת אלעזר, סימן יא) באמערקט אויף זיינע ווערטער אז דער אר"י האט נישט אזוי געשריבן, נאר ער האט געשריבן אז עס איז יא ממש ער}}.


שורה 36: שורה 35:
געווען וואס האבן געברענגט א ראיה פון די ווערטער "אַאֲבִין תְּשַׁע מֵאוֹת וְעוֹד" אין די קרובה [[אאביך ביום מבך]] פון תשעה באב, לויט דעם זעט מען אז ער איז געווען איבער 900 יאר נאכ'ן [[חורבן בית המקדש]]. אנדערע ווענדן עס אפ, ווייל ס'איז מעגליך אז די חכמי הדור פון שפעטער האבן דאס צוגעלייגט{{הערה|שו"ת נודע ביהודה, אורח חיים, סימן קיג, הגה מבן המחבר, שו"ת זכרון יוסף, יוסף בן מנחם שטיינהארט, שאלה יג-יד}}.
געווען וואס האבן געברענגט א ראיה פון די ווערטער "אַאֲבִין תְּשַׁע מֵאוֹת וְעוֹד" אין די קרובה [[אאביך ביום מבך]] פון תשעה באב, לויט דעם זעט מען אז ער איז געווען איבער 900 יאר נאכ'ן [[חורבן בית המקדש]]. אנדערע ווענדן עס אפ, ווייל ס'איז מעגליך אז די חכמי הדור פון שפעטער האבן דאס צוגעלייגט{{הערה|שו"ת נודע ביהודה, אורח חיים, סימן קיג, הגה מבן המחבר, שו"ת זכרון יוסף, יוסף בן מנחם שטיינהארט, שאלה יג-יד}}.


[[רבי וואלף היידנהיים]] ברענגט ראיות אז ער געווען אביסל פריער, ממש ביי די ענדע פון די תקופת הגאונים, שוין נאך [[רב האי גאון]]{{הערה| זעט {{אוצר החכמה|[[רבי וולף היידנהיים]]|מחזור <רעדלהיים, אשכנז>|179440|שבועות||page=9}}; שו"ת זכרון יוסף, יוסף בן מנחם שטיינהארט, שאלה יג-יד}}.
[[רבי וואלף היידנהיים]] ברענגט ראיות אז ער געווען אביסל פריער, ממש ביי די ענדע פון די תקופת הגאונים. . ער שטעלט אוועק אז ווי איז מעגליך אז זיינע פיוטים ווערן נישט דערמאנט אין גמרא און אין מדרשים פון חז"ל, אדער דורך די רבנן סבוראי און גאונים, דעריבער קען נישט זיין אז ער איז געווען א תנא. ווי אויך זענען די פריערדיגע פיוטים פארשפרייט געווארן אייניג אין ספרד און אין אשכנז, אבער דעם קליר'ס פיוטים זענען בכלל נישט אנגעקומען אויף ספרד. דעריבער זאגט ער אז ער איז געווען שוין נאך [[רב האי גאון]], און ער ברענגט א ראיה דערויף אז אין פירוש אויף ספר יצירה פון [[רבי משה בוטריל]] ווערט דערמאנט א צוטאט פון ספר כבודה פון הרב ר' אלעזר הקליר, וואס ברענגט נאך אין נאמען פון רב האי גאון{{הערה|{{אוצר החכמה|[[רבי וולף היידנהיים]]|מחזור <רעדלהיים, אשכנז> - סוכות|179443||page=239}}; זעט אויך שו"ת זכרון יוסף, יוסף בן מנחם שטיינהארט, שאלה יג-יד}}.


למעשה ווערט ער שוין דערמאנט דורך די גאונים{{הערה|[[רב סעדיה גאון]], ספר האגרון, זכרון לראשונים, עמוד נ; שבלי הלקט, סימן כח}}, און אויך [[רב נטרונאי גאון]] ברענט שוין פון זיינע פיוטים{{הערה|{{אוצר החכמה|רב נטרונאי גאון|חמדה גנוזה - תשובות הגאונים (תרכ"ג)|105837|מקום הוצאה=ירושלים|שנת הוצאה=תרכ"ג}}}}, דעריבער איז דאס נישט מעגליך.
למעשה ווערט ער שוין דערמאנט דורך די גאונים{{הערה|[[רב סעדיה גאון]], ספר האגרון, זכרון לראשונים, עמוד נ; שבלי הלקט, סימן כח}}, און אויך [[רב נטרונאי גאון]] ברענט שוין פון זיינע פיוטים{{הערה|{{אוצר החכמה|רב נטרונאי גאון|חמדה גנוזה - תשובות הגאונים (תרכ"ג)|105837|מקום הוצאה=ירושלים|שנת הוצאה=תרכ"ג}}}}, דעריבער איז דאס נישט מעגליך.